6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhya/ek tasfiye talebinde süre (zamanaşımı ve hak düşürücü süre)

Ön koşul / kapıyerleşik 120 karar

Dal: Şirketin ihyası (ek tasfiye için yeniden tescil / re'sen terkin sonrası ihya)Usul: kesin yetki, süre ve yargılama türü

Dayanak: etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
TTK 547TTK Geçici 7

Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.

Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
Esastan · emsal / Yan · kapı
Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
Yerleşik (kanonik) / aday
Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
Eğilim (kabul / ret)
İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
Doktriner çelişki
Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
İçtihat zinciri
Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.

Yapısal analiz

TTK 547 ek tasfiye için AYRI bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörmez; olağan tasfiye sonucu terkin edilen şirketler bakımından ihya/ek tasfiye talebine süre itirazı ileri sürülemez. Buna karşılık TTK Geçici 7 kapsamındaki re'sen terkin rejiminde öngörülen (5 yıllık) hak düşürücü süre tartışması gündeme gelebilir; ancak bu süreye ilişkin sınırlamanın Anayasa Mahkemesince iptal edildiği (somut norm denetimi/derdest dosyaya etkisiyle) gözetilir. Sürenin değerlendirilmesi ihyanın hukuki sebebine (547 mi, Geçici 7 mi) bağlıdır.

Kural — içtihatta böyle uygulanmıştır aday

TTK 547 uyarınca ek tasfiye talebi ayrı bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir; olağan tasfiye sonucu terkin edilen şirketlerde süre itirazı ileri sürülemez.

Kapsam: olağan tasfiye sonucu terkin edilen şirketler

Dayanak: TTK 547

Tanık: 2025/1580/2025/1766kesin · 2023/1984/2023/1500kesin · 2025/1544/2025/1676kesin · 2023/1864/2023/1413kesin · 2024/1749/2024/1659kesin · 2023/2349/2023/1895kesin +2

İstisna

TTK Geçici 7 kapsamındaki re'sen terkin rejiminde beş yıllık hak düşürücü süre tartışması gündeme gelir.

Koşul: Terkin, TTK Geçici 7 uyarınca sicil müdürlüğünce re'sen yapılmışsa

Dayanak: TTK Geçici 7

Tanık: 2026/422/2026/502kesin · 2023/2414/2023/1985kesin · 2023/2019/2023/1696kesin · 2022/1766/2022/1728kesin · 2020/66/2020/112kesin · 2021/2286/2022/221onama +2

…ancak

Bu süreye ilişkin sınırlama Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; iptal sonrası hak düşürücü süre uygulanmaz.

Dayanak: AYM 2023/33 E. 2023/117 K., 22.06.2023 (RG 15.09.2023)

Tanık: 2024/1944/2024/1860kesin · 2023/2414/2023/1985kesin · 2024/1749/2024/1659kesin · 2025/1580/2025/1766kesin · 2023/1984/2023/1500kesin · 2025/1544/2025/1676kesin +2

Kapı — geçilmeden esasa girilmez

Süre itirazı, ancak dayanılan hukuki sebeple (Geçici 7 re'sen terkin) uyumluysa dinlenir.

Re'sen gözetilir — taraf ileri sürmese de. Geçilmezse: talep hak düşürücü süreden reddedilir.

Dayanak: TTK Geçici 7

Tanık: 2020/66/2020/112kesin · 2023/1984/2023/1500kesin · 2025/1544/2025/1676kesin · 2023/1864/2023/1413kesin · 2023/1471/2023/1117kesin · 2024/1749/2024/1659kesin +2

Ölçütler

  • Talep TTK 547 ek tasfiye mi (süre itirazı ileri sürülemez) yoksa Geçici 7 mi
  • Geçici 7 ise öngörülen hak düşürücü süre ve AYM iptali gözetilmiş mi
  • Süre itirazı hukuki sebeple uyumlu mu

Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.

Sentetik makale

Breadcrumb: Ticari Şirketler › Şirketin ihyası (ek tasfiye için yeniden tescil / re'sen terkin sonrası ihya) › Usul: kesin yetki, süre ve yargılama türü › İhya/ek tasfiye talebinde süre (zamanaşımı ve hak düşürücü süre)

Konu: Şirketin ihyası — ek tasfiye için yeniden tescil · Mesele: ihya_sure · Nitelik: Ön koşul / kapı (re'sen gözetilir) · Durum: kanonik · Dayanak: ,


Ne arıyorsunuz? — pratik özet

Bir cümlede: ek tasfiye/ihya talebi için zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörmez; re'sen terkinindeki beş yıllık hak düşürücü süre ise Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (RG 15/9/2023) ve iptal derdest dosyalara derhal uygulanır.

Bu sayfa kime ne veriyor: - Hızlı cevap arayan: Aşağıdaki zaman çizgisi ve karar akışı, "terkinden N yıl sonra ihya davası açabilir miyim?" sorusunu üç adımda kapatır: (i) terkin hangi rejimle yapıldı, (ii) o rejim gerçekten uygulanabilir miydi, (iii) dosyanız hangi tarihte kesin hüküm hâline geldi. - Gerekçe arayan: Doktrin bölümleri, m. 547 kolundaki "süre yoktur" kalıbının metin çıpasını, Geçici m. 7 kolundaki beş yıllık sürenin iptalden önce dahi üç ayrı çıkışla aşıldığını, AYM iptalinin zaman bakımından uygulamasını (Anayasa m. 153/5 ↔ somut norm denetimi), temyiz katmanındaki on yıllık malvarlığı çizgisini ve 2024–2025 arasındaki direnme/HGK zincirini tanıklarıyla kurar.

İki korpus (kapsam notu): (1) İstanbul BAM 12. HD doğrudan emsali — bu meseleye bağlanan 36 karar; makalede kullanılan çapaların tamamının tam metni okunmuştur; karar_id tıklanabilir (`36682`/karar/36682/). (2) Yargıtay 11. HD temyiz katmanı — konu-eşleşen 84 karar (75 ihya lehine / 4 ihya aleyhine / 5 belirsiz; 68 onama + 2 düzelterek onama). Bu meselede temyiz künyeleri ham 11. HD korpusuna karşı tek tek doğrulanmıştır — 84/84 eşleşmiştir; bu nedenle künyeler aşağıda E./K. ile verilmektedir. Öne çıkarılan 18 temyiz kararının tam metni ayrıca okunmuştur; geri kalan künyeler konu-eşleşen havuzdan gelir ve gerekçe özetleri etiketleme çıktısıdır.

⚠️ ZAMAN ÇİZGİSİ — bu mesele tarihe bağlıdır. · 26/6/2012 – 15/9/2023: Geçici m. 7/15'te "silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde" ibaresi yürürlükte. Bu dönemde beş yıllık hak düşürücü süre gerçekten uygulanmış ve bazı talepler reddedilmiştir. · 22/6/2023: AYM, E.2023/33, K.2023/117 ile ibareyi iptal etti (Anayasa m. 35 ve 40'a aykırılık). · 15/9/2023 (RG 32310): İptal kararı yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Fıkranın yürürlükteki metninde ibarenin yeri artık boştur: "…haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak…" · 29/5/2024 (RG 32560): 7511 sayılı Kanun m. 16 ile fıkraya sicil müdürlüğü aleyhine yargılama gideri/vekâlet ücreti yasağı cümlesi eklendi. (Süreye ilişkin değildir — bkz. Kaynakça § D.) · 10/9/2025: AYM, E.2025/31, K.2025/183 ile 7511 ile eklenen bu cümleyi iptal etti. Süre rejimine etkisi yoktur (bkz. "NORM İLE FARK", 6 nolu bulgu).


PRATİK KILAVUZ — SÜRE ÖZ-DEĞERLENDİRMESİ

A. Karar akışı — üç soru

Adım Soru Sonuç
1. Terkin hangi rejimle yapıldı? Şirket olağan tasfiye sonucu mu (genel kurul/ortaklar kurulu kararı → tasfiye → uyarınca unvanın silinmesi), yoksa sicil müdürlüğünce uyarınca re'sen mi silindi? Olağan tasfiye → süre itirazı hiç dinlenmez; 'de ne zamanaşımı ne hak düşürücü süre vardır (§ 2). Geçici 7 → 2. adıma geç.
2. Geçici m. 7 gerçekten uygulanabilir miydi? (a) Terkin sebebi maddenin tahdidi listesinde var mıydı? (b) Terkin anında şirketin derdest davası/takibi var mıydı (Geçici m. 7/2)? (c) İhtar şirkete ve temsile yetkili kişiye usulüne uygun tebliğ edildi mi (Geçici m. 7/4-a)? Herhangi birine "hayır" → madde hiç uygulanmaz, dolayısıyla beş yıllık süre de uygulanmaz (§ 4). İptalden önce açılmış dosyalarda kurtaran yol budur.
3. Dosyanız hangi tarihte nerede? Dava kesin hüküm hâline geldi mi? Gelmediyse (derdest): AYM iptali derhal uygulanır; beş yıllık süre yoktur (§ 5–6). Kesin hüküm hâline geldiyse: Anayasa m. 153/5 uyarınca iptal geriye yürümez; o karar korunur (§ 5).

Nasıl okunur: 2023 sonbaharından itibaren 1. ve 2. adım pratik önemini büyük ölçüde yitirmiştir — çünkü 3. adım her iki kolu da aynı sonuca bağlamaktadır. Ölçüm bunu doğrulamaktadır: iptalin yayımından (15/9/2023) sonra verilen 65 temyiz kararının hiçbirinde ihya talebi süreden reddedilmemiştir; yayımdan önceki 19 kararın 4'ünde reddedilmiştir (§ 10).

