Sermaye piyasası (kaldıraçlı işlemler, türev araçlar)
6362 sK · kavram (kaldıraçlı/türev/VİOP) · 42 karar
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 19Görev ve yetki 16Hak düşürücü süre 4İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 3
-
Örtülü kazanç aktarımı iade davasında SPKan. 94/2 atfıyla hak düşürücü süre
2026/315 E. 2026/518 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
SPKan. 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımına konu tutarın iadesi için SPKan. 94/1 maddesi uyarınca Kurul tarafından açılacak dava, 94/2 maddesindeki atıf nedeniyle 92/1-b maddesinde öngörülen süreye tabidir; bu süre, durumun Kurulun yetkili karar organınca tespiti tarihinden itibaren üç aydır ve hak düşürücü süre niteliğinde olup mahkemece resen dikkate alınmalıdır. Kurul tarafından belirlenen iade süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlayan bu 3 aylık süre içinde dava açılmaması halinde, iade davası hak düşürücü süre nedeniyle…
örtülü kazanç aktarımıhak düşürücü süreresen dikkate almaek davaiade davasısermaye piyasası mevzuatına aykırılıksermaye piyasası
-
VİOP açık pozisyon teminat açığında tüketici işlemi itirazı ve icra inkar tazminatı
2026/21 E. 2026/21 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
VİOP gibi kaldıraç etkisi bulunan vadeli işlem piyasalarında yatırım yapan ve ticari kâr amacı güden kişi, yüksek kayıp riskini göze almış olduğundan 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılamaz; bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Ayrıca, kaldıraçlı işlemlerde teminat üstü zarardan sorumlu olunmayacağına dair tebliğ hükmü, futures niteliğindeki vadeli işlem sözleşmelerine uygulanmaz; çünkü bu sözleşmelerdeki kaldıraç etkisi piyasanın işleyişinden doğal olarak kaynaklanmaktadır ve bu işlemler kaldıraçlı alım satım…
VİOPteminat tamamlama çağrısıkaldıraçlı işlemtüketici işlemiicra inkar tazminatıitirazın iptalisermaye piyasası
-
VİOP açık pozisyon teminat açığında aracı kurum kusuru bulunmadığından itirazın iptali
2026/2 E. 2026/15 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sermaye piyasası aracı kurumu ile yatırımcı arasındaki çerçeve sözleşmesi kapsamında VİOP'ta açılan vadeli işlem pozisyonlarında, piyasa koşullarındaki ani ve önemli değişim (kur hareketi) nedeniyle teminat açığı doğması ve yatırımcının teminat tamamlama çağrısına uymaması halinde, aracı kurumun sözleşmeden doğan yetkisini kullanarak açık pozisyonları kapatması ve doğan zararı yatırımcıdan talep etmesi hukuka uygundur; aracı kurumun işlem altyapısındaki sistemsel kesinti nedeniyle idari para cezasına çarptırılmış olması, bu kesintinin somut olarak…
İtirazın iptaliVİOP (Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası)Teminat tamamlama çağrısıAçık pozisyonun kapatılmasıİllliyet bağıİcra inkâr tazminatısermaye piyasası
-
VİOP vadeli işlem sözleşmesi kaldıraçlı işlem sayılmaz, teminat açığından sorumluluk
