Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
8 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Havalenin borç ödemesi karinesi, protokolle ispat ve pasif husumet
2022/134 E. 2025/14 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Havale, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine taşıyan bir ödeme vasıtasıdır; bu karinenin aksini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Taraflar arasında yerine getirilmiş, borcun kapsamını ve ibra hükmünü içeren yazılı bir protokol varsa ve karşı taraf iddia ettiği protokol dışı borç ilişkisini ispatlayamamışsa, protokol bedelini aşan ödemenin hataen/fazla yapıldığı kabul edilmelidir. Fazla ödemenin bir vekil aracılığıyla (vekilin kendi hesabına) yapılması…
-
Arabuluculuk dava şartına uyulmadan açılan ticari davada usulden ret
2024/685 E. 2024/686 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat ve itirazın iptali taleplerini içeren ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvuru zorunlu bir dava şartıdır ve bu eksiklik sonradan tamamlanabilir nitelikte değildir; arabulucuya başvurulmadan (ve görev nedeniyle verilen görevsizlik kararı kesinleşmeden de arabulucuya başvurulmadan) açılan davada, ilk derece mahkemesi bu eksikliği gözetmeksizin esas hakkında hüküm kurmuşsa, istinaf mahkemesi kararı kaldırıp esasa ilişkin istinaf sebeplerini incelemeksizin davayı arabuluculuk dava…
saklama sözleşmesiitirazın iptaliarabuluculuk dava şartıticari davagörevsizlik kararının kesinleşmesidava şartı yokluğu
-
Tevdi mahalli tayininde hukuki yarar yokluğu re'sen incelenir
2023/1514 E. 2023/1625 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tevdi mahalli tayini talebinde, borçlunun saklayan sıfatıyla saklama ücretini hapis hakkı çerçevesinde saklanan maldan karşılama olanağı bulunuyorsa, TBK 107 ve 187'deki tevdi koşulları oluşmamış sayılır ve talep sahibinin hukuki yararı yoktur. Hukuki yarar dava şartı olduğundan ve çekişmesiz yargı işlerinde de uygulama alanı bulduğundan, mahkemece resen gözetilmesi gerekir; bu husus dikkate alınmadan verilen kabul kararı, istinaf incelemesinde kaldırılıp talebin hukuki yarar yokluğundan reddi gerekir.
tevdi mahalli tayinialacaklının temerrüdühukuki yarardava şartıhapis hakkısaklama sözleşmesi
-
Ardiyecinin hapis hakkı, iyiniyetli zilyetlik ve iflas masasına kayıt etkisi
2022/1247 E. 2023/736 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Saklayıcının (ardiyecinin) hapis hakkı, kural olarak borçluya ait eşyaya münhasır olsa da, üçüncü kişi malikin zilyetliğin devrine rıza göstermiş olması veya alacaklının iyiniyetli olması halinde üçüncü kişiye ait eşya üzerinde de kullanılabilir; basiretli davranması gereken bir tacirin, malının belirli bir depoda muhafaza edildiğini sevk irsaliyeleri gibi belgelerden bilebilecek durumda olması, bu hususa rızasının bulunduğunu gösterir. Alacağın, borçlunun iflas masasına kaydedilmiş olması alacaklının tatmin edildiği anlamına gelmediğinden hapis hakkını…
hapis hakkıiyiniyetli zilyetlikardiyeciüçüncü kişiye ait mal üzerinde hapis hakkıiflas masasına kayıtpasif husumet
-
Havale bedelinin borç niteliği ve dava vekalet ehliyeti şartı
2020/1331 E. 2023/263 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Yabancı bir şirket adına genel yetkili vekil olarak atanan kişi, bu yetkiye dayanarak bizzat dava açıp takip edemez; avukat olmadığından Avukatlık Kanunu 35. madde uyarınca müvekkili adına bir avukata vekaletname vermesi zorunludur ve bu durum davaya vekalet ehliyeti dava şartını karşılar. Havale, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yönünde yasal karine taşır; bu karinenin tersini iddia eden havaleci ispat yükü altındadır. Havale dekontunda açıkça borç ibaresi bulunması bu karinenin aksinin ispatı için yeterlidir. Dekontta borç ibaresi…
davaya vekalet ehliyetidava şartıtevkil yetkisiteminat gösterme muafiyetihavale karinesiispat yükü
-
Yat bağlama hizmetinde vedia sözleşmesi ve pasif husumet
2020/115 E. 2022/1212 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir tekne çekek yeri işletmecisinin, teknenin muhafaza ve gözetimi karşılığında ücret aldığı bağlama sözleşmesi, TBK'nın saklama (vedia) sözleşmesi hükümlerine tabidir; saklama sözleşmesinde saklatanın malın yasal sahibi olması şartı bulunmadığından, teknenin resmi sahibi olmasa da yetki belgesi, sigorta poliçesi gibi belgelerde tekneyle ilişkisi sabit olan kişi, bağlama hizmeti bedelinden sorumlu tutulabilir ve bu kişiye karşı pasif husumet yokluğundan ret kararı verilemez; davanın esasına girilmesi gerekir.
vedia sözleşmesisaklama sözleşmesipasif husumetitirazın iptaliyat bağlama sözleşmesi
-
Yedieminlik ücreti sözleşmesinde hakkaniyet indirimi ve karşı davada hukuki yarar
2018/467 E. 2018/1618 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Vekil tarafından imzalanan yedieminlik sözleşmesi geçerlidir ve tarafları bağlar; sözleşme özgürlüğü ilkesi gereği taraflar resmi tarife dışında ücret kararlaştırabilir. Ancak kararlaştırılan ücretin hacizli malların değeri karşısında aşırı yüksek kalması, malların özel özen gerektirmemesi gibi hal ve şartlar dikkate alındığında, BK 43/1 hükmü kıyasen uygulanarak yedieminlik ücretinde hakkaniyet indirimi yapılabilir; bu indirim Bakanlık tarifesinin aynen uygulanması anlamına gelmez. Ayrıca, karşı davada ileri sürülen geçersizlik iddiaları asıl davada…
yedieminlik sözleşmesihakkaniyet indirimigenel işlem koşuluhata hile gabinicra inkar tazminatıkötüniyet tazminatı
-
Tüketici işlemi niteliğindeki kasko sözleşmesinde görevli mahkeme
2018/817 E. 2018/1041 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tarafından biri tüketici olan bir işlemde, sözleşmenin TTK'da düzenlenmiş bulunması (örn. sigorta sözleşmesi) veya karşı tarafın tacir sıfatına sahip olması (örn. otelde vale hizmeti nedeniyle kurulan saklama/vedia sözleşmesi), işlemin tüketici işlemi niteliğini ve Tüketici Mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz; görev kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf sebebi olmasa da re'sen incelenir. Ayrıca aynı olaydan kaynaklanan ve birlikte yürütülen davada, HMK 167 uyarınca tefrik kararı verilmeksizin davalılar hakkında farklı görevli mahkemeler…
tüketici işlemigörev (kamu düzeni)saklama (vedia) sözleşmesitefrikhaksız fiil nitelemesi