Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
96 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Fiili taşıyandan rücuen tazminatta hasar ihbarı ve ispat yükü
2023/601 E. 2026/454 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
CFR teslim şartı ve mal mukabili ödemede, malın alıcıya tesline kadar hasarı satıcı üstlendiğinden satıcının mal üzerindeki sigortalanabilir menfaati teslime kadar devam eder; bu menfaate istinaden sigortacının yaptığı ödeme ile gerçekleşen halefiyet, ödemeyi yapan akdi taşıyana fiili taşıyana rücu bakımından aktif husumet kazandırır. Deniz taşımasında zıya veya hasarın en geç teslim sırasında, haricen belli olmayan hallerde ise teslimden itibaren üç gün içinde taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır; süresinde bildirim yapılmazsa zararın taşıyanın…
aktif husumetpasif husumethalefiyetCFR teslim şartımal mukabili ödemehasar ihbarı
-
Demuraj alacağının muaccel olmaması nedeniyle menfi tespit davasının kabulü
2022/2126 E. 2025/2028 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Konteyner demurajı, taşıma sözleşmesi veya konşimentoda kararlaştırılmışsa istenebilen, kararlaştırılmamışsa genel hükümler çerçevesinde ispat şartıyla talep edilebilen bir zarar tazmini müessesesidir. Akdi taşıyanın (organizatörün) taşıtandan demuraj bedeli talep edebilmesinin öncelikli koşulu, bu bedeli fiilen taşıyan/konteyner tedarik eden firmaya ödemiş olduğunu ispat etmesidir; fiili taşıyana ödeme yapılmadan alacak muaccel hale gelmez ve taşıtandan istenemez. Ayrıca, taraflar arasında bir alacak kalemi hakkında fatura, ihtarname ve karşılıklı…
menfi tespit davasıhukuki yararkonteyner demurajıakdi taşıyanfiili taşıyanacente
-
Liman işletmesi kaynaklı iş kazasında görevli mahkemenin tespiti
2025/1541 E. 2025/1719 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Liman işletmesinde yük tahliyesi sırasında meydana gelen iş kazası nedeniyle gemi donatanının sorumluluk sigortacısının rücuen açtığı tazminat davasında görevli mahkemenin tespitinde, gemi ile liman işletmesi arasındaki ilişkiye bakılır; taşıma operasyonu sayılan tahliye faaliyeti sırasında gerçekleşen kaza liman işletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilir ve uyuşmazlık TTK 5/2 uyarınca deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin görevli mahkemenin (Deniz İhtisas Mahkemesi/asliye ticaret mahkemesi) görev alanına girer.
görevli mahkemedeniz ticaretideniz sigortalarırücuen tazminatliman işletme faaliyetisorumluluk sigortası
-
Kısmen deniz kısmen karayolu taşımasında CMR'nin bütün olarak uygulanması ve görev
2022/1850 E. 2025/1123 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir taşımada, yük boşaltılmadan yolun bir kısmında deniz veya başka bir taşıtla taşınması hâlinde, CMR'nin 2. maddesindeki ayrık hâller (hasarın taşıyıcının fiil/ihmalinden doğmadığının kanıtlanması) ispat edilmedikçe, taşımanın tümüne CMR anlaşması bütün olarak uygulanır; bu durumda deniz taşımasına özgü TTK hükümleri (m. 1188 dahil) uygulama alanı bulmaz. CMR uygulanan taşımalarda TTK'nın beşinci kitabı hükümleri uygulanamayacağından, davaya bakma görevi denizcilik ihtisas mahkemesine ait değildir; mahkemenin bu hususu gözetmeden esasa girmesi ve hak…
CMRhak düşürücü süregörevdenizcilik ihtisas mahkemesihalefiyethusumet ehliyeti
-
Bağlama ücreti alacağında görevli mahkeme denizcilik ihtisas mahkemesidir
2025/957 E. 2025/1106 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Gemi bağlama/saklama hizmetine ilişkin alacak davalarında, sözleşme geminin korunması veya bakımı için verilen bir hizmet niteliği taşıdığından TTK 1352 maddesinin (l) bendi kapsamında deniz alacağı sayılır ve bu nedenle uyuşmazlık, TTK 5/2 uyarınca münhasıran görevlendirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin (İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi) görev alanına girer; genel asliye ticaret mahkemeleri görevli değildir.
