Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
90 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Karayolu taşımasında hasardan sorumluluk ve müterafik kusur
2021/399 E. 2025/2197 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Yurtiçi karayolu taşımasında, eşyanın yüklenmesi ve sabitlenmesi gönderen tarafından yapılmış olsa da, taşıyıcının TTK 858/2 uyarınca yüklemenin işletme güvenliğine uygunluğunu sağlama ve nezaret etme yükümlülüğü ortadan kalkmaz; taşıyıcı bu yükümlülüğü yerine getirmediği takdirde TTK 878/1-d'deki sorumluluktan kurtulma imkânından yararlanamaz ve gönderenle birlikte müterafik kusurlu sayılır. Ayrıca, aracın trafik kaydındaki malik sıfatı işleten sıfatını gösteren kesin bir karine olmayıp, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olarak fiilen…
işleten sıfatıtrafik kaydı karinesimüterafik kusurişletme güvenliğitaşıyıcının nezaret yükümlülüğühalefiyet
-
Sigortacının halefiyet hakkı ile taşıyıcının zıya sorumluluğu
2022/2195 E. 2025/2041 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşıma sözleşmesi üçüncü kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğundan, gönderiye ilişkin eşyanın zayi olması halinde alıcı, gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilir; bu hakka sigortalıya tazminat ödeyen sigortacı da halefiyet yoluyla sahip olur ve dava açma hususunda aktif husumet ehliyetine haizdir. Taşıyıcının, taşıma belgelerinde teslim edilmediği görülen emtianın zıyaına ilişkin açıklayıcı bir delil sunamaması halinde ağır kusurlu kabul edilir ve sorumluluktan kurtulma hükümlerinden yararlanamaz. Yabancı…
halefiyetaktif husumet ehliyetiüçüncü kişi yararına sözleşmetaşıyıcının ağır kusurusorumluluktan kurtulmaicra inkar tazminatırücu (taşıma temelli)
-
Şirketin sicilden terkini halinde taraf ehliyeti eksikliği ve ihya zorunluluğu
2022/2318 E. 2025/2031 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yargılama sırasında davalı tüzel kişiliğin ticaret sicilinden terkin edildiğinin anlaşılması halinde, taraf ehliyeti dava şartı olduğundan bu husus davanın her aşamasında re'sen gözetilmeli; mahkeme davacıya şirketin ihyası için süre vermeli, ihya davası açılırsa sonucu bekleyerek karar vermelidir. Ayrıca akdi taşıyanın taşıtana karşı açtığı navlun/demuraj alacağı davalarında, cari hesaba dayanan farklı nitelikteki alacak kalemleri (navlun, liman masrafları, demuraj, imha masrafı gibi) birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir; fiili taşıyana ödeme…
taraf ehliyetidava şartıihya davasıakdi taşıyanfiili taşıyandemuraj
-
Fiili taşıyıcının hırsızlık nedeniyle sınırlı sorumluluğu ve rücu
2022/1604 E. 2025/2051 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fiili taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen sürede meydana gelen hırsızlık nedeniyle TTK 875 uyarınca sorumludur; sürücünün hırsızları engellemeye çalışmış olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sürücünün aracı terk etmemiş olması ağır kusur oluşturmadığından taşıyıcı TTK 882'deki sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanabilir. Sigortalıya ödeme yapan ve alacağın temliki yoluyla akdi halef sıfatını da kazanan sigortacı, mal sahibine ödeme yapılması ve rücu koşullarının gerçekleşmesi halinde fiili taşıyıcıdan rücuen talepte…
fiili taşıyıcı sorumluluğusınırlı sorumlulukağır kusurhalefiyetalacağın temlikirücu
-
Nakliyat emtia sigortası rücu davasında akdi halefiyet ve fiili taşıyıcı sorumluluğu
2025/1574 E. 2025/2000 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Nakliyat emtia sigortasında sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle rücu davası açan sigortacının aktif husumeti, spesifik poliçe ibraz edilemediğinde kanuni halefiyetle değil, sigortalının dava ve talep haklarını devir ve temlik etmesi halinde akdi halefiyetle kurulabilir; bu durumda halefiyet temlik edilen tutarla sınırlıdır. Fiili taşıyıcı, akdi taşıyıcıdan ayrı olarak konteynerin dorse üzerine sabitlenmesinden (twistlock kilitleme) sorumludur ve bu yükümlülüğe aykırılık hasardan sorumluluğu doğurur. Taşıyıcı sorumluluk sigortacısının sorumluluğu, emtia…
