Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler
TTK 645-653 · bkt Zayi · 132 karar (agac.json bildirimi: 129)
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 62Hak düşürücü süre 7Görev ve yetki 6İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 6İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 1Zamanaşımı 1
-
Keşide edilmeden kaybolan çekte keşidecinin ihtiyati tedbir talebi
2025/1859 E. 2025/2128 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Keşide edilmeden kaybolan çek yaprağı henüz kıymetli evrak vasfı kazanmadığından, keşidecinin bu çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaz; çek doldurulup ele geçirilse dahi talep eden taraf keşidecisi sıfatına gireceğinden aynı sonuç geçerlidir ve ancak hasımlı bir menfi tespit davası ile durum ileri sürülebilir. Bu koşullarda çekin tedavülünün engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi, davanın esası bakımından yaklaşık ispat şartını karşılamadığından reddedilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatkıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalikambiyo senedi vasfıhamilkeşideci
-
Tedavülü tamamlanan çekte istirdat davası için mehil verilemez
2025/1845 E. 2025/2107 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, dava konusu çekin daha önce üçüncü bir kişi tarafından bankaya ibraz edilip ödenmemiş olması halinde, çekin tedavülü tamamlanmış sayılır ve aynı çek bir kez daha ibraz edilemeyeceğinden, mahkemece davacıya ibraz eden kişiye karşı istirdat davası açması için mehil verilmesine gerek yoktur. Bu durumda, zayi ilanına ilişkin yasal süre içinde çekle ilgili hak iddia eden çıkmamışsa ve zayi koşulları oluşmuşsa, çek iptali davasının kabulüne karar verilmelidir.
-
Arabuluculuk dava şartı yokluğundan ret sonucu ihtiyati tedbirde konusuz kalma
2025/1684 E. 2025/2005 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İhtiyati tedbire ilişkin ara karara karşı yapılan istinaf başvurusu incelenirken, esas davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedilip kesinleşmesi halinde, ihtiyati tedbir istinaf başvurusunun konusu kalmadığından bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
ihtiyati tedbirkonusuz kalmaarabuluculuk dava şartıusulden retkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Nama yazılı bononun temliksiz cirosunda yetkili hamil yokluğu
2022/1310 E. 2025/1690 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Emre yazılı olmadığı belirtilen (nama yazılı) bir bononun devri, TTK 681/2 ve 778. maddeleri uyarınca yalnızca ciro ile değil, ayrıca alacağın temliki hükümlerine göre yapılmış bir temlik işlemiyle mümkündür; ciro silsilesinde temlik işlemi bulunmayan bir devralan yetkili hamil sayılamaz ve senede dayalı talep hakkını kazanamaz. Buna karşılık, senet üzerindeki cirosu sonradan iptal edilmiş olan kişiye bonodan dolayı husumet yöneltilemez ve bu kişi bakımından dava pasif husumet yokluğundan reddedilir. Tahsil amacıyla kendisine senet teslim edilen vekil…
nama yazılı bonoyetkili hamilalacağın temlikiciro silsilesipasif husumetvekil hamil
-
Elinde olduğu bildirilen çek zayi sayılıp iptal edilemez
2025/1281 E. 2025/1633 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek/poliçe iptali istemlerinde, çeki elinde bulunduran kişinin ortaya çıkması ve bunu mahkemeye bildirmesi halinde, çek mahkemeye ibraz edilmemiş olsa dahi hamilin bilindiği anlaşıldığından zayi hali ortadan kalkar; bu durumda dilekçe sahibine hamile karşı istirdat (iade) davası açması için süre verilir ve zayi nedeniyle iptal kararı verilemez. Çek üzerindeki imzanın sahteliği veya cirantaların gerçekliği gibi iddialar, zayi nedeniyle iptal davasının konusunu oluşturmaz.
