Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
182 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Zayi Nedeniyle Çek İptali Kararının İptali Davasında İspat Yükü
2022/2340 E. 2026/543 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Hasımsız açılan zayi nedeniyle çek iptali kararı maddi hukuk bakımından kesin hüküm sonucu doğurmadığından, çekin meşru hamili olduğunu ileri süren kişi hukuki menfaati bulunmak kaydıyla bu kararın iptalini dava yoluyla isteyebilir. Bu davada, TTK 792 uyarınca ispat yükü, çekin asıl (eski) hamilinde olup, asıl hamil kendi yetkili hamilliğini kanıtladığı takdirde yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Çekin, birden fazla farklı kargo hırsızlığı olayına konu çeklerin tekrar tekrar aynı…
çek iptalizayi nedeniyle iptalhasımsız davakesin hükümteşhis fonksiyonuhukuki menfaat
-
Çalınan çekte faktoring şirketinin ağır kusurlu iktisabı ile istirdat
2023/1034 E. 2026/419 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında dava, çekin son hamiline karşı açılabilir; hamil vasfı taşımayan cirantalar aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğundan reddedilir. Davacı, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatladığında, çeki iktisap eden faktoring şirketinin kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğu incelenir. Faktoring şirketi, 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi uyarınca alacağı temlik alırken faturanın gerçek bir mal/hizmet satışına dayandığını, taraflarının ve faturanın güvenilirliğini araştırmak ve teyit işlemleri…
çek istirdadıpasif husumetyetkili hamilciro silsilesifaktoring işlemiağır kusur
-
Çek istirdadı davasında zorunlu arabuluculuk dava şartı aranamayacağı
2026/326 E. 2026/402 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. maddesine dayalı çek istirdadı davalarında, TTK 5/A(1) maddesinde 7445 sayılı Kanun ile yapılan ve istirdat davalarını da kapsam içine alan değişikliğin yürürlük tarihinden önce açılan davalarda, zorunlu arabuluculuk dava şartı aranamaz; bu davalar yasal değişiklikten önce para alacağı davaları kapsamında değerlendirilmediğinden, dava tarihi itibarıyla arabuluculuğa başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sayılamaz.
çek istirdadı davasızorunlu arabuluculukdava şartıTTK 5/ATTK 792İİK 72
-
Süresinde ibraz edilmeyen çekte menfi tespit ile istirdat talebinin ayrılması
2022/1545 E. 2025/2144 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekte taraf olmayan (keşideci veya lehdar/hamil sıfatı bulunmayan) kişinin çeke dayalı menfi tespit veya istirdat davası açma hakkı (aktif husumeti) bulunmaz. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çek kambiyo vasfını kaybeder; bu durumda menfi tespit talebinin kabul gerekçesi alacak-borç ilişkisine değil, çekin kambiyo vasfını kaybetmiş olmasına dayandırılmalıdır. Çekteki imzasını inkâr etmeyen keşideci, çekin rızası dışında ele geçirildiğine dair delil sunmadıkça, menfi tespit davasıyla birlikte çekin kendisine iadesini isteyemez. Bedelsiz senedi…
menfi tespit davasıçekin istirdadıaktif husumetkambiyo vasfının kaybıibraz süresibedelsiz senet
-
Dava tarihi ile aynı gün yapılan arabuluculuk başvurusunda dava şartı eksikliğinin giderilmesi
2025/1853 E. 2025/2113 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olup, bu eksiklik kural olarak sonradan tamamlanabilir nitelikte değildir ve mahkemece süre verilerek giderilmesi beklenmez. Ancak dava şartı noksanlığı mahkemece esasa girilmeden önce fark edilmemiş, davalı tarafça da ileri sürülmemiş ve hüküm anına kadar (arabuluculuk sürecinin tamamlanıp son tutanağın dosyaya ibraz edilmesiyle) giderilmişse, başlangıçtaki eksiklik nedeniyle dava usulden reddedilemez; bu durumda davanın esasının incelenmesi gerekir.
