Tasfiye memurunun yargılama giderinden sorumluluğu (eksik tasfiye)

Breadcrumb: Ticari Şirketler › Şirketin ihyası (ek tasfiye için yeniden tescil / re'sen terkin sonrası ihya) › Taraf, husumet ve tasfiye memuru: yasal hasım, memur atanması ve gider sorumluluğu › Tasfiye memurunun yargılama giderinden sorumluluğu (eksik tasfiye)

Konu: Şirketin ihyası — ek tasfiye için yeniden tescil · Mesele: ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu · Nitelik: Esastan (emsal üretir) · Durum: kanonik · Dayanak: TTK m. 541/4, TTK m. 553/1, HMK m. 326/1

---

Ne arıyorsunuz? — pratik özet

Bir cümlede: Derdest bir dava ya da karşılanmamış bir borç varken tasfiyeyi kapatıp şirketi terkin ettiren tasfiye memuru, ihya davasının açılmasına kendisi sebep olduğundan yargılama giderinden ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulur (HMK m. 326/1).

Bu sayfa kime ne veriyor: - Hızlı cevap arayan: Aşağıdaki karar akışı ve matris, ihya davasında gideri kimin ödeyeceğini dört soruda belirler — davalı doğru kişi mi (tasfiye memuru mu, sicil müdürlüğü mü), memur terkine sebep olan kişi mi yoksa sonradan/dışarıdan atanmış biri mi, borç veya olay terkinden önce mi doğmuş, memur davayı ilk duruşmadan önce kabul etmiş mi. - Gerekçe arayan: Doktrin bölümleri, sorumluluğun maddi temeli (TTK m. 541/4 → m. 553/1) ile operatif ayağını (HMK m. 326/1) birbirinden ayırır; dairenin standart formülünü ve o formüldeki lafız kaymasını gösterir; sorumluluğu kaldıran ölçülmüş beş hâli, sorumluluğun kapsam sınırlarını ve "terkinden sonra açılan dava" ekseninde ölçülen içtihat gerilimini tanıklarıyla kurar.

İki korpus (kapsam notu): (1) İstanbul BAM 12. HD doğrudan emsali — bu meseleye bağlanmış 101 karar; 101'inin de tam metni ambarda mevcuttur ve tarama bu 101 metnin tamamı üzerinde yapılmıştır. Makalede çapa olarak kullanılan 27 kararın gerekçe ve hüküm bölümleri okunmuş, bunların 18'i (8 kural tanığı + 4 istisna tanığı + 6 ret kararı) baştan sona okunmuştur; künyeler karar_id ile tıklanabilir (`47222` → /karar/47222/). (2) Yargıtay 11. HD temyiz katmanı — aynı meseleye konu-eşleşen 116 karar (108 kesin onama; 100 ihya lehine / 16 ihya aleyhine). Bu katmanda anılan 30 künyenin tamamı ham 11. HD korpusuna (data/y11_ham.db) karşı tek tek doğrulanmış, alıntılar tam metinden alınmıştır (tek istisna, künyesi doğrulanamayan HGK ilamıdır — Kaynakça § C). Yargıtay havuzu elle-doğrulanmış gold set değil, konu-eşleşen havuzdur.

---

PRATİK KILAVUZ — GİDER ÖZ-DEĞERLENDİRMESİ

A. Karar akışı — dört soru

Adım	Soru	Sonuç
1. Davalı doğru kişi mi?	Husumet, hem ticaret sicili müdürlüğüne hem de tasfiyeyi sonlandıran tasfiye memuruna yöneltildi mi?	Sicil müdürlüğü yasal hasımtır, aleyhine gider hükmedilemez (ölçülen 101 kararın 60'ında bu nitelendirme geçer). Memur hiç davalı gösterilmemişse gider davacıda kalır. Yanlış kişi davalı gösterilmişse o kişi lehine vekâlet ücreti doğar (249471).
2. Memur, terkine sebep olan kişi mi?	Tasfiyeyi yürüten ve tasfiye sonunu tescil ettiren memur mu, yoksa mahkemece sonradan ya da şirket dışından atanmış biri mi?	Sonradan/dışarıdan atanan memur giderden sorumlu tutulamaz (3938, 38826; 11. HD E.2024/2825, K.2024/4202). Terkini yapan memur ise dışarıdan atanmış olsa bile sorumludur (280322).
3. Borç veya olay terkinden önce mi doğdu?	Alacak/dava/takip, tasfiye kapatılmadan önce doğmuş ve memurun bilgisinde miydi?	Evet → sorumluluk doğar; davanın terkinden sonra açılmış olması sonucu değiştirmez (279168; 11. HD E.2024/2315, K.2024/3953 — bozma). Hayır ve memur usulüne uygun tasfiye yapmışsa → sorumluluk yok (11. HD E.2025/1240, K.2025/1659). Ölçülen gerilim buradadır — bkz. § 4.
4. Memur davayı kabul etti mi?	Cevap dilekçesinde/ilk duruşmada kabul beyanı var mı?	Sebebiyet vermemiş ve ilk duruşmada kabul etmişse hiç sorumlu tutulmaz (HMK m. 312/2; 11. HD E.2024/5024, K.2024/6945 — onama). Sebebiyet vermiş ama ön inceleme tutanağı imzalanmadan kabul etmişse vekâlet ücreti yarı oranda hükmedilir (10386).

B. Pratik kılavuz matrisi

Durumunuz	Ölçülen eğilim	Ne ispat etmelisiniz	Ne yapmalı
Alacaklısınız; terkinden önce açılmış derdest dava/takip vardı, tasfiye buna rağmen kapatıldı	Gider ve vekâlet ücreti tasfiye memuruna (68769, 47222, 10478, 29292, 100945, 69701, 44095, 286953, 40439)	Sicil kaydındaki tasfiye sonu tescil tarihi + dosyanın açılış tarihi	Husumeti sicil müdürlüğü yanında tasfiye memuruna da yöneltin; dilekçede gider talebini açıkça yazın
Alacaklısınız; dava/takip terkinden sonra açıldı ama alacağın sebebi terkinden önce doğdu	Sorumluluk devam eder (279168; 11. HD E.2024/2315, K.2024/3953 — bozma)	Faturanın/iş kazasının/hizmet ilişkisinin terkinden önceki tarihi	Borcun doğum tarihini belgeleyin; "dava sonradan açıldı" savunmasını bu belgeyle karşılayın
Alacaklısınız; ilk derece gideri sizin üzerinizde bıraktı	İstinafta kaldırma + yeniden hüküm (47222, 10478, 29292, 249471, 166920, 279168)	—	Yalnız gider/vekâlet ücreti yönünden istinaf edin; daire HMK m. 353/1-b-2 ile kendi hükmünü kurar
Tasfiye memurusunuz; tasfiyeyi siz yürüttünüz, derdest dosya vardı	Sorumlusunuz — "görevimi usulünce yaptım", "yasal hasımım", "ücretsiz üstlendim", "ilanlara başvuru olmadı" savunmaları ölçülen kararlarda reddedilmiştir (44095, 107785, 286953, 288094)	—	Tasfiye aşamasında TTK m. 541/2-3'ü işletin: bilinen alacaklıya banka, ihtilaflı/muaccel olmayan borca notere depo veya teminat
Tasfiye memurusunuz; mahkemece sonradan veya şirket dışından atandınız	Sorumlu değilsiniz (3938; 11. HD E.2024/2825, K.2024/4202; E.2025/2040, K.2025/4668)	Atama kararının tarihi + terkin tarihi + şirketle bağınızın bulunmadığı	Dava dilekçesinde davalı gösterilmeseniz de aleyhinize hüküm varsa istinaf hakkınız vardır (3938)
Vefat eden memurun mirasçısısınız ve yalnız yasal gereklilikle atandınız	Sorumlu değilsiniz (11. HD E.2025/951, K.2025/1783; E.2025/2813, K.2025/4948; E.2025/1992, K.2025/4292 — hepsi ihya aleyhine)	Tasfiye sürecinde görev almadığınız	Mirasın reddi veya tasfiyede görev almama olgusunu ilk cevapta ileri sürün
Tasfiye memurusunuz; davanın açılmasına sebep olmadınız	İlk duruşmada kabul ederseniz giderden hiç sorumlu tutulmazsınız (HMK m. 312/2)	Sebebiyet vermediğiniz	Kabul beyanını ön inceleme duruşmasından önce verin; geciken kabul yalnız yarı vekâlet ücreti sağlar (10386)
Ticaret sicili müdürlüğüsünüz	Olağan tasfiye sonrası terkinde yasal hasım — gider yok (68769, 47222, 717; 11. HD E.2017/3311, K.2017/4660; E.2017/1813, K.2018/7503)	Terkinin tasfiye memurunun bildirimi üzerine yapıldığı	Re'sen terkin (TTK geçici m. 7) rejiminde durum farklıdır — bkz. ihya_sicil_mud_gider ve § 7
Dava konusuz kaldı (borç ödendi)	Gider, dava tarihindeki haklılık durumuna göre takdir edilir (HMK m. 331/1); menfaat–zarar nispetsizliği varsa talep hakkın kötüye kullanılması sayılabilir (34764)	—	Konusuz kalma dilekçesiyle birlikte dava tarihindeki haklılığınızı belgeleyin

C. Davanızın güçlü / zayıf yönü

Gider talebiniz GÜÇLÜ ise: (i) ihyası istenen şirket olağan tasfiye sonucu terkin edilmiştir; (ii) terkinden önce doğmuş ve tasfiye memurunun bilgisinde olan bir dava, takip veya borç vardır; (iii) davalı olarak terkini gerçekleştiren tasfiye memuru gösterilmiştir. Bu üçlü bir arada olduğunda ölçülen zincir istikrarlı biçimde memuru sorumlu tutar; 8757'de daire bilgi unsurunu doğrudan ölçmüştür: "davalının açılan dava bilgisinde olduğu halde tasfiyeyi sonlandırdığı anlaşılmaktadır."