İtirazın iptaliGörevDeniz alacağıDenizcilik ihtisas mahkemesiBağlama sözleşmesiSaklama sözleşmesi
-
Deniz tehlikesi nedeniyle taşıyanın sorumsuzluğu ve husumet
2022/1721 E. 2025/1065 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Deniz taşıması sırasında meydana gelen zarardan taşıyanın sorumlu olmadığını ispat yükü, hasarın taşıyanın hakimiyetinde meydana geldiği konusunda ihtilaf bulunmadığı hallerde taşıyana aittir. Zararın, öngörülemeyen şiddette bir fırtına gibi denizin veya geminin işletilmesine elverişli suların tehlike ve kazalarından (TTK 1182/1-a) kaynaklandığının bilirkişi incelemesiyle ve seyir kayıtlarıyla ispatlanması halinde taşıyan sorumluluktan kurtulur. Eşyanın güverte üzerinde taşınması, taşıyan ile yükleten arasında bu yönde anlaşma bulunması ve TTK'nın…
İtirazın İptaliHalefiyetAktif husumetPasif husumetFiili taşıyanAkdi taşıyan
-
Sicilden terkin edilen gemide gemi alacaklısı rehin hakkı talep edilemez
2025/299 E. 2025/965 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Gemi alacaklısı kanuni rehin hakkının tesisi talebinde, talebe konu geminin sicil kaydı davanın açılmasından önce terkin edilmiş ve gemi fiziken de mevcut değilse, dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir; bu durumda yargılama giderleri, dava açıldığı tarihte terkin durumu mevcut olduğundan davacı üzerinde bırakılır.
gemi alacaklısı hakkıkanuni rehin hakkıdeniz alacağıgeminin sicilden terkinikonusuz kalmakarar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi
-
Deniz taşımasında konteyner hasarından taşıyıcının sorumluluğu
2022/1713 E. 2025/865 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz yoluyla taşınan emtiada meydana gelen hasarda, süresinde hasar ihbarı yapılmamış olması taşıyan lehine hasarın kendi sorumluluğunda olmayan bir nedenden kaynaklandığına dair karine oluştursa da, bu karinenin aksi ispat edilebilir ve ispat yükü karinenin aksini iddia eden davacı/sigortacı üzerindedir. Ekspertiz ve bilirkişi tespitleriyle hasarın, emtia taşıyanın hakimiyetinde (elzem taşıma güzergâhında, örneğin liman aktarma sürecinde) meydana geldiği ispatlanabiliyorsa, konteynerin mühürlü teslim edilmiş olması taşıyanın sorumluluğunu kaldırmaz;…
taşıyanın sorumluluğuhasar ihbarı karinesiTTK 1185TTK 1188 hak düşürücü süreaktif husumet ehliyetipasif husumet ehliyetirücu (taşıma temelli)
-
Konşimentodaki güverte sorumsuzluk kaydı ve tahliyede FIOS klozu ile taşıyan sorumluluğu
2022/1526 E. 2025/868 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
CIF teslim koşuluyla satılan emtiada hasar riski alıcıya geçmiş olsa da alıcının tazminat talep hakkını sigortalı satıcıya devir ve temlik etmesi halinde, sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketinin taşıyana karşı aktif husumeti bulunur. Konşimentoda yer alan ve TTK'nın 1244/1-a bendine uygun düzenlenen güverte yükü sorumsuzluk kaydı geçerlidir. Taşımaya ilişkin konşimentoda FIOS (free in and out, stowed) kaydı bulunması halinde taşıyan tahliye işlemini üstlenmemiş sayılır; bu durumda tahliye sırasında meydana gelen hasardan taşıyan, kaptanın TTK'nın…
itirazın iptaliaktif husumetpasif husumetalacağın temlikihalefiyetCIF teslimrücu (taşıma temelli)
-
Arabuluculukta geçen süre hak düşürücü süreyi durdurur
2022/2322 E. 2025/528 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 1188/3 uyarınca açılan rücu davasında, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmuşsa, arabuluculuk bürosuna başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen süre boyunca doksan günlük hak düşürücü süre işlemez; bu süre arabuluculuk sürecinin sona ermesinden sonra durduğu noktadan itibaren yeniden işlemeye başlar ve hesaplama buna göre yapılır.
