Görev ve yetki
87 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Sigortacının rücu talebinde donatan sıfatı ve dürüstlük kuralı
2022/1705 E. 2025/1747 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir şirketin kurucusu, tek ortağı ve yöneticisi olan kişi, o şirket adına kayıtlı ancak kendisinin şahsi kullanımına tahsis edilmiş ve ticari faaliyeti bulunmayan bir tekneyi kendi adına kullanıyorsa, TTK 1061/2 uyarınca üçüncü kişilerle ilişkilerinde donatan sayılır ve çatma nedeniyle TTK 1288 kapsamında sorumlu tutulur. Ayrıca, şirketin adresini bilebilecek konumda olan bu kişinin, davanın şirkete ihbar edilmesi gerektiğini ileri sürerken adres bilgisini mahkemeden gizlemesi veya mahkemenin araştırmasını beklemesi, MK 2. maddesindeki dürüstlük…
-
Liman işletmesi kaynaklı iş kazasında görevli mahkemenin tespiti
2025/1541 E. 2025/1719 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Liman işletmesinde yük tahliyesi sırasında meydana gelen iş kazası nedeniyle gemi donatanının sorumluluk sigortacısının rücuen açtığı tazminat davasında görevli mahkemenin tespitinde, gemi ile liman işletmesi arasındaki ilişkiye bakılır; taşıma operasyonu sayılan tahliye faaliyeti sırasında gerçekleşen kaza liman işletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilir ve uyuşmazlık TTK 5/2 uyarınca deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin görevli mahkemenin (Deniz İhtisas Mahkemesi/asliye ticaret mahkemesi) görev alanına girer.
görevli mahkemedeniz ticaretideniz sigortalarırücuen tazminatliman işletme faaliyetisorumluluk sigortası
-
Kısmen deniz kısmen karayolu taşımasında CMR'nin bütün olarak uygulanması ve görev
2022/1850 E. 2025/1123 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir taşımada, yük boşaltılmadan yolun bir kısmında deniz veya başka bir taşıtla taşınması hâlinde, CMR'nin 2. maddesindeki ayrık hâller (hasarın taşıyıcının fiil/ihmalinden doğmadığının kanıtlanması) ispat edilmedikçe, taşımanın tümüne CMR anlaşması bütün olarak uygulanır; bu durumda deniz taşımasına özgü TTK hükümleri (m. 1188 dahil) uygulama alanı bulmaz. CMR uygulanan taşımalarda TTK'nın beşinci kitabı hükümleri uygulanamayacağından, davaya bakma görevi denizcilik ihtisas mahkemesine ait değildir; mahkemenin bu hususu gözetmeden esasa girmesi ve hak…
CMRhak düşürücü süregörevdenizcilik ihtisas mahkemesihalefiyethusumet ehliyeti
-
Bağlama ücreti alacağında görevli mahkeme denizcilik ihtisas mahkemesidir
2025/957 E. 2025/1106 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Gemi bağlama/saklama hizmetine ilişkin alacak davalarında, sözleşme geminin korunması veya bakımı için verilen bir hizmet niteliği taşıdığından TTK 1352 maddesinin (l) bendi kapsamında deniz alacağı sayılır ve bu nedenle uyuşmazlık, TTK 5/2 uyarınca münhasıran görevlendirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin (İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi) görev alanına girer; genel asliye ticaret mahkemeleri görevli değildir.
