Hak düşürücü süre
18 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Kefalet sigortasında halefiyet nedeniyle ihtiyati haciz talebinin kabulü
2026/319 E. 2026/512 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kefalet sigortası genel şartları uyarınca sigortacı, kefalet senedi kapsamında lehdara ödeme yaptığında lehdarın borçluya karşı haklarına halef olur ve borçlulardan (sigorta ettiren, garantör, teminat veren) bu ödemeyi geri alma hakkını kazanır; genel şartlarda sigorta ettirenin sigortacıya karşı bu talebe itiraz veya savunma ileri sürme hakkından vazgeçtiği düzenlenmişse, ödeme dekontu ve kefalet senedinin iadesi gibi belgelerle ispat edilen ödeme, ihtiyati haciz için muaccel alacağın varlığına kanaat getirecek yeterli delil sayılır.
kefalet sigortasıhalefiyetkontrgarantimüteselsil sorumlulukihtiyati hacizkesin kefalet senedi
-
Maaş promosyon protokolünde haksız fesih, cezai şart ve BSMV uyuşmazlığı
2026/95 E. 2026/164 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bankacılık maaş ödemeleri protokolünden kaynaklanan uyuşmazlıklarda zamanaşımı süresi TBK 146'ya tabidir ve takip tarihinden itibaren makul süre geçmeden açılan davada hak düşürücü süre def'i de yerinde olmaz. Belirli süreli bir protokolde taraflardan biri, sözleşmede kararlaştırılmayan bir hak (örn. ek promosyon) talebinin kabul edilmemesi üzerine süresinden önce edimini yerine getirmeyi keserse, bu fesih haksız fesih sayılır ve ahde vefa ilkesi gereği protokoldeki cezai şart ve iade yükümlülüğü doğar. Taraflarca sözleşmede delil sözleşmesi olarak…
itirazın iptalicezai şartTBK 182/3 kapsamında indirim (tenkis)promosyon bedeli iadesihaksız fesihahde vefa ilkesi
-
İptal edilen poliçe zeyillerindeki prim iadesi alacağında ihtiyati haciz
2025/1829 E. 2025/2162 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığına dair kanaat verici delil sunulmuşsa (örneğin borçlunun kendi düzenlediği belgelerde alacak tutarının ve vadesinin ayrı ayrı gösterilmesi) ve borçlunun ödeme gücünü/yeteneğini kaybettiğine ilişkin somut olgular (yetkilerinin kaldırılması gibi) dosyada mevcutsa, alacağın varlığının tam olarak tespitinin yargılamayı gerektirmesi tek başına ihtiyati haciz talebinin reddi için yeterli değildir; bu durumda talebin kabulü gerekir.
ihtiyati hacizmuaccel alacakkanaat verici delilprim iadesipoliçe iptal zeyilnamesisigortacının aczi
-
Sigorta prim alacağına itirazın iptali; hak düşürücü süre ve zamanaşımı def'i
2022/2297 E. 2025/1735 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari defter kayıtları taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşuyorsa, alacağın varlığı ve miktarı bu kayıtlarla sabit kabul edilir; borçlunun bunun aksine ileri sürdüğü sözlü mutabakat iddiası HMK 200 uyarınca yazılı delille ispatlanmadıkça dikkate alınmaz. Alacaklı şirketin tasfiyeye girmesi ve yargılama sırasında sicilden terkin edilmesi, tüzel kişiliğin tasfiye tamamlanıp terkine kadar devam etmesi ve sonradan ihya edilerek yeni vekaletname sunulması halinde aktif dava ehliyetini ortadan kaldırmaz. Likit ve belirlenebilir nitelikteki ticari…
itirazın iptalihak düşürücü sürezamanaşımıticari defteryazılı delille ispataktif dava ehliyeti
-
Hava taşımasında hasarın taşıma aşamasında meydana geldiği ispatlanamadı
2022/982 E. 2025/168 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava yolu taşımasında Montreal Konvansiyonu 18/1. madde uyarınca taşıyıcının sorumluluğu, zararı doğuran olayın hava taşıması esnasında gerçekleştiğinin ispatına bağlıdır; bu ispat yükü zarar görenin/rücu eden sigortacının üzerindedir. Hava taşımasına alınmadan önce kargonun ağırlığında belirgin bir azalma tespit edilmesi ve emtia üzerinde fiziki darbe/zedelenme izi bulunmaması, hasarın hava taşımasından önce başlamış olabileceğine işaret eder ve bu durumda hasarın hava taşıması sırasında meydana geldiği ispatlanamadığından hava…