halefiyet (kanuni ve akdi)aktif husumetfiili taşıyıcı - akdi taşıyıcı ayrımısorumluluk sınırı (TTK 882)twistlock sabitlemetaşıyıcı sorumluluk sigortasırücu (taşıma temelli)
-
Uluslararası hava taşımasında zayi olan emtia için sınırlı sorumluluk
2022/2085 E. 2025/1697 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası hava taşımasında (Montreal Konvansiyonu'nun uygulandığı hallerde) taşıyıcının sorumluluğu, gönderen tarafından yükün teslimi sırasında varış yerindeki menfaatine ilişkin özel bir değer bildirimi yapılmadığı takdirde, kilogram başına belirlenen SDR tutarı ile sınırlıdır. Emtianın değerinin gümrük evraklarında veya faturada gösterilmesi, ya da taşıyıcının bu belgelerden emtianın değerini bilmesi, özel değer bildirimi niteliğinde sayılmaz. Yük taşımasında taşıyıcının ağır kusurlu olması, konvansiyonda öngörülmediğinden sınırlı sorumluluğu…
Montreal Konvansiyonusınırlı sorumluluközel değer bildirimi (fayda beyanı)SDR (Özel Çekme Hakkı)ağır kusuraktif husumet
-
Sahte belgeyle emtia çalınmasında akdi taşıyıcı sorumluluğu
2022/1419 E. 2025/1359 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İtiraz üzerine duran bir icra takibinde, borçlunun ödeme emrine itirazı süresinde olmayıp takip kesinleşmişse ve alacaklı tarafından henüz itirazın iptali davası açılmamışsa, borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı vardır; itirazın iptali davası açılabilecek durumda olan borçlu için ise bu yarar bulunmaz. Ayrıca, sahte kimlik/sürücü belgesi ve ikiz plaka kullanılarak taşıma işinin üçüncü kişilerce ele geçirilip emtianın çalınması hâlinde, gerçekte taşıma sözleşmesine taraf olmayan, taşımayı üstlenmeyen ve emtiayı teslim almayan araç…
menfi tespit davasıitirazın iptali davasıhukuki yarartaşıyıcı sorumluluk sigortasıakdi taşıyıcıfiili taşıyıcı
-
İtiraz edilmeyen kısım için itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar yokluğu
2023/53 E. 2025/1215 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacaklının icra takibine yapılan itirazı, itiraz eden tarafından kabul edilerek ödenen kısmı da kapsayacak şekilde itirazın iptali davasına konu edemez; itiraz edilmeyip kabul edilen ve ödenen miktar bakımından itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz ve bu kısım hakkındaki talep reddedilmelidir. İtirazın alacaklıya tebliğ edilmediği hallerde İİK 67'deki bir yıllık hak düşürücü süre işlemeye başlamaz. Taşıma sözleşmesinde, gönderinin alıcı tarafından teslim alınmasının reddedilmesi nedeniyle teslim gerçekleşmemişse ve bu durum…
itirazın iptalicari (açık) hesaphak düşürücü sürehukuki yararnavluntaşıma senedi
-
Kargonun zayi olmasında alıcının (gönderilenin) aktif husumeti
2024/987 E. 2025/1084 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesine bizzat taraf olmayıp yalnızca kargo kabul fişinde alıcı (gönderilen) sıfatıyla görünen kişi, TTK 871 uyarınca eşyanın zayi olması, hasara uğraması ya da geç teslim edilmesi hâlinde gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını taşıyıcıya karşı bizzat ileri sürebilir; bu durum gönderenin kendi haklarını ileri sürme yetkisini de ortadan kaldırmaz. Taşıma sözleşmeleri üçüncü kişi yararına yapılan sözleşme niteliğinde olduğundan, alıcının bu sıfatla davalı taşıyana karşı aktif husumeti bulunur ve dava, sözleşmeye taraf…
aktif husumettaşıma sözleşmesigönderilenin haklarıüçüncü kişi yararına sözleşmekargo kabul fişi
-
Tahliyeyi üstlenen taşıma işleri komisyoncusunun ifa yardımcılarına karşı husumet