arabuluculuk dava şartımenfi tespitkambiyo senediusulden retdava şartı noksanlığının giderilmesiicra inkâr tazminatı
-
Arabuluculuk dava şartı yokluğundan ret sonucu ihtiyati tedbirde konusuz kalma
2025/1684 E. 2025/2005 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İhtiyati tedbire ilişkin ara karara karşı yapılan istinaf başvurusu incelenirken, esas davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedilip kesinleşmesi halinde, ihtiyati tedbir istinaf başvurusunun konusu kalmadığından bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
ihtiyati tedbirkonusuz kalmaarabuluculuk dava şartıusulden retkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Nama yazılı bononun temliksiz cirosunda yetkili hamil yokluğu
2022/1310 E. 2025/1690 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Emre yazılı olmadığı belirtilen (nama yazılı) bir bononun devri, TTK 681/2 ve 778. maddeleri uyarınca yalnızca ciro ile değil, ayrıca alacağın temliki hükümlerine göre yapılmış bir temlik işlemiyle mümkündür; ciro silsilesinde temlik işlemi bulunmayan bir devralan yetkili hamil sayılamaz ve senede dayalı talep hakkını kazanamaz. Buna karşılık, senet üzerindeki cirosu sonradan iptal edilmiş olan kişiye bonodan dolayı husumet yöneltilemez ve bu kişi bakımından dava pasif husumet yokluğundan reddedilir. Tahsil amacıyla kendisine senet teslim edilen vekil…
nama yazılı bonoyetkili hamilalacağın temlikiciro silsilesipasif husumetvekil hamil
-
Çalınan çeklerin ciro yoluyla iktisabında ağır kusur ve istirdat
2022/1744 E. 2025/1639 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792. maddesi uyarınca çeki elinde bulunduran yeni hamilin, rızası dışında elden çıkan çeki geri verme yükümlülüğü, çeki kötüniyetle iktisap etmiş olmasına veya iktisapta ağır kusurlu bulunmasına bağlıdır; davacı bu unsurları ispatla yükümlüdür ve davalının çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu yoktur. Ancak bir hamilin, farklı hırsızlık olaylarına konu olmuş çok sayıda çeki farklı keşideci ve cirantalardan yeterli araştırma yapmaksızın iktisap edip son hamil sıfatıyla icra takiplerine konu etmesi, o hamilin çekleri iktisapta ağır kusurlu…
çek istirdadıTTK 792yetkili hamilkötüniyetağır kusurmücerretlik
-
Hırsızlık sonucu çalınan çekte ağır kusurlu iktisap ve istirdat
2022/2021 E. 2025/1645 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca, çeki rızası dışında elinden çıkaran hamil, çeki eline geçiren yeni hamilden ancak bu hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlarsa istirdadını isteyebilir. Ciro imzasının sahte olduğunun tespiti, hamilin kambiyo sorumluluğunu ortadan kaldırsa da tek başına istirdat için yeterli değildir; ayrıca elde eden hamilin ağır kusurlu iktisabının kanıtlanması gerekir. Bir tacirin, keşideci ve lehdar-cirantaları farklı olan, hırsızlık iddiasına konu çok sayıda çeki yeterli araştırma yapmadan iktisap etmesi ağır kusur…
menfi tespitçek istirdatıciro silsilesiağır kusurlu iktisapkötüniyetli iktisapkötüniyet tazminatı
-
Tüzel kişiliği sona eren davalı şirket yönünden taraf ehliyeti eksikliği
2022/2144 E. 2025/1640 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davalı taraflardan birinin tüzel kişiliği yargılama sırasında sona ermiş ve bu husus sicilden terkin ile ilan edilmişse, taraf ehliyeti dava şartı olduğundan bu eksikliğin mahkemece re'sen gözetilmesi; davacıya şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açılması halinde sonucunun beklenmesi gerekir. Ayrıca, taraflarca dayanılan ve dosyaya getirtilen bir soruşturma dosyasının içeriği ile davaya konu çek dışında ortaya çıkan benzer çeklere ilişkin bilgiler değerlendirilmeden, hamilin ağır kusurlu iktisap edip etmediği tartışılmadan karar verilmesi…
taraf ehliyetitüzel kişiliğin sona ermesiihya davasıkötü niyetli/ağır kusurlu hamilçekin istirdatıciro silsilesi
-
Çek istirdadı davasında zorunlu arabuluculuk dava şartı
2025/1456 E. 2025/1560 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
7445 sayılı Kanun ile TTK 5/A(1)'de yapılan değişiklik sonrasında, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da dahil olmak üzere ticari nitelikteki ve parasal değer içeren istirdat davaları, 01/09/2023 tarihinden itibaren zorunlu arabuluculuk dava şartına tabidir. Çek istirdadı davası da bu kapsama girer; çek ödeme vasıtası olarak parasal değer taşıdığından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış olması dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini gerektirir.