Montreal Konvansiyonuhava yolu ile eşya taşımasıtaşıyıcı sorumluluğuispat yüküsigorta halefiyetirücurücu (taşıma temelli)
-
Yalın kiralanan teknenin çalınması: sigorta teminatı kapsamı dışı
2022/672 E. 2025/128 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yat sigorta poliçesinde, teknenin yalın (personelsiz) olarak kiraya verilmesi veya kiracı/personeli tarafından teknenin zapt/el konulması gibi hallerin özel şartlarla veya klozlarla teminat dışı bırakılmış olması halinde, gerçekleşen riziko hırsızlık niteliğinde değil emniyeti suistimal niteliğinde ise teminat kapsamı dışında kalır. Sigortacının aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediği ileri sürülse de, sigorta ettiren TTK 1423/2 uyarınca sözleşmenin kurulmasından itibaren 14 gün içinde itiraz etmemişse sözleşme poliçede yazılı şartlarla kurulmuş…
yat sigortasıEnstitü Yat Klozlarıhırsızlık rizikosuemniyeti suistimalaydınlatma yükümlülüğüitirazın iptali
-
Avukatın mesleki sorumluluk sigortasında hak düşürücü süre kaçırma zararı
2021/1274 E. 2024/766 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Mesleki sorumluluk sigortasında, sigortalı avukatın hak düşürücü/kanuni süreleri kaçırması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığının kasıtlı bir eylem olduğu ispatlanamadıkça, bu zarar teminat dışı sayılamaz ve sigortacının sorumluluğu doğar. Hamiline yazılı olup ibraz süresi geçirilen ve halen üçüncü kişi/idare elinde bulunan bir çek nedeniyle hamilin keşideciye başvuru hakkının zayi olması durumunda, zararın varlığı için borçlunun ödeme gücünün araştırılması gerekmez; zira hamilin alacaklı sıfatı esas alınır. Ayrıca mahkeme, davada açıkça talep…
mesleki sorumluluk sigortasıteminat dışı hal (kasıt)hak düşürücü sürehamiline yazılı çekibraz süresitalep aşımı
-
Hava taşımasında hasar/zıya rücu davasında taşıyıcıların müteselsil sorumluluğu
2021/1455 E. 2023/1707 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava yolu taşımasında akdi taşıyıcı (taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla dahi olsa) ile fiili taşıyıcı, taşıma sırasında meydana gelen hasar/zıyadan müteselsilen sorumludur; hasarın taşıyıcı temsilcisinin de katıldığı tutanakla tespit edilmiş olması, Montreal Konvansiyonu m.31'deki ayrıca ihbar zorunluluğunu ortadan kaldırır. Sigortacının halefiyet yoluyla açtığı rücu davasında faiz, ödeme tarihinden itibaren işletilir. Davacının, mahkemece verilen kesin süreye rağmen tebligat işlemlerini tamamlamadığı ve o davalılar hakkındaki davayı…
Montreal Konvansiyonuhalefiyetrücuakdi taşıyıcıfiili taşıyıcıtaşıma işleri komisyoncusurücu (taşıma temelli)
-
Parsiyel taşımada sabitleme hatasından taşıyıcının CMR sorumluluğu
2020/1510 E. 2023/400 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR'ye tabi kara taşımalarında, parsiyel taşınan emtiada meydana gelen hasarın, taşıtanın verdiği bir talimattan veya yüke has bir kusurdan değil de taşıyıcının istifleme/sabitleme hatasından kaynaklandığının tespiti halinde taşıyıcı CMR m.17 uyarınca hasardan sorumludur; bu tür taşımalara TTK m.1188'deki hak düşürücü süre değil İİK m.67/1'deki 1 yıllık süre uygulanır. Sigortacının sigortalısına sözleşme gereği ödediği ve gerçek zarar kapsamında olmayan ilave bedellerden (%10 gibi), sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan taşıyıcı sorumlu tutulamaz.
