Tacir sıfatı ve hükümleri
TTK 11-23 · 157 karar
Bu başlıkta usul:
Görev ve yetki 37Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 27Hak düşürücü süre 9Zamanaşımı 2İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 2
-
Ticari işletme devir sözleşmesinde aktif husumet ve şirket icazeti
2026/104 E. 2026/804 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşmenin altında taraf olarak yer almayan bir şirketin, o sözleşmeye dayalı hak ve borçlara icazet vermiş sayılabilmesi için, sözleşmenin bizzat kendisinde şirket kaşesi/imzası bulunması şart değildir; sözleşmeyle bağlantılı olarak ve ona atıfla imzalanan, ifasına yönelik sonraki tarihli belgelerde şirketin kaşe ve yetkili imzasının bulunması, söz konusu ilk sözleşmenin şirket ad ve hesabına akdedildiğinin kabulü için yeterlidir. Bu durumda, sözleşmeyi bizzat imzalayan gerçek kişilerin, sözleşmeden doğan alacak konusunda aktif husumet ehliyeti…
peştamaliye sözleşmesiticari işletmenin devriaktif husumet ehliyetiicazetitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Ticari defterlerde kayıtlı fatura alacağında itirazın iptali
2026/637 E. 2026/785 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın alıcı tarafından süresi içinde itiraz edilmeksizin kendi ticari defterine kaydedilmesi hâlinde, artık faturanın delil niteliğine ilişkin TTK 21/2 değil, ticari defterlerin delil olmasına ilişkin HMK 222 uygulanır ve bu kayıt akdi ilişkinin varlığını kanıtlar; borçlu, mal veya hizmet almadığını ya da borçlu olmadığını yazılı veya kesin delille ispatlamadıkça, karşılıklı ve mutabık ticari defter kayıtlarına dayalı alacak likit kabul edilerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuka uygundur.
itirazın iptaliticari defter delilifaturaicra inkar tazminatıakdi ilişkinin ispatılikit alacak
-
Çekin avans olarak verildiği iddiasının ispat yükü ve ticari defter kaydı
2023/2205 E. 2026/745 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Alım satım ilişkisinde aksine anlaşma yoksa tarafların edimlerini aynı anda ifa etmesi kuraldır (peşin satış karinesi); malı teslim almadan çeki avans olarak verdiğini iddia eden taraf bu iddiasını yazılı veya kesin delille ispat etmek zorundadır. Çek kural olarak bir ödeme aracı olduğundan, çekin avans gibi farklı bir amaçla verildiğini ileri süren taraf bunu kanıtlamalıdır. Bir faturaya süresi içinde itiraz etmeyip onu ticari defterine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal veya hizmet aldığını kabul etmiş sayılır; bu durumda…
menfi tespitpeşin satış karinesiispat yüküticari defterlerin delil niteliğifaturaya itiraz edilmemesinin sonucuçekin ödeme aracı niteliği
-
Filo alım taahhüdüne uyulmaması nedeniyle indirim bedelinin rücuen tahsili
2026/609 E. 2026/741 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Alım taahhütlü filo satış sözleşmesinde, alıcının belirli sayıda araç alım taahhüdüne karşılık satıcı tarafından uygulanan indirimin, taahhüdün yerine getirilmemesi halinde iadesi öngörülmüşse; bu iade yükümlülüğü, üreticinin bedeli talep edip etmemesine ve tarafların zarara uğrayıp uğramamasına bağlı olmaksızın doğar ve talep konusu bedel stok zararı niteliğinde olmadığından stokta ürün bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek yoktur. Taahhüdü veren tarafın sözleşmeyi imzalamış olması yeterli olup, karşı tarafın (taahhüdü alan tarafın) sözleşmeyi…
itirazın iptalialım taahhütlü filo satış sözleşmesiindirim bedelinin iadesitemerrüttacirler arası ihtar şekli (TTK 18/3)icra inkar tazminatı
-
Açık hesap ilişkisinde teslimin ispatında fatura ve ticari defter kaydının rolü
2026/465 E. 2026/585 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan açık hesap ilişkisinde, davalının faturaya süresinde itiraz etmeyip onu kendi ticari defterine kaydetmesi halinde, faturanın delil niteliği TTK 21/2 kapsamından çıkıp TTK 222 kapsamına girer; ticari deftere kaydedilen fatura, akdi ilişkinin (mal veya hizmetin teslim edildiğinin) varlığını da kanıtlar hale gelir ve bu durumda borçlu, mal veya hizmeti almadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlamak zorundadır. Bu ispatı sağlayamayan ve soyut biçimde iddiada bulunan davalı aleyhine itirazın iptaline ve likit hale gelen alacak…
açık hesap ilişkisicari hesapTTK 21/2 - faturaya itirazTTK 222 - ticari defterlerin delil niteliğiitirazın iptaliicra inkâr tazminatı
-
Ticari defter ibrazından kaçınma halinde karşı taraf defterinin delil değeri
