Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Haksız fiile dayalı alacakta yetki itirazı ve ihtiyati hacze itirazın reddi
2020/884 E. 2020/779 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Alacağın kaynağı büyük oranda haksız fiilden ibaretse, HMK 16/1 uyarınca haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir; taraflar arasındaki yetki sözleşmesi tacir olmayan borçlu için geçerli olmasa da, alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin bu esasa göre yetkili çıkması halinde sonuç itibariyle yetki itirazının reddi isabetsiz sayılmaz. Ayrıca ihtiyati hacze itirazda, alacaklının alacağının varlığı yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde ortaya konulduğunda ve borçlunun itirazları İİK…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatyetki sözleşmesihaksız fiilmenfi tespit davası
-
Dava şartı yokluğunda ret halinde maktu vekalet ücreti takdiri
2020/801 E. 2020/782 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi halinde, davalı yararına A.A.Ü.T. 7/2. madde uyarınca tarifenin üçüncü kısmında yazılı maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir; dilekçe yazım ücreti gibi başka bir kaleme hükmedilmesi hatalıdır.
-
Cari hesap alacağında yaklaşık ispatla ihtiyati haciz koşullarının oluşması
2020/828 E. 2020/784 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Cari hesaptan kaynaklanan bir alacak için ihtiyati haciz talep edilmesi halinde, alacaklının fatura, sevk irsaliyesi, cari hesap ekstresi, sipariş yazışmaları ve BA-BS analiz raporları gibi belgelerle alacağın varlığı ve miktarı hakkında yaklaşık ispatı sağlaması ve faturaların vade tarihleri itibariyle borcun muaccel olduğunun anlaşılması, borçlunun alacağın ileri bir vadeye bağlandığını ileri sürmemesi durumunda İİK 257/1 ve 258/1 koşullarının oluştuğu kabul edilir ve ihtiyati haciz talebinin reddi yerinde görülmez.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatcari hesap alacağımuacceliyethaciz sebepleri
-
İstinaf harcının eksik yatırılması nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2020/827 E. 2020/770 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda yatırılması gereken nispi harç yerine maktu harç yatırılmışsa, HMK 344. madde uyarınca harcın ikmali için dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
istinaf karar harcınispi harçmaktu harçharcın ikmaligeri çevirme
-
Bölge Adliye Mahkemesi başlama tarihinden önceki hükümde temyiz yolu
2020/609 E. 2020/765 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen ilk derece mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu incelemesi istinaf değil, temyiz olduğundan; bu tarihten önce verilmiş bir karara ilişkin dosya, istinaf mahkemesince esasa girilmeden Yargıtay'a gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iade edilir.
Bölge Adliye Mahkemesi geçiş dönemiHMK Geçici 3. maddetemyiz-istinaf kanun yolu ayrımı
-
İtirazın iptali davası açıldıktan sonra menfi tespit davasında hukuki yarar yokluğu
2018/2360 E. 2020/756 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Aynı borca ilişkin olarak alacaklı tarafından itirazın iptali davası açılmışsa, bu dava açıldıktan sonra borçlu tarafından aynı borç nedeniyle açılan menfi tespit davasında hukuki yarar bulunmaz; zira menfi tespit davasında ileri sürülebilecek savunma sebepleri itirazın iptali davasında da ileri sürülebilir. Hukuki yarar dava şartı olduğundan mahkemece resen gözetilir ve noksanlığı halinde dava usulden reddedilir.
menfi tespit davasıitirazın iptali davasıhukuki yarardava şartıresen inceleme
-
İpotek borçlusuna itirazın iptali davasında takip öncesi ihtar dava şartı değildir
2018/1925 E. 2020/761 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan ilamsız icra takibinde, ipotek borçlusu aynı zamanda alacağa ilişkin kambiyo senetlerinden müteselsil kefil/müşterek borçlu sıfatıyla sorumluysa, bu borçluya Türk Medeni Kanunu'nun 887. maddesi kapsamında takipten önce ihtar çekilmesi şartı aranmaz; ayrıca takipten önce ihtar çekilmesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. maddesinde sayılan dava şartlarından biri olmadığından ve özel bir kanunda da bu yönde düzenleme bulunmadığından, bu hususun dava şartı olarak kabul edilip davanın usulden…
itirazın iptaliipoteğin paraya çevrilmesidava şartımüteselsil kefilmüşterek borçluihtar
-
Marina bağlama ücretinden yazılı sözleşme olmasa da sorumluluk
2018/2015 E. 2020/755 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Marina hizmetlerinden yararlanan tekne sahibi ile Marina işletmesi arasında yazılı bir sözleşme bulunmasa da, hizmetin fiilen verildiği sabit olduğunda tekne sahibi tahakkuk eden hizmet bedelinden sorumludur; yazılı sözleşme yokluğu, hizmet bedelini ödemekten kaçınma gerekçesi olamaz.
itirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacakhak düşürücü sürebağlama ücretimarina sözleşmesi
-
Ticari menfi tespit davalarında arabuluculuk dava şartı aranmaz
2020/876 E. 2020/760 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticari nitelikteki menfi tespit davaları, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davası niteliğinde olmadığından ve bu davalar sonucunda kurulan olumsuz tespit hükmü doğrudan ilamların icrası yoluyla takibe konulamayacağından, TTK 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvuru dava şartı bu davalar için aranmaz; bu şartın yerine getirilmediği gerekçesiyle verilen usulden ret kararı hukuka aykırıdır ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir.
menfi tespit davasıarabuluculuk dava şartıticari davailamların icrasıolumsuz tespit hükmü
-
Sözleşme aslı sunulmayınca imza inkarı ispatlanamaz
2018/2330 E. 2020/718 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kredi sözleşmesine dayalı kefaletten kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalı kefil imzasını inkar ederse ve davacı, sözleşme aslını ibraz etmeksizin sadece fotokopi üzerinden yapılan imza incelemesine dayanırsa; imzanın davalıya ait olmadığının tespiti halinde davacı ispat yükünü yerine getirememiş sayılır ve dava reddedilir. Sözleşme aslının istinaf aşamasında dahi sunulmaması bu sonucu değiştirmez; ayrıca imzanın sahte çıkması davacının davaya sebebiyet vermediği anlamına gelmez, davanın reddi nedeniyle davacı yargılama gideri ve vekalet…
itirazın iptalikefalet sözleşmesiimza inkarıispat yüküsözleşme aslının ibrazımüşterek borçlu müteselsil kefil
-
Kesinlik sınırı içindeki hükme karşı istinafın usulden reddi
2020/934 E. 2020/710 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
Miktar veya değeri, HMK Ek 1. madde kapsamında belirlenen kesinlik sınırını (yürürlükteki dönem itibarıyla 4.400-TL) geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları kesindir; bu sınır içinde kalan hükümlere karşı yapılan istinaf başvurusu, HMK 341/2 ve 346/1 uyarınca usulden reddedilir.
kesinlik sınırımalvarlığı davasıistinaf başvurusunun usulden reddiarabuluculuk ücreti
-
Görevsizlik sonrası intikalde arabuluculuk dava şartı ve HMK 115/3
2020/800 E. 2020/714 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Görevsizlik kararıyla başka bir mahkemeye intikal eden ticari nitelikli bir davada, dava açıldığı sırada arabuluculuk dava şartına aykırılık bulunsa da, bu eksiklik mahkemece davanın esasına girilmeden önce fark edilip taraflarca ileri sürülmemiş ve dosya görevli mahkemeye intikal edinceye kadar arabuluculuk süreci tamamlanarak anlaşamama tutanağı dosyaya sunulmuşsa, HMK 115/3 uyarınca başlangıçtaki dava şartı noksanlığı hüküm anında giderilmiş sayılır ve dava bu nedenle usulden reddedilemez; işin esasına girilmesi gerekir.
dava şartıarabuluculukHMK 115/2HMK 115/3görevsizlik kararıticari dava
-
Tacir olan davalının adli yardım talebi reddedilince harç tamamlanması için dosya iadesi
2020/387 E. 2020/693 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Tacir sıfatını haiz bir ticaret şirketinin adli yardım talebinde bulunması mümkün değildir; bu nedenle reddedilen adli yardım talebine yapılan itirazın da reddi halinde, istinaf harcının (nispi istinaf harcı ve başvuru harcı) tamamlanması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekir.
-
Adli yardım talebinin reddi sonrası harç eksikliği nedeniyle geri çevirme
2020/224 E. 2020/687 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda adli yardım talebinde bulunulup bu talep reddedildiğinde ve ret kararına yasal sürede itiraz edilmediğinde, adli yardım talebinin reddi kesinleşir; bu halde başvuran tarafın eksik kalan istinaf harçlarını (peşin istinaf karar harcı ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı) tamamlaması için muhtıra tebliğ edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi gerekir.