2022/1844 E. 2025/1957 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Borsada işlem gören standardize vadeli işlem sözleşmeleri (futures), sermaye piyasası mevzuatı anlamında 'kaldıraçlı işlem' sayılmaz; bu nedenle kaldıraçlı işlemlere özgü olarak teminat üzerinde zarara uğratılamama kuralı bu tür işlemlere uygulanmaz. Vadeli işlem sözleşmesinde kısa pozisyon sahibi yatırımcı, kur hareketleri sonucu teminatını ve daha fazlasını kaybedebilir; teminat tamamlama çağrısına usulüne uygun olarak muhatap olup buna cevap vermeyen ve pozisyonunu kapattırmayan yatırımcı, aracı kurumun kendisi adına ödediği teminat açığından…
itirazın iptaliVİOPvadeli işlem sözleşmesi (futures)kaldıraçlı işlemkaldıraç etkisiteminat tamamlama çağrısı (margin call)sermaye piyasası
-
Portföy yöneticisinin kusursuzluğu ve davacının ibrası nedeniyle tazminat reddi
2025/1463 E. 2025/1660 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bireysel portföy yönetimi sözleşmesi kapsamında yatırımcının zarara uğradığı iddiasıyla açılan tazminat davasında, yatırımcının yerindelik testini imzalayarak yüksek riskli ürün grubunu kabul etmiş olması, portföy yöneticisinin işlemler sırasında yatırımcıyı uyarması ve bilgilendirmesi ile mevzuata aykırılık teşkil edecek somut bir fiilin ispat edilememesi halinde, soyut özen/sadakat/aydınlatma yükümlülüğü ihlali iddiaları zarar ile illiyet bağı kurulamadığından reddedilir. Ayrıca yatırımcının, işlemler tarihine kadarki tüm işlemler için düzenlediği…
Bireysel Portföy Yönetimi Çerçeve Sözleşmesiyerindelik testiözen ve sadakat yükümlülüğüaydınlatma yükümlülüğüilliyet bağıibrasermaye piyasası
-
Kaydileştirilmeyip YTM'ye intikal eden hisselerde hissedarlığın tespiti davasında hukuki yarar ve husumet
2023/2452 E. 2025/1641 K. ·
Tespitkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kanuni süresinde kaydileştirilmeyip Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne intikal eden sermaye piyasası araçlarına ilişkin olarak, hak sahibinin YTM'den ödeme alabilmesi için önce hissedarlığını tespit ettirmesi zorunlu olup, ilgili Yönetmelik'te bu tespiti YTM'nin yapacağına dair bir düzenleme bulunmadığından, hissedarlığın tespiti talebinin ihraççı şirkete (bankaya) yöneltilmesinde husumet yönünden bir isabetsizlik yoktur; bu durumda dava hukuki yarar ve husumet açısından dinlenebilir.
hissedarlığın tespitipasif husumethukuki yararYatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)kaydileştirmesermaye piyasası araçlarısermaye piyasası
-
Vadeli işlem (futures) zararında teminat açığı ve icra inkar tazminatı
2023/328 E. 2025/1468 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Organize borsada (VİOP gibi) işlem gören, teşkilatlanmış piyasada gerçekleştirilen vadeli işlem sözleşmeleri (futures), kaldıraç etkisi taşısa da sermaye piyasası mevzuatı anlamında 'kaldıraçlı işlem' sayılmaz; bu nedenle kaldıraçlı işlemlere özgü teminat üstü zarardan sorumsuzluk kuralı (Yatırım Hizmetleri Tebliği 19/d) vadeli işlemlere uygulanmaz ve yatırımcı, teminatını aşan zarardan da sorumlu olur. Muaccel bir borçta borçlunun ihtardan önce borcu kabul eden bir mutabakat vermesi, TBK 117 uyarınca temerrüt tarihini öne çekmez; temerrüt ancak ihtarla…
vadeli işlem sözleşmesi (futures)kaldıraçlı işlemteminat tamamlama çağrısıkısa pozisyontemerrütlikit alacaksermaye piyasası
-