2022/1535 E. 2025/867 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşıma işleri komisyoncusunun, sigortalıya karşı üstlendiği tahliye hizmeti kapsamında tahliyeyi fiilen gerçekleştiren üçüncü kişilerin ifa yardımcısı sayılması nedeniyle bunlar ile aralarında sözleşme bulunmasa da TBK 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu doğar ve bu kişiler ile sorumluluk sigortacılarının pasif husumet ehliyeti bulunur. Taşıma işleri komisyoncusunun sorumluluğunda TTK 928 atfı kapsamına zarar ihbarına ilişkin TTK 889 alınmadığından, komisyoncuya karşı ihbar yükümlülüğü aranmaz. CIF teslim şeklinde malların küpeşteyi aşmasından itibaren…
taşıma işleri komisyoncusuifa yardımcısıpasif husumetaktif husumetCIF teslim şeklizarar ihbarırücu (taşıma temelli)
-
Nakliye sırasında hırsızlık nedeniyle taşıyıcının sorumluluğu ve sınırlı sorumluluk
2022/2106 E. 2025/756 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kara yolu ile eşya taşımasında taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen süredeki zıya, hasar ve gecikmeden sorumludur; en yüksek özeni göstermesine rağmen önleyemeyeceği sebeplerden zarar meydana gelmedikçe bu sorumluluktan kurtulamaz. Sürücünün yeterli güvenlik tedbiri almadan (örn. brandalı, kapalı kasa olmayan araçla, güvenli olmayan bir yerde) aracı bırakıp uyuması nedeniyle hırsızlık gerçekleşmişse taşıyıcı kusurlu kabul edilir ve sorumluluktan kurtulamaz. Sürücü aracı terk etmemişse bu durum ağır kusur oluşturmaz; bu halde…
İtirazın iptaliTaşıyıcının sorumluluğuTTK 875-880Sınırlı sorumlulukAğır kusurAkdi halefiyet
-
Ürünü kötüleyen mesaj haksız rekabet; zarar ispatsız olsa da TBK 50 ile tazminat
2022/397 E. 2025/601 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Haksız rekabete dayalı davalarda, fiilin aynı zamanda cezayı gerektiren bir haksız rekabet hali olarak düzenlenmiş olması durumunda, ceza soruşturması veya kovuşturması bulunmasa bile TCK'da öngörülen daha uzun zamanaşımı süresi uygulanır. Bir tarafın rakibinin ürününü hiçbir tıbbi dayanağı olmaksızın sağlık riski oluşturacağı yönünde müşterilere bildirmesi ve bu güvensizlik üzerinden kendi ürününü öne çıkarması, TTK 57/I-1 ve 57/I-3 kapsamında haksız rekabet teşkil eder; bu haksız rekabetten, ürünü piyasada satışa sunan tüm ilgili tarafların (marka…
haksız rekabetzamanaşımıuzamış ceza zamanaşımıtek satıcılık sözleşmesiacente özen yükümlülüğüTBK 50 hakkaniyet tazminatıbayilik (acente-kıyas)
-
Akreditifte muhabir bankanın erken ödemesinden amirin sorumsuzluğu
2022/959 E. 2025/599 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Vadeli akreditifte teslim şartı (örn. CIP teslim yeri) kararlaştırılmışsa, ödeme yükümlülüğünün doğması için yalnızca taşıma senedinin düzenlenmesi veya yükün yola çıkması yeterli olmayıp, malın kararlaştırılan teslim yerine ulaşması ve orada teslime onay verilmesi gerekir; bu koşul gerçekleşmeden muhabir bankanın vadeden önce yaptığı erken ödemeden akreditif amiri sorumlu tutulamaz. Akreditifi açtıran amir ile amir banka arasındaki karşılıklılık ilişkisi nedeniyle, muhabir bankanın erken ödemesi sonucu amir bankanın amirden tahsil talep etme ihtimali…
-
Taşıma hizmetinin muhataplığı ispatlanamayınca itirazın iptali talebinin reddi
2022/691 E. 2025/448 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Faturaya dayalı alacağın tahsili için başlatılan icra takibinde, davalının kabul etmediği ve süresinde iade faturası düzenlediği kalemler yönünden, taşıma hizmetinin davalıya verildiğine ve davalının bu hizmetten sorumlu olduğuna dair somut delil bulunmadıkça, davacının sorumluluğu ispat edemediği kabul edilerek itirazın iptali talebinin bu kısım için reddine karar verilir. Para alacaklarına ilişkin yetki itirazlarında TBK 89/1 uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkeme ve icra daireleri de yetkilidir.