İtirazın iptaliGörevDeniz alacağıDenizcilik ihtisas mahkemesiBağlama sözleşmesiSaklama sözleşmesi
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının bağlayıcılığı
2025/243 E. 2025/252 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoda yer alan ve ihtilafların münhasıran belirli bir yabancı mahkemede görüleceğini düzenleyen yetki şartı, MÖHUK 47/1 ve HMK 17-18/2 hükümleri çerçevesinde geçerli şekilde kurulmuşsa, konişmentoyu ciro yoluyla iktisap edip malı teslim alan davacı açısından da bağlayıcıdır; münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadıkça bu yetki şartı genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırır ve Türk mahkemelerinde dava açılamaz. Taşıyanın Türkiye'deki acentesinin taşıma akdini yaptığına veya buna aracılık ettiğine dair delil bulunmadıkça TTK 105/2…
milletlerarası yetkikonişmentoyetki şartı/klozuciroMÖHUKmünhasır yetki
-
Lojistik sözleşmesinde gecikmeye bağlı cezai şartın fahiş bulunarak tenkisi
2022/535 E. 2025/123 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Taşıma/lojistik sözleşmesinde taraflar arasında ayrı bir yetki şartı bulunduğunda, konşimentodaki yetki klozu taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkide öncelikli uygulanmaz (TTK 1237/2). Taşıyan, eşyanın gecikmesinin kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini ve bunun kusurundan kaynaklandığını gösteren delillerle sorumlu tutulur; grev veya resmi mercilerden kaynaklanan gecikme iddiası resmi belgeyle ispatlanmadıkça taşıyanı sorumluluktan kurtarmaz. Tacir sıfatına sahip borçlu TBK 182/3 uyarınca cezai şartın tenkisini isteyemese de, TBK 27…
cezai şartın tenkisi (TBK 27)taşıyanın sorumluluğu (TTK 1178/2)grev/mücbir sebep sorumsuzluğu (TTK 1182)konşimento-navlun sözleşmesi ilişkisi (TTK 1237)icra inkar tazminatı ve likidite şartınavlun alacağı ve navlunda indirim (TTK 875/3, 1194)
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği
2022/1141 E. 2024/1984 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma konişmentosunun arka sayfasında yer alan ve yabancı mahkemeyi yetkili kılan kloz, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığı sürece MÖHUK 47/1 ve HMK 17-18/2 hükümleri gereğince geçerlidir ve genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırır; sigortalıyı bağlayan bu yetki şartı, halefiyet yoluyla rücu davası açan sigorta şirketini de bağlar. Ticari hayatta yaygın kullanılan taşıma şart ve koşullarının, taşıyıcı tarafça öğrenilmesine imkân sağlanmadığı ileri sürülemeyeceğinden, bu koşullar haksız şart olarak nitelendirilemez. Davanın acenteye…
milletlerarası yetkikonişmentoyetki şartıMÖHUK 47halefiyetacenterücu (taşıma temelli)
-
Deniz taşımasından kaynaklanan rücu davasında görevli mahkeme
2024/105 E. 2024/1714 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma faturasının deniz navlunu faturası, konşimentonun deniz taşımasına ilişkin olması ve uyuşmazlığın kara taşımasından değil deniz taşımasından kaynaklanması hâlinde, TTK 5/2 uyarınca HSYK/HSK tarafından deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin davalara bakmakla münhasıran görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi görevlidir; genel asliye ticaret mahkemesinin bu tür bir davada esasa girerek karar vermesi, BAM tarafından görev yönünden dava şartı eksikliği nedeniyle re'sen bozulur.
halefiyetrücuen tazminatgörevdava şartıdeniz ticaretideniz sigortası
-
Konteyner demurajından taşıtanın sorumluluğu ve navlun sözleşmesi şartları
2022/115 E. 2024/1490 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesinde veya konşimentoda konteyner demurajına ilişkin bir hüküm bulunması ve gönderilenin eşyanın teslimini isteme hakkını kullanmaması halinde, TTK'nın 1203. ve 1207/1. maddeleri uyarınca demuraj bedelinden malın alıcısı değil, navlun sözleşmesindeki taşıtan sorumludur; malın EXW/FOB teslim şartıyla satılmış olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz, çünkü taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişki TTK'nın 1237. maddesi gereğince navlun sözleşmesi hükümlerine bağlıdır.