Vadeli işlem sözleşmelerinde (futures) teminat açığı nedeniyle itirazın iptali
2025/1379 E. 2025/1469 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Aracı kurum müşterisinin, teşkilatlanmış organize bir piyasada (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) yaptığı standardize vadeli işlem sözleşmesi (futures) işlemleri, yüksek kayıp riski taşıyan ve ticari kar amacı güden işlemler olduğundan, müşteri tüketici sıfatını haiz olmaz ve görevli mahkeme ticaret mahkemesidir. Ayrıca bu türden vadeli işlem sözleşmeleri, kaldıraç etkisi taşısa da 'kaldıraçlı işlem' (foreks vb. tezgahüstü işlemler) kavramından farklı olup, kaldıraçlı işlemlere özgü 'teminatın üzerinde zarara uğratılamama' kuralı vadeli işlem…
itirazın iptalikaldıraçlı işlemvadeli işlem sözleşmesi (futures)teminat tamamlama çağrısı (margin call)tüketici sıfatıgörevli mahkemesermaye piyasası
-
Vadeli petrol işleminde otomatik pozisyon kapatmanın piyasa koşuluna bağlılığı
2022/1205 E. 2025/1372 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Yurtdışı vadeli işlem sözleşmelerinde aracı kurumun yükümlülüğü, müşterinin alım-satım emrini piyasaya iletmekle sınırlıdır; sistemin otomatik olarak verdiği pozisyon kapatma (stop-out) emri, piyasada alıcı bulunmaması gibi olağanüstü piyasa koşulları nedeniyle gerçekleşmezse, bundan doğan zarardan aracı kurum sorumlu tutulamaz. Kaldıraçlı işlemlerin doğasında bulunan yüksek kazanç/kayıp riski ve olağanüstü fiyat hareketleri müşterinin üstlendiği risktir.
vadeli işlem sözleşmesikaldıraç etkisiteminat tamamlama çağrısı (marjin call)otomatik pozisyon kapatma (stop-out)menfi tespititirazın iptalisermaye piyasası
-
Vadeli işlem zararında teminat tamamlama çağrısına uymamanın sonuçları
2022/618 E. 2025/453 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Vadeli işlemler piyasasında sözleşme ile teminat tamamlama çağrısı yapılmasına rağmen yatırımcı tarafından bu yükümlülük yerine getirilmez ve aracı kurum sürecin her aşamasında yatırımcıyı uyarır ve bilgilendirirse, aracı kurumun sözleşmedeki yetkisine dayanarak açık pozisyonları tek yanlı kapatması sözleşmeye uygun kabul edilir; bu durumda oluşan teminat açığından yatırımcı sorumlu olur ve aracı kurumun kusuru bulunmaz. Yatırımcının riskleri bildiği risk bildirim formuyla ve geçmiş işlem tecrübesiyle sabitse, kâr ederken sözleşme şartlarına itiraz…
vadeli işlemler ve opsiyon piyasasıteminat tamamlama çağrısı (margin call)sürdürme teminatıters işlemle pozisyon tasfiyesirisk bildirim formuiyiniyet ilkesisermaye piyasası
-
Kripto varlık alım satımından kaynaklanan alacak davasında görevli mahkeme
2025/34 E. 2025/150 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kripto varlıkların 7518 sayılı Kanun ile Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında sermaye piyasası aracı olarak düzenlenmesinden sonra, kâr/yatırım amacıyla kripto varlık alım satımı yapan kişi tüketici sıfatını haiz olmadığından, bu işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda TTK 4/1-f uyarınca mutlak ticari dava hükümleri uygulanır ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; Tüketici Mahkemesi görevli değildir.