CMRparsiyel taşımahak düşürücü sürehalefiyetrücusovtajrücu (taşıma temelli)
-
Montreal Konvansiyonu kapsamında taşıyıcının sınırlı sorumluluğu ve rücu
2020/1411 E. 2023/269 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava yolu taşımasında, sigortacının sigortalısının haklarına halef olarak taşıyıcıya rücu davası açabilmesi için hukuken geçerli poliçe kapsamında tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması yeterlidir; yük senedinde sigortalının yer alması aktif dava ehliyetini sağlar. Montreal Konvansiyonu'nun 31. maddesi uyarınca hasarın tesellüm tarihinden itibaren on dört gün içinde taşıyıcıya ihbar edilmesi gerekir; taşıyıcı çalışanlarının tuttuğu hasar tutanağı bu ihbar yükümlülüğünü karşılar. Taşıyıcının…
Montreal Konvansiyonuhalefiyetaktif dava ehliyetisınırlı sorumlulukÖzel Çekme Hakkı (SDR)hasar ihbarırücu (taşıma temelli)
-
Hava taşımasında hasar rücu davasında ihbar, sorumluluk sınırı ve icra inkar tazminatı
2020/201 E. 2022/1498 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava yolu taşımasında (Montreal Konvansiyonu kapsamında) hasar ihbarının fiili taşıyıcıya usulüne uygun ve süresinde yapılması halinde, ayrıca akdi taşıyıcıya ihbar yapılmış olması dava açılabilmesi için zorunlu değildir. Taşıyıcıların sorumluluğu, özel bildirim yapılmadığı takdirde hasar tarihi itibariyle kilogram başına 19 SDR ile sınırlıdır; hükmedilen tutar bu sınırı aşmıyorsa sorumluluk sınırına ilişkin itiraz yerinde görülmez. Halefiyet yoluyla açılan rücu davasında faiz, kural olarak ödeme tarihinden itibaren istenebilir; sorumluluk…
Montreal Konvansiyonuhalefiyetrücuakdi taşıyıcıfiili taşıyıcıhasar ihbarırücu (taşıma temelli)
-
Hava yolu taşımasında hasar bedelinin sigortacı tarafından rücuen tahsili
2020/1 E. 2022/1205 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Türkiye ile bu Konvansiyona taraf başka bir devlet arasında gerçekleştirilen hava yolu taşımalarında, taşıyıcının sorumluluğu, zamanaşımı, hasar ihbar süresi ve sorumluluk sınırı konularında Montreal Konvansiyonu hükümleri uygulanır; sigortacının halefiyet ve rücu hakkı ise TTK'nın 1472. maddesine göre değerlendirilir. Boşaltma sırasında meydana gelen hasar taşıma sürecine dahil kabul edilir ve taşıyıcının sorumluluk alanında sayılır; taşıyıcının sorumluluğu Konvansiyonun 22. maddesindeki kilogram başına belirlenen sınırla (özel bildirim yapılmadığı…
Montreal Konvansiyonuhalefiyetrücuen tazminathava yolu ile taşıma sözleşmesizamanaşımı def'ihasar ihbarırücu (taşıma temelli)
-
CMR taşımasında kısmi hasar tazminatının sınırlı sorumluluk ilkesine göre hesabı
2019/602 E. 2021/791 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
CMR'ye tabi karayolu taşımasında, taşıyıcı emtiayı teslim alırken ambalaj yetersizliği, yükleme veya istif hatasına ilişkin çekince koymamışsa ve hasarın kendi kusuru dışındaki bir nedenden (örn. gümrük idaresinin müdahalesi) kaynaklandığını ispatlayamamışsa, CMR 17/1 uyarınca hasardan sorumludur. Hasarın taşıyıcının bilerek kötü hareketinden kaynaklanmadığı hâllerde tazminat CMR 23'teki sınırlı sorumluluk ilkesine göre, karar tarihine en yakın SDR kuru esas alınarak hesaplanır; sigortalı ile sigortacı arasındaki sözleşmeden kaynaklanan ilave bedel…
CMR Konvansiyonuhalefiyetrücuzamanaşımıhak düşürücü süresınırlı sorumluluk ilkesirücu (taşıma temelli)
-
Güvenlik hizmet sözleşmesinde kusur oranına ilişkin usuli kazanılmış hak