konteyner demurajınavlun sözleşmesikonşimentoakdi taşıyıcıfiili taşıyıcıtaşıtan
-
Menfi tespit davasında görevli mahkemenin tespiti
2023/430 E. 2024/1152 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir davanın deniz ticareti mahkemesinin görev alanına girmesi için, uyuşmazlığın gemi mülkiyeti, deniz ticareti veya deniz sigortası hükümlerinin uygulanmasını gerektirmesi gerekir; taraflar arasında tekne satışına ilişkin bir sözleşme bulunması ve dava konusunun bu satış nedeniyle verilen kambiyo senedinden kaynaklanan bir alacak-borç ilişkisi (menfi tespit) olması, gemi mülkiyetine veya devrine yönelik bir talep içermediği takdirde, davayı deniz ticareti mahkemesinin görev alanına dahil etmez; bu durumda dava, genel görevli asliye ticaret mahkemesinde…
menfi tespitgörevdeniz ticareti mahkemesikambiyo senedidava şartı
-
Deniz yolu taşımasında icra takibinin yetkisizliği nedeniyle usulden ret
2024/286 E. 2024/1101 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz yolu ile taşınması üstlenilen eşyanın taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle taşıyıcılara karşı açılacak icra takibinde/davada, taşıma sözleşmesinden doğan yetkinin HMK 10(1) çerçevesinde belirlenmesi gerekir; taşıyıcının edimi eşyayı varma yerinde alıcıya teslim etmek olduğundan, sözleşmenin ifa yeri (ve buna bağlı yetkili mahkeme/icra dairesi) alıcıya teslim yeridir, yükleme limanı değildir. Yükleme limanı mahkemesini yetkili kılan uluslararası deniz taşıma sözleşmelerine (Hamburg Kuralları, ilgili BM Konvansiyonu) Türkiye tarafından…
yetkisizlik (dava şartı)taşıma sözleşmesinin ifa yerigenel yetki kuralıTTK 850onaylanmamış uluslararası sözleşmeye dayanamamaicra dairesinin yetkisirücu (taşıma temelli)
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının sigortalıyı halefiyetle bağlaması
2024/865 E. 2024/1008 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıyan ile taşıtan/gönderilen arasındaki hukuki ilişkide konişmento esas alınır ve konişmentoda yer alan yabancı mahkeme yetki şartı, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadıkça MÖHUK 47 uyarınca geçerlidir; bu şart, halefiyet yoluyla hak sahibi olan sigorta şirketini de bağlar. Yerel yetki kuralları aynı zamanda milletlerarası yetkiyi de tesis ettiğinden, yetki sözleşmesiyle belirlenen yabancı mahkemeden başka bir mahkemede dava açılamaz. Öte yandan, taşıma akdine aracılık ettiğine dair delil bulunmayan, sadece davada temsil için vekaletname…
milletlerarası yetkiyetki sözleşmesikonişmentoMÖHUK 47TTK 1237acenterücu (taşıma temelli)
-
Yabancı taşıyanla yapılan yetki şartının sigortalıyı bağlaması
2024/489 E. 2024/906 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancı taşıyanla yapılan konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartı, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığı hallerde MÖHUK 47/1 ve HMK 18/2, 17 uyarınca geçerlidir ve halefiyet yoluyla sigortacıyı da bağlar; taşıyanın Türkiye'deki gümrük/tahliye işlemlerini yapan acentesinin bu işlemleri, taşıma akdine aracılık ettiği anlamına gelmez ve TTK 105/2'nin uygulanmasını gerektirmez; acenteye taşıyana izafeten husumet yöneltilebilirse de, acentenin şahsi kusuruna dayanılmadan doğrudan kendisine husumet yöneltilmesi mümkün değildir.
milletlerarası yetkiyetki şartıkonişmentoacentepasif husumethalefiyetrücu (taşıma temelli)
-
Deniz ticaretine ilişkin uyuşmazlıkta görevli mahkeme Deniz İhtisas Mahkemesi
2024/857 E. 2024/788 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Uyuşmazlığın deniz ticaretine ilişkin olması halinde görevli mahkeme Deniz İhtisas Mahkemesidir ve görev dava şartı olduğundan mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir; dilekçeler aşaması bitmeden ve ön inceleme yapılmadan tensiben verilen görevsizlik kararı usule aykırı değildir, çünkü ön inceleme kuralları incelemenin en erken değil en geç yapılabileceği zamanı gösterir. Ayrıca görevsizlik kararında vekalet ücreti yargılama giderlerinden sayıldığından, görevsiz mahkemenin bu hususta ayrıca hüküm kurması gerekmez; vekalet ücretine…
dava şartıgörevdeniz ticaretikonişmentoresen incelemeyargılama giderleri
-
Deniz ticaretinden kaynaklanan İİK 257 ihtiyati haciz taleplerinde görev
2024/281 E. 2024/745 K. ·
İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İİK 257'ye dayalı ihtiyati haciz talebinde görevli mahkeme, İİK 258'de açık düzenleme bulunmadığından HMK'nın göreve ilişkin hükümlerine göre belirlenir. Uyuşmazlığın esası TTK'da düzenlenen deniz ticaretine ilişkin bir alacaktan (TTK 1352 kapsamında deniz alacağı) kaynaklanıyorsa, bu uyuşmazlığın esasına bakmakla görevli olan (deniz ticaretine bakmakla görevlendirilmiş) asliye ticaret mahkemesi, aynı alacağa ilişkin İİK 257 ihtiyati haciz talebini de incelemekle görevlidir; TTK 1353'te gemilerin ihtiyati haczinin özel olarak düzenlenmiş olması,…