Gider riskiniz YÜKSEK ise: (i) davalı gösterdiğiniz kişi tasfiyeyi yapan memur değildir (mahkemece sonradan atanmış, şirket dışından, mirasçı); (ii) ihyaya dayanak dosya terkinden sonra açılmıştır ve terkinden önceki bir sebebe bağlanamamaktadır; (iii) terkinin üzerinden çok uzun süre geçmiştir ve ihya talebi organik bağ/dolaylı bir ilişkiye dayanmaktadır (253780); (iv) talebiniz ile karşı yanın zararı arasında açık nispetsizlik vardır (34764).

---

DOKTRİN ANALİZİ — İÇTİHADIN ÇERÇEVESİ

§ 1. İki katmanlı dayanak — maddi temel ile operatif ayak ayrıdır

Bu meselenin normu üç çıpa taşır: TTK m. 541, TTK m. 553 ve HMK m. 326. Bunlar aynı işi görmez; ölçüm, aralarında net bir işbölümü göstermektedir.

(a) Maddi temel — TTK m. 541/4 → m. 553/1. Tasfiye memurunun yükümlülüğünü ve ihlalin sonucunu kuran hükümler bunlardır. TTK m. 541 (yürürlükteki metin) alacaklıların korunmasını üç kademede düzenler: bilinen alacaklılar taahhütlü mektupla, diğerleri üç ilanla çağrılır (f. 1); "Alacaklı oldukları bilinenler, bildirimde bulunmazlarsa alacaklarının tutarı Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek bir bankaya depo edilir" (f. 2); "Şirketin, henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir; meğerki, bu gibi borçlar yeterli bir şekilde teminat altına alınmış veya şirket varlığının pay sahipleri arasında paylaşımı bu borçların ödenmesi şartına bağlanmış olsun" (f. 3). Dördüncü fıkra yaptırımı gösterir: "Yukarıdaki fıkralarda yazılı hükümlere aykırı hareket eden tasfiye memurları haksız olarak ödedikleri paralardan dolayı 553 üncü madde uyarınca sorumludur."

TTK m. 553/1 ise sorumluluğun kendisini kurar: "Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, (…) hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar." Aynı yollama TTK m. 546/2'de de yapılır: "Tasfiye memurlarının sorumluluğu hakkında 553 üncü madde hükmü uygulanır."

(b) Operatif ayak — HMK m. 326/1. Ancak bu makalenin konusu olan yargılama gideri ve vekâlet ücreti, TTK m. 553'ün konusu olan tazminat değildir. İhya davasında hükmedilen şey bir sorumluluk tazminatı değil, bir yargılama gideridir ve tek dayanağı HMK m. 326/1'dir: "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." Vekâlet ücretinin bu kapsamda olduğu HMK m. 323/1-ğ ile kurulur; Yargıtay bunu açıkça söyler: "Geniş anlamda yargılama giderleri arasında kendisini vekille temsil ettiren yararına yasal tarifeye göre hükmedilecek vekalet ücreti de bulunmaktadır." (11. HD E.2014/2030, K.2014/5254, 18.03.2014 — bozma.)

Ölçülen dağılım bu ayrımı doğrular. 101 kararın tamamı tarandığında:

Çıpa	Kaç kararda anılıyor	Nitelik
TTK m. 547	100 / 101	Davanın hukuki sebebi
HMK m. 326	83 / 101	Gider sorumluluğunun operatif çıpası — açık
TTK m. 541	8 / 101	Maddi temel — açık ama seyrek. 7'sinde dairenin kendi gerekçesinde (1152, 1372, 4460, 7882, 64686, 286935, 288094), 634'te taraf beyanında
TTK m. 553	0 / 101	Örtük çıpa — hiçbir tanık anmaz
TTK m. 643	1 / 101	Limited köprüsü; yalnız 172151'de, o da taraf beyanında
HMK m. 312	0 / 101	İstinaf korpusunda hiç anılmaz (temyizde anılır — § 5)
HMK m. 331	1 / 101	Yalnız 34764 (§ 8)

Yani norm bloğunun "tanıklar gider sorumluluğunu tartışırken TTK 541/553'ü anmaz" şeklindeki notu TTK 553 için doğru, TTK 541 için yanlıştır (aşağıda 1 nolu norm farkı).

TTK m. 541'i anan sekiz kararın kullandığı kalıp tektir ve daire bunu 2023'ten sonra benimsemiştir:

"Tasfiye aşamasında muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçların Notere depo edilmesi ya da kafi bir teminat ile karşılanması gerekir. (TTK nın 541 madde) Bu yapılmadan şirketlerin tasfiye süreci sonuçlandırılıp şirket sicilden terkin edilmiş ise, şirket tüzel kişiliği ihya olunarak tasfiye sürecine yeniden geçilebilir." — 288094 (26.01.2026); aynı kalıp 1152, 1372, 4460, 7882, 286935'te.

⚠️ Fıkra düzeltmesi. Bu kalıp maddeyi fıkrasız anar; anlatılan yükümlülük TTK m. 541/3'tür. 64686 fıkrayı doğru gösterir: "TTK 541(3) maddesi hükmüne göre ilan üzerine alacaklının başvurusu olmaması nedeniyle alacağın düşmesinin söz konusu olmadığı." Temyiz katmanı da aynı fıkrayı işaret eder: 11. HD E.2017/279, K.2017/1041 (22.02.2017), mülga hükmü yürürlükteki karşılığına şöyle çevirir: "(6102 sayılı TTK'nın 643. maddesi delaletiyle 541/3 maddesi)".

Limited şirket köprüsü. TTK m. 541 ve m. 547 Kanunun anonim şirket kısmındadır; ölçülen davaların ezici çoğunluğu limited şirkete ilişkindir. Metin köprüsü TTK m. 643/1'dir: "Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır." İstinaf korpusunda bu köprü kurulmadan doğrudan m. 547/541 uygulanır (1/101, o da taraf beyanında); temyiz katmanı ise köprüyü açıkça kurar (11. HD E.2017/279, K.2017/1041).

§ 2. Dairenin standart formülü — ve içindeki lafız kayması

İstanbul BAM 12. HD, gider sorumluluğunu neredeyse birebir aynı iki cümleyle kurar. 101 kararın 66'sında şu ikinci cümle geçer:

"HMK'nın 326-(1) maddesi gereğince; kanunda yazılı haller dışında, yargı gideri davada haksız çıkan taraftan alınmasına karar verilir. Tasfiyenin eksiksiz yapılmasından tasfiye memuru sorumludur."

Formülün tam hâli, memurun zorunlu hasım sıfatını ve kusur unsurunu da içerir:

"Tasfiye sürecinde tasfiyenin eksiksiz yapılmasından tasfiye memuru sorumludur. Tasfiye memuru ihya davalarında zorunlu hasım durumunda olup, şirketin borçları tam olarak ödenmeden tasfiyeyi kapatan tasfiye memuru kusuruyla dava açılmasına neden olduğundan yargı gideri ve vekalet ücretinden sorumludur." — 68769 (24.03.2023); aynı içerik 99658 (13.06.2022), 100945 (26.05.2022) ve 249471'de. "Zorunlu hasım" nitelendirmesi 101 kararın 5'inde geçer: dördünde dairenin kendi gerekçesinde, 10477'de ilk derece gerekçesinin aktarımında.

⚠️ Lafız kayması — ölçüldü. Dairenin aktardığı "davada haksız çıkan taraftan" ibaresi HMK m. 326/1'in lafzı değildir; yürürlükteki metin "aleyhine hüküm verilen taraftan" der. Sayısal dağılım şudur: 101 kararın 67'sinde "haksız çıkan" kalıbı, yalnız 6'sında kanunun lafzı geçer (280322, 172151, 252621, 279168, 166920 ve 29292 — sonuncusunda taraf beyanında).

Bu bir üslup ayrıntısı değildir; iki farklı ölçüt anlatır. Kanun biçimsel bir ölçüt koyar (aleyhine hüküm verilen kimse), daire ise sebebiyet/kusur ölçütü ekler. Ölçülen sonuç bakımından bu ekleme lehe işler: memurun sorumluluğu, davanın kabul edilmiş olmasından değil, eksik tasfiyeyi kendisinin yapmış olmasından doğar — bu yüzden terkine sebep olmayan memur, dava kabul edilse dahi sorumlu tutulmaz (§ 5). Yargıtay da aynı sebebiyet okumasını yapar:

"HMK'nın 326. maddesi gereğince haksız dava açan veya haksız olarak aleyhine dava açılmasına sebebiyet veren kişi dava masraflarıyla sorumlu olacaktır. Bu yargılama giderleri, hem davayı kazanan tarafça daha önce peşin olarak ödenen hem de dava sonunda ödenmesi gereken harç ve masraflar ile yargılama gideri olan vekalet ücretidir." — 11. HD E.2025/2040, K.2025/4668 (30.06.2025, düzelterek onama)

Kanunun lafzını kullanan 280322 ise aynı sonuca biçimsel yoldan varır: "ihya ve yeniden tasfiye memuru atanmasına ilişkin davanın açılmasına sebeb tasfiyenin usulune uygun sonlandırılmaması olduğundan HMK 326/1 gereği yargı gideri aleyhine hüküm verilen davalı tasfiye memurundan alınacağı tabiidir."