2026/430 E. 2026/499 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davada, mahkemece usulüne uygun ihtar şerhli davetiye tebliğ edildiği halde taraflardan biri ticari defterlerini incelemeye ibraz etmezse, HMK 222/3 gereği bu taraf defter ibrazından kaçınmış sayılır ve karşı tarafın kanuna uygun tutulan ticari defterleri kendisi lehine delil olarak kabul edilir. Fatura konusu mal/hizmetin tesliminin ispatı kural olarak davacıya ait olmakla birlikte, faturanın tebliğ edilip itiraz edilmemesi ve borçlunun bu faturayı Vergi Dairesine BA bildirimine konu etmesi, teslimin gerçekleştiğinin kabulü için yeterli…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliği (HMK 222)defter ibrazından kaçınmae-fatura/GİB sistemi üzerinden tebliğTTK 21/2 fatura itirazıicra inkar tazminatı
-
Ticari defterlere kaydedilen faturanın akdi ilişkiyi ispat gücü
2026/335 E. 2026/421 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın karşı tarafça itiraz veya iade edilmeksizin ticari defterlere kaydedilmesi, salt fatura içeriğinin TTK 21/2 gereği kesinleşmesinden ayrı olarak, taraflar arasındaki akdi ilişkinin varlığını da ispatlar; bu durumda uyuşmazlık artık fatura delilinin değil, HMK 222 uyarınca ticari defterlerin delil olma niteliğinin kapsamındadır. Faturayı deftere kaydeden taraf, mal veya hizmet almadığını ya da borçlu olmadığını yazılı veya kesin delille ispatlamak zorundadır; bu ispatı yapmaksızın soyut inkarla yetinmesi, itirazın iptali talebinin kabulünü…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğifaturaya itiraz edilmemesinin sonucuakdi ilişkinin ispatıicra inkar tazminatılikit alacak
-
Görev itirazı: Nispi ticari dava için davalının tacir sıfatının belirlenmesi
2025/1466 E. 2026/147 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Nispi ticari dava niteliğinin belirlenmesinde davalının ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması veya işletme hesabına göre defter tutması, tek başına esnaf sayılmasını gerektirmez; tacir-esnaf ayrımında VUK 177'de öngörülen parasal sınırlar ile TTK 11(1)'deki ticari işletme tanımı esas alınmalı, davaya konu işlemin (alım-satım tutarının) bu sınırları aşıp aşmadığı incelenmelidir. Dava değeri veya senede konu tutar esnaf sınırını aştığında, taraflardan birinin ticaret siciline kayıtlı olmaması, görev yönünden davanın usulden reddi için yeterli…
tacir sıfatıesnaf işletmesinispi ticari davagörevdava şartıticari işletme
-
Şirket çalışanına yapılan mal tesliminin ticari vekalet kapsamında geçerliliği
2026/115 E. 2026/134 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Faturaya süresinde itiraz etmeyip ticari defterine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal/hizmet aldığını kabul etmiş sayılır ve borçlu olmadığını yazılı veya kesin delille ispatlamak zorundadır. Şirketin sigortalı çalışanı, ticari vekil sıfatıyla işletmenin alışılmış işlemleri kapsamında mal teslim alma yetkisine sahiptir; teslimin geçerliliği için şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiye yapılması şart değildir; çalışan ile karşı taraf arasında işbirliği iddia ve ispat edilmedikçe bu şekilde yapılan teslim şirketi bağlar. Menfi tespit…
menfi tespitticari vekaletTTK 21/2 fatura deliliHMK 222 ticari defter deliliicra inkar tazminatıihtiyati tedbir
-
Açık hesap ilişkisinde ticari defter ve fatura ile ispat, alacağın likit olması
2023/1185 E. 2026/89 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Açık hesap ilişkisinde, davacı tarafından fatura ile ortaya konulan alacağın, davalı tarafından itiraz ve iade edilmeyerek ticari defterlere kaydedilmiş olması halinde, bu fatura davalının geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal veya hizmet aldığını kabul ettiği anlamına gelir; davalının aksini yazılı veya kesin delille ispat etmesi gerekir. Fatura ticari defterlere kaydedilmişse ispat değerlendirmesi TTK 21/2 yerine HMK 222 çerçevesinde ticari defterlerin delil niteliğine göre yapılır. Borç miktarının davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı…
İtirazın iptaliAçık hesap ilişkisiCari hesap sözleşmesiFatura delili (TTK 21/2)Ticari defterlerin delil niteliği (HMK 222)Alacağın likit olması
-
Açık hesap ilişkisinde ticari defter kaydı ile faturanın ispat gücü
2023/1100 E. 2026/66 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Açık hesap ilişkisinde, davacının alacağının davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu bilirkişi incelemesiyle belirlenmişse, faturaya süresinde itiraz edilmeyip deftere kaydedilmiş olması nedeniyle taraflar arasındaki akdi ilişki ve mal/hizmet teslimi ispatlanmış sayılır; bu durumda borçlunun borç miktarını hesaplamasına ihtiyaç bulunmadığından alacak likit kabul edilir ve icra inkar tazminatına hükmedilebilir.