hak düşürücü sürerücu davasıTTK 1188zorunlu arabuluculukdava şartıgemi ve yük alacaklılığı
-
Konteyner demurajından gönderilenin sorumluluğu için teslim alma şartı
2022/828 E. 2025/383 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konteyner demurajı bedelinden, gönderilenin (alıcının) sorumlu tutulabilmesi için TTK 1203(1) uyarınca emtianın gönderilen tarafından teslim alınmış olması şarttır; gönderilen eşyanın teslimini talep etmemişse bu yükümlülüğün muhatabı olmaz ve TTK 1207/1 gereğince navlun sözleşmesinin tarafı olan taşıtan (gönderen) sorumlu olmaya devam eder. Konşimentoda yer alan 'navlunun varışta alıcı tarafından ödeneceği' kaydı ve alıcının navlun bedelini ödemiş olması, alıcıya taşıtan sıfatı kazandırmaz ve emtiayı teslim almayan alıcıyı demuraj bedelinden sorumlu…
konteyner demurajıakdi taşıyıcı / fiili taşıyıcıtaşıtan / gönderilenkonşimentonavlun sözleşmesipasif husumet ehliyeti
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının bağlayıcılığı
2025/243 E. 2025/252 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoda yer alan ve ihtilafların münhasıran belirli bir yabancı mahkemede görüleceğini düzenleyen yetki şartı, MÖHUK 47/1 ve HMK 17-18/2 hükümleri çerçevesinde geçerli şekilde kurulmuşsa, konişmentoyu ciro yoluyla iktisap edip malı teslim alan davacı açısından da bağlayıcıdır; münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadıkça bu yetki şartı genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırır ve Türk mahkemelerinde dava açılamaz. Taşıyanın Türkiye'deki acentesinin taşıma akdini yaptığına veya buna aracılık ettiğine dair delil bulunmadıkça TTK 105/2…
milletlerarası yetkikonişmentoyetki şartı/klozuciroMÖHUKmünhasır yetki
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği
2022/1141 E. 2024/1984 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma konişmentosunun arka sayfasında yer alan ve yabancı mahkemeyi yetkili kılan kloz, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığı sürece MÖHUK 47/1 ve HMK 17-18/2 hükümleri gereğince geçerlidir ve genel yetkili mahkemelerin yetkisini kaldırır; sigortalıyı bağlayan bu yetki şartı, halefiyet yoluyla rücu davası açan sigorta şirketini de bağlar. Ticari hayatta yaygın kullanılan taşıma şart ve koşullarının, taşıyıcı tarafça öğrenilmesine imkân sağlanmadığı ileri sürülemeyeceğinden, bu koşullar haksız şart olarak nitelendirilemez. Davanın acenteye…
milletlerarası yetkikonişmentoyetki şartıMÖHUK 47halefiyetacenterücu (taşıma temelli)
-
Deniz taşımasından kaynaklanan rücu davasında görevli mahkeme
2024/105 E. 2024/1714 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma faturasının deniz navlunu faturası, konşimentonun deniz taşımasına ilişkin olması ve uyuşmazlığın kara taşımasından değil deniz taşımasından kaynaklanması hâlinde, TTK 5/2 uyarınca HSYK/HSK tarafından deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin davalara bakmakla münhasıran görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi görevlidir; genel asliye ticaret mahkemesinin bu tür bir davada esasa girerek karar vermesi, BAM tarafından görev yönünden dava şartı eksikliği nedeniyle re'sen bozulur.