itirazın iptaliyetki itirazıispat yüküyansıtma faturasıe-fatura iadesikötüniyet tazminatı
-
Taşınan emtianın hırsızlığında taşıyıcının ağır kusuru ve sınırlı sorumluluktan yararlanamama
2022/832 E. 2025/390 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşıma sırasında meydana gelen zıya durumunda, taşıyıcının adamı yüklü aracı güvenlikli bir park alanı yerine güvenlik kamerası bulunmayan sokağa park ederek terk etmesi ağır kusur oluşturur ve taşıyıcının TTK'daki sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanmasını engeller. Zarar miktarının tespitinde, olay sonrası hemen alınan ifadelere değil, sonradan düzenlenen sayım/teslim tutanağına itibar edilmesi hayatın olağan akışına uygundur. Yabancı para cinsinden alacaklarda 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince ilgili döviz mevduat faizi uygulanır, avans…
taşıyıcının sorumluluğusınırlı sorumlulukağır kusurTTK 882itirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Belirsiz alacak davası koşulları oluşmadan açılan davada süre verilmeden karar verilemez
2024/1865 E. 2024/2008 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Talep edilecek alacak miktarının dava açıldığı anda tam ve kesin biçimde belirlenmesi mümkün olduğu halde belirsiz alacak davası şeklinde açılan bir dava, hukuki yarar (dava şartı) yokluğu nedeniyle doğrudan usulden reddedilemez; çünkü miktar belirtilerek açılan bu dava da bir eda davasıdır ve eda davalarında hukuki yarar var kabul edilir. Bu durumda mahkeme, davacıya alacak miktarını netleştirip eksik harcı tamamlaması için HMK 119/2 uyarınca bir haftalık kesin süre vermeli; süre içinde eksiklik tamamlanırsa davaya tam eda davası olarak devam edilmeli,…
belirsiz alacak davasıhukuki yarardava şartıeda davasıkesin süre (HMK 119/2)harcın ikmali
-
Davalı şirketin sicilden terkini nedeniyle taraf teşkili eksikliği, kaldırıp gönderme
2022/571 E. 2024/1877 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan, davalı tüzel kişiliğin tasfiye sonucu sicilden terkin edilmiş olması istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da BAM tarafından re'sen incelenir; bu durumda davaya devam edilebilmesi için tüzel kişiliğin ihya edilmesi gerekir ve karar bu eksikliğin giderilmesi amacıyla ilk derece mahkemesine gönderilir. Ayrıca, taşıma zincirinde yer alan tarafların birbirine rücu ettiği ve nihai ödemeyi yapan tarafın, taşımayı gerçekleştiren fiili taşıyıcıya karşı bu bedeli talep etmede aktif husumet ehliyeti bulunduğu…
taraf ve dava ehliyetidava şartıre'sen incelemetüzel kişiliğin ihyasıaktif husumet ehliyetifiili taşıyıcı
-
CMR taşımasında aktif husumet, harç eksikliği ve müterafik kusur nedeniyle kaldırma
2022/232 E. 2024/1656 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
CMR Konvansiyonu kapsamındaki taşımalarda, FCA teslim şekli nedeniyle taşıma sırasındaki hasardan doğan zarar riski alıcıya geçtiğinden, satıcının dava açabilmesi için mal bedelinin alıcı tarafından kendisine ödenmediğini (aktif husumetini) ispat etmesi gerekir; bu husus resen araştırılmalıdır. Yükün ambalajsız, kifayetsiz ambalajlı veya hatalı istiflenmiş/sabitlenmiş olması nedeniyle CMR 17/4 uyarınca taşıyıcı esasen sorumlu tutulamasa da, taşıyıcının basiretli bir tacir olarak istif ve sabitlemeye nezaret etme ve gerekirse taşıma senedine çekince…