§ 3. Sorumluluğu doğuran olgu — "derdest dosya varken tasfiyenin kapatılması"

Ölçülen içtihat, "eksik tasfiye"yi tek bir olguya indirger: şirketin taraf olduğu bir dosya (dava, icra takibi, infazı gereken ilam) veya karşılanmamış bir borç varken tasfiye sonunun tescil ettirilmiş olması.

• 69701 — "Şirketin tasfiyesinden evvel şirket aleyhinde 24.04.2017 tarihinde tazminat talebiyle açılan dava sonuçlanmadan tasfiyenin sonlandırılması nedeniyle tasfiyenin tam olarak tamamlandığı kabul edilemez."
• 46798 — "derdest dava sonuçlanmadan tasfiyenin kapatılması nedeniyle yargı gideri vekalet ücretinin tasfiye memuru davalıdan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir."
• 286953 — "şirket hakkında derdest bir dava görülmekte iken tasfiyenin sonlandırılması nedeniyle davanın açılmasına neden olan davalı tasfiye memuru aleyhine yargı giderine hükmedilmesinde isabetsizlik yoktur."
• 44095 — "Tasfiyenin eksiksiz yapılmasından tasfiye memuru sorumlu olup dava da haksız çıkan davalı tasfiye memuru aleyhine yargı giderine hükmedilmesinde isabetsizlik yoktur." Karar ayrıca üç savunmayı birden reddeder: tasfiyenin usulüne uygunluğu, hak düşürücü süre ve "ilanlar sırasında alacaklı tarafın başvuruda bulunmaması ihya talebine engel teşkil etmediği."

Bilgi unsuru ölçülmüştür. 8757'de daire tarihleri tek tek sıralar — dava 06.11.2018'de açılmış, şirket 03.09.2018'de tasfiyeye girmiş, dava dilekçesi tasfiye memuruna tebliğ edilmiş, tasfiye sonu 27.08.2019'da kapatılmıştır — ve şu sonuca varır: "davalının açılan dava bilgisinde olduğu halde tasfiyeyi sonlandırdığı anlaşılmaktadır." 40439 aynı unsuru kullanır: "davanın tasfiye memurunun bilgisinde bulunduğu, dava sona ermedikçe tasfiyenin sonlandırılmasının mümkün olmadığı, tasfiye kararının davadan evvel alınmasının sonuca etkisi bulunmadığı."

Reddedilen savunmalar (ölçülen). Tasfiye memurlarının ileri sürdüğü ve ölçülen kararlarda kabul görmeyen argümanlar: - "Ben de yasal hasımım" — 107785: "Tasfiye sürecinde yetki ve sorumluluk tasfiye memurunda bulunduğundan davalı tasfiye memuru vekili tarafından asıl sorumlunun şirket olup tasfiye memurunun yasal hasım olduğu yargı giderinden sorumlu tutulamayacağına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir." Ölçülen ayrım nettir: sicil müdürlüğü yasal hasım, tasfiye memuru zorunlu hasımtır. - "Görevi bedelsiz üstlendim / dahili davalı olarak sonradan katıldım" — 44095'te dahili davalı memurun bu savunması reddedilmiştir. - "Borç zaten yok" — 44095: "alacağın var olup olmadığının eldeki davanın konusu olmadığı." - "Tasfiyeyi mevzuata uygun yaptım, ilanları verdim" — 286953, 288094'te aynı savunma yapılmış, 286953'te reddedilmiştir. - "Borçlu şirkettir, benim şahsi malvarlığım değil" — 100945'te reddedilmiştir; gider memurun şahsına yükletilir.

§ 4. Ölçülen gerilim — "dava terkinden sonra açıldıysa" ne olur?

Bu, meselenin tek gerçek tartışmalı eksenidir ve ölçüm iki yönü de göstermektedir.

Yön A — sorumluluk devam eder. Belirleyici olan davanın açılış tarihi değil, borcun/olayın doğduğu tarihtir:

"İcra takibinin terkinden sonra açılması da eksik yapılan tasfiyeden dolayı sorumluluğu ortadan kaldırmayacaktır. Zira varsa davacıya borç ödenmeden tasfiyenin usulune uygun tamamlandığından söz edilemeyecektir." — 279168 (07.06.2018). Daire tarihleri ölçer: faturalar 2016–2017'de düzenlenmiş, şirket 30.05.2017'de tasfiyeye girmiş, tasfiye sonu 04.01.2018'de tescil edilmiştir.

Yargıtay aynı yöndedir ve aksi yöndeki BAM kararını bozar:

"Tasfiye memurunca tasfiye işlemlerinin tüm hak ve borçlar dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda önceki olay nedeniyle sonradan bağlanan gelire ilişkin rücuen alacak davasının, terkinden sonra açılması tasfiye memurunun işlemleri açısından sonucu değiştirmemektedir." — 11. HD E.2024/2315, K.2024/3953 (15.05.2024, bozma). Olayda iş kazası 17.03.2016'da meydana gelmiş, şirket sonradan terkin edilmiştir.

İstinaf tarafında 166920 bu çizginin aynasıdır: ilk derece "dava tasfiye sonlandırıldıktan sonra açıldığından" gideri davacı üzerinde bırakmış, daire kararı kaldırıp gideri memura yükletmiştir.

Yön B — sorumluluk düşer. Buna karşılık, memurun tasfiyeyi usulüne uygun yaptığı ve dayanak dosyanın terkinden sonra açıldığı hâllerde Yargıtay sorumluluğu kaldırmaktadır:

"…davalı tasfiye memurunun usulüne uygun tasfiye işlemlerini yerine getirdiğinden ve işbu ihya davasına dayanak olan hizmet tespit davası şirket ticaret sicilinden terkin edildikten sonra açıldığından, Mahkemece davalı tasfiye memuru aleyhine yargılama giderleri ile vekâlet ücretine hükmedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir." — 11. HD E.2025/1240, K.2025/1659 (11.03.2025, düzelterek onama)

Aynı yönde: E.2025/951, K.2025/1783 (13.03.2025 — "şirketin terkin edildiği 2008 yılından uzun zaman sonra açılan hizmet tespiti davası"), E.2025/2290, K.2025/4576 (26.06.2025 — tasfiye sırasında derdest dava bulunmaması), E.2024/6490, K.2024/9417 (25.12.2024). İstinaf tarafında 288094 (26.01.2026) ilk derecenin "davalı tasfiye memuru … kusursuz bulunarak" gider hükmetmeme kararını esastan onamıştır.

Ölçülen uzlaştırıcı ölçüt. İki yön arasındaki fark, davanın tarihinde değil borcun/olayın terkin öncesine ait olup olmadığında ve memurun bunu bilebilecek durumda olup olmadığındadır. E.2024/2315'te iş kazası terkinden önce gerçekleşmiş ve memurun tüm borçları gözetmesi gerektiği söylenmiştir; E.2025/1240'ta ise hizmet tespiti talebinin terkin öncesine bağlanabilirliği ayrıca tartışılmamıştır. Bu, ölçülmüş bir gerilimdir; hangi çizginin yerleşeceği bu iki korpustan çıkarılamaz (boşluk).

§ 5. Sorumluluğu kaldıran hâller — ölçülmüş beş grup

(1) Sonradan / şirket dışından atanan tasfiye memuru. Meselenin en berrak istisnasıdır. 3938 (07.07.2025) bu grubun amiral tanığıdır: davalı memur şirket ortağı ya da yetkilisi değildir, başka bir mahkemenin ihya kararıyla, o dosyaya hasren atanmıştır. Daire şu tespiti yapar: "Şirketin olağan tasfiye süreci sonunda terkin edilmediği görüldüğünden; bir başka mahkemece atanan tasfiye memurunun davalı safında gösterilerek şirketin terkinine yönelik işlem yapmadığı halde aleyhine yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir." Sonuç: "mahkemece geçici 7. madde kapsamında atanan tasfiye memuruna yargı gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesi yerinde görülmemiş." Karar ayrıca usuli bir kapı açar: "dava dilekçesinde davalı sıfatı bulunmasa da aleyhine hüküm verildiğinden kararı istinaf etme hakkı olduğundan."

Yargıtay bunu kural cümlesi hâline getirmiştir:

"…tasfiye sürecinde görev almayan ve sorumluluğu söz konusu olmayan, bu aşamada yalnızca yasal gereklilik nedeniyle tasfiye memuru olarak görevlendirilen davalı … aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirir." — 11. HD E.2024/2825, K.2024/4202 (22.05.2024, düzelterek onama)

⚠️ Ancak "dışarıdan atanmış olmak" tek başına yetmez. 280322'de tasfiye memuru "şirket hissedarı olmayıp dışarıdan tasfiye memuru olarak atandığını" savunmuş, ilanları verdiğini ve davacının başvurmadığını ileri sürmüştür; daire savunmayı reddetmiş ve gideri ona yükletmiştir. Ölçülen ayırt edici olgu, memurun şirketle organik bağı değil, terkin işlemini kendisinin yapıp yapmadığıdır.

(2) Vefat eden memurun yerine atanan mirasçı. Tasfiye sürecinde görev almamış mirasçı sorumlu tutulamaz: 11. HD E.2025/951, K.2025/1783 (13.03.2025), E.2025/1992, K.2025/4292 (18.06.2025), E.2025/2813, K.2025/4948 (08.07.2025). E.2025/2040, K.2025/4668 (30.06.2025) ölçütü ayrıntılandırır: mirası reddeden, 5.000 TL sermayeli şirkette 25 TL paya sahip olan ve "şirketin terkin edilmesinden önce yönetici sıfatı bulunmayan" kişinin "şirketin terkinine, dolayısıyla davanın açılmasına sebebiyet verdiğine ilişkin delilin de olmadığı" saptanmıştır.