halefiyetrücuen tazminatgörevdava şartıdeniz ticaretideniz sigortası
-
Taşıyanın tahliye nezaret yükümlülüğünü yerine getirmesi nedeniyle sorumsuzluğu
2022/122 E. 2024/1609 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
CIF teslim şartlı satışlarda malın gemiye yüklenmesiyle yarar ve hasar alıcıya geçse de, ödemenin mal mukabili yapılacağının kararlaştırılması ve alıcının sigorta tazminatının satıcıya ödenmesine muvafakat etmesi hâlinde, sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketinin taşıyana karşı aktif husumeti bulunur. Bir geminin donatanı ile ticari/teknik işletmecisi aynı adreste kayıtlı ve işletmeci navlun sözleşmesine aracılık etmiş ise, davanın donatana izafeten işletmeciye yöneltilmesi TTK 105/2'ye uygundur. Taşıma sözleşmesinde tahliyenin gönderilen tarafından…
aktif husumetCIF teslim şartımal mukabili ödemehalefiyetdonatana izafeten davaFIOT şartı
-
Konişmentodaki tahkim şartının halefiyet yoluyla sigortacıyı bağlaması
2023/609 E. 2024/1220 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası deniz yolu taşımasına ilişkin konişmentoda çarter partiye atıf yapılarak kabul edilmiş tahkim şartı, matbu ve genel işlem şartı niteliğinde olsa bile geçerlidir ve taşıyanın gönderilen ile ilişkisinde bağlayıcıdır; yükü teslim almak suretiyle sigortalının kabul ettiği bu tahkim şartı, halefiyet gereği sigortacıyı da bağlar. Tarafların tamamı Türk tabiiyetinde olmadığından tahkim şartının Türkçe düzenlenmesini şart koşan 805 sayılı Kanun uygulanmaz.
tahkim ilk itirazıkonişmentohalefiyetnavlun sözleşmesiçarter partigenel işlem şartırücu (taşıma temelli)
-
Menfi tespit davasında görevli mahkemenin tespiti
2023/430 E. 2024/1152 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir davanın deniz ticareti mahkemesinin görev alanına girmesi için, uyuşmazlığın gemi mülkiyeti, deniz ticareti veya deniz sigortası hükümlerinin uygulanmasını gerektirmesi gerekir; taraflar arasında tekne satışına ilişkin bir sözleşme bulunması ve dava konusunun bu satış nedeniyle verilen kambiyo senedinden kaynaklanan bir alacak-borç ilişkisi (menfi tespit) olması, gemi mülkiyetine veya devrine yönelik bir talep içermediği takdirde, davayı deniz ticareti mahkemesinin görev alanına dahil etmez; bu durumda dava, genel görevli asliye ticaret mahkemesinde…
menfi tespitgörevdeniz ticareti mahkemesikambiyo senedidava şartı
-
Deniz yolu taşımasında icra takibinin yetkisizliği nedeniyle usulden ret
2024/286 E. 2024/1101 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Deniz yolu ile taşınması üstlenilen eşyanın taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle taşıyıcılara karşı açılacak icra takibinde/davada, taşıma sözleşmesinden doğan yetkinin HMK 10(1) çerçevesinde belirlenmesi gerekir; taşıyıcının edimi eşyayı varma yerinde alıcıya teslim etmek olduğundan, sözleşmenin ifa yeri (ve buna bağlı yetkili mahkeme/icra dairesi) alıcıya teslim yeridir, yükleme limanı değildir. Yükleme limanı mahkemesini yetkili kılan uluslararası deniz taşıma sözleşmelerine (Hamburg Kuralları, ilgili BM Konvansiyonu) Türkiye tarafından…
yetkisizlik (dava şartı)taşıma sözleşmesinin ifa yerigenel yetki kuralıTTK 850onaylanmamış uluslararası sözleşmeye dayanamamaicra dairesinin yetkisirücu (taşıma temelli)
-
Arabulucuya başvuru hak düşürücü süreyi durdurur; yeniden hesap