CMR Konvansiyonuaktif husumetFCA teslim şeklimüterafik kusurtaşıyıcının nezaret sorumluluğuihtirazi kayıt
-
CMR taşımasında pasif husumet, zamanaşımı ve zarar hesabı
2024/3 E. 2024/1466 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
CMR Konvansiyonu kapsamındaki taşımalarda, taşıma senedinde taşıyıcı olarak gösterilen ve sigortalının akidi konumundaki alt taşıyan, fiili taşıyandan ayrı olarak pasif husumet ehliyetine sahiptir; CMR m.37'nin taşıyıcılar arası iç ilişkiyi düzenlemesi bu sonucu değiştirmez. Zarar gören tarafın taşıyıcıya yazılı olarak yaptığı rücu talebi, taşıyıcı bunu yazılı bildirimle geri çevirip belgeleri iade edinceye kadar CMR m.32/2 uyarınca zamanaşımını durdurur; taşıyıcının bu talebi geri çevirdiğine ilişkin delil sunulamazsa zamanaşımı işlemeye başlamamış…
CMR Konvansiyonuhalefiyetpasif husumetalt taşıyanfiili taşıyanzamanaşımı
-
Alt taşıyıcı zincirinde fiili taşıyıcı olmayan aracıya husumet yöneltilemez
2022/485 E. 2024/1328 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma zincirinde ardıl olarak devredilen bir taşımada, sadece araç sahibi olup fiilen taşımayı üstlenmeyen kişiye taşıyıcı sıfatıyla sorumluluk yüklenemez; sorumluluk fiili taşıyıcıya aittir. Ayrıca taşıyıcı sorumluluk sigortası poliçesinde sigortalının istihdam ettiği kişilerin veya araç sürücülerinin kasıt/ağır kusuru teminat dışı bırakılmışsa, zararın alt taşıyıcı sıfatıyla hareket eden kişilerin kasıtlı/hileli eylemlerinden kaynaklanması halinde sigortacının sorumluluğu doğmaz. Taşıyıcı ile taşıtanı buluşturan internet sitesi işleten elektronik…
taşıyıcı sıfatıfiili taşıyıcıalt taşıyıcıyurt içi taşıyıcı sorumluluk sigortasıteminat dışı halemniyeti suistimal
-
İpotekli alacağın temlikinde muvazaa iddiası ve aktif husumet yokluğu
2023/1246 E. 2024/1219 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İpotekli bir alacağın temlik edildiği hallerde, ipotek borçlusu, temlik işleminin muvazaalı olduğunu ileri sürerek menfi tespit davası açamaz; çünkü borçlu için alacaklının kimliği önemli değildir ve bir ödeme yapılmadan ipotek borcu sona ermez. Muvazaadan zarar gören, hukuken korunması gereken hakkı bulunan üçüncü kişi sıfatı, alacak hakkının ve alacaklı sıfatının temlik ile devralana geçmiş olması nedeniyle borçluya tanınamaz; borçlunun hakkı, zarara uğraması halinde muvazaayı ispatlayarak açacağı bir tazminat davasıyla sınırlıdır. Bu durumda davanın,…
menfi tespitmuvazaaalacağın temlikiüst sınır (limit) ipoteğiaktif husumet (dava açma hakkı)taraf ehliyeti
-
Ticari araç niteliğindeki taşıma aracına ilişkin uyuşmazlıkta görev
2024/1302 E. 2024/1209 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Aracın tescil kaydında 'hususi' niteliği bulunsa da, satış sözleşmesinde ve ilgili belgelerde aracın taşıma/yük nakli amacıyla kullanılacağının belirtilmesi halinde, bu araca ilişkin alım-satımdan doğan uyuşmazlık TTK 850/3 uyarınca taşıma işlerinin ticari işletme faaliyeti sayılması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğindedir; bu durumda davacının tacir olup olmadığına bakılmaksızın uyuşmazlığın görevli mahkemesi asliye ticaret mahkemesidir.