(3) Re'sen terkin — terkini sicil müdürlüğü yapmışsa. 38826 (01.10.2024): TTK geçici m. 7 uyarınca re'sen terkin edilen şirkette, sonradan tasfiye memuru olarak atanan kişi hakkında daire şunu tespit eder: "elde ki davada davalı … tarafından terkin yapılması söz konusu olup; tasfiye memuru olarak atanan … terkinden evvel ki şirket yetkilisidir. … Şirketin eski tasfiye memuru olmadığından kusuruyla davanın açılmasına da sebeb olmamıştır." (Bu kararın kendisi, sonradan Yargıtay 11. HD'nin kesin yetki bozması üzerine 5819 ile ortadan kalkmıştır — bkz. § 9 ve ihya_kesin_yetki.)

(4) Sebebiyet vermeyen ve ilk duruşmada kabul eden memur — HMK m. 312/2. Bu çıpa istinaf korpusunda hiç anılmaz (0/101), ama temyiz katmanında karar gerekçesi hâline gelmiştir. HMK m. 312/2: "Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez." 11. HD E.2024/5024, K.2024/6945 (01.10.2024, onama) bu hükmü uygulayan BAM kararını onamıştır; olayda dayanak dava terkin tarihinden (14.08.2015) sonra (23.01.2017) açılmış ve memur cevap dilekçesinde davayı kabul etmiştir.

⚠️ Kabul tek başına muafiyet vermez. 10386 (07.03.2025) iki koşulun birlikte aranmasını gösterir: memur davayı kabul etmiş, ama şirket alacaklı olarak taraf olduğu derdest bir icra dosyası varken tasfiyeyi kapattığı için "davalının dava açılmasına sebep olmadığını kabul mümkün olmadığından" sorumluluğu sürmüştür. Daire yalnız ücreti indirmiştir: "davalı taraf cevap dilekçesi ile davayı kabul ettiği, ön inceleme tutanağı imzalanmadan davanın kabul edildiği anlaşılmakla vekalet ücretinin 1/2 oranında takdir edilmesi gerekmektedir." (Daire bu indirimin kaynağını göstermemiştir; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin kabule ilişkin kuralı bu makalede kaynağından teyit edilmediği için anılmamıştır — boşluk.)

(5) Somut olaya özgü takdir — çok uzun süre ve dolaylı bağ. 253780 (07.05.2019): tasfiye 2001'de tamamlanmış, iş mahkemesindeki davanın davalısı başka bir şirkettir ve ihya organik bağ nedeniyle istenmiştir. Daire, kuralı önce teyit eder — "HMK 326 madde gereği kural olarak yargı gideri davada haksız çıkan tarafa yükletilir" — sonra takdiri onar: "Tasfiyenin tamamlanmasından bu yana geçen süre, terkin olan şirketin organik bağ nedeniyle ihyası talep edilmesi hususları gözönüne alındığında somut olaya özgü olmak üzere yargı giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar veren mahkemenin takdirinde isabetsizlik görülmemiş."

§ 6. Sorumluluğun kapsamı ve sınırı — neyi kapsar, neyi kapsamaz

Kapsadığı (ölçülmüş): - Harç. 47222, 249471 ve 44095'te bakiye karar harcı doğrudan memurdan tahsil edilmiştir. - Posta/tebligat gideri ve yargılama gideri. Bütün kabul kararlarında. - Vekâlet ücreti. HMK m. 323/1-ğ kapsamında; 11. HD E.2014/2030, K.2014/5254 bunu açıkça kurar. - İstinaf aşaması giderleri. 286953, 46798, 100945, 8757'de istinaf yargı gideri de memurdan alınmıştır. - İhya kararının ticaret sicilinde tescil ve ilan masrafı. Yargıtay bunu ayrıca hükme bağlamıştır: "tasfiyeyi gereği gibi yapmayarak iş bu davanın açılmasına sebebiyet veren davalı tasfiye memuru yargılama giderleri ve vekalet ücreti yanında ihya kararının Ticaret Sicil Gazetesinde ilanı için gerekli olan masraftan da sorumludur." Daire ayrıca masrafın "sonradan memurdan alınmak üzere davacı tarafından karşılanması" biçimindeki ara çözümü de bozmuştur (11. HD E.2023/6395, K.2024/69, 09.01.2024, düzelterek onama).

Kapsamadığı (ölçülmüş sınır): - Ek tasfiye giderleri ve yeni atanan tasfiye memurunun ücreti. 11. HD E.2017/3133, K.2017/5461 (18.10.2017, bozma): "mahkemece şirketin ek tasfiye amacıyla geçici olarak ihyasına ve yargılama giderlerinin davalı … memuruna yüklenmesine karar verilmesi doğru ise de ek tasfiye giderleri ile yeni atanan tasfiye memuru ücretinden de davalı eski tasfiye memurunun sorumlu tutulması doğru olmamış." Ayrım nettir: eski memur, ihya davasının giderinden sorumludur; ihya sonrası yürütülecek ek tasfiye işlemlerinin giderinden değil.

Doğru davalıya yöneltilmemesinin bedeli. 249471 (10.10.2019) bunu iki yönlü ölçer: "Tüzel kişiliğin ihyası davasında husumet zorunlu hasım bulunan ticaret sicili memurluğu ile tasfiyeyi sonlandıran tasfiye memuruna yöneltilir. Bu sebeble tasfiye memuru sıfatını taşımayan davalı … hakkında ki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur." Daire, hakkındaki dava reddedilen davalı yararına maktu vekâlet ücretine hükmetmiş, aynı kararda gerçek memurdan da davacının giderini tahsil ettirmiştir.

§ 7. Ticaret sicili müdürlüğü ekseni — yasal hasım kuralı ve rejim farkı

Gider sorumluluğunun negatif tarafı bu meselenin ayrılmaz parçasıdır: 101 kararın 60'ında "yasal hasım" nitelendirmesi geçer. Olağan tasfiye sonrası terkinde sicil müdürlüğü aleyhine gider hükmedilemez; gerekçe 68769'da açıktır: "Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü ise olağan tasfiye sonucu terkinin gerçekleştiği hallerde tasfiyenin tam olarak yapıldığını denetleme imkanı ve tasfiye sürecine dahil olması mümkün olmadığından yasal hasım olduğunun kabulü yerleşik yargı uygulamasıdır."

Temyiz katmanı bu çizgiyi tekrarlar: 11. HD E.2013/9514, K.2013/13347 (26.06.2013), E.2017/3311, K.2017/4660 (25.09.2017) ve E.2017/1813, K.2018/7503 (29.11.2018) — sonuncusunda "Dairemizin yerleşmiş kararlarına göre Ticaret Sicil Müdürlüklerinin 6102 sayılı Yasa'nın 547 maddesine göre açılan ihya davasında yasal hasım olması nedeniyle yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinden sorumlu olmadıklarından" denilerek gider "davalı şirket için atanmış tasfiye memurlarından" alınacak şekilde düzeltilmiştir.

Rejim farkı — hangi terkin? 717 (08.10.2025) ayrımı somutlaştırır: ilk derece, olağan tasfiye sonucu terkin edilen bir şirketi TTK geçici m. 7 kapsamında sayıp sicil müdürlüğüne gider yükletmiş; daire "TTK'nın geçici madde 7 kapsamında yapılan bir terkin işlemi sözkonusu olmadığı halde bu gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru değil" diyerek hükmü kaldırmıştır. Re'sen terkin rejiminde giderin kime yükleneceği ayrı meselede işlenir: bkz. ihya_sicil_mud_gider.

⚠️ Güncellik uyarısı — mevzuat değişti ve sonra iptal edildi. 38826, 29.05.2024 tarihli RG'de yayımlanan 7511 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle TTK geçici m. 7'ye eklenen ve "Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargı gideri ve vekalet ücretine hükmolunamaz" diyen cümleyi uygulamıştır (aynı cümle 717 ve 3938'de taraf beyanlarında da anılır). Yerel yürürlükteki metinde bu cümle artık yoktur: hükmün yerinde "(Ek cümle:23/5/2024-7511/16 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2025/31, K.: 2025/183 sayılı Kararı ile.)" kaydı bulunmaktadır. Karar künyesi doğrulanmıştır: AYM E.2025/31, K.2025/183, karar tarihi 10/9/2025, RG 23/12/2025-33116; itiraz yoluna Sakarya ATM ve Ankara 5. ATM başvurmuş, iptal konusu tam olarak "(15) numaralı fıkrasına 23/5/2024 tarihli ve 7511 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen altıncı cümle" olmuştur. Ölçülen üç karar bu cümleye iptalden önce dayanmıştır; iptalin derdest dosyalara etkisi bu korpusta ölçülmemiştir (boşluk). Bu tespit ihya_sicil_mud_gider normunu doğrudan ilgilendirir (aşağıda 5 nolu norm farkı).

§ 8. Konusuz kalma ve hakkın kötüye kullanılması — HMK m. 331/1 ile TMK m. 2

İhya davası, dayanak borç ödenince konusuz kalabilir. Bu hâlde HMK m. 326 değil HMK m. 331/1 uygulanır: "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder."

34764 (04.12.2024) bu meselede ölçülen tek HMK m. 331 tanığıdır (1/101) ve kuralı önce teyit eder — "Buna göre kural olarak dava da haksız çıkan davalı tasfiye memuru aleyhine yargı giderine hükmedilmesi gerekir" — sonra TMK m. 2/2 üzerinden sonucu tersine çevirir. Ölçülen rakamlar kararın kendi metnindedir: asıl alacak 417,96 TL, takip toplamı 465,99 TL, dosya 1.319 TL tahsilatla kapanmış, yurt dışı tebligat için 896 TL masraf yapılmış, talep edilen vekâlet ücreti 30.000 TL'dir. Daire sonucu şöyle bağlar:

"İhya davasında davacının menfaati 465-TL iken iki katı tutarda yurt dışı tebligat masrafı yapılmıştır. Her iki taraf menfaatleri düşünüldüğünde davacı tarafın menfaati ile karşı yanın zararı arasında açık bir nispetsizlik hakkın kötüye kullanımının varlığı tesbit edilmektedir."