B. Kılavuz matrisi

Durumunuz Ölçülen eğilim Neyi ispat edeceksiniz Ne yapmalı
Şirket olağan tasfiye ile terkin edilmiş; dava terkinden 10–25 yıl sonra açılıyor Süre itirazı reddedilir (35578 ~10 yıl, 1372 14 ay, 67865 ~20 yıl, 134478 ~21 yıl) Sicil kaydında tasfiye sonu kararının tescil edildiği (terkin ≠ re'sen terkin) Dilekçede terkinin olağan tasfiye sonucu olduğunu sicil kaydıyla gösterin; Geçici m. 7 tartışmasına hiç girmeyin
Şirket Geçici m. 7 ile re'sen silinmiş; dava 15/9/2023'ten sonra açıldı/derdest Süre engeli yok (36682, 294953; Y11 E.2024/272 K.2024/978 — bozma) AYM kararının künyesi ve dosyanın derdest olduğu İptal kararını (E.2023/33, K.2023/117; RG 15/9/2023) dilekçede anın; "derdest dosyalara derhal uygulanır" ilkesini kurun
Geçici m. 7 ile silinmiş; ilk derece süreden reddetmiş, dosya istinaf/temyizde Kaldırma/bozma (57891, 62794; Y11 E.2023/6903 K.2024/93, E.2023/6697 K.2024/47 — bozma) İstinaf/temyiz dilekçesinde iptali ileri sürün; hüküm kesinleşmedikçe süre engeli ayakta kalmaz
Terkin sebebi kanunda sayılmayan bir hâle (ör. oda kaydının silinmesi) dayanıyor Beş yıllık süre uygulanmaz (135410, 139798) Sicil dosyasındaki terkin sebebi kodu / gerekçesi Terkin sebebini sicil dosyasından celbettirin; Geçici m. 7'nin istisnai ve tahdidi olduğunu vurgulayın
Terkin anında şirketin derdest davası/icra takibi vardı Madde hiç uygulanmaz (Geçici m. 7/2) → süre yok (171688, 132772, 139798; Y11 E.2020/6273 K.2021/5244, E.2021/4039 K.2022/1829, E.2016/9615 K.2016/8361) Derdest dosyanın terkin tarihinden önceki esas numarası ve derdestliği Terkin tarihi ile dava/takip tarihini yan yana koyun; ölçülen kararların ayırt edici olgusu tam olarak budur
İhtar yalnız Ticaret Sicili Gazetesi ilanıyla yapılmış, şirkete/yetkilisine tebliğ edilmemiş Geçerli terkin yok → süre işlemez (93851; Y11 E.2024/2093 K.2024/2840 çizgisi) ⚠️ karşı yönde tek temyiz kararı için bkz. § 4 Sicil müdürlüğünden tebligat parçaları Tebligat evrakını davalı sicil müdürlüğünden celbettirin; ispat yükü fiilen davalıdadır (Y11 E.2024/559 K.2024/767)
Şirket adına tasfiye edilmemiş malvarlığı (taşınmaz, araç, ipotek) var Temyiz katmanında on yıllık süre kabul edilir (Y11 E.2021/2387 K.2021/6034 — bozma; E.2024/559 K.2024/767, E.2023/2714 K.2023/3570, E.2024/1252 K.2024/2132 — onama) Tapu/trafik/ipotek kaydının hâlen şirket adına olduğu Talebi o malvarlığının tasfiyesiyle sınırlı kurun; çıpa Geçici m. 7/15'in "on yıl sonra Hazineye intikal" cümlesidir
Dava, iptalden önce kesin hükümle süreden reddedilmiş BOŞLUK — ölçülen korpusta doğrudan tanık yok Anayasa m. 153/5 kesin hükümleri saklı tutar; ölçülen kararların tamamı derdest dosyalara ilişkindir

C. Davanızın güçlü / zayıf yönü

Süre yönünüz GÜÇLÜ ise: terkin olağan tasfiye sonucudur; ya da Geçici m. 7 ile silinmiş olsa bile dosyanız derdesttir ve 15/9/2023'ten sonra karara bağlanacaktır. Ölçülen 36 istinaf kararının 36'sında süre itirazı reddedilmiştir; bunların 14'ünde daire birebir aynı cümleyi kurar: "TTK'nın 547. maddesinde zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmediği…" (1372, 1594, 6264, 35578, 43449, 59276, 64693, 67527, 67865, 69546, 70037, 70597, 71206, 99658).

Süre riskiniz YÜKSEK ise: (i) terkin usulüne uygun bir Geçici m. 7 terkinidir (tahdidi sebep var, ihtar tebliğ edilmiş, terkin anında derdest dava yok), (ii) elinizde tasfiye dışı bir malvarlığı da yoktur ve (iii) dosyanız 15/9/2023'ten önce kesin hükümle kapanmıştır. Bu üçlü bir arada olduğunda ölçülen dört olumsuz temyiz kararının bulunduğu bölgedesiniz (§ 10) — ancak dördü de iptal tarihinden öncedir.

D. Kapı — ne zaman kapanır, kapanınca ne olur

  • Kapı: Beş yıllık süre hak düşürücü nitelikteydi; hâkim tarafından re'sen gözetilir, taraf ileri sürmese de dikkate alınır. Ölçülen 7 istinaf dosyasında ilk derece mahkemesi davayı doğrudan bu süreden reddetmiştir (57891, 62794, 90900, 132772, 135410, 139798, 171688).
  • Geçilmezse: talep esasa girilmeden usulden reddedilir. Yargıtay bunu en açık biçimde şöyle formüle etmiştir: "Davanın, hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle Kanunda düzenlenen ihya sebeplerinden hiçbirisinin dinlenme imkânı bulunmamakta olup davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekir…" (11. HD E.2023/2431, K.2023/2704, 04.05.2023 — oy çokluğuyla).
  • Bugünkü durum: Ölçülen 7 istinaf dosyasının 7'sinde de bu ret hükmü İstanbul BAM 12. HD tarafından kaldırılmıştır. Bu meselede kapı, ölçülen istinaf korpusunda hiç kapanmamıştır.

DOKTRİN ANALİZİ — İÇTİHADIN ÇERÇEVESİ

§ 1. Meselenin çatalı: tek soru, iki rejim

Süre tartışması ihyanın hukuki sebebine bağlıdır (bkz. ihya_sebep_ayrimi). İki kol vardır ve süre bakımından bambaşka davranırlar:

Olağan tasfiye kolu Re'sen terkin kolu
Dayanak (C) Ek tasfiye
Terkinin kaynağı Tasfiye memurunun istemi () Sicil müdürlüğünün re'sen işlemi (Geçici m. 7/11)
Kanunda süre Yok 15/9/2023'e kadar beş yıl (hak düşürücü)
Bugünkü sonuç Süre itirazı dinlenmez AYM iptali sonrası süre itirazı dinlenmez

Ölçülen 36 istinaf kararının 24'ü Geçici m. 7'yi metninde anmaktadır; buna karşılık kararların büyük çoğunluğu davayı m. 547 kolunda çözmektedir. Bu, meselenin en sık görülen pratik hatasını da açıklar: taraflar (özellikle tasfiye memurları) olağan tasfiyeyle kapanmış bir şirket için Geçici m. 7'nin beş yılına dayanmakta, daire de her seferinde rejim ayrımını hatırlatarak itirazı reddetmektedir.

§ 2. kolu — kanun susmuştur, içtihat da susmayı kural yapmıştır

(yürürlükteki metin, "C) Ek tasfiye"): "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler."

Madde hiçbir süre öngörmez; ne başlangıç anı ne de son tarih gösterir. Ölçülen içtihat bu susmayı bilinçli bir tercih olarak okur ve 14 kararda neredeyse birebir aynı kalıbı kurar:

"TTK'nın 547. maddesinde zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmediği, olağan tasfiyenin tamamlanması nedeniyle sicil kaydının terkin edildiği, bu nedenle TTK'nın geçici 7. maddesindeki … hak düşürücü sürenin uygulanması söz konusu olmadığından davalı vekilinin zamanaşımına ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır."1372, 1594, 6264, 35578, 43449, 59276, 64693, 67527, 67865, 69546, 70037, 70597, 71206, 99658

(Ölçülen değişmez çekirdek, bu 14 kararın hepsinde birebir geçen "zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörülmediği" ibaresidir. Cümlenin devamı değişir: dördü — 1372, 1594, 6264, 35578 — araya "Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilen" nitelemesini ekler; 43449 ise geçici 7'ye hiç atıf yapmadan "bu maddeye ilişkin açılacak davalarda hak düşürücü sürenin uygulanması söz konusu olmadığından" der. Yukarıdaki alıntı, çoğunluk kalıbının hâlidir.)

Kalıbın dışında kalan kararlar da aynı sonuca farklı lafızla varır:

  • 255212 — en keskin ifade: "tasfiye memurunun tasfiyenin usulüne uygun yapıldığı, zamanaşımı, hak düşürücü sürenin geçtiği savunmalarının dinlenebilir olmadığı … Esasen hakdüşürücü veya zamanaşımı süresinin bu davada incelenmesi de gerekli değildir."
  • 134478"ek tasfiye gerektiren hallerde hak düşürücü süre sözkonusu olmadığı" (terkin 1998, dava 2019 — 21 yıl).
  • 65751"ek tasfiye işlemlerine ilişkin olarak maddede zamanaşımı süresi öngörülmediğinden bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır."
  • 273278"hak düşürücü sürenin geçtiği, tasfiyenin usulünce yapıldığı savunmasının dinlenebilir olmadığı."

Sürenin işlememesinin nedeni yalnızca kanunun susması değildir. Ölçülen kararlar bunu bir de eksik tasfiye kavramıyla gerekçelendirir: tasfiye eksik yapıldıysa hukuken hiç tamamlanmamıştır, dolayısıyla üzerinden süre geçirilebilecek bir "kapanış" da yoktur. 64693 ve 70037 bunu şöyle kurar: "şirketin taraf olduğu dava dosyası karara bağlanmadıkça tasfiyenin usulen sonlandığı kabul edilemeyeceğinden…". Aynı zincir 1594 ve 1372'de 'e bağlanır: "Şirketin, henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir…" — bu yapılmadan tasfiye kapatılmışsa, kapanış eksiktir.

71206 bu mantığın negatif yüzünü de gösterir: tasfiye memuru "alacaklıların yapılan ilanlara rağmen alacaklarını yazdırmamaları alacağın düşmesini gerektirir" savunmasını yapmış; daire "(3) maddesi hükmüne göre ilan üzerine alacaklının başvurusu olmaması nedeniyle alacağın düşmesinin sözkonusu olmadığı" diyerek reddetmiştir. Yani ne ihya talebi ne de temeldeki alacak, tasfiye ilanlarına cevap verilmemiş olmakla düşmez.