açık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesifaturanın ispat gücü (TTK 21/2)ticari defterlerin delil olması (HMK 222)likit alacakicra inkar tazminatı
-
Tacir sıfatının tespitinde ticaret sicili kaydı yerine gerçek ticari hacmin esas alınması
2025/1886 E. 2025/2165 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir kişinin tacir mi esnaf mı olduğunun belirlenmesinde ticaret siciline kayıtlı olup olmadığı veya esnaf odasına kayıtlı bulunması tek başına belirleyici değildir; VUK 177. maddedeki alım-satım ve hasılat tutarlarına göre esnaf sınırının aşılıp aşılmadığı esas alınır. Bu sınırın fazlasıyla aşılması halinde kişi tacir sayılır ve tarafların her ikisinin de tacir olduğu ticari uyuşmazlıklarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
tacir sıfatıesnaf-tacir ayrımıbilanço esasına göre defter tutmaticari davanispi ticari davagörev (dava şartı)
-
İade Faturasına Süresinde İtiraz Edilmesi Halinde Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılamayacağı
2023/194 E. 2025/2103 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında ticari ilişki bulunması halinde, teslim edilen mal için düzenlenen fatura, karşı tarafça TTK'nın 21. maddesinde öngörülen sekiz günlük süre içinde itiraz edilmeksizin defterlere/BA beyannamesine yansıtılmışsa içeriği kabul edilmiş sayılır ve anlaşmanın fatura tutarı üzerinden gerçekleştiği sabit hale gelir; faturanın Vergi Usul Kanunu'nun 231/5. maddesindeki süreden sonra düzenlenmiş olması bu sonucu etkilemez, sadece düzenleyenin vergisel sorumluluğuyla ilgilidir. Buna karşılık, bir iade/düzeltme faturası BA formunda beyan edilmiş…
itirazın iptalicari hesap alacağıfatura içeriğine itirazTTK 21. maddeBA formuiade faturası
-
Bayilik sözleşmesinde haksız fesih ve eksik alım nedeniyle cezai şart
2022/1321 E. 2025/1751 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde, sağlayıcının fiyat/iskonto belirleme yetkisini kullanabilmesi bayiin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini (asgari alım taahhüdü gibi) yerine getirmesi koşuluna bağlıysa, bayi bu yükümlülüğe aykırı davranmışken sağlayıcının iskonto uygulamamasına dayanarak sözleşmeyi feshetmesi haksız fesih sayılır. Yıllık asgari alım taahhüdüne uyulmaması halinde, tedarikçinin hem ifayı hem cezai şartı talep edebilmesi için, taahhüde aykırı davranılan yılı takip eden yeni yılda mal vermeden önce çekince (ihtirazi kayıt) bildirmesi veya…
cezai şarthaksız fesihasgari alım taahhüdüihtirazi kayıt/çekincecezai şarttan tenkisbayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Ticari kredide masraf ve komisyon kesintilerinin iadesi istemi
2023/491 E. 2025/1664 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredilerde bankanın masraf ve komisyon tahsiline ilişkin hukukilik denetimi, önce sözleşmede belirlenmiş bir oran olup olmadığına, yoksa bankanın ilan ettiği orana, o da yoksa emsal banka uygulamalarına göre orantılılığa bakılarak yapılır; tacir sıfatına sahip bankanın TTK 20 kapsamında münasip ücret isteme hakkı bulunduğundan, sözleşmede kararlaştırılmış ve emsal bankalara göre aşağıda kalan tutarlarda tahsil edilen komisyon, tahsis ücreti ve üçüncü kişilere ödenip müşteriye yansıtılan ekspertiz/ipotek ücretlerinin iadesi istenemez.