Ölçülen sınır: bu, gider kuralına getirilmiş genel bir istisna değil, MK m. 2/2'nin "ikinci derecede" uygulanan niteliğine dayanan tek tanıklı bir uygulamadır; kararın kendisi de bunu vurgular ("Bu kuralın amacı, hakime özel ve istisnai durumlarda adil karar verme imkanı sağlamaktır.").

§ 9. Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD

Konu-eşleşen 116 karardan oluşan temyiz havuzu (108 kesin onama; 100 ihya lehine / 16 ihya aleyhine) istinaf çizgisini doğrular ve dört noktada keskinleştirir.

1. Temyiz denetimi ağırlıklı olarak gider ekseninde işler. Havuzun 8 bozması ile 9 düzelterek onamasının tamamı yargılama gideri/vekâlet ücretini kapsar; üçünde (E.2014/2030, K.2014/5254; E.2015/13822, K.2015/13462; E.2017/279, K.2017/1041) buna TTK m. 547/2 uyarınca tasfiye memuru atanmamasına ilişkin re'sen bozma sebebi eşlik eder (bkz. ihya_memur_atama). Bu 17 kararın 11'i gideri tasfiye memuruna yükler, 6'sı sorumluluğu kaldırır ya da sınırlar. Yani Yargıtay hem alt derecenin gideri davacıda bırakmasını hem de sorumsuz kişiye yüklemesini düzeltmektedir.

2. Gideri memura yükleyen çizgi (11 karar). En eski tanıklar 2013–2017 aralığındadır ve çizgi kesintisizdir: E.2013/9514, K.2013/13347 (26.06.2013), E.2014/2030, K.2014/5254 (18.03.2014, bozma), E.2015/13822, K.2015/13462 (14.12.2015, bozma — "davalı tasfiye memuru şirketi usulsüz olarak tasfiye edip ilk celsede gelip davayı kabül etmediğinden"), E.2016/14639, K.2017/130 (09.01.2017, bozma) ve onun karar düzeltme aşaması E.2017/1745, K.2017/3304 (01.06.2017, bozma — "harç ve yargılama giderlerinin tasfiye memuru olan davalı …'a yüklenmesi, davacı yararına vekalet ücreti takdiri ile adı geçen davalının vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekmektedir"), E.2017/279, K.2017/1041 (22.02.2017, bozma), E.2024/992, K.2024/1584 (28.02.2024, bozma — "tasfiye işlemlerinin ve akabinde tasfiye kapanış işlemlerinin usulüne uygun yapılmadığından davacının, dava açmakta haklılığı gözetilerek"), E.2023/6395, K.2024/69 (09.01.2024), E.2024/2315, K.2024/3953 (15.05.2024, bozma), E.2024/3269, K.2024/4969 (12.06.2024).

3. İstinafın kendi çapası. 10478'in gerekçesinde daire, kendi önceki uygulamasını değiştirirken bir temyiz ilamına dayanır ve künyeyi verir: "İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararda belirttiği BAM kararı ise yargıtay 11 HD nin 25.10.2023 tarihli, 2023/5173 esas, 6152 karar sayılı ilamı ile yargı gideri ve vekalet ücretinin davalı tasfiye memurundan tahsiline karar verilerek düzeltilerek onanmıştır." Bu künye ham 11. HD korpusunda doğrulanmıştır (E.2023/5173, K.2023/6152, 25.10.2023) ve ilamın metni şöyledir: "İşbu ihya davasında ticaret sicil memuru yasal hasım konumunda olup davanın kabul edilmesi halinde, yargılama giderlerinden davalı tasfiye memurunun sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirir." Bu ilam, konu-eşleşen 116 kararlık havuzda yer almamaktadır (aşağıda 4 nolu bulgu).

4. Sorumsuzluk çizgisi (6 karar) 2024–2025'te yoğunlaşır. E.2024/2825, K.2024/4202 (22.05.2024), E.2025/1240, K.2025/1659 (11.03.2025), E.2025/951, K.2025/1783 (13.03.2025), E.2025/2040, K.2025/4668 (30.06.2025), E.2017/3311, K.2017/4660 (25.09.2017 — bu sonuncusu memura değil sicil müdürlüğüne ilişkindir) ve E.2017/3133, K.2017/5461 (18.10.2017 — kapsam sınırı). Ayrıca 10 "ihya aleyhine" onama kararının tamamı gider ekseninde memuru koruyan BAM kararlarını onamaktadır; bu onamaların gerekçesi kalıp niteliğindedir, esas gerekçe onanan BAM kararına aittir.

Kesinleşme. Havuzun 108'i kesin onamadır (%93). Bu, gider uygulamasının temyizde büyük ölçüde istikrar kazandığını gösterir; denetim, kuralın kendisine değil somut olayda sebebiyet unsurunun doğru saptanıp saptanmadığına yönelmektedir.

§ 10. Eğilim — "95 lehine / 6 aleyhine" nasıl okunmalı

Meselenin ölçüm kaydı 95 lehine · 6 aleyhine (101 karar) göstermektedir:

Yıl	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026
Lehine	3	4	6	7	11	16	18	28	2
Aleyhine	0	1	0	0	0	0	2	2	1

⚠️ Bu sayı ne ölçüyor? Mesele kaydındaki rol alanı MERITStir ve "lehine/aleyhine" etiketi neticeten ihya sonucunu ölçer, gider sonucunu değil. Bu meselenin konusu ise gider ekseninde kimin sorumlu tutulduğudur. İki eksen çoğu dosyada örtüşür ama özdeş değildir — ölçülen üç örnek:

• 288094 "aleyhine" sayılmıştır; oysa ihya kabul edilmiştir, "aleyhine" işareti yalnız memurun giderden sorumlu tutulmamasını yansıtır.
• 5819 "aleyhine" sayılmıştır; oysa orada dava kesin yetkisizlikten reddedilmiştir ve gider tartışması hiç sonuçlanmamıştır (bkz. ihya_kesin_yetki).
• 34764 "aleyhine" sayılmıştır; orada da ihya değil, konusuz kalan davada davacının gider talebi reddedilmiştir.

Ölçülen doğru önerme şudur: altı "aleyhine" kararın tamamının tam metni okunmuştur ve altısı da gider ekseninde sonuç doğurur — dördünde tasfiye memuru giderden sorumlu tutulmamış (3938, 38826, 288094, 253780), birinde davacının gider talebi hakkın kötüye kullanılması nedeniyle reddedilmiş (34764), birinde ise dava usulden reddedildiği için gider konusu hiç ele alınmamıştır (5819). Buna karşılık kuralın kendisi ölçülen 101 kararın hiçbirinde reddedilmemiştir; tartışma her zaman "bu memur terkine sebep oldu mu" olgusu üzerindedir.

Zaman serisi. Aleyhe kararlar 2019'da bir, sonra 2024–2026'da beş kez görülür. Bu kıpırdanma kuralın gevşemesi değil, davalı çeşitliliğinin artmasıdır: 2024 sonrası ret kararlarının hepsinde davalı, terkini yapmamış bir memurdur (mahkemece atanmış, dışarıdan, mirasçı). Aynı yönelim temyiz katmanında da görülür (§ 9, 4 nolu başlık). 101 karar bir zaman serisi kurmaya yeter büyüklüktedir, ancak yıllık aleyhe sayıları (0–2) istatistiksel bir eğilim çıkarmaya yetmez.

---

KAYNAKÇA / ATIF

Yöntem: İçtihat çapaları künye + korpus karar_id ile verilir (backtick içindeki karar_id'ler /karar/<id>/ adresine tıklanabilir). İstanbul BAM 12. HD sayısal ölçümleri 101 kararın tamamının tam metni üzerinde yapılmış; çapa olarak kullanılan 27 kararın gerekçe ve hükmü okunmuştur. Yargıtay 11. HD künyeleri ham 11. HD korpusuna karşı tek tek doğrulanmış, alıntılar tam metinden alınmıştır. TTK maddeleri yerel yürürlükteki ağaçtan (6102_turk_ticaret_kanunu_yururlukteki.json, fıkra numaralı), TTK dışı maddeler get_article ile yürürlükteki metinden teyit edilmiştir. Doğrudan alıntı tırnak içindedir. Bu mesele içtihat-birincil işlenmiştir; akademik doktrin atfı yapılmamıştır.