§ 3. kolu — iptal edilen beş yıl ve iptalin bıraktığı boşluk

(yürürlükteki metin, yerel yürürlükteki ağaçtan): "…Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir."

Parantez içindeki boşluk, iptal edilen ibarenin yeridir. İptalden önceki metin — ölçülen kararlarda defalarca birebir aktarılır — şöyleydi: "…haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak…" (38826, 5819, 62794, 135410; 11. HD E.2023/6903 K.2024/93, E.2023/6697 K.2024/47).

Aynı fıkranın hâlâ yürürlükte olan bir başka cümlesi süre tartışmasının ikinci ekseni olacaktır: "Bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder." (bkz. § 7).

Metodolojik uyarı (ölçüldü): mcp__arguman__get_article('TTK','Geçici 7') bu maddenin metnini boş döndürmektedir — hata vermeden. Bu makaledeki metni ve iptal şerhleri yerel yürürlükteki ağaçtan alınmıştır (/home/haldun/6102TTK/data/6102_turk_ticaret_kanunu_yururlukteki.json). Geçici maddelerde bu, sessiz bir tuzaktır.

§ 4. İptalden önce bile: kapıyı açan üç çıkış

Beş yıllık süre yürürlükteyken de mutlak değildi. Ölçülen istinaf korpusunda, ilk derece mahkemesinin süreden ret hükmünü kaldırmak için kullanılan üç ayrı gerekçe vardır — ve her üçü de AYM iptalinden bağımsızdır.

(1) Terkin sebebi maddenin tahdidi listesinde yoksa madde hiç uygulanmaz. 135410 bu grubun amiral kararıdır. Şirket, oda kaydının silinmesi (5174 sayılı Kanun m. 10/3) nedeniyle silinmiş; bu hâl ise kanunda değil, ikincil düzenlemede (Tebliğ m. 1-d) sayılmıştır. Daire normlar hiyerarşisini işletir:

"TTK'nın geçici 7. maddesinde belirtilen sınırlı hallere münhasıran özel bir tasfiye yöntemi getirilmiştir. … Maddenin geçici ve istisnai oluşu göz önüne alındığında terkin sebeplerinin tebliğ ile genişletilemeyeceği açıktır. Kanunun istisnai tasfiye usulüne tabi olacağını belirtmediği bir hal ikincil bir düzenleme ile geçici 7. madde kapsamına alınamaz."135410

Aynı gerekçe 139798'de terkin sebebi "şirketin adresinde bulunmaması" olan dosyada tekrarlanır. Sonuç her ikisinde de aynıdır: madde uygulanamıyorsa, maddedeki süre de uygulanamaz.

(2) Terkin anında derdest dava/takip varsa madde zaten uygulanamazdı (Geçici m. 7/2). Fıkra açıktır: "Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümleri uygulanmaz." Ölçülen 4 istinaf kararı bu çıpayı kullanır:

  • 171688 — terkin 15/11/2013, dava 20/5/2019 (beş yıl geçmiş): "Davadışı şirket geçici 7. madde kapsamı dışında olup davaya konu ihya talebi TTK'nın geçici 7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreye tabi değildir."
  • 132772"sicilden resen terkin edilen şirketin, terkin tarihi itibariyle devam eden davasının bulunduğu, bu nedenle geçici 7. madde kapsamında olmadığı, bu sebeple hak düşürücü sürenin uygulanamayacağı."
  • 139798 ve 93851 — aynı çıpayı usulsüz ihtar gerekçesiyle birlikte kullanır.

Temyiz katmanı aynı çizgide istikrarlıdır: 11. HD E.2020/6273, K.2021/5244 (21.06.2021, onama) — beş yıl dolmuş olmasına rağmen terkin anında derdest dava bulunduğundan süre itirazı reddedilmiş; E.2021/4039, K.2022/1829 (14.03.2022, onama) — terkinden önce başlatılmış ilamlı icra takibi de aynı sonucu doğurur; E.2016/9615, K.2016/8361 (24.10.2016, onama) — kural erken tarihte de kurulmuştur.

Kritik nüans: Ölçüt, davanın terkin tarihinde derdest olmasıdır; terkinden sonra açılan dava bu çıkışı açmaz. 11. HD E.2023/6903, K.2024/93'te ilk derece ve istinaf tam bu ayrımı yapmıştı (terkin 4/11/2015, hizmet tespiti davası 11/8/2022) — karar yine de, ama yalnızca AYM iptali nedeniyle bozulmuştur.

(3) İhtar usulüne uygun tebliğ edilmemişse geçerli bir terkin yoktur. Geçici m. 7/4-a ihtarın hem şirketin sicildeki son adresine hem de temsile yetkili kişilere yollanmasını emreder; ilan ancak "ihtarın ulaşmadığı durumlarda" tebligat yerine geçer. 93851, ilanla yetinilmesini yeterli saymaz:

"…şirketin yetkilisine tebliğ edilmeden doğrudan Ticaret Sicil Gazetesinde ilan suretiyle yapılan ihtar usule uygun kabul edilemez. … [Bu] nedenle 5 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı…"93851

⚠️ Bu üçüncü çıkış, ölçülen korpustaki tek gerçek doktriner çatışmanın konusudur. 11. HD E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023) tam aksini söyler ve oy çokluğuyla (bir karşı oy, onama görüşünde) İstanbul dışındaki bir BAM kararını bozar:

"Düzenlenen beş yıllık süre, hak düşürücü süre niteliğinde olup terkin işlemlerinin Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından kanunda aranan nitelikte yapılmaması, eksik ya da hatalı işlemler sonucunda terkinin yapılması hâlinde bu durum hak düşürücü süreye etkili değildir."

Bu görüş ayakta kalmamıştır ve nasıl düştüğü § 6'da tanıklıdır. Temyiz havuzunda "usulsüz terkin → süre işlemez" yönünde ölçülen karar sayısı ise açık farkla ağır basmaktadır (ör. E.2025/1951 K.2025/4647, E.2025/1345 K.2025/1928, E.2024/2896 K.2024/4404, E.2024/2219 K.2024/3598, E.2023/6893 K.2023/7755, E.2023/2243 K.2023/2643 — hepsi onama).

İspat yükü. Bu çıkışın pratikte kimin sırtında olduğu ölçülmüştür: davalı sicil müdürlüğünün. 11. HD E.2024/559, K.2024/767'de onanan istinaf gerekçesi şöyledir: "davalı … re'sen terkin işlemi öncesinde usule uygun şekilde gerekli tebligatları yaptığını da ispatlayamamış olup, bu yön itibariyle de davalı tarafın davanın süresinde açılmadığı yönündeki itirazlarının yerinde görülmediği."

§ 5. AYM iptali ve zaman bakımından uygulama — asıl mesele burada

İptalin künyesi ölçülen kararlarda beş kez tam künyeyle aktarılmıştır (36682, 38826, 57891, 62794, 294953). En eksiksiz hâli:

"Anayasa Mahkemesi'nin, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'na 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan '…silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde…' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline dair, 15/09/2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 2023/33 Esas, 2023/117 Karar sayılı ve 22/06/2023 tarihli 'İptal' kararı…"38826

Yargıtay, iptalin anayasal dayanağını da kayda geçirir: ibare Anayasa'nın 35. ve 40. maddelerine (mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkı) aykırı bulunmuştur (11. HD E.2024/272 K.2024/978, E.2023/6903 K.2024/93, E.2023/6697 K.2024/47).

Asıl hukuki sorun iptalin kendisi değil, geriye etkisidir. Anayasa m. 153/5 kısa ve kesindir: "İptal kararları geriye yürümez." Buna karşılık aynı maddenin altıncı fıkrası AYM kararlarının "yasama, yürütme ve yargı organlarını … bağlar" der. İstanbul BAM 12. HD bu gerilimi dört kararda birebir aynı gerekçeyle çözer:

"İptal kararlarının geriye yürümezliğine ilişkin hükmün temel amacı iptal edilen kanuna … dayanılarak daha önce yapılan işlemlerin geçerliliklerinin korunmasını sağlamaktır. Bununla birlikte, somut norm denetiminde, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse itiraz yoluna başvuran mahkeme iptal kararını uygulamak zorunda olup bu durumda iptal kararı geriye yürüyecektir; aksinin kabulü hâlinde ise mahkemeler açısından itiraz yoluna başvurulmasının bir anlamı olmayacaktır. … İptal kararlarının geriye yürümemesi 'hukuk güvenliğini sağlamak' amacı ile konulduğuna göre, bu ilke yalnızca kesin hüküm hâllerinde ifade eder. … Yapılan bu açıklamalara göre somut norm denetimi yoluyla verilen Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının kesin hüküm hâlini almamış derdest dosyalar yönünden uygulanması zorunludur."38826, 57891, 62794, 294953 (dördünde de aynı paragraf)

(Kaynak notu: bu paragrafın son cümlesini kararlar bir akademik esere dayandırmakta ve dipnotu metne yazmaktadır: "[Teziç, Erdoğan: Anayasa Hukuku (Genel Esaslar), 23. Bası, İstanbul 2019, s.264-265]". Atıf kararların kendi metnindedir; bu makale kendi adına akademik doktrin atfı yapmamaktadır.)

Bu gerekçenin en yeni ve en saf sınanması korpusun en yeni kararıdır. 294953'te (23/03/2026) tasfiye memuru tam da Anayasa m. 153/5'e dayanarak "iptal kararlarının geriye yürümeyeceği"ni ileri sürmüş; daire, ilkenin "yalnızca kesin hüküm hallerinde uygulanacağı"nı belirterek istinafı esastan reddetmiştir. Kararda somut sayı da vardır: şirket 13/08/2014'te re'sen silinmiş, ihya davası 04/01/2023'te — yani terkinden sekiz buçuk yıl sonra — açılmıştır. Aynı dosya 38826 ve 5819 ile birlikte üç kez daire önüne gelmiştir ve süre itirazı üçünde de reddedilmiştir.