ticari kredikredi komisyonukredi tahsis ve değerlendirme ücretimünasip ücret isteme hakkı (TTK 20)emsal banka uygulamasıgenel işlem şartları
-
Tedarikçi sözleşmesinde ihbar süresine aykırılık cezai şartı ve tenkis
2024/783 E. 2025/1581 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tedarikçi sözleşmesinde belirli bir ihbar süresine uyulmaksızın sözleşmenin sona erdirilmesi hâlinde öngörülen cezai şart, sözleşmede ayrıca yer alan rekabet yasağı/haksız rekabete ilişkin cezai şart hükmüyle karıştırılmamalı; cezai şart hangi sözleşme hükmüne dayanıyorsa o hüküm çerçevesinde değerlendirilmelidir. Tacir sıfatını haiz borçlu TBK 182/3 uyarınca cezai şartın tenkisini isteyemese de, hâkim TBK 27 gereği fahiş gördüğü cezai şartı re'sen tenkis etmekle yükümlüdür.
cezai şartmenfi tespitihbar süresitenkistemerrütsözleşme özgürlüğü
-
Fatura konusu taşıma hizmetinin ispatı ve BA/BS beyanının etkisi
2022/1522 E. 2025/1571 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacının defter kayıtları tek başına, yasal delillerle desteklenmedikçe alacağın varlığını kanıtlamaz. Ancak faturanın davalı tarafça BA bildirimiyle vergi dairesine beyan edilmesi ve TTK 21/2'deki 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra iade faturası düzenlenmiş olması, hizmetin ifa edildiğinin kanıtlanmasında davacı yararına değerlendirilir.
itirazın iptaliispat külfetiBA/BS bildirimiticari defter kaydıTTK 21/2 itiraz süresiicra inkar tazminatı
-
Ticari defterlere kaydedilen faturanın akdi ilişkiyi ispat gücü
2025/1262 E. 2025/1535 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın karşı tarafın ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedilmiş ve süresi içinde itiraz/iade edilmemiş olması durumunda, artık TTK 21/2'deki faturaya özgü delil rejimi değil, TTK 222'deki ticari defterlerin delil olmasına ilişkin rejim uygulanır; bu takdirde ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar niteliktedir ve borçlu, mal/hizmet almadığını veya borçlu olmadığını yazılı ya da kesin delillerle ispatlamak zorundadır. Karşı delil sunulmadığı takdirde bu şekilde belirlenen alacak likit sayılır ve haksız…
itirazın iptaliticari defterlerin delil olmasıfaturaya itirazTTK 21/2TTK 222icra inkar tazminatı
-
Ticari defterlere kayıtlı faturaya dayalı cari hesap alacağında ispat yükü
2025/1214 E. 2025/1529 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti kural olarak davacı satıcıya aittir; ancak fatura, davalının kendi ticari defterlerine usulüne uygun ve itirazsız olarak kaydedilmişse, artık faturanın delil vasfına ilişkin TTK 21/2 değil ticari defterlerin delil vasfına ilişkin TTK 222 uygulanır ve ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresinde itiraz ve iade etmeyerek defterine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal/hizmet aldığını kabul etmiş sayılır;…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliği (TTK 222)fatura içeriğinin kesinleşmesi (TTK 21/2)ispat yüküicra inkar tazminatıcari hesap alacağı
-
Ticari defterlerin delil niteliği ile itirazın iptali davasında ispat
2025/1266 E. 2025/1472 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında, taraflardan birinin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmaması (örneğin envanter defterinin ibraz edilmemesi) halinde, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş defter kayıtları esas alınarak alacağın ispatlanmış sayılabileceği; ayrıca faturaların TTK 21/2'deki sekiz günlük süre geçirildikten sonra iade edilmesinin bu iadeye itibar edilmemesini gerektirdiği; davanın açıldığı miktar takip talebindeki toplam alacaktan daha düşükse, dava kapsamına…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğicari hesapticari defterlerin usulüne uygunluğuicra inkar tazminatıTTK 21/2 iade süresi
-
Açık hesap ilişkisinde ticari defirle ispat ve alacağın likit sayılması