A. Mevzuat çıpası

Madde	İçerik	Rolü	Kaynak
TTK m. 541/1-3	Alacaklıların çağrılması ve korunması: bilinen alacaklılara taahhütlü mektup + üç ilan (f. 1); bildirimde bulunmayan bilinen alacaklının tutarı bankaya depo (f. 2); "henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir" (f. 3)	Yükümlülüğün kaynağı. 8 kararda açıkça anılır; formül fıkrasız verildiğinden burada f. 3 olarak kesinleştirilmiştir	Yerel ağaç
TTK m. 541/4	"Yukarıdaki fıkralarda yazılı hükümlere aykırı hareket eden tasfiye memurları haksız olarak ödedikleri paralardan dolayı 553 üncü madde uyarınca sorumludur."	Maddi sorumluluğun köprüsü	Yerel ağaç
TTK m. 553/1	"…tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, (…) hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar."	Maddi sorumluluk normu — ÖRTÜK ÇIPA, 101 kararın hiçbirinde anılmaz	Yerel ağaç
TTK m. 546/2	"Tasfiye memurlarının sorumluluğu hakkında 553 üncü madde hükmü uygulanır."	m. 553'e ikinci yollama	Yerel ağaç
TTK m. 547	Ek tasfiye; yeniden tescil ve tasfiye memuru atanması	Davanın hukuki sebebi; 100/101 kararda anılır	Yerel ağaç
TTK m. 545/1	"Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir."	Terkin istemi memurdan gelir — sebebiyet zincirinin halkası	Yerel ağaç
TTK m. 643/1	"Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır."	Limited şirket köprüsü — örtük çıpa (1/101, taraf beyanında)	Yerel ağaç
TTK geçici m. 7	Re'sen terkin rejimi; ihya cümlesi "mahkemeye başvurarak" der	§ 7'deki rejim farkının kaynağı	Yerel ağaç
HMK m. 326/1	"Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir."	Önermenin operatif çıpası. 83/101 kararda anılır	get_article
HMK m. 323/1-ğ	Yargılama giderleri arasında "Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti" sayılır	Vekâlet ücretinin gider kapsamında olması	get_article
HMK m. 331/1	Konusuz kalan davada gider, "davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre" takdir edilir	34764'ün çıpası (§ 8)	get_article
HMK m. 312/2	"Davalı, davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez."	Beşinci sorumsuzluk kapısı. İstinaf korpusunda 0/101; temyizde karar gerekçesi (§ 5)	get_article
HMK m. 332/1	"Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir."	Gider hükmünün re'sen niteliği; 29292'de taraf bu maddeye dayanmıştır	get_article
TMK m. 2/2	Hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz	34764'ün ikinci çıpası (metni kararın kendisinden aktarılmıştır)	34764 metni
HMK m. 353/1-b-1, b-2 / m. 362/1-ç	İstinafta esastan ret / kaldırıp yeniden hüküm; çekişmesiz yargı işlerinde kesinlik	Ölçülen kararların usuli çerçevesi	get_article

Bent/fıkra kapısı notu: HMK m. 326 üç fıkralıdır; bu meselede işleyen yalnız f. 1'dir (f. 2 kısmen haklılık, f. 3 birden fazla sorumlu). HMK m. 312 iki fıkralıdır; muafiyet yalnız f. 2'dedir — f. 1 tam tersini söyler ("Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir"). TTK m. 541 dört fıkralıdır; yükümlülük f. 1–3'te, yaptırım f. 4'tedir.

B. İçtihat kütüğü — İstanbul BAM 12. HD

Kural yönü — gider tasfiye memuruna (8 norm tanığı + 5 ek çapa; hepsi oybirliği):

karar_id	Künye	Tarih	Çapa
68769	E.2023/579, K.2023/451	24.03.2023	Formülün en tam hâli: zorunlu hasım + kusur + "borçları tam ödenmeden tasfiyeyi kapatan". Sicil müdürlüğünün yasal hasım gerekçesi de burada. (Kesin.)
47222	E.2024/142, K.2024/148	25.01.2024	İlk derece gideri davacıda bırakmış; daire kaldırıp harç + gider + 17.900 TL vekâlet ücretini memura yükletmiştir. HMK m. 353/1-b-2.
10478	E.2025/236, K.2025/237	13.02.2025	Aynı düzeltme; temyiz çapası burada (11. HD E.2023/5173, K.2023/6152). Ayrıca ilk derecenin "geçici madde" nitelendirmesi düzeltilmiştir.
29292	E.2024/78, K.2025/1220	18.07.2025	Aynı düzeltme; davacı istinafında HMK m. 326/1, 332/1 ve 328'e dayanmıştır.
286953	E.2025/1838, K.2025/2110	22.12.2025	Memurun "tasfiyeyi mevzuata uygun tamamladım, alacak kaydı yaptırmadılar" savunması reddedilmiştir.
46798	E.2024/205, K.2024/194	01.02.2024	Birleşen davada memura yöneltilen husumet; "derdest dava sonuçlanmadan tasfiyenin kapatılması nedeniyle".
8757	E.2025/309, K.2025/285	27.02.2025	Bilgi unsurunun amiral tanığı: tarih tarih ölçülerek memurun davadan haberdar olduğu saptanmıştır.
100945	E.2022/968, K.2022/798	26.05.2022	"Borçlu ihya edilen şirkettir, benim şahsi malvarlığım değil" savunması reddedilmiştir.
279168	E.2018/970, K.2018/698	07.06.2018	Zaman ekseninin amiral tanığı: "İcra takibinin terkinden sonra açılması da eksik yapılan tasfiyeden dolayı sorumluluğu ortadan kaldırmayacaktır." Kanunun lafzını kullanır. (Temyiz yolu açık.)
69701	E.2023/421, K.2023/288	02.03.2023	Yazılı yargılama usulü itirazı da reddedilmiştir (HGK 13.12.2018, 2017/11-2924 E., 2018/1935 K. yollamasıyla).
44095	E.2024/556, K.2024/495	28.03.2024	Dahili davalı memurun "bila bedel üstlendim, yasal hasımım" savunması reddedilmiştir.
249723	E.2019/1520, K.2019/1192	30.09.2019	Gider sorumluluğu onanmış, ayrıca tasfiye memuru atanmaması re'sen incelenip hüküm kaldırılmıştır (bkz. ihya_memur_atama).
280322	E.2018/778, K.2018/612	21.05.2018	⚠️ "Dışarıdan atandım" savunmasının reddi. Kanunun lafzını kullanır: "aleyhine hüküm verilen davalı tasfiye memurundan". (Temyiz yolu açık.)

Ek çapalar:

karar_id	Künye	Tarih	Çapa
40439	E.2024/1290, K.2024/1175	02.09.2024	"tasfiye kararının davadan evvel alınmasının sonuca etkisi bulunmadığı"
166920	E.2020/758, K.2020/799	10.09.2020	İlk derecenin "dava terkinden sonra açıldı" gerekçesi kaldırılmıştır (§ 4)
249471	E.2019/1674, K.2019/1266	10.10.2019	Yanlış davalı → pasif husumetten ret ve o davalı lehine vekâlet ücreti
107785	E.2022/295, K.2022/222	17.02.2022	"Tasfiye memuru yasal hasımdır" savunmasının reddi
10386	E.2025/266, K.2025/350	07.03.2025	Kabul + sebebiyet → vekâlet ücretinin 1/2'si
64686	E.2023/1992, K.2023/1472	05.10.2023	TTK m. 541/3 fıkrasıyla anılır
717	E.2025/1454, K.2025/1563	08.10.2025	Olağan tasfiye ↔ geçici m. 7 rejim ayrımı; sicile yükletilen gider kaldırılmıştır
67138	E.2023/1124, K.2023/831	25.05.2023	Memura tebligat yapılmadan gider yükletilemez (HMK m. 27, hukuki dinlenilme hakkı)

Ret yönü — altı kararın tamamının tam metni okundu:

karar_id	Künye	Tarih	Ret sebebi
3938	E.2025/911, K.2025/1114	07.07.2025	İstisnanın amiral tanığı: başka mahkemece, şirket dışından atanan memur → gider yok. Ayrıca "davalı gösterilmese de aleyhine hüküm varsa istinaf hakkı vardır".
38826	E.2024/1492, K.2024/1371	01.10.2024	Geçici m. 7 re'sen terkini sicil yapmış; "Şirketin eski tasfiye memuru olmadığından kusuruyla davanın açılmasına da sebeb olmamıştır." 7511 s. K. ile eklenen (sonradan iptal edilen) cümleyi uygular.
5819	E.2025/341, K.2025/753	07.05.2025	38826'nın Yargıtay bozması sonrası hâli; dava kesin yetkisizlikten reddedilmiş, gider tartışması sonuçlanmamıştır (bkz. ihya_kesin_yetki).
253780	E.2019/902, K.2019/668	07.05.2019	2001'de kapanan tasfiye + organik bağ; "somut olaya özgü olmak üzere" gider davacıda.
34764	E.2024/1661, K.2024/1764	04.12.2024	Konusuz kalma (HMK m. 331/1) + hakkın kötüye kullanılması (TMK m. 2/2).
288094	E.2026/113, K.2026/120	26.01.2026	Memur kusursuz bulunmuş; ilk derecenin gider hükmetmeme kararı esastan onanmıştır. TTK m. 541 formülünü taşır.

(Kesinlik notu — hüküm fıkralarından ölçüldü: yukarıdaki çapaların büyük çoğunluğu HMK m. 362/1-ç uyarınca kesindir. Ölçülen istisnalar 2018 tarihli iki karardır: 279168 ve 280322 temyiz yolu açık verilmiştir. Ayrım tarihseldir ve HGK'nın 13.12.2018 tarihli 2017/11-2924 E., 2018/1935 K. kararına dayanır — daire ek tasfiyeyi çekişmesiz yargı işi sayarak temyiz yolu açık hüküm kurma uygulamasından dönmüştür; beyan 253780 ve 107785 gerekçelerindedir. 8 norm tanığının tamamı oybirliğiyle verilmiştir.)