§ 6. Temyiz katmanı — "derhal uygulanır" çizgisi ve bir direnme zinciri

Yargıtay 11. HD, iptalin yürürlüğünden itibaren üç ay içinde çizgiyi kurmuştur. En yalın ifade:

"Anayasa Mahkemesinin hak düşürücü süreye ilişkin iptal kararının derdest davalara derhal uygulanacağı dikkate alınması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir." — 11. HD E.2024/272, K.2024/978 (12.02.2024, bozma)

Bu kararın öğreticiliği, Dairenin kendi önceki bozmasını etkisiz kılmasındadır: aynı dosyada Daire 23.03.2022'de (2022/22 E., 2022/2286 K.) beş yıllık süreden ret gerektiğine hükmetmiş, ilk derece bu bozmaya uymuş ve davayı reddetmişti; iptal kararı araya girince Daire kendi bozmasının gereğini de bozmuştur. Aynı yönde: E.2023/6903, K.2024/93 (09.01.2024, bozma) ve E.2023/6697, K.2024/47 (08.01.2024, bozma) — ikisi de iptal sonrası metni "haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak" biçiminde, boşluğuyla birlikte aktarır.

Direnme zinciri (aynı dosyanın üç durağı). § 4'te aktarılan E.2023/2431, K.2023/2704 sayılı bozmanın akıbeti, meselenin en iyi tek anlatısıdır:

Durak Tarih Ne oldu
Daire bozması 04.05.2023 "usulsüz terkin hak düşürücü süreye etkili değildir"; kabul hükmü bozuldu (oy çokluğu, bir karşı oy)
AYM iptali 15.09.2023 Beş yıl ibaresi yürürlükten kalktı
İlk derece direnme 2023/738 E., 2024/148 K. Mahkeme bozmaya direndi; gerekçe: AYM iptali
Daire onaması 06.06.2024 "…hak düşürücü süreye ilişkin düzenlemenin … Anayasa Mahkemesi'nin … kararı ile iptal edildiği anlaşılmış olup Mahkemenin verdiği direnme kararı isabetli bulunmuştur" — 11. HD E.2024/3370, K.2024/4780

(Bent kapısı notu: E.2024/3370, K.2024/4780 sayılı karar, Resmî Gazete tarihini "13.09.2023" olarak yazmaktadır. Doğru tarih 15.09.2023'tür; aynı Dairenin diğer kararları ile beş istinaf kararı ve yerel yürürlükteki ağaç bu tarihte birleşmektedir. Kararın esası doğrudur, tarih zuhulen yazılmıştır.)

HGK katmanı. İptalden hemen sonraki aylarda bölge adliye mahkemeleri Dairenin süre bozmalarına direnmiş; Daire bu dosyaları HMK m. 373/5 uyarınca Hukuk Genel Kuruluna göndermiştir (E.2024/252 K.2024/447, E.2024/877 K.2024/904, E.2024/528 K.2024/905, E.2024/1174 K.2024/1627, E.2024/1399 K.2024/2113, E.2024/1903 K.2024/2323 — havuzdaki 5 "belirsiz" karar ile birlikte bu grup). HGK'nın verdiği yanıt teknik ama sonuç bakımından kesindir: iptal kararına dayanan bir direnme direnme değil yeni hükümdür ve incelemesi Daireye aittir:

"…TTK'ya … eklenen Geçici 7. maddesinin on beşinci fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan 'silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde' ibaresinin … iptal edildiği, bu iptal kararının 15.09.2023 tarihinde yürürlüğe girdiği, Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararında bu gerekçeye yer verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda ortada Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenmesi gereken direnme kararı değil yeni hüküm bulunduğu…" — Yargıtay HGK 20.11.2024, 2024/11-63 E., 2024/569 K. (11. HD E.2024/6690, K.2025/899 içinde aktarılmıştır; Daire aynı kararla BAM hükmünü onamıştır)

§ 7. On yıllık çizgi — istinaf korpusunda ölçülmeyen, temyizde yerleşik

Beş yıllık ibare iptal edilmeden önce de Yargıtay, tasfiye dışı malvarlığı bulunan hâller için ikinci bir süre kurmuştu. Çıpa, Geçici m. 7/15'in hâlen yürürlükteki cümlesidir: silinen şirketin ortaya çıkabilecek malvarlığı on yıl sonra Hazineye intikal eder. İçtihat bundan şu sonucu çıkarır: malvarlığı Hazineye geçene kadar ortakların/alacaklıların hakkı sürer, dolayısıyla o malvarlığının tasfiyesi amacıyla on yıl içinde ihya istenebilir.

"…6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinin 15. fıkrası son cümlesi uyarınca, şirket alacaklıları ve hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayalı olarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde, şirkete ait tasfiye edilmemiş malvarlığının bulunması hâlinde ise 10 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak şirketin ihyasını isteyebilirler." — 11. HD E.2021/2387, K.2021/6034 (14.10.2021, bozma); karar kendi çizgisini Dairenin 14.02.2017 tarih, 2017/363 E. – 2017/814 K. sayılı ilamına çapalar

Çizgi hangi malvarlığı türlerinde uygulandığı ölçülebilir biçimde bellidir:

  • TaşınmazE.2021/2387 K.2021/6034 (bozma); E.2024/1252, K.2024/2132 (14.03.2024, onama — Rize'de üç parsel).
  • İpotek (ayni hak)E.2024/559, K.2024/767 (06.02.2024, onama): "şirkete ait taşınmaz ipoteğinin de ayni hak niteliğinde olup şirkete ait mal varlığına dahil olması ve şirketin terkininden itibaren 10 yıllık sürenin de dolmamasına göre, davanın yasal süresinde açıldığı."
  • AraçE.2023/2714, K.2023/3570 (07.06.2023, onama): tasfiye edilmediği bildirilen aracın hâlen şirket adına tescilli olduğu UYAP kaydından saptanmış, "tasfiye için 10 yıllık sürede dava açılabileceği" kabul edilmiştir.

Kapsam sınırı. Bu hâlde verilen ihya, o malvarlığının tasfiyesiyle sınırlıdır; faaliyete dönmeye hizmet etmez. E.2024/1252, K.2024/2132'de onanan ilk derece gerekçesi bunu açıkça ayırır: "terkin koşulları oluşmuş olan bir şirketin ihyasının eksik tasfiye işlemlerinin tamamlanması amacıyla yapılabileceği, şirketin faaliyetlerine devam etmek amacıyla ihya kararı verilemeyeceği" (bkz. ihya_hukuki_yarar § 4-5).

Ölçülen kapsam uyarısı: On yıllık çizgi, İstanbul BAM 12. HD'nin bu meseleye bağlanan 36 kararının hiçbirinde kurulmamıştır. Yalnızca temyiz katmanında ölçülmüştür (84 kararın 6'sında). Bu nedenle burada "istinaf çizgisi" olarak değil, temyiz katmanına özgü ek katman olarak sunulmaktadır — ve norm bloğunda karşılığı yoktur (aşağıda 3 nolu bulgu).

§ 8. Yanlış rejim seçmenin bedeli — 67527 dersi

Süre meselesi, hukuki sebebin doğru nitelendirilmesine bağlı olduğundan, rejim hatası tek başına kaldırma sebebidir. 67527 bunun ters yöndeki örneğidir: ilk derece mahkemesi olağan tasfiyeyle kapanmış bir şirket için gerekçesini Geçici m. 7 üzerine kurmuş ve davayı kabul etmiştir. Daire sonuca katılmakla birlikte gerekçeyi ayakta bırakmamıştır:

"…şirketin olağan tasfiye süreci sonunda sicilden terkin edildiği, buna rağmen ilk derece mahkemesince somut olayda uygulama yeri olmayan TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca ihya koşullarının gerçekleştiğinin kabulü doğru olmamıştır. kapsamında yapılan bir terkin işlemi söz konusu olmadığı hâlde bu gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru değil ise de bu husus yeniden yargılama gerektirmediğinden…"67527, hüküm HMK m. 353(1)b-2 ile kaldırılıp aynı yönde yeniden kurulmuştur.

Ölçülen sonuç: ihya lehine bir hüküm bile, yanlış rejim üzerine kurulduğu için kaldırılabilmektedir. Dilekçede terkinin türünü sicil kaydıyla tereddütsüz göstermek, sonucu değil hükmün ayakta kalmasını korur.

§ 9. İstinaf tekniği — süreden ret hükümlerinin akıbeti

Ölçülen 7 süreden-ret dosyasında dairenin kullandığı HMK m. 353 bendi tekdüze değildir; ayrım yeniden yargılama gerekip gerekmediğine göre yapılmaktadır.

Kalıp HMK m. 353 bendi Ne yapılır Tanık
Kaldırma + gönderme 353(1)a-4 ("diğer dava şartlarına aykırılık") Hüküm kaldırılır, dava yeniden görülmek üzere dosya ilk derece mahkemesine gönderilir 57891, 62794 (her ikisi de AYM iptali gerekçeli)
Kaldırma + dairenin kendi hükmü 353(1)b-2 ("kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde") Hüküm kaldırılır, daire doğrudan ihyaya karar verir 90900, 132772, 135410, 139798, 171688
Esastan ret 353(1)b-1 Süre itirazına dayalı istinaf reddedilir Zincirin geri kalanı (25 karar)

(Hüküm fıkralarından ölçülen tam dağılım: b-1 → 25, b-2 → 9, a-4 → 2. b-2 grubundaki 9 kararın 5'i yukarıdaki süreden-ret dosyalarıdır; kalan 4'ünde kaldırma sebebi süre değildir — 5819 yetki, 38826 gider, 67527 rejim hatası, 247462 hukuki yarar.)

Ayrım tutarlıdır: AYM iptali hukuki durumu değiştirdiği için esas hiç incelenmemiş dosyalar geri gönderilmiş (57891, 62794); buna karşılık kapsam/usulsüzlük gerekçesiyle sürenin uygulanamayacağı saptanan dosyalarda daire dosya olgun olduğundan hükmü kendisi kurmuştur.

(Kesinlik notu — hüküm fıkralarından ölçüldü: 36 kararın 32'si kesin, 4'ü temyiz yolu açık verilmiştir. Baskın kayıt HMK m. 362(1)-ç uyarınca kesinliktir — ek tasfiye Yargıtay HGK'nın 13.12.2018 tarihli 2017/11-2924 E., 2018/1935 K. kararından sonra çekişmesiz yargı işi sayılmaktadır; bkz. ihya_usul_cekismesiz ve 165164, 167198, 247462, 247671, 135410. İstisnalar: 132772, 255212, 257205, 273278 temyiz yolu açık verilmiştir. Ölçülen 36 kararın tamamı oybirliğiyledir.)