kripto varlıkgörevli mahkemetüketici sıfatımutlak ticari davasermaye piyasası aracıdava şartı yokluğusermaye piyasası
-
Aracı kurum sözleşmesinde yaklaşık ispat sağlanamaması
2025/132 E. 2025/120 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde muaccel para alacağının varlığı ön koşuldur; borçlu ile alacaklı arasındaki sözleşme ilişkisinin niteliği (örneğin aracı kurum sıfatı) borçlunun ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırıyor veya şarta bağlıyor ise ve bu husus yargılamayı gerektiren bir ihtilaf oluşturuyorsa, alacaklı yönünden yaklaşık ispat sağlanmış sayılmaz ve ihtiyati haciz şartları oluşmaz.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatmuaccel alacakihracat aracılık sözleşmesiihtiyati hacze itirazsermaye piyasası
-
Yerindelik testi yapılmadan verilen yatırım danışmanlığı hizmetinde aracı kurumun sorumluluğu
2022/315 E. 2024/1883 K. ·
Tazminatdiğer
Bir aracı kurum, müşteriyle yatırım danışmanlığı sözleşmesi imzalamış ve fiiliyatta genel yatırım tavsiyesinin ötesine geçerek işlem kararlarını kendisi alıp müşteriye onaylatmışsa, ilgili tebliğ gereği zorunlu olan yerindelik testinin yapılmamış olması ve müşterinin piyasa konusunda bilgisiz olduğunun bilinmesi hâlinde, oluşan zarardan aracı kurum sorumludur. Buna karşılık, sözleşmelerde yalnızca "emir iletimine aracı" sıfatıyla yer alan ve yatırım işlemlerine fiilen katılmayan, sadece komisyon tahsilatı yapan bir kuruluş (örn. banka), aracı kurumla…
yatırım danışmanlığı sözleşmesiyerindelik testiuygunluk testiVİOP (vadeli işlemler ve opsiyon piyasası)emir iletimine aracılıkhusumetsermaye piyasası
-
Teminat tamamlama çağrısına uyulmaması nedeniyle oluşan zarardan sorumluluk
2022/623 E. 2024/1722 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Türev araçlar alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesinde, müşterinin teminat tamamlama çağrısına ilişkin yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde aracı kurumun sözleşme hükmüne dayanarak başka bir ihbar veya bildirime gerek olmaksızın açık pozisyonları ters işlemle tasfiye etmesi sözleşmeye uygundur; müşterinin bu riskleri bildiğini gösteren risk bildirim formu imzası ve borsada uzun süreli işlem geçmişi mevcutsa, teminat açığının kapatılması amacıyla aracı kurum tarafından yapılan ödemenin müşteriden talep edilmesi mümkündür.
teminat tamamlama çağrısısürdürme teminatıters işlem ile tasfiyetürev araçlar sözleşmesiitirazın iptaliicra inkar tazminatısermaye piyasası
-
VİOP işlemlerinde teminat açığı davalıdan tahsil edilir
2024/661 E. 2024/973 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yatırım amaçlı sermaye piyasası sözleşmelerinde, sözleşmenin taraflarca yatırım/finansal hizmet almak amacıyla akdedilmiş olması durumunda müşteri tüketici sayılmaz ve TKHK hükümlerinden yararlanamaz. Aracı kurumun rolü müşterinin emirlerini ilgili piyasaya iletmekten ibaretse ve teminat açığı, müşterinin pozisyonlarının zararla sonuçlanması ve teminat tamamlama çağrısına uyulmaması nedeniyle aracı kurum tarafından karşı tarafa (piyasaya) ödenmişse, bu tutarın müşteriden tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itiraz iptal edilir; alacak…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıVİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası)teminat tamamlama çağrısı (margin call)kaldıraçlı işlemtüketici sıfatısermaye piyasası
-
Kaldıraçlı alım satım işleminde davacının tüketici sıfatı ve görevli mahkeme
2023/2380 E. 2023/1973 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kaldıraçlı varlık ve türev araç alım satım işlemleri çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, davacının zarar miktarının büyüklüğü ve işlemlerin niteliği gözetildiğinde, davacının gelirini korumaya çalışan bir tüketici konumunda olmadığı, ticari gaye ile hareket ettiği sonucuna varılırsa taraflar arasındaki ilişki tüketici işlemi olarak kabul edilemez; bu durumda uyuşmazlık 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalmaz ve davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.