C. İçtihat kütüğü — Yargıtay 11. HD (temyiz katmanı; künyeler y11_ham.db'de doğrulandı)

Gideri tasfiye memuruna yükleyen: - E.2024/2315, K.2024/3953 (15.05.2024, bozma) — "Tasfiye memurunca tasfiye işlemlerinin tüm hak ve borçlar dikkate alınarak yapılması gerekmektedir… terkinden sonra açılması tasfiye memurunun işlemleri açısından sonucu değiştirmemektedir." Zaman ekseninin en güçlü çapası. - E.2023/6395, K.2024/69 (09.01.2024, düzelterek onama) — gider ve vekâlet ücreti yanında tescil/ilan masrafı da memurdan; "sonradan tahsil edilmek üzere davacıdan" ara çözümü bozulmuştur. - E.2024/992, K.2024/1584 (28.02.2024, bozma) — "tasfiye işlemlerinin ve akabinde tasfiye kapanış işlemlerinin usulüne uygun yapılmadığından davacının, dava açmakta haklılığı gözetilerek." - E.2024/3269, K.2024/4969 (12.06.2024, düzelterek onama) — harç + 5.100 TL vekâlet ücreti memura. - E.2015/13822, K.2015/13462 (14.12.2015, bozma) — "şirketi usulsüz olarak tasfiye edip ilk celsede gelip davayı kabül etmediğinden." - E.2016/14639, K.2017/130 (09.01.2017, bozma) ve E.2017/1745, K.2017/3304 (01.06.2017, karar düzeltme üzerine değişik gerekçeyle bozma) — aynı dosyanın iki aşaması. - E.2017/279, K.2017/1041 (22.02.2017, bozma) — TTK m. 643 delaletiyle m. 541/3; mülga 6762 m. 445/3'ün yürürlükteki karşılığı burada kurulmuştur. - E.2014/2030, K.2014/5254 (18.03.2014, bozma) — vekâlet ücretinin geniş anlamda yargılama gideri olduğu. - E.2013/9514, K.2013/13347 (26.06.2013, düzelterek onama) — sicil müdürlüğü yasal hasım; gider "davalı Tasfiye Memuru"na. - E.2017/1813, K.2018/7503 (29.11.2018, düzelterek onama) — "Dairemizin yerleşmiş kararlarına göre Ticaret Sicil Müdürlüklerinin… yasal hasım olması nedeniyle"; gider "davalı şirket için atanmış tasfiye memurlarından". - E.2023/5173, K.2023/6152 (25.10.2023, düzelterek onama) — 10478'in dayandığı ilam; konu-eşleşen havuzda yer almaz, künye ham korpusta doğrulanmıştır.

Gider sorumluluğunu kaldıran / sınırlayan: - E.2024/2825, K.2024/4202 (22.05.2024, düzelterek onama) — "tasfiye sürecinde görev almayan ve sorumluluğu söz konusu olmayan, bu aşamada yalnızca yasal gereklilik nedeniyle tasfiye memuru olarak görevlendirilen" kişi sorumlu değildir. İstisnanın kanonik cümlesi. - E.2025/1240, K.2025/1659 (11.03.2025, düzelterek onama) — usulüne uygun tasfiye + dayanak dava terkinden sonra açılmış → gider yok. - E.2025/951, K.2025/1783 (13.03.2025, düzelterek onama) — 2008'de terkin, çok sonra açılan hizmet tespiti davası; mirasçı memur sorumsuz. - E.2025/2040, K.2025/4668 (30.06.2025, düzelterek onama) — HMK m. 326'nın sebebiyet okuması; mirası reddeden, yönetici sıfatı bulunmayan atanmış memur sorumsuz. - E.2017/3133, K.2017/5461 (18.10.2017, bozma) — kapsam sınırı: eski memur ihya davasının giderinden sorumludur ama "ek tasfiye giderleri ile yeni atanan tasfiye memuru ücretinden" sorumlu değildir. - E.2017/3311, K.2017/4660 (25.09.2017, düzelterek onama) — Ticaret Sicil Müdürlüğü yasal hasım olduğundan giderden sorumsuz. - E.2024/5024, K.2024/6945 (01.10.2024, onama) — HMK m. 312/2 uygulaması: sebebiyet vermeyen ve cevap dilekçesinde kabul eden memur giderden sorumlu değildir. - E.2024/2538, K.2024/4179 (22.05.2024), E.2024/4600, K.2024/6797 (25.09.2024), E.2024/6490, K.2024/9417 (25.12.2024), E.2024/6611, K.2025/129 (15.01.2025), E.2024/2947, K.2024/4691 (05.06.2024), E.2025/1663, K.2025/2565 (17.04.2025), E.2025/1992, K.2025/4292 (18.06.2025), E.2025/2290, K.2025/4576 (26.06.2025), E.2025/2813, K.2025/4948 (08.07.2025) — hepsi onama; esas gerekçe onanan BAM kararlarına aittir, onama metinleri kalıp niteliğindedir.

Aktarma yoluyla anılan (ham korpusta künyesi doğrulanan) diğer ilamlar: 11. HD E.2020/8099, K.2022/2190 (22.03.2022) ve E.2023/4115, K.2023/4600 (04.09.2023, onama) — 3938 ve 11. HD E.2024/2315 gerekçelerinde anılır. Yargıtay HGK 2023/11-338 E., 2024/3 K. (24.01.2024) sayılı ilamı 3938'in gerekçesinde aktarılmıştır; HGK korpusu bu pakette bulunmadığından künye doğrulanmamıştır ve yalnız 3938 metnine atfen verilmektedir.

D. Mülga ve zaman bakımından uygulama notu (6762 → 6102)

• Ölçülen 101 istinaf kararının hiçbiri bu mesele bakımından mülga 6762 sayılı Kanuna dayanmaz. Tarama, gider ekseninde 6762 madde numarası anan bir istinaf kararı bulmamıştır. Öğe 10 bu mesele için fıkra düzeltmesi + zaman bakımından uygulama olarak yorumlanmıştır.
• 6762 m. 445 → 6102 m. 541 (bire bir). Temyiz katmanı mülga numarayı kullanır: 11. HD E.2017/279, K.2017/1041'in aktardığı ilk derece gerekçesinde "Şirketin henüz muaccel olmayan borçlarıyla münazaalı bulunan borçlarına tekabül edecek bir para dahi kezalik notere tevdi olunacağı yönündeki TTK'nın 445/3. madde hükmü gereğince, (6102 sayılı TTK'nın 643. maddesi delaletiyle 541/3 maddesi)" denilmektedir. Aynı mülga numara E.2017/1813, K.2018/7503'te de geçer ("Ticaret Kanunun 445 maddesi gereği vadesi gelmeyen borçlar için teminat ayrılmadan yapılan terkin"). Eşleme, yerel fihristte de bire_bir olarak kayıtlıdır (6762 m. 445 "Alacaklıların daveti ve himayesi" → 6102 m. 541 "Alacaklıların çağrılması ve korunması"). Bugün açılacak davada uygulanacak hüküm yürürlükteki TTK m. 541/3'tür.
• Fıkra düzeltmesi. İstinaf korpusundaki sekiz TTK 541 anmasının yedisi maddeyi fıkrasız verir ("(TTK nın 541madde)"). Anlatılan yükümlülük f. 3'tür; fıkrayı doğru gösteren tek istinaf kararı 64686'dır.
• Yürürlükteki metinde iptal kaydı. TTK geçici m. 7'ye 7511 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ve ticaret sicili müdürlüğü aleyhine gider hükmedilmesini yasaklayan cümle iptal edilmiştir: yerel yürürlükteki ağaçta "(İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2025/31, K.: 2025/183 sayılı Kararı ile.)" kaydı bulunmakta, künye AYM korpusunda da doğrulanmaktadır (E.2025/31, K.2025/183, 10/9/2025, RG 23/12/2025-33116). 38826 (01.10.2024) bu cümleyi iptalden önce uygulamıştır; iptalin derdest dosyalara etkisi bu korpusta ölçülmemiştir (boşluk).
• get_article uyarısı (kanarya dersi 4 teyidi). TTK maddeleri bu makalede yerel yürürlükteki ağaçtan alınmıştır; geçici maddeler ve fıkra numaraları yalnız orada eksiksizdir. get_article yalnız HMK ve TMK için kullanılmıştır.

---

MESELE VE NORM BAĞI (ÇİFT YÖN)

Bu makale, docs/norm/sirket_ihya.json → onermeler.ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu altındaki 2 norm bloğunu (1 kural + 1 istisna) karşılar.

Norm → makale (2/2 karşılandı):

Norm bloğu	Önerme	Dayanak (norm)	Makaledeki karşılığı	Tanık örtüşmesi
kural	"Derdest bir dava veya karşılanmamış bir borç varken tasfiyeyi sonlandırıp şirketi terkin ettiren tasfiye memuru, ihya davasının açılmasına sebep olduğundan yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulur."	TTK 541 · TTK 553 · HMK 326	§ 1 (iki katmanlı dayanak), § 2 (formül ve lafız kayması), § 3 (sorumluluğu doğuran olgu), § 6 (kapsam), § 7 (sicil müdürlüğü ekseni), A/B matrisleri	8 kural tanığının 8'inin de tam metni okundu: 68769, 47222, 10478, 29292, 286953, 46798, 8757, 100945 — 8/8
istisna	"Terkine sebep olmayan tasfiye memuruna yargılama gideri yükletilemez." (koşul: sonradan yalnız sınırlı ihya/ek tasfiye için atanmışsa ya da şirket dışından atanmışsa)	HMK 326	§ 5 (beş sorumsuzluk grubu), § 4/B (terkinden sonra açılan dava), A akışının 2.–4. adımı	8 istisna tanığından tam metni okunanlar: 34764, 5819, 8757, 69701, 44095, 249723, 280322, 10478 — 8/8, ancak 6'sı önermeyi taşımıyor (aşağıda 2 nolu fark)

Makale → norm (her bölüm hangi bloğu besliyor): § 1, § 2, § 3, § 6, § 7 → kural; § 5 → istisna; § 4 → her ikisinin sınırını çizen ölçülmüş gerilim (yeni önerme üretmez, ölçütü keskinleştirir); § 8 → ne kural ne istisna — ayrı bir dayanak (HMK 331/1 + TMK 2/2) üzerinde duran üçüncü bir hâl (aşağıda 3 nolu fark); § 9, § 10 → ölçüm okuması.