§ 10. Eğilim — "36 lehine · 0 aleyhine" nasıl okunmalı

İstinaf (İstanbul BAM 12. HD): 36 lehine · 0 aleyhine.

Yıl 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lehine 1 5 3 3 4 11 4 4 1
Aleyhine 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Sıfır aleyhe karar, kuralda hiç tartışma olmadığı anlamına gelmez — ölçtüğü şey şudur: İstanbul BAM 12. HD'nin bu meseleye bağlanan hiçbir kararında ihya talebi süreden reddedilmemiş, ilk derecede reddedildiği 7 dosyada da ret hükmü kaldırılmıştır. Tartışmanın kendisi ölçüm kaydında değil, ilk derece mahkemelerinin kaldırılan hükümlerinde durmaktadır.

Temyiz (Yargıtay 11. HD): 84 karar — 75 ihya lehine / 4 ihya aleyhine / 5 belirsiz; 68 onama, 2 düzelterek onama, 6 bozma, 8 diğer.

Yıl 2016 2018 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lehine 3 2 1 2 2 7 40 18
Aleyhine 0 0 1 0 1 2 0 0
Belirsiz 0 0 0 0 0 1 4 0

Bu tablonun en önemli özelliği tarihsel kesmedir. İptalin Resmî Gazete'de yayımlandığı 15/09/2023'ten sonra verilen 65 temyiz kararının hiçbirinde ihya talebi süreden reddedilmemiştir. Ölçülen dört aleyhe kararın tamamı bu tarihten öncedir:

  • E.2020/288, K.2020/1181 (10.02.2020, onama) — terkin 21/6/2013, dava 20/9/2018.
  • E.2021/8177, K.2022/2203 (22.03.2022, onama) — terkin 10/10/2014, dava 22/6/2020; kendi çizgisini E.2020/288 K.2020/1181'e çapalar.
  • E.2023/1773, K.2023/2083 (05.04.2023, onama) — hem hak düşürücü süre hem hukuki yarar yokluğu birlikte.
  • E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023, bozma, oy çokluğu) — § 4 ve § 6'daki karar; direnme üzerine sonucu tersine dönmüştür.

Ölçülen doğru önerme: Süre itirazının başarı şansı, kuralın kendisiyle değil kararın tarihiyle ilintilidir. 2024 yılındaki 44 temyiz kararının 40'ının ihya lehine olması, bir eğilim yumuşaması değil, iptal kararının birikmiş dosyalara yansımasıdır.


KAYNAKÇA / ATIF

Yöntem: İçtihat çapaları künye + korpus karar_id ile verilir (backtick içindeki karar_id'ler /karar/<id>/ adresine tıklanabilir). İstanbul BAM 12. HD çapalarının tam metni okunmuş, alıntılar metne karşı doğrulanmıştır. Yargıtay 11. HD künyelerinin 84'ünün tamamı ham 11. HD korpusuna karşı tek tek doğrulanmış (esas/karar no + tarih birebir eşleşmiştir); metinden alıntı yapılan 18 kararın tam metni ayrıca okunmuştur. TTK maddeleri yerel yürürlükteki ağaçtan, TTK dışı maddeler get_article ile yürürlükteki metinden teyitlidir. Doğrudan alıntı tırnak içindedir. Bu mesele içtihat-birincil işlenmiştir; akademik doktrin atfı yapılmamıştır (§ 5'te aktarılan Teziç dipnotu, kararların kendi metnindeki atfın aktarımıdır).

A. Mevzuat çıpası (yürürlükteki metin)

Madde İçerik Rolü
"Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa … şirketin yeniden tescilini isteyebilirler." Çekirdek kural. Hiçbir süre öngörmez — meselenin kural kolu bu susmaya dayanır (§ 2).
Mahkeme istemi yerinde görürse yeniden tescile karar verir ve tasfiye memuru atar. İhya kararının içeriği (bkz. ihya_memur_atama).
1/7/2015'e kadar (a)–(e) bentlerinde sayılan hâlleri tespit edilen şirketlerin tasfiyesi "ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır." Tahdidi liste. § 4(1)'deki birinci çıkışın kaynağı.
"Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümleri uygulanmaz." § 4(2)'deki ikinci çıkış — en güçlü metin çıpası.
İhtar hem sicildeki son adrese hem de temsile yetkili kişilere yollanır; ilan, "ihtarın ulaşmadığı durumlarda" otuzuncu günün akşamı tebligat yerine geçer. § 4(3)'teki üçüncü çıkış.
"…alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak … ihyasını isteyebilir." / "…ortaya çıkabilecek malvarlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal eder." İptal edilen sürenin yeri (§ 3) ve on yıllık çizginin çıpası (§ 7).
"Şirketin, henüz muaccel olmayan veya hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını karşılayacak tutarda para notere depo edilir…" Eksik tasfiye ölçütü (1594, 1372, 71206).
Tasfiyenin sona ermesi üzerine unvanın sicilden silinmesini tasfiye memurları ister. Olağan tasfiye kolunun terkin çıpası.
"Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır." Limited şirket köprüsü — örtük çıpa, ölçülen kararların hiçbirinde anılmaz.
Ticaret şirketlerinde ortakların/pay sahiplerinin şirkete veya tasfiye memurlarına karşı açacağı davalarda basit yargılama usulü. HGK 2018/1935'in çekişmesiz yargı nitelemesinin dayanaklarından (135410, 165164, 167198).
Anayasa m. 153/5 "İptal kararları geriye yürümez." (f. 3: "…iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar"; f. 6: kararlar yargı organlarını bağlar.) § 5'in çekirdek gerilimi — get_article teyitli.
HMK m. 353(1)a-4 / b-1 / b-2 "Diğer dava şartlarına aykırılık bulunması" / esastan ret / "kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde… düzelterek yeniden esas hakkında." § 9'daki teknik dağılım — get_article teyitli.
HMK m. 362(1)-ç Çekişmesiz yargı işlerinde verilen BAM kararları temyiz edilemez. Kesinlik kaydının dayanağı — get_article teyitli.
HMK m. 326/1 "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." Gider yükünün dayanağı (1372, 43449, 59276); bkz. ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu.
HMK m. 373/5 Daire, direnme kararını inceler; şartları varsa dosyayı Hukuk Genel Kuruluna gönderir. § 6'daki HGK zinciri.
HMK m. 114/1-ç, m. 115 Dava şartları ve re'sen araştırma. Hak düşürücü sürenin dava şartı olarak işlenmesi (11. HD E.2023/2431 K.2023/2704).
5174 s. K. m. 10/3 · Tebliğ m. 1-d Oda kaydının silinmesi üzerine sicil kaydının re'sen silinmesi (kanunda değil, tebliğde). § 4(1)'in konusu — metinleri 135410 ve 139798'in gerekçelerinden aktarılmıştır; bağımsız olarak teyit edilmemiştir (boşluk).

⚠️ Kaynak uyarısı: mcp__arguman__get_article('TTK','Geçici 7') boş metin döndürmektedir (hata vermeden). 'nin bu makaledeki metni ve iptal şerhleri yerel yürürlükteki ağaçtan alınmıştır. , 541, 545, 643, 1521 de aynı kaynaktan fıkra numaralı olarak doğrulanmıştır.

B. İçtihat kütüğü — İstanbul BAM 12. HD (36 karar)

B.1 — kolu: "süre öngörülmemiştir" (rejim: olağan tasfiye)

karar_id Künye Tarih Süre bakımından ne yapıldı
1594 E.2025/1580, K.2025/1766 03.11.2025 Terkin 2022, dava 2025; 547 kalıbı + AYM anması; 'e atıf.
1372 E.2025/1544, K.2025/1676 22.10.2025 Terkin 16/09/2013, dava 11/11/2014; "terkinden daha sonra bir tarihte açılmasının" tasfiyeyi eksiksiz kılmadığı.
6264 E.2025/628, K.2025/709 02.05.2025 Terkin 30/04/2015, kira alacağı; 547 kalıbı + AYM anması.
35578 E.2024/1749, K.2024/1659 15.11.2024 Terkin 20/03/2014, hizmet tespiti (1992 dönemi); ~10 yıl sonra açılan dava kabul.
43449 E.2024/729, K.2024/713 09.05.2024 Terkin 20/12/2018; "bu maddeye ilişkin açılacak davalarda hak düşürücü sürenin uygulanması söz konusu olmadığından."
59276 E.2023/2349, K.2023/1895 07.12.2023 Terkin 13/11/2020, rücu davası 10/11/2022; 547 kalıbı.
64693 E.2023/1984, K.2023/1500 05.10.2023 Terkin 10/02/2015, iş davası 01/07/2013 (terkinden önce); "dava dosyası karara bağlanmadıkça tasfiyenin usulen sonlandığı kabul edilemez."
67865 E.2023/1471, K.2023/1117 11.07.2023 Terkin 15/09/2003, dava 2022 — ~20 yıl; süre itirazı reddedildi.
69546 E.2023/468, K.2023/353 09.03.2023 Terkin 09/09/2014; SGK rücu davası; 547 kalıbı.
70037 E.2023/1864, K.2023/1413 22.09.2023 Terkin 14/10/2019; "şirketin aleyhine açılan dava sona ermedikçe … tasfiyenin sonlandırılmasının mümkün olmadığı."
70597 E.2023/286, K.2023/200 09.02.2023 Terkin 23/12/2014, hizmet tespiti 2017; 547 kalıbı.
71206 E.2023/373, K.2023/257 23.02.2023 Terkin 07/10/2016; — ilana cevap verilmemesi alacağı düşürmez.
99658 E.2022/1033, K.2022/892 13.06.2022 Terkin 24/10/2012, rücu davası 03/11/2016; süre ve yetki itirazları birlikte reddedildi.
65751 E.2023/1216, K.2023/919 08.06.2023 Terkin 03/03/2014, iş davası 2009 (terkinden önce); " maddede zamanaşımı süresi öngörülmediğinden."
67527 E.2023/893, K.2023/673 03.05.2023 Rejim hatası kararı: ilk derece Geçici m. 7'ye dayanmış; kaldırıldı (§ 8).
134478 E.2021/1775, K.2021/1535 21.10.2021 Terkin 24/11/1998, dava 2019 — ~21 yıl; "ek tasfiye gerektiren hâllerde hak düşürücü süre söz konusu olmadığı."
165164 E.2020/1149, K.2020/990 13.10.2020 Terkin 07/11/2014; "tasfiyenin sonlandırılması nedeniyle davacının hakkının sona erdiği kabul edilemeyecektir."
167198 E.2020/1205, K.2020/1019 15.10.2020 Terkin 31/10/2006, dava 2010 — 11 yıllık zamanaşımı savunması reddedildi.
247455 E.2019/2123, K.2019/1612 19.12.2019 Terkin 06/12/2012; derdest icra takibi; "terkin edilen şirket hakkında icra takibi mevcut iken tasfiyenin usulen sona erdiği kabul edilemez."
247462 E.2019/2335, K.2019/1607 19.12.2019 Terkin 31/03/2014; "Soyut belirsiz ileride açılacak davalar için ihya kararı verilemez ise de kesinleşen ve tahsil edilmeyen bir alacağın mevcut olduğu sabit olduğundan…"
247671 E.2019/1853, K.2019/1465 21.11.2019 Terkin 18/08/2011, dava 2018 — 7 yıl; "savunmalarının … esas takip ve davalarda incelenebilecek nitelikte olduğu."
255212 E.2019/341, K.2019/263 28.02.2019 "Esasen hakdüşürücü veya zamanaşımı süresinin bu davada incelenmesi de gerekli değildir." En keskin ifade.
257205 E.2019/2, K.2019/191 14.02.2019 "husumet ve zamanaşımına ilişkin savunmasının esas davada inceleneceği."
273278 E.2018/2264, K.2018/1566 06.12.2018 Terkin 29/12/2014; 2007'de başlatılmış takip + 10 iş dosyası; "hak düşürücü sürenin geçtiği … savunmasının dinlenebilir olmadığı."