çek iptalizayiistirdat (iade) davasıkıymetli evrakTTK 758TTK 763
-
Zorla alınan çekte zayi şartı oluşmadığından iptal talebinin reddi
2025/1433 E. 2025/1534 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Kıymetli evrakın (çek) iptali davası TTK 651 uyarınca senedin zayi olması hâline özgüdür; senet zorla alınmış (gasp/tehditle alınmış) ve senedi alan kişinin kimliği biliniyorsa zayi şartı gerçekleşmemiş sayılır ve hasımsız açılan iptal davasında iptal kararı verilemez.
kıymetli evrakın iptaliçek iptalizayihasımsız davahak sahipliği
-
Çek istirdadında hamillik ve rızaya dayalı elden çıkma ispatı
2025/1012 E. 2025/1184 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, çekte lehdar/ciranta/hamil sıfatına sahip olup olmamasına göre değil, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını (davalının kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini) ispatlayıp ispatlayamadığına göre belirlenir. Davacı, çeki kendi rızasıyla (muhafaza amacıyla dahi olsa) davalıya teslim ettiğini beyan etmişse ve davalının bu çek karşılığında davacıya önceden para verdiğine ilişkin delil mevcutsa, davacı rızası dışında elden çıkma…
aktif husumet ehliyetiçek istirdadıTTK 792 - kötüniyetli/ağır kusurlu iktisapTTK 790 - yetkili hamillikçekin mücerretlik vasfıhukuki tavsif/nitelendirme
-
Lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolan çekte hukuki yarar yokluğu
2025/1006 E. 2025/1173 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir çekin lehtara ulaşmadan (örneğin kargo sırasında kaybolarak veya çalınarak) teslim edilememesi halinde, lehtar çek üzerindeki zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi ve hamil sıfatını kazanamaz; bu nedenle henüz hak sahibi olunmayan bir çek yönünden zayi nedeniyle iptal davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz.
çek iptalizayi nedeniyle iptal davasıhukuki yararhamil sıfatızilyetlik anlaşmasıciro ve teslim
-
Ödenen çekin zayi nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu
2025/872 E. 2025/1012 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Tahsil cirosuyla çeki elinde bulunduran banka, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkına sahip olsa da, çek ibrazında muhatap banka tarafından zaten ödenmişse, zayi nedeniyle iptal davasının amacı olan hamilin haklarının korunması ihtiyacı ortadan kalktığından, bu davayı açmakta hukuki yarar bulunmaz.
zayi nedeniyle iptaltahsil cirosuhukuki yararhamilkıymetli evrak
-
Açık çekte imza yeterlidir; kıymetli evrak vasfı silinmez
2025/784 E. 2025/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin sadece keşideci tarafından imzalanmış olması, meblağ ve keşide tarihi gibi diğer unsurların doldurulmamış olması, çekin kıymetli evrak niteliğini ortadan kaldırmaz; TTK 818/1-a,s atfıyla 680. madde uyarınca kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış çekin tedavüle çıkarılması mümkündür ve bu eksiklikler ibraza kadar tamamlanabilir. Buna karşılık, çekin zayi nedeniyle iptalini isteme hakkı TTK 757-764. maddeleri gereği hamile aittir; keşidecinin böyle bir dava açma hakkı bulunmamaktadır.
açık çekkıymetly evrakzayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıolumsuz tespit davası
-
İstirdat davası açılmışken çek iptali davası konusuz kalır, ödeme yasağı kaldırılır
2025/663 E. 2025/922 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, dava konusu çekin bankaya ibraz edildiğinin anlaşılması ve davacının bu çek için ayrıca istirdat davası açması halinde, çek zayi olmadığından iptal kararı verilemez ve çek iptali davası konusuz kalır. TTK 763 hükmünün mefhumu muhalifinden, istirdat davası açılan bir çek üzerindeki ödemeden men yasağı, istirdat davasında hamil aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmediği ve çek elde bulunduğu sürece kaldırılabilir; bu kaldırma işlemi, çek iptali davasındaki kararın kesinleşmesine bağlı değildir.