kaldıraçlı alım satım işlemitüketici işlemitüketici sıfatıgörevsizlikitirazın iptalibankacılık sözleşmesi benzeri sözleşmesermaye piyasası
-
Örtülü kazanç aktarımında dava açma yetkisi münhasıran SPK'ya aittir
2023/2152 E. 2023/1798 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21. maddesi kapsamında örtülü kazanç aktarımı iddiasına dayanan iade taleplerinde, aynı Kanun'un 94. maddesi gereğince dava açma ve dava takip yetkisi münhasıran Sermaye Piyasası Kurulu'na aittir; malvarlığı veya kârı azaldığı ileri sürülen ilgili şirketin (veya iflas idaresinin) bu nitelikteki bir davayı bizzat açma yetkisi bulunmadığından, böyle bir dava dava takip yetkisi eksikliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
örtülü kazanç aktarımıdava takip yetkisidava şartı yokluğuSermaye Piyasası Kurulu'nun dava açma yetkisiusulden retsermaye piyasası
-
Teminat tamamlama çağrısına uyulmaması nedeniyle itirazın iptali
2021/960 E. 2023/1725 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesi kapsamında, müşterinin VİOP'ta açık pozisyonunu sürdürebilmesi için sürdürme teminatı bulundurma yükümlülüğü vardır. Teminat sürdürme tutarının altına düştüğünde aracı kurumun yaptığı teminat tamamlama çağrısına müşterinin uymaması ve müşterinin sisteme erişimi olup açıktan haberdar olması halinde, aracı kurum sözleşme hükümlerine uygun olarak pozisyonları ters işlemle tasfiye edebilir; bu işlem sonucu oluşan borç müşteriden talep edilebilir ve alacak likit sayılır.
teminat tamamlama çağrısı (margin call)sürdürme teminatıVİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası)türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesiicra inkar tazminatıitirazın iptalisermaye piyasası
-
Örtülü kazanç aktarımında dava açma yetkisi SPK'ya aittir
2023/1080 E. 2023/1355 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21. maddesinde düzenlenen örtülü kazanç aktarımı yasağına aykırılık nedeniyle zarar gördüğünü ileri süren halka açık ortaklık veya kolektif yatırım kuruluşu, Kanunun 94. maddesi uyarınca dava açma yetkisinin münhasıran Sermaye Piyasası Kurulu'na tanınmış olması nedeniyle bu kapsamdaki iadeye ilişkin davayı bizzat açamaz; böyle bir dava açılması hâlinde dava takip yetkisi yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
örtülü kazanç aktarımıdava takip yetkisidava şartıitirazın iptaliSermaye Piyasası Kurulu'nun dava açma yetkisisermaye piyasası
-
Örtülü kazanç aktarımında dava açma yetkisi münhasıran SPK'ya aittir
2023/1655 E. 2023/1354 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21. maddesi kapsamında tespit edilen örtülü kazanç aktarımı işlemleri nedeniyle aktarılan tutarın iadesi talebiyle dava açma yetkisi, Kanun'un 94/1. maddesi uyarınca münhasıran Sermaye Piyasası Kurulu'na tanınmıştır; malvarlığı azaldığı ileri sürülen ilgili şirketin (zarar gören ortaklığın) bu davayı bizzat açma yetkisi bulunmadığından, şirket tarafından açılan bu tür davalar dava takip yetkisi (dava şartı) yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
örtülü kazanç aktarımıdava takip yetkisidava şartıSermaye Piyasası Kurulu'nun dava açma yetkisiitirazın iptalisermaye piyasası
-
Türev araç işlemlerinde teminat açığı davasında görevli mahkeme tespiti
2023/1424 E. 2023/1119 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Aracı kurum ile yatırımcı arasında akdedilen türev araç alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi, niteliği itibarıyla bankacılık sözleşmesi benzeri kabul edilse de, yatırımcının somut olayda 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sayılabilmesi için işlemlerin gerçekten kişisel geliri korumaya yönelik, sınırlı ve arızi nitelikte olması gerekir. Yatırımcının yoğun, düzenli ve tekrarlanan biçimde, önemli hacimlerde kâr amacıyla işlem yapmış olması halinde, taraflar arasındaki ilişki tüketici işlemi olarak değerlendirilemez ve bu tür uyuşmazlıklarda görevli…