B.2 — kolu: hak düşürücü süre ve AYM iptali (rejim: re'sen terkin)

karar_id Künye Tarih Süre bakımından ne yapıldı
294953 E.2026/422, K.2026/502 23.03.2026 Korpusun en yeni kararı. Terkin 13/08/2014, dava 04/01/2023; "iptal kararlarının geriye yürümeyeceği" savunması reddedildi — iptal derdest dosyalara uygulanır.
36682 E.2024/1944, K.2024/1860 19.12.2024 Terkin 18/02/2015; AYM künyesi tam; hak düşürücü süre istinaf sebebi "yerinde değildir."
38826 E.2024/1492, K.2024/1371 01.10.2024 Amiral karar. Terkin 13/08/2014, dava 04/01/2023 (8,5 yıl); AYM künyesi + geriye yürüme analizi + 7511 sayılı Kanun değişikliği tam metniyle.
5819 E.2025/341, K.2025/753 07.05.2025 Aynı dosyanın Yargıtay bozması sonrası hâli; "tasfiye memuru vekilinin hak düşürücü sürenin geçtiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmamıştır" (bozma yetki sebebiyledir; bkz. ihya_kesin_yetki).
57891 E.2023/2414, K.2023/1985 21.12.2023 Terkin 18/02/2015, dava 15/04/2022; ilk derece süreden reddetmiş → kaldırma + gönderme (353(1)a-4), gerekçe AYM iptali.
62794 E.2023/2019, K.2023/1696 02.11.2023 Terkin 09/10/2014, dava 02/02/2020; davacı somut norm denetimi istemiş, iptal araya girmiş → kaldırma + gönderme; "davacı vekilinin … Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması talebinin konusu kalmamış."
90900 E.2022/1766, K.2022/1728 05.12.2022 Terkin 14/04/2015, dava 31/08/2021; şirket başka bir kararla zaten ihya edilmiş ve tasfiye hâlinde kayıtlıydı → süreden ret kaldırıldı; ek tasfiyenin kapsamı genişletildi.
93851 E.2022/1630, K.2022/1452 17.10.2022 Terkin 07/07/2014; ihtar yalnız ilanla yapılmış → usulsüz terkin, beş yıllık süre uygulanmaz; ayrıca tasfiye memuru atanması "re'sen dikkate alınmalıdır."
132772 E.2021/1699, K.2021/1740 25.11.2021 Terkin 07/07/2014; terkin anında (27/01/2014 tarihli) derdest dava vardı → Geçici m. 7/2; süreden ret kaldırıldı. (Temyiz yolu açık verilmiştir.)
135410 E.2021/2286, K.2022/221 17.02.2022 Terkin sebebi oda kaydının silinmesi — kanunda yok, tebliğde var → "Kanunun … belirtmediği bir hâl ikincil bir düzenleme ile geçici 7. madde kapsamına alınamaz."
139798 E.2021/851, K.2021/748 25.05.2021 Terkin sebebi "şirketin adresinde bulunmaması" + 2009'dan beri derdest takip → iki çıkış birlikte; süreden ret kaldırıldı.
171688 E.2020/66, K.2020/112 30.01.2020 Terkin 15/11/2013, dava 20/05/2019; terkin anında derdest dava → "hak düşürücü süreye tabi değildir." Geçici m. 7/2 çizgisinin ilk tanığı.

Norm tanıklığı dağılımı: kural bloğunu 8, istisna bloğunu 8 (üst istisna ayrıca 8), kapi bloğunu 8 karar taşır — 3 blokta toplam 24 tanık bağı, 15 ayrı karar (üst istisna ile 17). Bu makale zincirin 36 kararının tamamını kullanmıştır.

C. İçtihat kütüğü — Yargıtay 11. HD (84 karar; künyeler doğrulandı)

C.1 — Zaman bakımından uygulama (tam metni okunmuş) - E.2024/272, K.2024/978 (12.02.2024, bozma) — "iptal kararının derdest davalara derhal uygulanacağı"; Daire kendi önceki bozmasının gereğini bozdu. Meselenin en güçlü tek çapası. - E.2023/6903, K.2024/93 (09.01.2024, bozma) ve E.2023/6697, K.2024/47 (08.01.2024, bozma) — iptal sonrası metni boşluğuyla aktarır; ibarenin Anayasa m. 35 ve 40'a aykırılıktan iptal edildiğini kaydeder. - E.2024/3370, K.2024/4780 (06.06.2024, onama) — ilk derecenin AYM gerekçeli direnmesi "isabetli bulunmuştur." - E.2024/6690, K.2025/899 (13.02.2025, onama) — HGK 20.11.2024, 2024/11-63 E., 2024/569 K.: iptale dayanan direnme "direnme kararı değil yeni hüküm"tür. - E.2024/252, K.2024/447; E.2024/877, K.2024/904; E.2024/528, K.2024/905; E.2024/1174, K.2024/1627; E.2024/1399, K.2024/2113; E.2024/1903, K.2024/2323 (2024) — direnme dosyalarının HGK'ya gönderilmesi kararları.

C.2 — On yıllık malvarlığı çizgisi (tam metni okunmuş) - E.2021/2387, K.2021/6034 (14.10.2021, bozma) — "…tasfiye edilmemiş malvarlığının bulunması hâlinde ise 10 yıl içerisinde…"; çapa: Dairenin 14.02.2017 tarih, 2017/363 E. – 2017/814 K. sayılı ilamı. - E.2024/559, K.2024/767 (06.02.2024, onama) — ipotek ayni haktır; on yıl dolmadığından dava süresindedir. - E.2023/2714, K.2023/3570 (07.06.2023, onama) — şirket adına tescilli araç; on yıllık süre. - E.2024/1252, K.2024/2132 (14.03.2024, onama) — taşınmazlar; AYM iptali + on yıl birlikte. - E.2024/2013, K.2024/3215 (24.04.2024, onama) — onanan ilk derece gerekçesi, on yıllık Hazineye intikal süresinden hareket eder. ⚠️ Karar, dayanak olarak bir Yargıtay HGK ilamı anmakta, ancak künyeyi tutarsız aktarmaktadır ("01.03.2017 tarih 2017/11-3184 E. 2021/1107 K."); bu künye doğrulanmadığından burada dayanak olarak kullanılmamıştır (boşluk).

C.3 — Geçici m. 7/2: terkin anında derdest dava (tam metni okunmuş) - E.2020/6273, K.2021/5244 (21.06.2021, onama) — beş yıl dolmuş olsa da madde uygulanamaz. - E.2021/4039, K.2022/1829 (14.03.2022, onama, oy çokluğu) — terkinden önce başlatılmış ilamlı icra takibi. (Karşı oy, tasfiye memuru atanmamasına ilişkindir; bkz. ihya_memur_atama.) - E.2016/9615, K.2016/8361 (24.10.2016, onama) — çizginin erken tanığı.

C.4 — Süre itirazının kabul edildiği dört karar (tam metni okunmuş; hepsi 15/09/2023'ten önce) - E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023, bozma, oy çokluğu) — "…terkin işlemlerinin … eksik ya da hatalı işlemler sonucunda … yapılması hâlinde bu durum hak düşürücü süreye etkili değildir." Direnme üzerine sonucu tersine dönmüştür (§ 6). - E.2023/1773, K.2023/2083 (05.04.2023, onama) — süre ve hukuki yarar yokluğu birlikte. - E.2021/8177, K.2022/2203 (22.03.2022, onama) — terkin 10/10/2014, dava 22/06/2020. - E.2020/288, K.2020/1181 (10.02.2020, onama) — terkin 21/06/2013, dava 20/09/2018.

C.5 — Konu-eşleşen havuzun geri kalanı. Yukarıda anılmayan kararların künyeleri ham korpusa karşı doğrulanmıştır; gerekçe özetleri etiketleme çıktısıdır ve tam metinden alınmamıştır. Bu nedenle bunlardan doğrudan alıntı yapılmamış, yalnızca çizgi yoğunluğunu göstermek için sayı olarak kullanılmışlardır. Örnekler (hepsi onama, hepsi ihya lehine): E.2025/2260 K.2025/4772, E.2025/2024 K.2025/4749, E.2025/1951 K.2025/4647, E.2025/1345 K.2025/1928, E.2024/5147 K.2024/7238, E.2024/2323 K.2024/3973, E.2024/2896 K.2024/4404, E.2024/2219 K.2024/3598, E.2023/6893 K.2023/7755, E.2023/2243 K.2023/2643.