2023/1736 E. 2024/1040 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 1188/1'deki bir yıllık hak düşürücü süre, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar 6325 sayılı Kanun'un 18/A(15) maddesi uyarınca işlemez; yetki itirazı üzerine sürecin yeniden başlatılması durumunda da esas alınacak başvuru tarihi ilk başvuru tarihidir ve durma bu tarihten itibaren hesaplanır. Ayrıca, bir şirkete izafeten yapılan arabulucu başvurusunda taraf olarak gösterilip görüşmelere katılan ve acentelik ilişkisini kendisi ileri süren davalı yönünden arabulucuya başvuru şartının yerine getirilmediği kabul…
hak düşürücü sürearabuluculuk dava şartıTTK 1188/16325 sayılı Kanun 18/Ayetki itirazıacentelik
-
Gemi mülkiyeti devrinde sicile güven ilkesi ve iyiniyetin korunması
2023/97 E. 2024/1027 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Gemi siciline kayıtlı bir geminin devrinde TTK 1001 uyarınca mülkiyetin geçişi için yazılı ve noter onaylı satış senedinin düzenlenmesi ile geminin zilyetliğinin devri şarttır; bu iki şart tamamlandığı anda mülkiyet alıcıya geçer. TTK 983 uyarınca, iktisap anında sicil kaydında herhangi bir takyidat veya itiraz bulunmayan ve kaydın doğru olmadığını bilmediği ya da bilmesi gerekmediği ispatlanamayan alıcı, sicile güven ilkesi gereği mülkiyeti her türlü takyidattan ari şekilde iyiniyetle kazanır. Mülkiyetin devrinden sonra öğrenilen bir itirazın (üçüncü…
sicile güven ilkesigemi mülkiyetinin devriayni sözleşmezilyetliğin devriiyiniyetmuvazaa
-
Deniz çatmasında kusur oranının tespiti ve donatan sorumluluğu
2021/1473 E. 2024/1021 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çatma sonucu meydana gelen zararların tazmininde, hukuk hakimi ceza mahkemesinin maddi olay tespitiyle bağlı olmakla birlikte kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir; ancak farklı sonuca varılırsa bunun gerekçelendirilmesi gerekir. Yetişen gemi konumundaki tarafın, önündeki gemiyi görmüş olsa da takip etmeyip çatışmayı önleme manevrası yapmaması asli kusur oluşturur; yetişilen gemi tarafının gözcülük kuralına riayetsizliği ise tali kusur olarak değerlendirilir. Çatmada ölüm/yaralanma nedeniyle üçüncü kişilere (sigortacı, kamu kurumu) yapılan ödemeler…
çatmadonatanın sorumluluğukusur oranıyetişen gemi / yetişilen gemigözcülük yükümlülüğürücu
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının sigortalıyı halefiyetle bağlaması
2024/865 E. 2024/1008 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıyan ile taşıtan/gönderilen arasındaki hukuki ilişkide konişmento esas alınır ve konişmentoda yer alan yabancı mahkeme yetki şartı, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadıkça MÖHUK 47 uyarınca geçerlidir; bu şart, halefiyet yoluyla hak sahibi olan sigorta şirketini de bağlar. Yerel yetki kuralları aynı zamanda milletlerarası yetkiyi de tesis ettiğinden, yetki sözleşmesiyle belirlenen yabancı mahkemeden başka bir mahkemede dava açılamaz. Öte yandan, taşıma akdine aracılık ettiğine dair delil bulunmayan, sadece davada temsil için vekaletname…
milletlerarası yetkiyetki sözleşmesikonişmentoMÖHUK 47TTK 1237acenterücu (taşıma temelli)
-
Hak düşürücü sürenin arabuluculukta geçen süre eklenerek hesaplanması
2023/366 E. 2024/978 K. ·
Rücuen tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 1188 uyarınca deniz taşımasından kaynaklanan hasar tazminatı davalarında bir yıllık hak düşürücü süre, eşyanın teslim edildiği veya teslim edilmesi gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar; ancak bu süre içinde arabuluculuğa başvurulması halinde, 6325 sayılı Kanun'un 18/A-15. fıkrası uyarınca süre arabuluculuk başvuru dilekçesinin sunulduğu tarihten sürecin sona erdiği tarihe kadar durur ve 16/2. fıkra uyarınca arabuluculukta geçen süre hak düşürücü süreye eklenir. Ayrıca, sigorta şirketinin halefiyet yoluyla dava açtığı hallerde taraf ve dava…