zayi nedeniyle çek iptalikonusuz kalmaistirdat davasıödemeden men yasağıTTK 763kambiyo senedi
-
İptal edilen çeke rağmen hamile borçlu olunmadığının tespiti
2022/1054 E. 2025/809 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline ilişkin mahkeme kararı, hakkın mevcudiyetine ve bu hak üzerindeki tasarruf yetkisine etki etmez; iptal olunan senet yerine geçen bir senet de değildir, sadece hamile senetsiz olarak hakkını ileri sürme imkânı tanır. Borçlu, kendisine ibraz edilen iptal kararına dayanarak, kararda belirtilen kişiye ağır kusuru veya hilesi bulunmaksızın ödeme yaparsa borcundan kurtulur; bu ödeme sonrasında senedi elinde bulunduran (özellikle iptal kararından sonra veya iptal davası sürecinde çeki devralan) hamil, borçluya müracaat…
kıymetli evrakın zayii ve iptaliçek iptali kararının hukuki niteliğişahsi defiiyi niyetli hamilsebepsiz zenginleşmemenfi tespit davası
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/633 E. 2025/711 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 ve 757-764. maddeleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek keşidecisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin, çekin ödenmemesi için muhatap bankayı men yetkisi de yoktur; çek ibraz edildiğinde hamile karşı olumsuz tespit davası açma yolu açıktır. Bu nedenle keşideci sıfatıyla açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında davacının aktif husumet ehliyeti (dava açmakta hukuki yarar/dava şartı) bulunmadığından dava reddedilir.
kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaliaktif husumethamilkeşidecihukuki yarar (dava şartı)olumsuz tespit davası
-
Zayi çekte iptal kararına dayalı itirazın iptali ve keşidecinin ispat yükü
2022/1359 E. 2025/634 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi olan bir kambiyo senedi hakkında alınan iptal kararı, senetle hak arasındaki bağlantıya istisna oluşturur ve hak sahibinin alacağını senetsiz ileri sürmesine imkân tanır; iptal kararı maddi hukuk bakımından hak sahipliğini ispatlamaz ve senet borçlusunun defi haklarını ortadan kaldırmaz. Buna karşılık senet borçlusu, iptal isteminde bulunanın alacaklılık sıfatına veya borcun sona erdiğine (örn. çek bedelinin ödendiğine) ilişkin itirazlarını kendisi ispatlamak zorundadır; bu ispatı yapamayan borçlunun itirazı haksız kabul edilir ve itirazın iptaline…
zayikıymetli evrakın iptaliitirazın iptaliicra inkar tazminatıkişisel defilerhamil
-
Çekin kargoda çalınmasında bankanın ifa yardımcısı sorumluluğu
2022/844 E. 2025/480 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çekin bankaya tevdi edildikten sonra, bankanın çeki taşıması için verdiği kargo şirketinin uhdesindeyken çalınması hâlinde, çekin güvenli şekilde lehdara iadesinden banka sorumludur; kargo şirketi bankanın ifa yardımcısı olduğundan onun kusurundan banka kendi kusuru gibi sorumlu olur. Çekin bu şekilde yeniden tedavüle çıkmasına sebep olunması nedeniyle mağdur olan kişinin ödediği bedeller bankadan tahsil edilebilir; ancak bu sorumluluk kusura dayalı olup likit olmadığından icra inkar tazminatına konu edilemez.
çekcirotevdi bordrosuifa yardımcısı sorumluluğukambiyo senetlerine mahsus hacizitirazın iptali
-
Çek keşidecisinin mirasçısının zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/410 E. 2025/413 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek keşidecisinin (veya onun mirasçısının), zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır; bu hak TTK 651/2 uyarınca yalnızca senet üzerinde hak sahibi olan hamile tanınmıştır. Keşideci sıfatıyla açılan böyle bir davada hem aktif husumet ehliyeti hem de HMK 114/h uyarınca dava şartı olan hukuki yarar bulunmadığından, dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilir; bu husus mahkemece re'sen gözetilmek zorundadır. Ayrıca henüz keşide edilmemiş, kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları da bu kapsamda iptal davasına konu edilemez.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumet ehliyetihukuki yarardava şartıhamilkeşideci
-
Keşidecinin çek zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/233 E. 2025/239 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi sıfatı, hamil sıfatını taşımadığından bu davayı açma ehliyetine sahip değildir.
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açamaması
2025/181 E. 2025/178 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi olup hamil sıfatı bulunmayan kişi bu davayı açamaz.
zayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıkeşidecikıymetli evrakçek
-
Çek zayii davasında verilen teminatın iadesine kim karar verir
2025/53 E. 2025/145 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek zayii nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı kararı ihtiyati tedbir niteliğindedir; TTK 758(2) hükmünün mefhumu muhalifi gereği, dilekçe sahibi süresinde istirdat davası açmışsa ödeme yasağı kanun gereği devam eder ve bu tedbir çek zayii davasına bakan mahkeme tarafından kaldırılamaz. İstirdat davası, çek zayii iptali prosedürünün devamı niteliğinde olduğundan, tedbir karşılığı alınan teminatın iadesi koşullarının (HMK 89/1, HMK 392/2 kıyasen) oluşup oluşmadığına da istirdat davasına bakan mahkeme karar verir; bu nedenle konusuz kalan çek…
çek zayii ve iptali davasıödeme yasağı (ihtiyati tedbir)istirdat davasıteminatın iadesikonusuz kalmamefhumu muhalif
-
Çekte zayi nedeniyle iptal davasında aktif husumet ehliyeti
2024/2014 E. 2024/1965 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin keşidecisi TTK 757-764 ve TTK 651/2 uyarınca bu davayı açma hakkına sahip değildir; bu hak senet üzerinde hak sahibi olan hamile/lehdara aittir. Çek imzalı ve kaşeli olarak kaybolduğu ileri sürülmüşse, TTK 680 kapsamındaki açık (eksik doldurulmuş) çek olarak değerlendirilemez ve lehdarın dava açma hakkı bulunduğu kabul edilerek ilanlar yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir; keşidecinin husumet yokluğu gerekçesiyle lehdarın da davasının reddedilmesi hatalıdır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetkeşidecilehdarhamilaçık çek
-
İşlemden kaldırılan davada kesin süre içinde harç yatırılmaması
2024/1981 E. 2024/1908 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
İşlemden kaldırılan bir davada, kaldırma tarihinden itibaren bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulmuşsa yeniden harç alınması gerekir; bu harcın yatırılması için verilen kesin süreye uyulmaması ve dosyanın ikinci kez takipsiz bırakılması hâlinde, duruşmaya mazeret bildirilmiş olması sonucu değiştirmez ve dava HMK 150/6 ile 320/4 uyarınca açılmamış sayılır.
işlemden kaldırmayenilemekesin süreaçılmamış sayılmaharçkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Çekte lehtar/ciranta olmayan kişinin aktif husumeti yoktur
2024/1873 E. 2024/1844 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açabilmek için davacının çek üzerinde yetkili hamil sıfatına sahip olması gerekir; bu sıfat, lehtar olma veya lehtardan gelen usulüne uygun ciro yoluyla senet zilyetliğinin devri ile kazanılır. Çek üzerinde lehtar olmayan, kendisine ciro yapılmamış ve çek üzerinde hak sahibi olmadığını kendisi beyan eden kişi yetkili hamil sayılmaz ve çekle ilgili iptal talebinde bulunamaz; böyle bir davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetyetkili hamilzilyetlikcirokıymetli evrak
-
Çek hesabı sahibinin hamil olmaması nedeniyle iptal davasında hukuki yarar yokluğu
2024/1915 E. 2024/1828 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, TTK 651/2 ve TTK 757-764 hükümleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek hesabı sahibi/keşideci bu davayı açma hakkına sahip değildir. Çek, TTK 780-781'de belirtilen zorunlu unsurları (özellikle kayıtsız şartsız bedel havalesi ve keşide tarihi/yeri, imza) taşımadan henüz keşide edilmemiş ve hamile teslim edilmemiş boş bir yaprak ise kambiyo vasfını haiz olmadığından kıymetli evrak niteliğinde değildir ve bu haliyle zayi nedeniyle iptal davasına konu edilemez; keşidecinin…
zayi nedeniyle çek iptalihukuki yarardava şartıhamilboş çek yaprağıkambiyo vasfı
-
Ödeme yasağına aykırı yapılan ödemede zararın davalıdan istenemeyeceği
2022/174 E. 2024/1563 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi olan kıymetli evrak hakkında verilen ödeme yasağı kararından haberdar olan borçlunun, buna rağmen kendi rızasıyla yetkili hamil olmadığı anlaşılan bir kişiye ödeme yapması ve bu ödemenin gerçek yetkili hamile karşı borcunu ortadan kaldırmaması nedeniyle tekrar ödeme yapmak zorunda kalması halinde, bu ikinci ödemeden kaynaklanan zararı, ödemeyi aldığı (yetkisiz) kişiden talep edemez.