D. Zaman bakımından uygulama ve mülga hüküm notu

  • Mülga 6762 sayılı Kanun bakımından sorun YOKTUR. Ölçülen 36 istinaf kararının hiçbiri süre için mülga 6762 sayılı TTK'ya dayanmaz. Ek tasfiye 6102 ile getirilmiş bir kurumdur ve zaten 6102'ye 6335 sayılı Kanun m. 38 ile (26/6/2012) eklenmiştir. Bu meselede öğe 10, zaman bakımından uygulama olarak yorumlanmıştır ve asıl konusu 6762→6102 geçişi değil, AYM iptalinin zaman içindeki etkisidir (§ 5).
  • Fıkra/cümle düzeltmesi. İptal edilen ibare, Geçici m. 7'nin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesindedir. Ölçülen kararların bir kısmı yalnızca "(15) numaralı fıkrasında" der (36682), bir kısmı "geçici 7/15. maddesi" biçiminde kısaltır (62794, 135410). Tam çapa , c. 5'tir; yerel yürürlükteki ağaç bunu doğrulamaktadır.
  • RG tarihi düzeltmesi. 11. HD E.2024/3370, K.2024/4780 Resmî Gazete tarihini "13.09.2023" yazmaktadır. Doğru tarih 15.09.2023 (RG 32310)'tür; beş istinaf kararı, üç temyiz kararı ve yerel ağaç bu tarihte birleşir.
  • 7511 sayılı Kanun (29/5/2024, RG 32560) — süre değil, gider. 38826 değişikliği tam metniyle aktarır. Cümlenin Yargıtayca iki kez birebir aktarılan hâli şudur: "Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmolunamaz." (11. HD E.2024/4632, K.2024/8454 ve E.2024/3258, K.2024/4912 — her ikisi de düzelterek onama; hüküm fıkrasından sicil müdürlüğü aleyhine gider/vekâlet ücreti kalemleri çıkarılmıştır.) Bu düzenleme süreyi ilgilendirmez; ayrıntı için bkz. ihya_sicil_mud_gider.
  • İkinci AYM iptali (10/9/2025, E.2025/31, K.2025/183) — süre rejimine etkisi YOKTUR. Yerel yürürlükteki ağaçta Geçici m. 7/15'in sonu şöyle kayıtlıdır: "(Ek cümle:23/5/2024-7511/16 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2025/31, K.: 2025/183 sayılı Kararı ile.)" — yani iptal edilen cümle, 7511 ile eklenen yargılama gideri/vekâlet ücreti yasağıdır, beş yıllık süre değildir (o zaten 2023'te iptal edilmişti ve metinde "(…)" olarak boştur). Bu iptalin yürürlük tarihi kullanılan kaynaklarda kayıtlı olmadığından burada verilmemiştir (boşluk). İptalin doğuracağı sonuç ihya_sicil_mud_gider meselesini ilgilendirir.

E. Mesele ve norm bağı (ÇİFT YÖN)

Bu makale, docs/norm/sirket_ihya.jsononermeler.ihya_sure altındaki 3 norm bloğunu (ve istisna içindeki ust_istisna katmanını) karşılar.

Norm → makale (3/3 blok + üst istisna karşılandı):

Norm bloğu Önerme Dayanak (norm) Makaledeki karşılığı Tanık örtüşmesi
kural " uyarınca ek tasfiye talebi ayrı bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir; olağan tasfiye sonucu terkin edilen şirketlerde süre itirazı ileri sürülemez." § 1 (rejim çatalı), § 2 (metin çıpası + 14 verbatim tanık), § 8 (rejim hatası), Kılavuz B.1 8 kural tanığının tamamının tam metni okundu (1594, 64693, 1372, 70037, 35578, 59276, 43449, 70597) — 8/8
istisna "TTK Geçici 7 kapsamındaki re'sen terkin rejiminde beş yıllık hak düşürücü süre tartışması gündeme gelir." (koşul: terkin Geçici 7 uyarınca re'sen yapılmışsa) TTK Geçici 7 § 3 (metin ve iptal öncesi hâl), § 4 (üç çıkış), Kılavuz B.2 8 istisna tanığının tamamının tam metni okundu (171688, 135410, 132772, 139798, 64693, 1372, 70037, 67865) — 8/8
istisna → ust_istisna "Bu süreye ilişkin sınırlama Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; iptal sonrası hak düşürücü süre uygulanmaz." AYM 2023/33 E., 2023/117 K., 22.06.2023 (RG 15.09.2023) § 5 (iptal + zaman bakımından uygulama), § 6 (temyiz katmanı ve direnme zinciri), § 10 (tarihsel kesme) 8 tanığın tamamının tam metni okundu (36682, 57891, 35578, 1594, 64693, 1372, 70037, 67865) — 8/8
kapı (resen_mi: true; geçilmezse: "talep hak düşürücü süreden reddedilir") "Süre itirazı, ancak dayanılan hukuki sebeple (Geçici 7 re'sen terkin) uyumluysa dinlenir." TTK Geçici 7 § 1 (çatal), § 8 (rejim uyumu), Kılavuz A ve D, § 9 (usulden ret hükmünün akıbeti) 8 kapı tanığının tamamının tam metni okundu (171688, 64693, 1372, 70037, 67865, 35578, 67527, 93851) — 8/8

Makale → norm (her bölüm hangi bloğu besliyor): § 1, § 2, § 8 → kural; § 3, § 4 → istisna; § 5, § 6 → ust_istisna; § 9, Kılavuz A/D → kapi; § 7 (on yıllık çizgi) → hiçbiri — norm bloğunda karşılığı olmayan yeni önerme adayıdır (aşağıda 3 nolu bulgu); § 10 → her üç bloğun ölçüm okuması (yeni önerme üretmez).

Norm bloğu olup makalede karşılığı olmayan önerme: YOKTUR. Makalede olup norm bloğunda karşılığı olmayan önermeler aşağıda beyan edilmiştir.

Komşu meseleler (bu makalenin kapsamı dışı): ihya_sebep_ayrimi (547 ↔ Geçici 7 ayrımı — bu makalenin ön koşulu), ihya_resen_terkin_usulu (terkin işleminin usulü — § 4(1) ve (3)'ün asıl yeri), ihya_hukuki_yarar, ihya_husumet, ihya_kesin_yetki (5819/38826/294953 zincirinin yetki boyutu), ihya_usul_cekismesiz (kesinlik kaydı), ihya_sicil_mud_gider (7511 ve 2025 AYM iptali), ihya_memur_atama, ihya_eksik_tasfiye, ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu.


⚠️ NORM İLE FARK — silinmedi, editöre gidiyor

Makale, ihya_sure norm bloklarıyla sonuç bakımından çelişmez. Altı noktada norm katmanına düzeltme/ekleme önerilmektedir.

  1. ust_istisna._dogrulama_notu kapatılabilir — künye artık ikinci kaynaktan doğrulandı. Norm, AYM künyesi için "Nihai teyit AYM/RG kaynağından yapılmalı" notunu taşır. Bu inceleme künyeyi iki bağımsız katmanda doğrulamıştır: (a) beş istinaf kararı (36682, 38826, 57891, 62794, 294953) tam künyeyi (E.2023/33, K.2023/117, 22/06/2023, RG 15/09/2023 – 32310) birebir aktarır; (b) Yargıtay 11. HD en az üç kararda (E.2024/272 K.2024/978, E.2023/6903 K.2024/93, E.2023/6697 K.2024/47) aynı künyeyi "İlgili Hukuk" başlığı altında anar ve iptal sebebini (Anayasa m. 35 ve 40) ekler; (c) yerel yürürlükteki ağaçta ibarenin yeri fiilen boştur ("(…)"). Öneri: künye kesinleşmiş sayılsın, _dogrulama_notu "AYM/RG kaynağından ayrıca doğrulanmadı, ancak üç bağımsız katmanda teyit edildi" biçiminde güncellensin.

  2. Eksik çıpa — ve . istisna.dayanak yalnız "TTK Geçici 7" der. Oysa istisnanın pratikte hiç uygulanmadığı hâller iki alt fıkraya bağlanır: 7/2 (terkin anında derdest dava/takip varsa madde hiç uygulanmaz — 4 istinaf + 3 temyiz tanığı) ve 7/4-a (ihtarın şirkete ve yetkiliye tebliği; usulsüzse geçerli terkin yoktur — 2 istinaf tanığı). Öneri: istisna.dayanaka "TTK Geçici 7/2" ve "TTK Geçici 7/4-a" eklensin; kapsam sınırı olarak kosul alanına "terkin, maddenin tahdidi hâllerinden birine dayanıyorsa ve usulüne uygunsa" ibaresi işlensin.

  3. Norm bloğunda karşılığı olmayan önerme — on yıllık malvarlığı süresi. Ölçülen temyiz katmanı, tasfiye dışı malvarlığı bulunan hâllerde on yıllık bir süre kurmaktadır ve çıpası Geçici m. 7/15'in hâlen yürürlükteki "on yıl sonra Hazineye intikal" cümlesidir (11. HD E.2021/2387 K.2021/6034 — bozma; E.2024/559 K.2024/767, E.2023/2714 K.2023/3570, E.2024/1252 K.2024/2132 — onama). Bu çizgi beş yıllık ibarenin iptalinden bağımsızdır ve iptal sonrasında da anılmaya devam etmektedir. Norm katmanında hiçbir bloğu yoktur. Öneri: istisna altına ikinci bir üst istisna eklensin — "Şirkete ait tasfiye edilmemiş malvarlığı bulunuyorsa ihya, silinme tarihinden itibaren on yıl içinde istenebilir" (dayanak: TTK Geçici 7/15, c. son). ⚠️ Kanıt sınıfı notu: çizgi İstanbul BAM 12. HD korpusunda hiç ölçülmemiştir; blok, tanığı yalnız temyiz katmanından olan bir önerme olarak işaretlenmelidir.

  4. doctrinal_split: null kaydı düzeltilmelidir — ölçülen bir çatışma vardır. Mesele sayfası "Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok" der. Ölçüm bunu kısmen çürütmektedir: "usulsüz terkin hak düşürücü süreye etkili midir" alt sorusunda 11. HD E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023, oy çokluğu + karşı oy) İstanbul BAM 12. HD'nin çizgisinin (93851, 135410, 139798) tam aksini söylemiştir. Çatışma çözülmüştür — ama norm gerekçesiyle değil, AYM iptali ve ardından gelen direnme/onama ile (E.2024/3370 K.2024/4780). Öneri: doctrinal_split alanı "vardı → 15/09/2023 itibarıyla konusuz kaldı" biçiminde tarihli olarak kaydedilsin; kapı tipi meselelerde kapanmış çatışmaların silinmesi yerine tarihlenmesi hattın hafızasını korur.