ihtiyati hacizgörevdeniz alacağıdeniz ticaret mahkemesiacentedemuraj
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının halef sigortacıyı bağlaması
2022/1881 E. 2024/564 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesine ilişkin konişmentoda yer alan ve yabancı bir mahkemeyi (somut olayda Marsilya Ticaret Mahkemesi'ni) yetkili kılan yetki şartı, MÖHUK 47 kapsamında münhasır yetkinin söz konusu olmadığı hallerde geçerlidir ve taşıyan ile gönderilen arasındaki ilişkide konişmento esas alındığından (TTK 1237/1), bu şart halefiyet yoluyla sigortalının haklarına halef olan sigorta şirketini de bağlar; Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre belirlendiğinden (MÖHUK 40), geçerli bir yetki şartı iç yetkiyi…
milletlerarası yetki itirazımünhasır yetkikonişmentohalefiyetyetki sözleşmesinavlun sözleşmesirücu (taşıma temelli)
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının gönderilen sigortacıyı bağlaması
2022/1836 E. 2024/560 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoda yer alan ve münhasır yetkiyi düzenleyen yabancı mahkeme yetki şartı, taraflar arasında kamu düzeni veya münhasır yetki esasına dayanmayan yabancılık unsurlu bir borç ilişkisinde MÖHUK 47 ve HMK 17-18/2 uyarınca geçerlidir ve tacirler arası sözleşme serbestisi kapsamında akdedildiğinden genel işlem koşuluna aykırılık oluşturmaz; bu şart, konişmentoyu esas alan gönderilen sıfatındaki tarafı ve onun halefi sıfatıyla dava açan sigortacıyı da bağlar.
milletlerarası yetki itirazıkonişmentoyetki sözleşmesimünhasır yetkiMÖHUK 47halefiyetrücu (taşıma temelli)
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği ve bağlayıcılığı
2022/1714 E. 2024/557 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesine ilişkin konişmentoda yer alan ve tarafları tacir olan yazılı, açık ve belirli yabancı mahkeme yetki şartı; münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığı ve MÖHUK 47/1 ile HMK 17-18/2 koşulları sağlandığı takdirde geçerlidir ve genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırır. Sigortalıyı bağlayan böyle bir yetki şartı, halefiyet yoluyla dava açan sigorta şirketini de bağlar; bu durumda Türk mahkemelerinde dava açılamaz.
milletlerarası yetki itirazıkonişmentoyetki sözleşmesimünhasır yetkihalefiyetnavlun sözleşmesi
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının halef sigortacıyı bağlaması
2022/1710 E. 2024/556 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz yoluyla taşımaya ilişkin konişmentoda yer alan ve taşıyana karşı açılacak tüm davalar için yabancı bir devlet mahkemesini münhasıran yetkili kılan yetki şartı, taraflar arasında münhasır yetki veya kamu düzenine ilişkin bir husus bulunmadığı sürece MÖHUK 47 kapsamında geçerlidir ve tacirler arasındaki sözleşme serbestisi dahilinde kararlaştırıldığından genel işlem şartı sayılmaz; bu şart, konişmentoya dayanarak halefiyet yoluyla hak talep eden sigortacıyı da bağlar. Ayrıca, taşıyanın acentesinin yalnızca gümrük mevzuatı gereği özet beyan ve teslim…
yetki şartıkonişmentomilletlerarası yetkimünhasır yetkigenel işlem şartıhalefiyetrücu (taşıma temelli)
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki kaydının halef sigortacıyı bağlaması
2022/1953 E. 2024/555 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancı taşıyan ile düzenlenen konişmentoda yer alan, uyuşmazlıkların yabancı bir devlet mahkemesinde münhasıran görüleceğine ilişkin yetki kaydı, münhasır yetkinin veya kamu düzeninin söz konusu olmadığı hallerde MÖHUK 47 ve HMK 17-18/2 uyarınca geçerlidir ve genel işlem koşuluna aykırılık oluşturmaz; bu yetki kaydı halefiyet yoluyla sigortacıyı da bağlar ve diğer tüm yetkili mahkemelerin yetkisini bertaraf eder. TTK 105/2'deki acenteye ilişkin yetki kuralının uygulanabilmesi için taşıma sözleşmesinin fiilen Türkiye acentesi tarafından veya…
milletlerarası yetkiyetki sözleşmesimünhasır yetkikonişmentohalefiyetgenel işlem koşulurücu (taşıma temelli)
-
Tekne bağlama sözleşmesinin feshinden kaynaklanan davada görev
2023/1855 E. 2024/359 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın özel amaçla (ticari veya mesleki olmayan) sahip olduğu teknesi için akdettiği bağlama hizmet sözleşmesinden kaynaklanan tazminat uyuşmazlıklarında, sözleşmeye taraf olan gerçek kişi tüketici niteliğini haiz ise, bu davaya bakmakla görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir; ilk derece mahkemesi gerekçesindeki maddi nitelendirme hatası, görevin dava şartı olarak her aşamada re'sen incelenmesi nedeniyle sonucu değiştirmez.