menfi tespitmutlak ticari davanispi ticari davagörevdava şartıtaşıma işleri
-
Taşıyıcının sınırlı sorumluluğu ve rücu davasının bekletici mesele olmaması
2021/400 E. 2024/1099 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zıya hallerinde, taşıyıcının şoförünün aracı terk etmediği ve ağır kusurunun bulunmadığı durumlarda TTK 886 uyarınca sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkı devam eder; taşıyıcı gerçek zarar ile değil, TTK 882'ye göre hesaplanan sınırlı sorumluluk miktarı ile sorumludur. Ayrıca, taşıyıcının uğradığı zarar nedeniyle taşıtana rücu hakkının doğması, taşıtana fiilen ödeme yapılmasına bağlı özel bir dava şartı olduğundan, taşıtan tarafından açılan ve mahsup edilen miktarı aşan bir ödemenin söz konusu olmadığı ayrı bir…
taşıma sözleşmesifiili taşıyıcısınırlı sorumlulukağır kusurTTK 886rücu hakkı
-
Taşıma sözleşmesinde taşıtan sıfatı ispatlanamayınca aktif husumet yokluğu
2021/1772 E. 2024/689 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşıma sözleşmesine ilişkin belgelerde gönderen/müşteri olarak dava dışı bir kişi/şirket kayıtlıysa ve davacının bu kişi adına hareket ettiğine veya emtianın kendisine ait olduğuna dair delil sunulmamışsa, davacının taşıma sözleşmesinin tarafı ve taşıtan sıfatına haiz olduğu kanıtlanamadığından aktif husumet ehliyeti bulunmaz. Mahkemenin, husumet yokluğu gerekçesiyle ret kararı verirken aynı zamanda esasa ilişkin olarak (kargo içeriğine dair) araştırma yapmadan olumsuz tespitte bulunması hatalıdır; bu durumda karar kaldırılıp yeniden yargılama…
taşıma sözleşmesitaşıtan sıfatıaktif husumet ehliyetigönderenispat yükü
-
Taşıma sözleşmesinin tarafı olmayan finansal kiralayana husumet yöneltilemez
2021/1363 E. 2024/580 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında yazılı navlun sözleşmesi bulunmasa da, navlun faturasının kime düzenlendiği ve karşı tarafın ticari defterlerine kayıt edilip itiraz edilmemesi taşıma sözleşmesinin tarafını belirler; taşıma sözleşmesinin tarafı olmayan (yalnızca malın maliki/finansal kiralayan sıfatını taşıyan) kişiye navlun ve vade farkı alacağından husumet yöneltilemez. İcra takibinden sonra, dava açılmadan önce ilgili alacak kalemi (bekleme ücreti) üçüncü kişi tarafından ödenmişse ve bu kalem takip konusu edilmemişse, itirazın iptali davasında bu kalem yönünden…
İtirazın iptaliCMR KonvansiyonuNavlun alacağıBekleme ücreti (demuraj)Finansal kiralamaPasif husumet
-
Multimodal taşımada hasarın hangi aşamada oluştuğu tespit edilemezse taşıyıcı sorumluluğu
2021/1633 E. 2024/442 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Deniz ve kara yolunu birlikte içeren multimodal taşımada, hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği tespit edilemese de, ekspertiz incelemesinde hasarın konteynerin taşımaya elverişsizliğinden (yapısal hasarından) kaynaklandığı ve yükletenin kusurunun bulunmadığı ortaya konulursa, CMR Konvansiyonu'nun 17/2. maddesi gereğince taşıyıcı hasarın kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemediğinden hasardan sorumlu tutulur; CMR'nin 30/1. maddesindeki hasarsız teslim karinesi, konteynerin fiziki hasarına ve emtianın somut…
İtirazın iptaliHalefiyetAktif husumetPasif husumetTaşıma işleri komisyoncusuMultimodal taşıma
-
Taşıma ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir
2023/1175 E. 2024/325 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, bir kısım davalıların sorumluluğunun haksız fiil hükümlerine dayandırılmış olması, uyuşmazlığın taşıma ilişkisi niteliğini ve buna bağlı görev kuralını değiştirmez. TTK m. 850/3 uyarınca taşıma işleri ticari işletme faaliyeti olduğundan, taşıma ilişkisinden doğan davalar mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülmelidir.