2025/1366 E. 2025/1465 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayıp ticari ilişki açık hesap şeklinde işlemişse, TTK'nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanmaz. Fatura ticari defterlere kaydedilmişse, faturanın delil değeri TTK 21/2 yerine ticari defterlerin delil değerine ilişkin HMK 222 çerçevesinde değerlendirilir; faturayı süresinde itiraz/iade etmeyip defterine kaydeden borçlu, geçerli bir sözleşme ilişkisi bulunduğunu kabul etmiş sayılır ve borçlu olmadığını yazılı/kesin delille ispatlamalıdır. Davacının alacağı davalının ticari defterlerinde aynen…
itirazın iptaliaçık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesiticari defterlerin delil değerifaturanın delil değerialacağın likit olması
-
Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde kar mahrumiyeti ve cezai şart birlikte istenebilir
2022/1510 E. 2025/1426 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde, dağıtıcının sözleşmeyi bayinin borca aykırı davranışı nedeniyle feshetmesi halinde, sözleşmede ayrı ayrı düzenlenmiş olması koşuluyla kar mahrumiyeti ile cezai şart birlikte talep edilebilir. Kar mahrumiyeti süresi, sözleşme sonuna kadar değil, davacının aynı bölgede yeni bayilik kurması için gerekli makul süre esas alınarak hesaplanmalıdır. Tacirin cezai şarttan indirim talep hakkı kural olarak bulunmasa da, cezai şartın tacirin ekonomik yıkımına neden olacak derecede fahiş olması halinde tenkis mümkündür; ancak kısmi davada,…
bayilik sözleşmesicezai şartkar mahrumiyetigenel işlem koşulucezai şartın tenkisikısmi davabayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesinin feshinde cezai şart, kâr kaybı ve prim avansı
2022/1474 E. 2025/1348 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshi halinde, bayiye ödenmiş peşin satış geliştirme prim avansının sözleşmenin kalan süresine isabet eden kısmının iadesi, sözleşme hükmüne dayansa da esasen sebepsiz zenginleşme (TBK 79) hükümlerine tabidir; bu nedenle bayinin elinde kalmayan KDV tutarı iade hesabına dahil edilemez ve iade, KDV'siz prim tutarının kalan süreye oranlanmasıyla belirlenir. Kısmi dava olarak açılan alacaklarda, tacir borçlunun cezai şartın fahişliğine dayalı tenkis talebi, ancak dava konusu edilen (talep edilen) miktarın tacirin ekonomik…
cezai şartkâr kaybı (kâr mahrumiyeti)prim avansısebepsiz zenginleşmetacirin cezai şarttan indirim yasağı (TTK 22)kısmi davabayilik (acente-kıyas)
-
Fatura KDV oranına itirazda ticari defter ve fatura delili çatışması
2022/2014 E. 2025/1578 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da, bir tarafça onaylanan sipariş formu ile fatura içeriğinin birbiriyle uyumlu olarak belirli bir işi (yapım işini) tanımlaması ve bu faturanın karşı tarafça süresinde itiraz edilmeden ticari defterlerine kaydedilmesi halinde, fatura içeriğindeki akdi ilişkinin (ve buna bağlı KDV oranının) kanıtlandığı kabul edilir. Fatura delili (TTK 21/2) ile ticari defter delili (TTK 222) farklı hükümlere tabidir; fatura ticari deftere kaydedilmişse akdi ilişkinin ispatı bakımından ticari defter delili devreye girer ve…
itirazın iptalicari hesapticari defter delilifatura deliliKDV oranısipariş formu
-
Delil avansı eksik hesaplanırsa kesin süre geçersizdir
2025/1058 E. 2025/1298 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Mahkemece bilirkişi ücreti için verilen kesin süre öncesinde davacı tarafça yatırılmış bir gider avansı bulunuyorsa, bu avansın miktarı belirtilip mahsup edilmeden ve bakiye tutar üzerinden yeniden kesin süre verilmeden, sanki hiç avans yokmuş gibi işlem yapılarak verilen kesin süre geçersizdir; bu geçersiz kesin süreye uyulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilemez. Ayrıca açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın ilamsız icra takibine konu edilebilmesi için imzalı ekstre veya fatura sunulması şart değildir; alacağın sebebi açıklanmak…
açık hesapcari hesapdelil avansıgider avansıkesin süreitirazın iptali
-
Faturaya itiraz edilmeyip ticari deftere kaydedilmesinin ispat gücü