adli yardımistinaf karar harcıistinaf kanun yoluna başvurma harcıgeri çevirmeön inceleme
-
Sözleşmeyi haklı fesheden tarafın karşı tarafın zarar iddiasına karşı korunması
2018/1847 E. 2020/682 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sabit fiyatlı bir sürekli edim ilişkisinde, fiyatların değişen ekonomik koşullara (döviz kuru, vergi artışı gibi) göre belirli aralıklarla gözden geçirilmesi taahhüt edilmiş ancak bu taahhüde uyulmamışsa, karşı tarafın bu nedenle sözleşmeyi feshetmesi haklı nedene dayanır ve fesih nedeniyle piyasadan daha yüksek fiyatla tedarik yapıldığına dayalı zarar iddiası (mahsup) dinlenmez. Ayrıca taraflar arasında alacak miktarında ihtilaf bulunmayan, ticari defter kayıtlarıyla mutabık likit alacaklarda icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.
itirazın iptalihaklı fesihsürekli edim sözleşmesiicra inkar tazminatılikit alacakmücbir sebep
-
Feragat nedeniyle ilk derece kararının kaldırılıp davanın reddi
2018/2033 E. 2020/678 K. ·
Menfi tespit / İstirdatferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi sırasında hüküm kesinleşmeden önce davacının (yetkili vekili aracılığıyla) davadan feragat etmesi halinde, feragat davayı kesin olarak sona erdiren ve davalının kabulüne bağlı olmayan bir işlem olduğundan, ilk derece kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir; bu durumda davalının istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına hükmedilir.
-
Kesinlik sınırı altında kalan hükme yönelik istinafın usulden reddi
2020/749 E. 2020/680 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda, kesinlik sınırının belirlenmesinde dava değeri değil, kabul edilen (hükme esas alınan) miktar esas alınır; kabul edilen kısım kanunda belirtilen kesinlik sınırının altında kalıyorsa hükme karşı yapılan istinaf başvurusu usulden reddedilir.
-
Takipten sonra yapılan kısmi ödemenin mahsubu ve icra masrafından sorumluluk
2018/2608 E. 2020/667 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibi başlatıldıktan sonra borçlu tarafından yapılan ödeme, asıl alacağın tamamını karşılasa da, borçlunun icra takip masrafları ve icra vekalet ücretinden sorumluluğu (İİK 59, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.11) devam eder. Bu tür kısmi ödemeler TBK 100 uyarınca öncelikle ferilere (masraf ve vekalet ücreti gibi) mahsup edilir; bu nedenle mahsup sonrası kalan bakiye tutar, niteliği itibarıyla asıl alacak sayılır ve bu bakiye için itirazın iptali talep edilebilir.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıicra takip masrafıicra vekalet ücretimahsupTBK 100
-
BAM'ın göreve başlama tarihinden önceki hükümde temyiz yolu uygulanır
2018/2511 E. 2020/655 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden (20/07/2016) önce verilen ilk derece mahkemesi kararlarına karşı kanun yolu bakımından istinaf değil temyiz incelemesi uygulanır; bu durumda BAM esasa girmeden dosyayı Yargıtay'a gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iade eder.
kanun yolutemyiz incelemesiHMK Geçici 3. maddeBölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçme tarihi
-
Dava konusuz kalsa da haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatı
2018/2225 E. 2020/661 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibine yapılan itirazın, itirazın iptali davası açıldıktan sonra geri çekilmesi nedeniyle dava konusuz kalsa bile, alacağın likit ve belirlenebilir olması ve takibin bu itiraz nedeniyle durmuş olması halinde, davalının haksız itirazı nedeniyle davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir; davanın esassız kalması tazminat talebini ortadan kaldırmaz.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıdavanın konusuz kalmasıitirazdan feragathaklılık durumu
-
Eksik istinaf harçlarının tamamlanması için dosyanın geri çevrilmesi
2020/736 E. 2020/659 K. ·
Alacakön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda, birleşen dava yönünden nispi istinaf karar harcı ve istinaf kanun yoluna başvurma harcı yatırılmamışsa, bu eksikliğin tamamlanması için dosya ön inceleme aşamasında ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
-
Davadan feragat nedeniyle ilk derece kararının kaldırılıp davanın reddi
2019/934 E. 2020/647 K. ·
Ticari şirket (genel)feragat nedeniyle ret
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulduktan sonra, dosya istinaf incelemesi aşamasındayken davacının davadan feragat etmesi halinde, feragat HMK 307 ve 309 uyarınca davayı kesin olarak sona erdiren tek taraflı bir işlem olduğundan, ilk derece kararı kaldırılarak vaki feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir; feragatin sonucu olarak davalının istinaf başvurusunun incelenmesine de yer olmadığına hükmedilir.