Norm bloğu olup makalede karşılığı olmayan önerme: YOKTUR. Makalede olup norm bloğunda karşılığı olmayan önermeler aşağıda beyan edilmiştir.

Komşu meseleler (bu makalenin kapsamı dışı): ihya_sicil_mud_gider (sicil müdürlüğünün gider sorumluluğu ve 7511/AYM boyutu), ihya_husumet (kime karşı), ihya_memur_atama (atama zorunluluğu), ihya_hukuki_yarar (talebin dinlenebilirliği), ihya_eksik_tasfiye, ihya_sebep_ayrimi, ihya_kesin_yetki (5819), ihya_resen_terkin_usulu, ihya_sure, ihya_ehliyet, ihya_usul_cekismesiz.

---

⚠️ NORM İLE FARK — silinmedi, editöre gidiyor

Makale, ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu norm bloklarıyla sonuç bakımından çelişmez. Altı noktada norm ve girdi katmanına düzeltme/ekleme önerilmektedir.

1. _dayanak_notu kısmen çürütüldü — TTK 541 ÖRTÜK değil, AÇIK çıpadır. Norm notu şöyle der: "…tanıklar gider sorumluluğunu tartışırken TTK 541/553'ü anmaz." Ölçüm bunu ikiye ayırır: - TTK m. 553 için not doğrudur: 101 kararın hiçbirinde anılmaz (0/101). Örtük çıpa nitelendirmesi yerindedir. - TTK m. 541 için not yanlıştır: 8 kararda açıkça anılır (634, 1152, 1372, 4460, 7882, 64686, 286935, 288094) ve bunlardan 288094 ile 286935 doğrudan gider sonucu doğuran kararlardır. Üstelik anma bir kalıp hâlindedir ve 2025–2026'da yerleşmiştir. Öneri: _dayanak_notu ikiye bölünsün; TTK 541 → AÇIK ÇIPA (8 tanık), TTK 553 → ÖRTÜK ÇIPA (0 tanık). (Bu, önermenin kendisini değil kanıt sınıfını değiştirir ve durum_norm: aday kaydının yükseltilmesini kolaylaştırır.)

2. Fıkra kesinleştirmesi — TTK 541 → TTK 541/3 ve TTK 541/4. dayanak alanı çıpayı fıkrasız verir. Ölçülen kullanım iki ayrı fıkraya aittir: yükümlülüğün kaynağı f. 3 (notere depo/teminat — 64686 fıkrayı numarasıyla anar; 11. HD E.2017/279, K.2017/1041 de öyle), sorumluluğa geçiş köprüsü ise f. 4'tür. Aynı biçimde HMK 326 → HMK 326/1 olarak kesinleştirilmelidir; f. 2 ve f. 3 bu meselede uygulanmamaktadır.

3. İstisna bloğunun tanık listesi kontaminedir — ölçüldü. istisna.tanik alanındaki 8 tanıktan 6'sı önermeyi taşımamaktadır: - 69701, 44095, 249723, 280322, 8757 ve 10478'de daire tasfiye memurunu sorumlu tutmuştur — bunlar kural tanığıdır, istisna tanığı değil. 280322 üstelik istisnanın koşulunu (şirket dışından atanmış olma) açıkça reddeder. - 8757 ve 10478 ayrıca hem kural hem istisna listesinde, aynı sorun_ix ile yer almaktadır — aynı sorun hem kuralın hem istisnanın tanığı olamaz. - 34764 istisnayı değil, başka bir ekseni (HMK 331/1 + TMK 2/2) taşır (bkz. 4 nolu fark). - 5819 gider tartışmasını hiç sonuçlandırmamıştır (kesin yetkisizlik).

İstisnanın gerçek tanıkları korpusta vardır ama listede yoktur: 3938 (şirket dışından, başka mahkemece atanan memur — amiral tanık) ve 288094 (memur kusursuz). Bu öneri uygulanmıştır (2026-08-07): kirlenmiş 8 tanık düşürülmüş, yerlerine bu ikisi bağlanmıştır.

⚠️ Düzeltme (2026-08-07). Bu paragraf ilk hâlinde dört karar öneriyordu; ikisi akıbet denetiminden geçmemiştir ve tanık olarak kullanılamaz: 253780 (İst BAM 12. HD E.2019/902, K.2019/668) Yargıtay 11. HD E.2019/3602, K.2019/6319 ile bozulmuştur; 38826 (E.2024/1492, K.2024/1371) ise 11. HD E.2024/6392, K.2025/57 ile bozulmuştur (bozma sebebi kesin yetki olup gider tespiti bozma dışında kalmıştır, ancak bozulmuş bir karar norm tanığı olarak gösterilemez). Öneri yazılırken kararların temyiz akıbetine bakılmamıştı — hattın akıbet süzgeci ikisini de eledi. Ders: bir kararı tanık olarak önermeden önce zincirdeki akıbeti sorulmalıdır.

İstisnanın Yargıtay çapası ayrıca ölçülmüştür: 11. HD E.2024/2825, K.2024/4202 (22.05.2024, düzelterek onama) — "tasfiye sürecinde görev almayan ve sorumluluğu söz konusu olmayan, bu aşamada yalnızca yasal gereklilik nedeniyle tasfiye memuru olarak görevlendirilen davalı … aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirir." Bu karar meseleye hiç bağlanmamıştır; bağ genişletmesi bekleyen açık iştir.

Ayrıca istisnanın koşulu düzeltilmiştir. Eski koşul "şirket dışından atanmışsa" diyordu; ölçülen ölçüt bu değildir. 280322'de memur tam da "şirket hissedarı olmayıp dışarıdan atandığını" savunmuş, daire yine de gideri ona yüklemiştir — çünkü eksik tasfiyeyi kendisi yürütmüştü. Ölçüt "dışarıdan atanmış olmak" değil, "tasfiye sürecinde görev almamış / terkine sebep olmamış" olmaktır; norm bloğu buna göre yeniden yazılmıştır.

4. Norm bloğunda karşılığı olmayan iki ek sorumsuzluk kapısı ölçülmüştür. - HMK m. 312/2 — kabul + sebebiyet vermeme. Bu, mevcut istisnanın koşulundan ("sonradan/dışarıdan atanmış") bağımsız, kendi kanuni dayanağı olan ayrı bir kapıdır. Tanık: 11. HD E.2024/5024, K.2024/6945 (01.10.2024, onama). Türev sonuç: sebebiyet varsa dahi, ön inceleme tutanağı imzalanmadan yapılan kabul vekâlet ücretini yarıya indirir (10386). Öneri: HMK 312/2 dayanaklı yeni bir istisna bloğu. - HMK m. 331/1 + TMK m. 2/2 — konusuz kalma ve hakkın kötüye kullanılması. 34764 gider kuralını HMK m. 326 ekseninden tamamen çıkarır ve HMK m. 331/1'e taşır. Tek tanıklı olduğu için ayrı bir istisna bloğu yerine _not olarak kaydedilmesi yeterli olabilir; editör kararıdır.

5. Komşu mesele uyarısı — ihya_sicil_mud_gider bloğunun dayanağı iptal edilmiştir. O bloğun kural önermesi ("İhya yargılamasında ticaret sicil müdürlüğü aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmolunamaz; bu hüküm derhal uygulanır") tek dayanak olarak TTK Geçici 7'yi gösterir ve kapsamını "7511 sayılı Kanunla eklenen cümle" ile sınırlar. Yerel yürürlükteki ağaçta bu cümle artık yoktur — Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli E.2025/31, K.2025/183 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve karar 23/12/2025 tarihli RG'de (sayı 33116) yayımlanmıştır. Bu, bu makalenin meselesi değildir ve o dosyaya dokunulmamıştır; ancak norm katmanının kanonik olmayan bir mevzuat metnine dayandığı ölçülmüştür ve editöre bildirilmektedir. Not: ticaret sicilinin gider sorumsuzluğu yasal hasım içtihadıyla zaten kurulmuştur (11. HD E.2017/3311, K.2017/4660; E.2017/1813, K.2018/7503; ölçülen 60 istinaf kararı), yani önerme kanunsuz kalmaz — yalnız dayanağı değişir.

6. Eğilim alanının okunuşu (norm değil, sunum farkı). Mesele sayfasındaki "95 lehine · 6 aleyhine" ibaresi, rol=MERITS etiketi gereği ihya sonucunu ölçmektedir; bu meselenin konusu ise gider sonucudur. İki eksen 288094, 5819 ve 34764'te ayrışmaktadır (§ 10). Öneri: gider tipi meselelerde eğilim etiketinin "ihya kabul/ret" değil "gider memurda / davacıda" olarak adlandırılması ya da her iki eksenin ayrı ayrı taşınması.

---

Öz-değerlendirme uyarısı: Buradaki eğilim, karar akışı ve nitelendirmeler, İstanbul BAM 12. HD (istinaf, 101 karar — tamamının tam metni tarandı) ve Yargıtay 11. HD (temyiz, 116 karar) korpuslarının ölçülmüş içeriğinden türetilmiştir; bir tahmin veya hukuki görüş DEĞİLDİR. Sonucu belirleyen, sizin dosyanızdaki üç somut olgudur: ihyaya dayanak borcun/dosyanın terkinden önce doğup doğmadığı, davalı gösterilen kişinin terkini gerçekleştiren tasfiye memuru olup olmadığı ve bu kişinin davayı ne zaman kabul ettiği.