tüketicitüketici işlemigörevdava şartıbağlama hizmet sözleşmesitek taraflı fesih
-
Görevsizlik Kararının Kaldırılması: Karayolu Taşıması Deniz Ticareti Sayılamaz
2024/225 E. 2024/238 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İcra takibine/dava konusu edilen faturalarda taşımanın karayoluyla yapıldığını gösteren unsurlar (araç plakası, güzergah, alıcı-yükleten bilgileri) bulunuyor ve taraflarca deniz yolu taşıma sözleşmesinin varlığı ileri sürülmüyorsa, uyuşmazlık TTK 5. Kitap kapsamındaki deniz ticaretine ilişkin sayılamaz; bu durumda münhasıran deniz ticareti davalarına bakmakla görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.
görevdeniz ticaretikarayolu taşımasınavlunitirazın iptaliCMR
-
Deniz ticaretinden kaynaklanan davalarda görev - ihtisas mahkemesi
2024/216 E. 2024/239 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi bulunduğu ve TTK 5/2 uyarınca bunlardan biri münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin davalara bakmakla görevlendirilmişse, taşıtan-taşıyıcı ilişkisinden kaynaklanan deniz taşımasına ilişkin uyuşmazlıklarda görevli mahkeme bu özel görevlendirilen mahkemedir; bu görev kuralı, diğer asliye ticaret mahkemeleri ile aralarındaki ilişkinin görev ilişkisi olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınır ve usul ekonomisi düşünceleri bu resen inceleme…
görevdeniz ticaretiihtisas mahkemesiresen incelemeusul ekonomisitaşıtan
-
Tersanede verilen işçilik hizmeti alacağında görevli mahkemenin tayini
2024/194 E. 2024/195 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Gemi bakım ve onarımı kapsamında verilen malzemeli işçilik hizmetinden kaynaklanan alacak uyuşmazlıkları, hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesi hükümlerine tabi olup deniz ticaretine veya deniz sigortasına ilişkin bir uyuşmazlık değildir; TTK'nın deniz alacağına ilişkin düzenlemesi cebri icraya özgü olup görev tayininde dikkate alınmaz; bu nedenle görevli mahkeme Denizcilik İhtisas/Asliye Ticaret Mahkemesi değil, genel görevli asliye ticaret mahkemesidir ve dava ilk açıldığı mahkemeye gönderilir.
görevdeniz alacağıeser sözleşmesinispi ticari davadenizcilik ihtisas mahkemesiitirazın iptali
-
Deniz taşıma sözleşmesi uyuşmazlığında görevli mahkeme deniz ticareti ihtisas mahkemesidir
2021/1641 E. 2023/1771 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir uyuşmazlığın deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı tespit edildiğinde, TTK m.5/2 uyarınca ilgili yerde deniz ticaretine bakmakla özel olarak görevlendirilmiş bir asliye ticaret mahkemesi varsa, görevli mahkeme genel asliye ticaret mahkemesi değil bu ihtisas mahkemesidir; bu görev ilişkisi, davanın esasına girilmeden önce dava şartı olarak gözetilmelidir.