2025/1107 E. 2025/1249 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin tesliminin ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak fatura ticari defterlere kaydedilmiş, süresinde itiraz veya iade edilmemişse, ticari defterlerin delil değerine ilişkin TTK 222 hükmü uygulanır ve bu durumda ticari defter kaydı akdi ilişkinin ve alacağın varlığını da kanıtlar. Borçlu olmadığını iddia eden taraf bunu yazılı veya kesin delille ispatlamak zorundadır; soyut inkâr yeterli değildir. Alacaklının bilgisinde olduğu, kendi ticari defterinde de kayıtlı bulunan alacak likit sayılır ve icra inkâr tazminatına konu…
itirazın iptaliticari defter delilifatura deliliicra inkâr tazminatıticari temerrüt faiziavans faizi
-
Ticari defterlerdeki mutabık kayıtlar itirazın iptalinde alacağı ispatlar
2025/1053 E. 2025/1260 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin tesliminin ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak fatura, ticari defterlere kaydedilmiş ve tarafların defter kayıtları birbirini doğruluyorsa artık faturanın delil değerine ilişkin TTK 21/2 değil, ticari defterlerin delil değerine ilişkin TTK/HMK 222 uygulanır. Faturayı süresinde itiraz veya iade etmeden ticari defterine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal/hizmet aldığını kabul etmiş sayılır; buna karşı mal/hizmet almadığını veya borçlu olmadığını yazılı ya da kesin delille ispat etmesi gerekir.…
ticari defter delilifaturaitirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacakTTK 21/2
-
Bankanın çek hesabı açarken gerekli araştırmayı yapmaması nedeniyle tazminat
2022/1879 E. 2025/1138 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir bankanın, çek hesabı açarken müşterisinin kimliği, ekonomik durumu, ikameti ve malvarlığı konularında 5941 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile mülga TTK'nın 18. maddesinin öngördüğü basiret ve özeni göstermeden çek karnesi vermesi ve çekin karşılıksız çıkması halinde, banka bu kusurlu davranışının sonuçlarına katlanmak zorundadır. Ancak çekin hamili de ticari ilişkide bulunduğu kişinin ödeme kabiliyetini araştırmakla yükümlü olduğundan, bu araştırmayı yapmadan çeki kabul eden hamil de kusurlu sayılır ve zarar taraflar arasında kusur oranına göre…
5941 sayılı Çek Kanunu 2. maddebankanın basiret ve özen yükümlülüğüçek hesabı açılışında araştırma yükümlülüğüortak kusur (müterafik kusur)takibin semeresiz kalmasıbelirsiz alacak davasıkambiyo bağlantılı
-
Ticari satımda peşin ifa karinesi ve deftere kayıtlı faturanın ispat gücü
2022/1093 E. 2025/1089 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım sözleşmelerinde, aksi kararlaştırılmadıkça edimlerin aynı anda ifası esas olduğundan (peşin ifa karinesi), malı teslim almadan avans ödediğini iddia eden taraf bu iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır; havalenin de mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı karine olarak kabul edilir ve bu karinenin tersini ileri süren taraf ispat yükü altındadır. Diğer yandan, bir fatura itirazsız olarak ticari defterlere kaydedilmişse, faturanın delil gücü TTK 21/2 kapsamından çıkıp TTK 222 kapsamındaki ticari defter delili niteliğine dönüşür;…
menfi tespititirazın iptalipeşin ifa karinesiavanshavale karinesiticari defter delili
-
Ticari kredi erken kapama komisyonunun emsal banka oranına göre denetimi
2022/1777 E. 2025/1068 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredilerde erken kapama ücretinin hukukilik denetiminde önce sözleşmede belirlenmiş bir oran araştırılır; yoksa bankanın TCMB'ye bildirip ilan ettiği oran esas alınır; bu da yoksa tahsil edilen ücretin emsal banka uygulamalarıyla orantılı olup olmadığına bakılır ve fazla tahsilat bu ölçüye göre belirlenir. TCMB'nin erken kapama ücretine ilişkin tebliğ hükümleri, ancak tebliğin yürürlüğe girmesinden sonra gerçekleşen erken kapama işlemlerine uygulanabilir; işlem tebliğ yürürlüğe girmeden önce gerçekleşmişse tebliğ hükmü uygulanmaz.
erken kapama komisyonuticari krediemsal banka uygulamasıbelirsiz alacak davasıTTK 20. madde uygun ücrettebliğin zaman itibariyle uygulanması