ödeme yasağızayi nedeniyle çek iptaliyetkili hamilitirazın iptalikambiyo senediciro
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma yetkisi yoktur
2024/1524 E. 2024/1377 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır; bu hak TTK 651/2 ve 652 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir. Çek iptali davası yargılaması sırasında çekin bir hamil tarafından ibraz edilmesi halinde davacıya hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmeli; istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir, istirdat davası açıldıktan sonra o davaya bakan mahkeme tarafından değerlendirilir, çek…
çek iptalizayihasımsız davaistirdat davasıihtiyati tedbirödeme yasağı
-
Zayi nedeniyle bono iptalinde lehdar bilgisi verilmemişse kararda lehdar gösterilemez
2024/1195 E. 2024/1127 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hasımsız açılan zayi nedeniyle kıymetli evrak (bono) iptali davalarında davacının olumlu kanaat verecek kadar delil sunması ispat için yeterlidir; daha fazlasının aranması zayi hükümlerinin uygulanmasını imkânsız kılar. Davacı tarafından lehdar bilgisi verilmemiş ve ilanlar da bu şekilde yapılmışsa, mahkemenin kararında belirli bir kişiyi lehdar olarak göstermesi hatalıdır; çünkü bu, gerçek hak sahibinin haklarını ileri sürmesine engel olabilir. Ayrıca TTK 778/f'nin atfıyla uygulanan TTK 680 uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkün olduğundan, lehdar gibi…
kıymetli evrak iptalizayi nedeniyle bono iptalihasımsız davalehdaraçık bonoTTK 761
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2024/1134 E. 2024/1059 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası açma hakkı, çeki elinde bulunduran meşru hamile aittir; çekin keşidecisi/hesap sahibi olan kişinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci, çek ileride ibraz edildiğinde hak talep eden hamile karşı İİK 72 uyarınca olumsuz (menfi) tespit davası açabilir. Ayrıca TTK 818/1-a,s bentleri atfıyla TTK 680. madde uyarınca, sadece keşidecinin imzasını taşıyan (bedel ve tarih boş) açık çek düzenlenmesi mümkündür ve bu haliyle de kıymetli evrak niteliğini taşır; eksiklikler ibraza kadar tamamlanabilir.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davameşru hamilkeşideciaçık çekolumsuz (menfi) tespit davası
-
Tebligat yapılmadan dosyanın işlemden kaldırılması ve açılmamış sayılma kararı
2024/1142 E. 2024/1057 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tensip zaptı hazırlanarak duruşma günü belirlenmiş olsa da bu duruşma günü taraflara usulüne uygun tebliğ edilmeden, gelen olmadığı gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve ardından yasal süresinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir; bu şekilde verilen açılmamış sayılma kararı kaldırılır ve dava yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.
dosyanın işlemden kaldırılmasıdavanın açılmamış sayılmasıhukuki dinlenilme hakkıtensip zaptıtebligatadil yargılanma hakkıkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Zayi olan bononun iptalinde ispat ölçüsü ve delil yeterliliği
2024/769 E. 2024/700 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkin, hasımsız açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayan davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat oluşturacak kadar delil (senede ilişkin bilgi) sunması yeterlidir; davacının bono/senet görüntüsünü sunamaması veya yetkili hamil olduğunun kesin olarak ispatlanamaması tek başına davanın reddi için yeterli sebep değildir. Bu tür davalarda asıl güvence, dava sırasında yapılacak yasal ilanlar ve hak sahiplerinin ortaya çıkması halinde açılabilecek istirdat veya iptal kararının iptali davalarıdır; bu…
zayi nedeniyle kıymetli evrak iptalibonoyetkili hamilhasımsız davaispat yüküilan
-
Kargoda kaybolan çekte lehtarın hukuki yararı bulunmadığı
2023/2030 E. 2024/566 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir senet (çek) niteliğindeki kıymetli evrakta lehtarın hak sahibi ve hamil sayılabilmesi için, düzenleyen ile lehtar arasında zilyetlik anlaşması yapılmış ve senet zilyetliğinin fiilen lehtara geçirilmiş olması gerekir. Senet, düzenleyen tarafından gönderilirken lehtara ulaşmadan (örneğin kargoda) kaybolmuşsa, lehtar zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi olamaz; bu durumda henüz hamil sıfatını kazanmamış olan lehtarın, TTK 818/1-s atfıyla 757 vd. hükümleri çerçevesinde çekin zayi nedeniyle iptalini istemekte hukuki yararı bulunmaz.