deniz taşıma sözleşmesigörevdeniz ticareti ihtisas mahkemesidava şartıitirazın iptaliFOB taşıma
-
Görevsizlik kararı: kara nakliyesi sigortası deniz ticareti kapsamında değildir
2023/1144 E. 2023/1535 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir sigortalının, deniz yoluyla gelen yükün tahliyesi ve tahliye sonrası karayoluyla taşınması işini üstlendiği ve bu taahhüdü nedeniyle nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigortası yaptırdığı hallerde, tahliye sırasında meydana gelen olay nedeniyle gemi ve vinç bekletilmesinden kaynaklanan zararların sigortadan tazmini talebi, sigortalının deniz taşımacısı sıfatı bulunmadığı ve zararın deniz taşımacısının sorumluluk alanında değil kara taşıması/tahliye organizasyonu kapsamında ortaya çıktığı gözetildiğinde, TTK'nın deniz ticareti kısmına ilişkin bir…
görevsizlikdava şartıdeniz ticaretideniz sigortasınakliyat taşıyıcı sorumluluk sigortasıasliye ticaret mahkemesi
-
Görevsizlik kararının kaldırılması: hisse ve tekne devri iptali uyuşmazlığı
2023/1238 E. 2023/963 K. ·
Ticari şirket (genel)kaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Deniz ticareti ihtisas mahkemesinin görevi, TTK'nın deniz ticareti ve deniz sigortası hükümlerinin uygulanmasını gerektiren, gemi mülkiyetine ilişkin uyuşmazlıklarla sınırlıdır. Uyuşmazlığın konusu bir teknenin varlığına ilişkin olsa da, dava sebebi şirket hisselerinin sahte belgelerle devri ve bu devirlerin devamında şirkete ait malvarlığının (teknenin) muvazaalı olarak elden çıkarılmasının iptaline dayanıyorsa, bu uyuşmazlık niteliği itibariyle şirket ortaklığından kaynaklanan bir uyuşmazlıktır ve deniz ticareti ihtisas mahkemesinin değil, genel…
görevdeniz ticareti ihtisas mahkemesimuvazaahisse devri iptaliyöneticinin sorumluluğu
-
Yabancı taşıyanın Türk acentesi aracılığıyla düzenlenen konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçersizliği
2022/1866 E. 2023/655 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı tacirin Türkiye'deki acentesi aracılığıyla yapılan taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda, TTK m.105/2 uyarınca dava acenteye izafeten müvekkiline karşı ya da müvekkiline izafeten acente aleyhine açılabilir ve bu hükme aykırı sonuç doğuracak sözleşme şartları geçersizdir; bu nedenle konişmentoya konulan yabancı mahkemeyi yetkili kılan şart, MÖHUK m.47/1 kapsamında Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olup geçersizdir ve bu tür uyuşmazlıklarda Türk mahkemeleri milletlerarası münhasır yetkiye sahiptir.
milletlerarası yetki itirazıMÖHUK m.47/1MÖHUK m.54/1-bTTK m.105/2acentekonişmentorücu (taşıma temelli)
-
Deniz taşımasıyla gelen emtia uyuşmazlığı deniz ticareti sözleşmesi sayılmaz
2023/311 E. 2023/407 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir uyuşmazlığın yalnızca konusu deniz yoluyla taşınan emtiaya ilişkin olması, taraflar arasında TTK'nın 5. Kitabı kapsamında bir deniz ticareti sözleşmesi bulunduğu anlamına gelmez; uyuşmazlığın esası (örn. ödenen bir peşinat bedelinin iadesi) deniz ticareti hukukundan kaynaklanmıyorsa, mahkemenin deniz ticareti/denizcilik ihtisas mahkemesi olarak görevsizlik kararı vermesi hatalıdır ve genel görevli asliye ticaret mahkemesi davaya bakmakla görevlidir.
görevdeniz ticareti sözleşmesiTTK 5. Kitapitirazın iptalidava şartıgörevsizlik kararı
-
Gemi alacağından kaynaklanan rehin hakkı davasında görevli mahkeme
2022/1678 E. 2022/1709 K. ·
Rücuen tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Gemi alacağından kaynaklanan kanuni rehin hakkının tesisi talebi, asıl zarar alacağından bağımsız olarak dava konusu edilemez; asıl alacak ayrı bir yargılamada hükme bağlanmışsa, kalan rehin hakkı istemi TTK'nın deniz ticaretine ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, bu davalara bakmakla görevlendirilen ihtisas mahkemesi görevlidir; göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf sebebi olmasa da mahkemece re'sen gözetilir.
gemi alacağıkanuni rehin hakkıgörevdava şartıdeniz ticareti ihtisas mahkemesire'sen inceleme