taşıma sözleşmesimutlak ticari davagörevdava şartıhaksız fiilhalefiyet
-
Karma (multimodal) taşımada CMR hükümlerinin bütün taşımaya uygulanması
2024/304 E. 2024/281 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Karayolu ile başlayıp yolun bir kısmında yükün karayolu aracından boşaltılmadan deniz vasıtasıyla taşınması suretiyle tamamlanan karma (multimodal) taşımalarda, CMR'nin 2. maddesi gereğince taşımanın tümü CMR hükümlerine tabi olur; bu durumda uyuşmazlık deniz ticaretine ilişkin özel görev kuralları çerçevesinde değil, CMR kapsamındaki taşıma hukuku kuralları çerçevesinde değerlendirilir ve görevli mahkeme buna göre belirlenir.
multimodal taşımaCMRgörevdava şartıdeniz ihtisas mahkemesinavlun
-
Karayolu taşımasında hırsızlık zararında taşıyıcının sınırlı sorumluluğu
2021/1747 E. 2024/206 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Karayolu taşımasında taşıyıcının, eşyayı teslim aldığı andan alıcıya teslimine kadar zıya ve kayıptan sorumlu olduğu, ancak taşıyıcının aracı terk etmediği, sahipsiz bırakmadığı ve kısa sürede gerçekleşen bir hırsızlık olayına maruz kaldığı hallerde TTK 886'daki kast/pervasızlık ölçütü karşılanmadığından ağır kusurlu sayılamayacağı; bu durumda TTK 882 uyarınca sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması ve tazminatın gönderinin ağırlığına göre özel çekme hakkı (SDR) sınırı üzerinden hesaplanması gerektiği kabul edilmiştir.
TTK 876TTK 879TTK 882TTK 886sınırlı sorumluluközel çekme hakkı (SDR)
-
Gümrük beyanında hatalı GTİP bildiriminden sorumluluk
2021/770 E. 2024/188 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kapıdan kapıya taşıma ve gümrük işlemlerini de üstlenen taşıyıcı, taşınacak eşyanın niteliği önceden kendisine bildirilmiş olsa da doğru GTİP numarasını araştırıp gümrük idaresine bildirme yükümlülüğü altındadır; bu yükümlülüğe aykırı hareket edilmesi nedeniyle doğan zarardan (ceza, ardiye, gümrüğe terk edilen emtia bedeli) taşıyıcı sorumlu tutulur; buna karşılık taşıyıcının kendi hatalı bildiriminden kaynaklanan ödemelerden karşı taraf sorumlu tutulamaz. Sözleşmesel ilişkide gümrük işlemlerini fiilen yürüten yurtdışındaki üçüncü kişi yardımcı şahıs…
GTİP numarasıgümrük müşavirliğiyardımcı şahıshusumetkapıdan kapıya taşımaEXW teslim