zorunlu arabuluculukdava şartıçek istirdadıTTK 5/ATTK 792menfi tespit
-
Aynı alacak için ipotekli takip sonrası kambiyo takibinin iptali ve konusuz kalma
2022/1677 E. 2025/1525 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Rehinle teminat altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine bağlanmış bir alacak için, borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aynı anda hem rehnin paraya çevrilmesi hem de kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılamaz; alacaklı bu iki yoldan birini tercih etmişse diğer takip yolunu sonradan açamaz. Aynı alacak için önce başlatılan ipotekli takip nedeniyle sonradan başlatılan kambiyo senedine dayalı takibin iptaline kesin olarak karar verilmesi halinde, bu takibe yönelik açılmış menfi tespit davası konusuz kalır ve davanın esası…
menfi tespitipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipkambiyo senetlerine özgü takiptahsilde tekerrür yasağıiçtihadı birleştirme kararıkonusuz kalma
-
Çeke Dayalı Menfi Tespit Davasında Elden Ödeme İddiasının İspatı
2022/1960 E. 2025/1413 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeke dayalı menfi tespit davasında, çek bedelinin bir kısmının elden ödendiği iddiasında ispat yükü davacı borçluya aittir (HMK 200). Davacı ve davalının imzasını içeren bir belgede, davalıya ait 'teslim aldım' ibaresinin teslim alınan şeyin ne olduğunu açıkça belirtmemesi ve ödemeyi doğrulayan bir ifade içermemesi halinde bu belge ödemeyi ispatlamaya elverişli değildir; zira ödeme yapan taraf kendi ödeme beyanını imzalamaz, ödemeyi alan tarafın imzası gerekir. Bu durumda ispat yükü yerine getirilmediğinden ödeme iddiası esastan reddedilir; ayrıca…
menfi tespit davasıispat yüküyazılı delilkambiyo senedi (çek)hukuki yararelden ödeme iddiası
-
Çekte imza inkarında kötüniyet tazminatı için ağır kusur/kötüniyet şart
2025/1341 E. 2025/1405 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine dayalı icra takibinde imza inkarına ilişkin icra hukuk mahkemesi kararı maddi hukuk bakımından kesin hüküm oluşturmadığından, takibin durdurulmasından sonra da menfi tespit davası açılabilir ve hukuki yarar bulunur. Çek keşidecisinin imzasının kendisine ait olmadığı bilirkişi incelemesiyle kanıtlandığında menfi tespit talebi kabul edilir; ancak İİK 72/5 uyarınca borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davanın kabulü yeterli olmayıp, alacaklının takibe girişmekte ayrıca kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun şüpheye…
menfi tespit davasıimza inkarıkambiyo senetlerine özgü icra takibikötüniyet tazminatıİİK 72/5hukuki yarar
-
İpotek tesisi kambiyo senedinden kaynaklanan borcu sona erdirmez