2018/1190 E. 2020/219 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sigortacının TTK 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak rücu davası açabilmesi için geçerli bir sigorta poliçesi kapsamında tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkının bulunması gerekir; bu halefiyet yasal, sınırlı ve cüzi niteliktedir ve dava sigortalı ile zarar veren arasındaki hükümlere göre görülür. Yargılama sırasında taraflarca itiraz edilmeyen bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranı, o oran lehine olan taraf yönünden usulü kazanılmış hak teşkil eder; mahkemenin bu orana aykırı biçimde tam kusur…
halefiyetTTK 1472hak düşürücü sürezamanaşımıusulü kazanılmış hakbekletici mesele
-
CMR taşımasında hasardan gönderici ve taşıyıcının müterafik kusuru
2018/1083 E. 2019/700 K. ·
Rücuen tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
CMR'ye tabi taşımada, yükleme gönderen tarafından yapılmış olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam teslimi bakımından istifleme ve ambalaj uygunluğunu denetleme yükümlülüğü bulunur; uyarı yapılması gereken hallerde oluşan zarar, gönderen ile taşıyıcı arasında BK 44 uyarınca kusur oranında paylaştırılır. CMR senedine düşülen 'yükleme hatası' şerhine karşı davacı, taşıyıcının farklı bir kusuruna ilişkin delil sunamazsa, hasarın yükleme hatasından kaynaklandığı kabul edilir; gönderenin hasara rağmen taşımaya veya araç değişikliğine onay vermesi kendi…
CMRhalefiyettemlikaktif husumetzamanaşımıhak düşürücü sürerücu (taşıma temelli)
-
Garanti sözleşmesinde ihtiyati haciz için yaklaşık ispat yeterlidir
2018/2259 E. 2019/215 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Garanti sözleşmesi (TBK 128), kefalet sözleşmesinden (TBK 583 vd.) farklı olarak şekle tabi değildir, belli bir limitle sınırlanması öngörülmemiştir, garanti verene def'i ileri sürme ve rücu hakkı tanınmamıştır ve asıl borcun geçerliliğine bağlı değildir; bu nedenle garanti verenin sorumluluğu kefilin sorumluluğundan daha ağır koşullara tabidir. İhtiyati haciz talebinde İİK 258/1 uyarınca aranan yaklaşık ispat, kesin ispat anlamına gelmez; muacceliyet ihtarnamesi ve garanti taahhütnamesi gibi belgeler bu koşulu sağlıyorsa, borçlunun sözleşmenin…
ihtiyati hacizyaklaşık ispatgaranti sözleşmesikefalet sözleşmesimuacceliyetdef'i
-
Hava taşımasında hasar nedeniyle rücuen tazminat davası
2017/735 E. 2018/76 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Hava yolu ile yapılan eşya taşımasında, hasarın yükleme veya boşaltma sırasında meydana geldiğinin tutanakla tespit edilmesi halinde, bu husus taşıyıcının sorumluluk alanına girdiğinden, ihbar süresine ilişkin hak düşürücü süre savunması geçerli değildir. Fiili taşıyıcı, Montreal Konvansiyonu kapsamında sorumluluktan kurtuluş sebebini ispat edemediği takdirde meydana gelen hasardan sorumludur. Hasarlı yükün ağırlığı, taşıma senedi ve tazminat formu ile uyumlu bilirkişi/eksper tespitleriyle belirlenir; taraf bu ağırlığın farklı olduğunu ispatlayamazsa bu…
Montreal Konvansiyonufiili taşıyıcıakdi taşıyıcıhalefiyetsınırlı sorumlulukSDR (Özel Çekme Hakkı)rücu (taşıma temelli)
-
Montreal Sözleşmesi'nde hasar ihbar süresi ve sorumluluk üst sınırı hesabı
2017/494 E. 2018/33 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Hava yoluyla uluslararası eşya taşımasında (Montreal Sözleşmesi kapsamında), taşınan emtiayı teslim alan ve hasarı tespit eden üçüncü kişi/alıcı tarafından düzenlenen tutanak tarihi, taşıyıcıya yapılan hasar ihbarının süresinde olup olmadığının tespitinde esas alınır; taşıyıcı, emtiayı bu kişiye neye istinaden teslim ettiğini açıklayamıyorsa, bu tutanak tarihine göre hesaplanan 14 günlük ihbar süresine uyulduğu kabul edilir. Sorumluluk üst sınırının hesaplanmasında kural olarak taşınan emtianın tamamının ağırlığı esas alınır; ancak hasarlanan kısım…
Montreal Sözleşmesihava yolu eşya taşımasıhasar ihbarıhak düşürücü süresorumluluk üst sınırı (SDR)halefiyetrücu (taşıma temelli)