hak düşürücü süreTTK 1188arabuluculukta geçen sürenin hak düşürücü süreye eklenmesi6325 sayılı Kanun 18/A-156325 sayılı Kanun 16/2aktif husumet
-
Yabancı taşıyanla yapılan yetki şartının sigortalıyı bağlaması
2024/489 E. 2024/906 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancı taşıyanla yapılan konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartı, münhasır yetki veya kamu düzeni söz konusu olmadığı hallerde MÖHUK 47/1 ve HMK 18/2, 17 uyarınca geçerlidir ve halefiyet yoluyla sigortacıyı da bağlar; taşıyanın Türkiye'deki gümrük/tahliye işlemlerini yapan acentesinin bu işlemleri, taşıma akdine aracılık ettiği anlamına gelmez ve TTK 105/2'nin uygulanmasını gerektirmez; acenteye taşıyana izafeten husumet yöneltilebilirse de, acentenin şahsi kusuruna dayanılmadan doğrudan kendisine husumet yöneltilmesi mümkün değildir.
milletlerarası yetkiyetki şartıkonişmentoacentepasif husumethalefiyetrücu (taşıma temelli)
-
Deniz ticaretine ilişkin uyuşmazlıkta görevli mahkeme Deniz İhtisas Mahkemesi
2024/857 E. 2024/788 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Uyuşmazlığın deniz ticaretine ilişkin olması halinde görevli mahkeme Deniz İhtisas Mahkemesidir ve görev dava şartı olduğundan mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilir; dilekçeler aşaması bitmeden ve ön inceleme yapılmadan tensiben verilen görevsizlik kararı usule aykırı değildir, çünkü ön inceleme kuralları incelemenin en erken değil en geç yapılabileceği zamanı gösterir. Ayrıca görevsizlik kararında vekalet ücreti yargılama giderlerinden sayıldığından, görevsiz mahkemenin bu hususta ayrıca hüküm kurması gerekmez; vekalet ücretine…
dava şartıgörevdeniz ticaretikonişmentoresen incelemeyargılama giderleri
-
Konişmentoda kayıt yoksa liman hizmet ücretleri gönderilenden istenemez
2022/2113 E. 2024/565 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Gönderilen, navlun sözleşmesine taraf olmadığından, taşıyan veya acentesi tarafından talep edilen liman hizmet bedellerinden sorumlu olması için bu sorumluluğun konişmento veya navlun sözleşmesinde açıkça öngörülmüş olması gerekir; böyle bir kayıt yoksa gönderilenin ihtirazi kayıtla yaptığı ödemeler TTK 1203 uyarınca iade edilir. Ayrıca kaldırılmış bir idari uygulamaya (yük teslim talimat formu) dayanan ücret talep edilemez. İhtirazi kayıtla yapılan bu tür ödemelerin iadesi istemi, İİK 72/7'deki bir yıllık hak düşürücü süreye tabi değildir; zira bu…
TTK 1203navlun sözleşmesiüçüncü kişi lehine sözleşmesözleşmelerin nisbiliği ilkesikonişmentogönderilen
-
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının gönderilen sigortacıyı bağlaması
2022/1836 E. 2024/560 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konişmentoda yer alan ve münhasır yetkiyi düzenleyen yabancı mahkeme yetki şartı, taraflar arasında kamu düzeni veya münhasır yetki esasına dayanmayan yabancılık unsurlu bir borç ilişkisinde MÖHUK 47 ve HMK 17-18/2 uyarınca geçerlidir ve tacirler arası sözleşme serbestisi kapsamında akdedildiğinden genel işlem koşuluna aykırılık oluşturmaz; bu şart, konişmentoyu esas alan gönderilen sıfatındaki tarafı ve onun halefi sıfatıyla dava açan sigortacıyı da bağlar.