2022/1846 E. 2025/1339 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinden kaynaklanan bir borç için ayrıca ipotek tesis edilmesi, ipotek paraya çevrilmediği sürece kambiyo senedinden kaynaklanan borcu kendiliğinden sona erdirmez; ipoteğin kambiyo senedinin yerine geçtiğine ve senedi hükümsüz kılacağına dair açık bir anlaşma veya bu yönde taraf iradesini gösteren delil bulunmadıkça, menfi tespit davası dava tarihindeki borç-alacak durumuna göre değerlendirilir. Aynı alacak için hem rehnin paraya çevrilmesi hem kambiyo senedine dayalı haciz yoluyla takip yapılması, tahsilde tekerrür olmamak ve sıra…
menfi tespit davasıipotekkambiyo seneditahsilde tekerrür yasağıaktif husumetiçtihadı birleştirme kararı
-
Çek istirdadında hamillik ve rızaya dayalı elden çıkma ispatı
2025/1012 E. 2025/1184 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, çekte lehdar/ciranta/hamil sıfatına sahip olup olmamasına göre değil, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını (davalının kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini) ispatlayıp ispatlayamadığına göre belirlenir. Davacı, çeki kendi rızasıyla (muhafaza amacıyla dahi olsa) davalıya teslim ettiğini beyan etmişse ve davalının bu çek karşılığında davacıya önceden para verdiğine ilişkin delil mevcutsa, davacı rızası dışında elden çıkma…
aktif husumet ehliyetiçek istirdadıTTK 792 - kötüniyetli/ağır kusurlu iktisapTTK 790 - yetkili hamillikçekin mücerretlik vasfıhukuki tavsif/nitelendirme
-
İtirazın iptali davasında takip talebiyle borç sebebi bağlılığı
2025/1002 E. 2025/1176 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davası, dayandığı icra takibine sıkı sıkıya bağlı bir davadır ve bu bağlılık hem alacağın miktarı hem de kaynağı (borç sebebi) yönünden geçerlidir. Alacaklı, icra takip talebi ve ödeme emrinde belirttiği borç sebebi ile bağlıdır; dava dilekçesinde farklı bir borç sebebi (örneğin sahte çekten kaynaklanan haksız fiil) ileri sürse de bu sebep takip talebine yansıtılmamışsa, davanın açıldığı sebeple değil takip talebindeki sebeple sınırlı olarak değerlendirilir. Takip talebindeki borç sebebi ile davalının hukuki ilişkisi bulunmadığı tespit…
itirazın iptali davasıilamsız icra takibiborcun sebebitakibe bağlılıkkambiyo senediciro
-
Lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolan çekte hukuki yarar yokluğu
2025/1006 E. 2025/1173 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir çekin lehtara ulaşmadan (örneğin kargo sırasında kaybolarak veya çalınarak) teslim edilememesi halinde, lehtar çek üzerindeki zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi ve hamil sıfatını kazanamaz; bu nedenle henüz hak sahibi olunmayan bir çek yönünden zayi nedeniyle iptal davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz.