  5. kapi.gecilmezse bugün fiilen ulaşılamazdır ve bu beyan edilmelidir. Kapı bloğu "talep hak düşürücü süreden reddedilir" der. Ölçüm: İstanbul BAM 12. HD korpusunda bu sonuç hiç doğmamış (36/36 lehine; ilk derecedeki 7 ret hükmünün 7'si kaldırılmış), temyiz katmanında ise yalnız 15/09/2023 öncesi 4 kararda doğmuştur. Öneri: gecilmezse alanına zaman kaydı eklensin — "(15/09/2023 öncesi dönem için; iptalden sonra bu sonuç ölçülmemiştir)". Aksi hâlde okuyucu yürürlükte olmayan bir kapının karşısında durduğunu sanır.

  6. Terminoloji uyarısı — "beş yıl" ve "on yıl" farklı hukuki niteliktedir. istisna.onerme beş yıllık süreyi "hak düşürücü süre" olarak niteler; bu doğrudur ve içtihatla örtüşür (11. HD E.2023/2431 K.2023/2704: "hak düşürücü süre niteliğinde olup"). Buna karşılık § 7'deki on yıl, bir dava süresi olarak kanunda düzenlenmemiştir; malvarlığının Hazineye intikal süresinden içtihatla türetilmiştir. Norma eklenirse bu ayrım açıkça yazılmalıdır: biri kanuni hak düşürücü süre (artık iptal), diğeri içtihadi bir üst sınırdır. Ayrıca ölçülen kararların bir kısmı süreyi "zamanaşımı" diye anmakta (1372, 65751, 167198), bir kısmı "hak düşürücü süre" demektedir; ikisi aynı şey değildir ve norm metni doğru terimde (hak düşürücü süre) sabit kalmalıdır.


Öz-değerlendirme uyarısı: Buradaki eğilim, zaman çizgisi ve karar akışı, İstanbul BAM 12. HD (istinaf, 36 karar) ve Yargıtay 11. HD (temyiz, 84 karar) korpuslarının ölçülmüş içeriğinden türetilmiştir; bir tahmin veya hukuki görüş DEĞİLDİR. Bu mesele özellikle tarihe duyarlıdır: sonucu belirleyen, sizin dosyanızdaki terkinin türü ve tarihi ile dosyanızın 15/09/2023 itibarıyla kesin hüküm hâline gelip gelmediğidir. Kesin hükümle kapanmış dosyalar bakımından Anayasa m. 153/5 saklıdır ve bu korpusta ölçülmemiştir.

Sentez: aşağıdaki içtihat verisinden derlenmiştir; her önerme içtihada/kaynağa çapalıdır (kararlar linklidir). Hukuki görüş değildir.


Analiz ve içtihat verisi

Tanım

ek tasfiye için AYRI bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre öngörmez; olağan tasfiye sonucu terkin edilen şirketler bakımından ihya/ek tasfiye talebine süre itirazı ileri sürülemez. Buna karşılık TTK Geçici 7 kapsamındaki re'sen terkin rejiminde öngörülen (5 yıllık) hak düşürücü süre tartışması gündeme gelebilir; ancak bu süreye ilişkin sınırlamanın Anayasa Mahkemesince iptal edildiği (somut norm denetimi/derdest dosyaya etkisiyle) gözetilir. Sürenin değerlendirilmesi ihyanın hukuki sebebine (547 mi, Geçici 7 mi) bağlıdır.

Değerlendirme ölçütü

  • Talep ek tasfiye mi (süre itirazı ileri sürülemez) yoksa Geçici 7 mi
  • Geçici 7 ise öngörülen hak düşürücü süre ve AYM iptali gözetilmiş mi
  • Süre itirazı hukuki sebeple uyumlu mu

Eğilim

36 kabul · 0 ret (kapi).

Yıl Kabul Ret
2018 1 0
2019 5 0
2020 3 0
2021 3 0
2022 4 0
2023 11 0
2024 4 0
2025 4 0
2026 1 0

Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)

84 temyiz kararı · 70 onama (kesinleşme) · 75 ihya kabul · 4 ihya ret · 5 belirsiz. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).

Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).

İçtihat zinciri

Kabul yönünde — 36 karar:

  • E.2025/1544 K.2025/1676 (2025-10-22) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Sicilden terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyası
  • E.2025/1580 K.2025/1766 (2025-11-03) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilen şirketin derdest davayla sınırlı ihyasında hukuki yarar ve zamanaşımı
  • E.2025/341 K.2025/753 (2025-05-07) — Kesin yetkili mahkeme dışında açılan ihya davasında dava dilekçesinin reddi
  • E.2025/628 K.2025/709 (2025-05-02) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilen şirketin kira ilişkisinden doğan alacak/tahliye süreçleri için sınırlı ihyası
  • E.2024/1749 K.2024/1659 (2024-11-14) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyasında zamanaşımı/hak düşürücü süre yokluğu
  • E.2024/1944 K.2024/1860 (2024-12-19) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Re'sen terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyası ve tasfiye memuru atanması
  • E.2024/1492 K.2024/1371 (2024-10-01) — Re'sen terkin edilen şirketin ihyası ve hak düşürücü süre değerlendirmesi
  • E.2024/729 K.2024/713 (2024-05-09) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — uyarınca ek tasfiye için ihya davasında hak düşürücü süre yoktur
  • E.2023/2414 K.2023/1985 (2023-12-21) — Anayasa Mahkemesi iptal kararının derdest ihya davasına geriye etkili uygulanması
  • E.2023/2349 K.2023/1895 (2023-12-07) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — uyarınca ek tasfiye zorunluluğunda şirketin ihyası
  • E.2023/2019 K.2023/1696 (2023-11-02) — Re'sen terkin edilen şirketin ihyasında hak düşürücü süreye ilişkin AYM iptal kararının etkisi
  • E.2023/1984 K.2023/1500 (2023-10-05) — Terkin edilen şirketin, sonuçlanmamış dava nedeniyle ihyası
  • E.2023/1216 K.2023/919 (2023-06-08) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Ek tasfiye işlemleri için terkin edilen şirketin ihyası talebi
  • E.2023/893 K.2023/673 (2023-05-03) — Tasfiye ile terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyası
  • E.2023/1471 K.2023/1117 (2023-07-11) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilen şirketin uyarınca sınırlı ihyasında hak düşürücü süre bulunmaz
  • E.2023/468 K.2023/353 (2023-03-09) — Terkin edilen şirketin ihyası ve ek tasfiye için hak düşürücü süre yok
  • E.2023/1864 K.2023/1413 (2023-09-22) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilen şirketin, sonlanmamış davası nedeniyle ihyası
  • E.2023/286 K.2023/200 (2023-02-09) — Terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyasında hak düşürücü süre yokluğu
  • E.2023/373 K.2023/257 (2023-02-23) — Tasfiyesi tamamlanan şirketin ek tasfiye işlemleri için ihyası
  • E.2022/1766 K.2022/1728 (2022-12-05) — Terkin edilen şirketin ihyasında hak düşürücü süre değerlendirmesi
  • E.2022/1630 K.2022/1452 (2022-10-17) — Sicilden re'sen terkin edilen şirketin ihya davasında ihtarın usulsüzlüğü
  • E.2022/1033 K.2022/892 (2022-06-13) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Derdest davanın sonlandırılması için terkin edilen şirketin ihyası
  • E.2021/1699 K.2021/1740 (2021-11-25) — Terkin tarihinde derdest davası bulunan şirkete hak düşürücü süre uygulanamaz
  • E.2021/1775 K.2021/1535 (2021-10-21) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Tasfiyesi tamamlanan şirketin ek tasfiye nedeniyle ihyası ve husumet
  • E.2021/2286 K.2022/221 (2022-02-17) — Oda kaydı silinmesi nedeniyle terkinde TTK geçici 7. madde uygulanamaz
  • E.2021/851 K.2021/748 (2021-05-25) — Terkin usulsüzse TTK geçici 7. maddedeki hak düşürücü süre uygulanmaz
  • E.2020/1149 K.2020/990 (2020-10-13) — Tasfiye ile sicilden terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyası
  • E.2020/1205 K.2020/1019 (2020-10-15) — Tasfiye sonrası ihya davasında husumet ve hukuki yarar değerlendirmesi
  • E.2020/66 K.2020/112 (2020-01-30) — Derdest davası bulunan şirket TTK geçici 7. maddedeki hak düşürücü süreye tabi değildir
  • E.2019/2123 K.2019/1612 (2019-12-19) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Devam eden icra takibi nedeniyle terkin edilen şirketin ek tasfiye için ihyası
  • E.2019/2335 K.2019/1607 (2019-12-19) — Terkin edilen şirketin ihyasında hukuki yarar: tahsil edilemeyen kesin alacak
  • E.2019/1853 K.2019/1465 (2019-11-21) — Tasfiye sonrası ek tasfiye zorunluluğunda şirketin ihyası
  • E.2019/341 K.2019/263 (2019-02-28) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Ek tasfiye işlemleri için şirketin uyarınca ihyası
  • E.2019/2 K.2019/191 (2019-02-14) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Ek tasfiye işlemleri için şirketin uyarınca ihyası
  • E.2018/2264 K.2018/1566 (2018-12-06) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Tasfiyesi tamamlanan şirketin derdest icra/dava dosyaları nedeniyle ihyası
  • E.2026/422 K.2026/502 (2026-03-23) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — AYM iptal kararının derdest dosyalara etkisi ve hak düşürücü süre

MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). zincir LLM etiketleyici (enum-kilitli structured output; CC ölçek koşusu, 12-mesele v2) ile kuruldu; rol=MERİTS taslak (neticeten ihya sonucu), istinaf tasarrufu değil. Yargıtay 11.HD temyiz katmanı ayrı korpustan (aynı 12 mesele; İst BAM zincirini değiştirmez).

Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/ihya_sure · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.