türev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesiteminat açığıtüketici işlemigörev dava şartıitirazın iptalikaldıraçlı işlemlersermaye piyasası
-
7194 sayılı Kanun geçici 4. madde şartları oluşmadan konusuz kalma kararı verilemez
2023/673 E. 2023/641 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
7194 sayılı Kanun'un 41. maddesi ile 3332 sayılı Kanuna eklenen geçici 4. madde kapsamında karar verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için, davalı anonim ortaklığın 31/12/2014 tarihine kadar pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılması, yani en az 500 ortağının bulunması ve paylarının borsada işlem görmesi şarttır. Şirketin bu şartları sağladığı somut olarak tespit edilmeden, salt geçici 4. madde kapsamında olduğu varsayımıyla davanın esası incelenmeden konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına…
karar verilmesine yer olmadığına karar verme7194 sayılı Kanun geçici 4. maddehalka arz olunmuş sayılmapay sahibi sayısıborsada işlem görmesermaye piyasası kapsamından çıkarılmasermaye piyasası
-
Aracı kurumun teminat tamamlama alacağında yaklaşık ispat ölçütü
2022/2384 E. 2023/410 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Aracılık sözleşmesi kapsamında borçlunun teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle oluşan alacağın varlığı ve miktarı konusunda cari hesap ekstreleri, türev işlemler hesap ekstreleri, teminatlara ilişkin hesap özetleri ve ihtarname gibi belgeler sunulmuşsa, bu belgeler İİK 258/1 uyarınca ihtiyati haciz için gereken yaklaşık ispat ölçütünü karşılar; alacağın kesin miktarının veya muacceliyetinin ayrıntılı biçimde yargılamayı gerektirmesi, bu belgelerin yaklaşık ispat değerini ortadan kaldırmaz.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatteminat tamamlama yükümlülüğücari hesapmuacceliyetaracılık çerçeve sözleşmesisermaye piyasası
-
VİOP teminat açığında sözleşmeye uygun kapatma işleminin sonuçları
2020/1193 E. 2023/100 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Aracı kurum ile müşteri arasındaki türev araçları alım satım sözleşmesinde, sürdürme teminatının altına düşen pozisyonlar için teminat tamamlama çağrısı yapılmasına rağmen müşterinin teminatı tamamlamaması ve pozisyonların kapatılmamasına yönelik talimat vermesi halinde, aracı kurumun ilk teminat açığında pozisyon kapatma zorunluluğu bulunmaz; oluşan açığın takas merkezine ödenmesi durumunda bu tutar sözleşme hükümlerine uygun olarak müşteriden talep edilebilir.
VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası)sürdürme teminatıteminat tamamlama çağrısıters işlemle tasfiyetürev araçları alım satım aracılık çerçeve sözleşmesiitirazın iptalisermaye piyasası
-
Aracı kurumun teminat tamamlama alacağında ihtiyati haciz koşulları
2022/2271 E. 2023/52 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sermaye piyasası aracılık faaliyeti kapsamında müşteri hesabının eksiye düşmesi ve müşterinin teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine bu yükümlülüğün aracı kurum tarafından karşılanıp cari hesaba yansıtılmış olması, İİK 258/1 anlamında alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık ispatı sağlayan bir delil durumu oluşturur; bu durumda ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kabul edilir.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatteminat tamamlama yükümlülüğüaracılık çerçeve sözleşmesimuaccel para alacağısermaye piyasası
-
Örtülü kazanç aktarımında dava açma yetkisi SPK'ya aittir
2022/2293 E. 2022/1829 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 21. maddesi kapsamındaki örtülü kazanç aktarımı niteliğindeki işlemler nedeniyle malvarlığı azaldığı ileri sürülen halka açık ortaklığın kendisinin bu tutarın iadesi için dava açma/takip yetkisi bulunmaz; bu yetki Kanun'un 94. maddesi uyarınca münhasıran Sermaye Piyasası Kurulu'na tanınmıştır. Bu durumda şirket tarafından açılan davanın, dava şartı yokluğu (dava takip yetkisi) nedeniyle usulden reddedilmesi gerekir.