milletlerarası yetki itirazıkonişmentoyetki sözleşmesimünhasır yetkiMÖHUK 47halefiyetrücu (taşıma temelli)
-
Konteyner demurajında akdi taşıyanın (davacı) husumeti ve zarar ispatı
2021/1920 E. 2024/481 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konteyner demurajı TTK'da düzenlenmemiş olup, ancak taraflar arasında anlaşma varsa istenebilir; anlaşma yoksa genel hükümlere göre ispat koşuluyla zarar talep edilebilir. TTK 1203 uyarınca gönderilen, eşyanın teslimini talep etmesi halinde sözleşme/konşimento hükümlerine göre üzerine düşen borçlardan (konteynerin iadesi dahil) sorumlu olur; talep etmezse bu maddeye göre borç yükümlüsü olmaz. Akdi taşıyan, fiili taşıyanın kendisine yansıttığı demuraj bedelini belirleme yetkisi bulunmadığından bu bedele katlanmak zorunda kalır ve katlandığı miktarı…
konteyner demurajıhusumet (aktif/pasif)gönderilenakdi taşıyanfiili taşıyanalt navlun sözleşmesi
-
Taşıyanın istif kusuru nedeniyle emtia hasarından sorumluluğu
2021/1922 E. 2024/482 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
FOB teslim şartıyla satılan ve nakliyat sigortası kapsamında sigortalanan emtiada taşıma sırasında hasar meydana gelmesi halinde, sigortacının sigortalısına tazminat ödemesiyle TTK m. 1472 uyarınca halefiyet gerçekleşir ve aktif husumet doğar. Taşıyan, TTK m. 1178 uyarınca eşyanın yüklenmesi, istiflenmesi ve taşınmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen özeni göstermekle yükümlüdür; parsiyel taşımalarda konteynerde farklı alıcılara ait yükler bulunduğundan istifleme ve sabitleme sorumluluğu taşıyana aittir. Süresinde ihbar yapılmaması nedeniyle TTK m.…
halefiyetaktif husumetpasif husumetFOB teslim şartınavlun sözleşmesitaşıyanın özen yükümlülüğürücu (taşıma temelli)
-
İhtiyati tedbire itiraz sonrası hukuki yararın kalmaması
2024/149 E. 2024/372 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir kararına itiraz eden kişinin, itirazın karara bağlandığı tarihte davada taraf olmadığı anlaşılıyorsa, tedbirin kaldırılması isabetlidir; ancak bu kişi sonradan davaya taraf olarak dahil edilip mahkemece yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu yeni karara karşı istinaf yoluna başvurulmamışsa, önceki kaldırma kararına yönelik istinafta hukuki yarar kalmaz. Ayrıca, dava değeri henüz tam olarak belirlenemediğinde mahkemenin, gemi değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra teminatın yeniden değerlendirilmesine ilişkin kayıt…
ihtiyati tedbirihtiyati tedbire itirazhukuki yararteminatihtiyati tedbir teminatıbirleşen dava