davadan feragatferagat nedeniyle retistinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığıkesin hüküm sonucu
-
Halk otobüsü kazasında ruhsat sahibi olmayan belediyenin sorumluluğu
2020/580 E. 2020/638 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir özel halk otobüsü işletme ruhsatını veren ve otobüslerin bilet/kart uygulamalarında denetim ve kontrol yetkisine sahip olan kurum, aracın maliki olmasa dahi, KTK 85. madde kapsamında işleten sıfatıyla, sürücünün kusurundan araç maliki işleten ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilir; bu husus gözetilmeden salt ruhsat/malik kaydına bakılarak verilen pasif husumet yokluğu kararı hukuka aykırıdır.
işleten sıfatıpasif husumetmüteselsil sorumlulukmotorlu araç işletenin hukuki sorumluluğudenetim ve kontrol ilişkisi
-
Pos Hesabına Konulan Blokede Yaklaşık İspat Koşulunun Oluşmaması
2020/685 E. 2020/640 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmeyle tanınan rehin hakkına dayalı bloke/hapis işleminin sözleşme ve risk durumuna uygun kullanılıp kullanılmadığının yargılama yapılmadan belirlenemediği durumlarda, ihtiyati tedbir için gerekli yaklaşık ispat koşulu henüz oluşmamış sayılır ve tedbir talebi reddedilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatrehin hakkıhapis hakkıchargebacküye işyeri sözleşmesi
-
Davadan ve istinaf başvurusundan feragat nedeniyle davanın reddi
2020/686 E. 2020/633 K. ·
Menfi tespit / İstirdatferagat nedeniyle ret
Davacının davadan feragat ettiğinin ve karşı tarafın da istinaf başvurusundan feragat ettiğinin mahkemece/dairece saptanması halinde, feragat işleminin geçerliliği (feragate yetkili vekil tarafından yapılıp yapılmadığı) incelenerek, hükmün kesinleşmesine kadar feragatin mümkün olduğu ilkesi uyarınca ilk derece kararı kaldırılır ve vaki feragat nedeniyle davanın reddine, istinaf başvurusunun da feragat nedeniyle reddine karar verilir.
davadan feragatistinaf başvurusundan feragatferagate yetkiHMK 307HMK 309
-
Harç eksikliği ve tebligat eksikliği nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2020/709 E. 2020/630 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda yatırılması gereken nispi harcın eksik yatırılması veya dosyada icra takibine ilişkin ödeme emri tebligatına dair belgenin bulunmaması hâlinde, BAM esasa girmeden HMK 344 ve HMK 352 uyarınca dosyayı bu eksikliklerin tamamlanması için ilk derece mahkemesine geri çevirir.
istinaf karar harcınispi harçödeme emri tebligatıön incelemegeri çevirme
-
İstinaf incelemesi sırasında feragat benzeri beyanla konusuz kalma
2019/1533 E. 2020/624 K. ·
Tazminatkonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İstinaf incelemesi sırasında davacının davayı takip etmeyeceğini ve bu davadan doğan hak taleplerinden feragat ettiğini beyan etmesi, karşı tarafın da yargı gideri ve vekalet ücreti talep etmediğini bildirmesi halinde, istinaf başvurusunun konusu kalmamış olur ve başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
konusuz kalmaistinaf başvurusunun konusu kalmamasıHMK 150durma kararıişlemden kaldırma
-
Adli yardım talebi reddedilen davalının harç tamamlanmak üzere iadesi
2020/549 E. 2020/625 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda adli yardım talebinde bulunan tarafın bu talebi reddedilir ve itirazı da üst mercice reddedilirse, istinaf başvurusuna ilişkin harçların tamamlattırılması amacıyla dosya HMK 344/1 uyarınca ilk derece mahkemesine gönderilir.
-
Birleşen dava harç eksikliği nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2020/693 E. 2020/607 K. ·
Ticari şirket (genel)ön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Asıl ve birleşen davalarda ayrı ayrı verilen hükümlerin her ikisi de istinaf edilmişse, her dava için ayrı istinaf karar ve başvuru harcı yatırılması gerekir; tek harç yatırılmış olması hâlinde eksikliğin tamamlanması amacıyla dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
istinaf karar harcıistinaf başvuru harcıgeri çevirmebirleşen dava
-
Alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevli mahkeme
2020/577 E. 2020/612 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Alacağın temliki sözleşmesine dayanılarak açılan itirazın iptali davasında; temlik sözleşmesi bağımsız nitelikte olup, temlik edilen alacağın asıl borçlusu davada taraf değilse, dava TTK'da sayılan mutlak ticari davalardan değilse ve taraflardan biri (davacı) tacir değilse, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilişkili sayılmaz ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil, HMK 2. madde gereği genel görevli asliye hukuk mahkemesidir.
alacağın temlikiitirazın iptalimutlak ticari davagörevsizlikgenel görevli mahkeme