örtülü kazanç aktarımıdava takip yetkisidava şartıSermaye Piyasası Kurulu'nun dava açma yetkisiitirazın iptalisermaye piyasası
-
Kaldıraçlı işlemde teminat yeterliliği ve davalının kusuru bulunmadığı
2020/507 E. 2022/1439 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kaldıraçlı alım satım sözleşmelerinde, aracı kurumun Seri:... No:... sayılı Tebliğ'in 12. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca yatırımcıyı teminat tutarının üzerinde bir kayba uğratacak şekilde işlem yaptırmama yükümlülüğü, ancak fiilen gerçekleşen işlem büyüklüğüne göre gerekli teminatın hesapta mevcut olduğu ve fiyat hareketlerinin (örn. piyasa fiyatındaki düşüş) davalının kontrolü dışında gerçekleştiği durumlarda ihlal edilmiş sayılmaz; elektronik platform üzerinden verilen müşteri emirlerine aykırı hareket etme yetkisi olmayan aracı kuruma bu…
Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleriteminat tamamlamaters işlem ile tasfiyesebepsiz zenginleşme (TBK 78)Kaldıraçlı Alım Satım İşlemleri Risk Bildirim Formukusursuz sorumluluksermaye piyasası
-
VİOP teminat açığı alacağında tüketici işlemi niteliği araştırılmadan görevsizlik kararı verilemez
2022/1429 E. 2022/1302 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir sözleşmenin/işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılabilmesi için taraflardan birinin tüketici sıfatına haiz olması gerekir; kaldıraçlı işlemler (VİOP, Foreks) niteliği itibariyle bankacılık sözleşmesi benzeri sayılsa da, işlemin tüketici işlemi olup olmadığı yalnızca sözleşme metnine bakılarak değil, işlem boyutları ve tarafın şahsi birikimini değerlendirmek amacıyla hareket edip etmediği araştırılarak belirlenmelidir; bu araştırma yapılmadan (işlem emirleri getirtilip hacim ve tutarları incelenmeden) doğrudan görevsizlik kararı…
tüketici işlemitürev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesiVİOP (vadeli işlem ve opsiyon piyasası)teminat tamamlamagörevitirazın iptalisermaye piyasası
-
VİOP işlem sözleşmesinin tüketici işlemi sayılması, görevli mahkeme
2022/812 E. 2022/835 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Aracı kurum ile yatırımcı arasında akdedilen türev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi kapsamındaki VİOP/kaldıraçlı işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, yatırımcının tacir olmayıp şahsi birikimini değerlendirmek amacıyla hareket ettiği ve işlem boyutunun buna uygun olduğu durumlarda, taraflar arasındaki ilişki 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılır ve uyuşmazlığa bakmakla görevli mahkeme tüketici mahkemesidir; bu husus dava şartı olarak re'sen gözetilir.
tüketici işlemitürev araçların alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesiVİOP (vadeli işlem ve opsiyon piyasası)kaldıraçlı alım satım işlemigörev dava şartıtüketici mahkemesisermaye piyasası
-
Sermaye piyasası araçları sözleşmesinde görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2021/1202 E. 2021/1267 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Şahsi birikimini değerlendirmek amacıyla bir banka veya aracı kurum ile sermaye piyasası araçlarının alım satımına ilişkin çerçeve sözleşme akdeden ve ticari veya mesleki amaç gütmeyen kişi tüketici sayılır; bu tür sözleşmeler kanunda açıkça bankacılık sözleşmesi olarak sayılmasa da bankacılık sözleşmesi benzeri nitelikte kabul edildiğinden, bu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil, tüketici mahkemesidir.
görevdava şartıtüketici işlemibankacılık sözleşmesisermaye piyasası araçları muhafaza işlem sözleşmesitüketici mahkemesisermaye piyasası