çek iptalizayi nedeniyle iptal davasıhukuki yararhamil sıfatızilyetlik anlaşmasıciro ve teslim
-
Çekin inançlı temlik cirosuyla devrinde meşru hamillik ve pasif husumet
2022/1375 E. 2025/1101 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedinin kredi borcuna teminat olarak bankaya ciro edilmesi, ciro şerhinde rehin cirosuna işaret eden bir kayıt bulunmadığı ve senedin icra takibine konu edildiği hâllerde, tek başına rehin cirosu değil, teminat amacıyla inançlı temlik cirosu olarak kabul edilir; bu durumda senedi devralan banka meşru/yetkili hamil sayılır. Görünüşte temlik cirosunun aslında gizli rehin cirosu olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Çek istirdatı davasının son (yetkili) hamile karşı açılması gerektiğinden, senedi teminat amacıyla inançlı temlik…
çek istirdatıTTK 792yetkili hamilrehin cirosugizli (örtülü) rehin cirosuteminat amacıyla inançlı temlik cirosu
-
Çalınan çekin iktisabında ağır kusur ve pasif husumet ehliyeti
2022/1326 E. 2025/1006 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdiğer
Çek istirdatı davasında davalı hamilin, keşideci ve cirantaları farklı olan, hırsızlık iddiasına konu çok sayıda çeki yeterli araştırma yapmadan iktisap etmiş olması, iktisapta ağır kusurun varlığını gösterir ve TTK 792 uyarınca istirdat koşullarının oluşmasına yol açar. Çek istirdatı davası ancak son hamile karşı açılabilir; son hamil sıfatı taşımayan cirantalar aleyhine açılan dava pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Ayrıca talep edilmeyen bir hususta (menfi tespit) hüküm kurulması HMK 26'daki taleple bağlılık ilkesine aykırıdır.
çek istirdadıTTK 792kötüniyetli iktisapağır kusurla iktisapciro silsilesiimzaların istikllali ilkesi
-
Kefilin tasfiye ile sicilden terkini halinde taraf teşkili eksikliği
2022/2371 E. 2025/1001 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarda temerrüt, kat ihtarnamesinde verilen ödeme süresinin bir atıfet mehli niteliğinde olması nedeniyle ihtarın tebliğine göre belirlenir. İİK 68/b-1'e göre yeni adresin usulünce bildirilmemesi halinde eski adrese tebliğ tarihinin esas alınması kuralı yalnızca asıl borçlular için geçerlidir; müteselsil kefillerin temerrüde düşürülmesi için TTK 7 uyarınca kat ihtarının kefile bizzat tebliğ edilmesi zorunludur, tebliğ edilememişse kefil bakımından temerrüt takip tarihinde gerçekleşir. Ayrıca, dava sırasında…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesimüteselsil kefalethesabın kat edilmesiatıfet mehlitemerrüt
-
Ödenen çekin zayi nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu
2025/872 E. 2025/1012 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Tahsil cirosuyla çeki elinde bulunduran banka, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkına sahip olsa da, çek ibrazında muhatap banka tarafından zaten ödenmişse, zayi nedeniyle iptal davasının amacı olan hamilin haklarının korunması ihtiyacı ortadan kalktığından, bu davayı açmakta hukuki yarar bulunmaz.
zayi nedeniyle iptaltahsil cirosuhukuki yararhamilkıymetli evrak
-
Açık çekte imza yeterlidir; kıymetli evrak vasfı silinmez
2025/784 E. 2025/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin sadece keşideci tarafından imzalanmış olması, meblağ ve keşide tarihi gibi diğer unsurların doldurulmamış olması, çekin kıymetli evrak niteliğini ortadan kaldırmaz; TTK 818/1-a,s atfıyla 680. madde uyarınca kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış çekin tedavüle çıkarılması mümkündür ve bu eksiklikler ibraza kadar tamamlanabilir. Buna karşılık, çekin zayi nedeniyle iptalini isteme hakkı TTK 757-764. maddeleri gereği hamile aittir; keşidecinin böyle bir dava açma hakkı bulunmamaktadır.
açık çekkıymetly evrakzayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıolumsuz tespit davası
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/633 E. 2025/711 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 ve 757-764. maddeleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek keşidecisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin, çekin ödenmemesi için muhatap bankayı men yetkisi de yoktur; çek ibraz edildiğinde hamile karşı olumsuz tespit davası açma yolu açıktır. Bu nedenle keşideci sıfatıyla açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında davacının aktif husumet ehliyeti (dava açmakta hukuki yarar/dava şartı) bulunmadığından dava reddedilir.
kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaliaktif husumethamilkeşidecihukuki yarar (dava şartı)olumsuz tespit davası
-
Garantili çekte imza uyuşmazlığı ve banka husumeti
2022/1441 E. 2025/600 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Garantili çeklerde muhatap banka, çek yaprağı üzerine yazdığı miktarla sınırlı olmak üzere, hesapta karşılık bulunmasa bile çeki ödemeyi garanti eder; çek üzerindeki imzanın keşideciye ait olduğunun keşideci tarafından teyit edilmesi ve dosyaya sunulan yazıyla desteklenmesi halinde, imza uyuşmazlığı gerekçesiyle ödemeden kaçınan bankanın garanti ettiği tutar yönünden husumeti üzerinde kalır ve itirazın iptaline karar verilir.
garantili çekitirazın iptalitemlikhusumetarabuluculuk dava şartıicra inkar tazminatı
-
Çek istirdadı davasında son hamil olmayan davalıya karşı husumet yokluğu
2022/1431 E. 2025/529 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davası (TTK 792), çeki elinde bulunduran hamile karşı açılabilir; davanın açıldığı tarihte çek davalının elinde değilse, davanın esastan değil pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmelidir. Davacının, elindeki bilgilerle son hamil olarak göstereni davalı göstermesi ve bu kişinin kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet vermiş olması halinde, HMK 327/2 uyarınca sıfat yokluğu nedeniyle ret kararında davalı yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmez.
çek istirdadıpasif husumetciro silsilesiyetkili hamilsıfat yokluğuyargılama giderleri
-
Çek keşidecisinin mirasçısının zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/410 E. 2025/413 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek keşidecisinin (veya onun mirasçısının), zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır; bu hak TTK 651/2 uyarınca yalnızca senet üzerinde hak sahibi olan hamile tanınmıştır. Keşideci sıfatıyla açılan böyle bir davada hem aktif husumet ehliyeti hem de HMK 114/h uyarınca dava şartı olan hukuki yarar bulunmadığından, dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilir; bu husus mahkemece re'sen gözetilmek zorundadır. Ayrıca henüz keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları da bu kapsamda iptal davasına konu edilemez.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumet ehliyetihukuki yarardava şartıhamilkeşideci
-
Mirası reddeden mirasçıların kambiyo takibine karşı menfi tespiti
2022/333 E. 2025/221 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Mirasını kayıtsız şartsız reddettiği mahkeme kararıyla sabit olan mirasçılar, alacaklının takibe devam etme talebi karşısında menfi tespit davası açmakta hukuki yarara sahiptir ve murisin borçlarından sorumlu tutulamazlar. Mirasçıların mirası ret hakkının sonradan düştüğü (terekeyi benimseme, tereke mallarını sahiplenme vb.) iddiası, bunu ileri süren tarafça somut delillerle ispatlanmadıkça kabul edilmez; salt murisin sağlığında malvarlığını devretmiş olması veya mirasçıların bazı menkulleri sahiplendiğine dair somutlaştırılmamış beyanlar, ret hakkının…
menfi tespitistirdatkambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipmirasın gerçek reddihukuki yararmirası ret hakkının düşmesi
-
Hırsızlık yoluyla elden çıkan çekte ağır kusurla iktisap ve pasif husumet
2022/798 E. 2025/223 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdiğer
Çek istirdadı davasında davacının yetkili hamil olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlaması gerekir. Aynı kişinin farklı hırsızlık olaylarına konu, keşidecileri ve lehdar-cirantaları birbirinden farklı çok sayıda çeki benzer ciro zincirleri üzerinden art arda devralıp son hamil olarak icra takibine koyması, yeterli araştırma yapılmadan iktisap edildiğinin ve ağır kusurun göstergesi sayılır. Çek istirdadı davası ancak son hamile karşı açılabilir; ciro zincirindeki önceki…
çek istirdadıyetkili hamilciro silsilesiağır kusurla iktisapkötü niyetli iktisappasif husumet ehliyeti
-
Keşidecinin çek zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/233 E. 2025/239 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi sıfatı, hamil sıfatını taşımadığından bu davayı açma ehliyetine sahip değildir.