6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Haksız fiile dayalı alacakta yetki itirazı ve ihtiyati hacze itirazın reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/884 E. 2020/779 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Alacağın kaynağı büyük oranda haksız fiilden ibaretse, HMK 16/1 uyarınca haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir; taraflar arasındaki yetki sözleşmesi tacir olmayan borçlu için geçerli olmasa da, alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin bu esasa göre yetkili çıkması halinde sonuç itibariyle yetki itirazının reddi isabetsiz sayılmaz. Ayrıca ihtiyati hacze itirazda, alacaklının alacağının varlığı yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde ortaya konulduğunda ve borçlunun itirazları İİK 265'te sayılan itiraz sebeplerinden değilse, bu itirazlar menfi tespit davasında ileri sürülebilecek nitelikte kabul edilerek itirazın reddi doğru bulunur.

Ele alınan sorunlar

Yetki itirazı → ret

İddia: Muteriz vekili, taraflar arasındaki yetki sözleşmesinin şartlarının bulunmadığını, müvekkilinin tacir ya da kamu tüzel kişisi olmadığından HMK 17 uyarınca yetki sözleşmesi yapamayacağını, yerleşim yerine göre Küçükçekmece Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Banka Teftiş Kurulu raporuna göre borçlunun banka çalışanı iken müşteri sırrı niteliğindeki bilgileri maddi menfaat karşılığında verdiği tespit edilmiş ve alacak bu suistimal (haksız fiil) nedeniyle talep edilmiştir. HMK 16/1 uyarınca haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri de yetkilidir. Alacağın büyük oranda haksız fiile dayandığı anlaşıldığından, alacaklı bankanın yerleşim yeri (Beşiktaş) itibariyle ihtiyati haczi veren mahkeme yetkilidir. İlk derece mahkemesinin alacağın haksız fiilden kaynaklandığını gözetmeyip tacir olmayan borçlu için geçersiz bir yetki sözleşmesine dayanarak yetki itirazını reddetmesi gerekçe yönünden doğru değildir; ancak sonuç itibariyle yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

İhtiyati hacze esastan itiraz (alacağın varlığı ve İİK 265 kapsamı) → ret

İddia: Muteriz vekili, müvekkilinin bankaya vadesi gelmiş veya gelmemiş hiçbir borcu bulunmadığını, alacaklının alacağını yaklaşık olarak dahi ispat edemediğini ve dosyaya delil sunamadığını ileri sürerek itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Alacaklının dayandığı deliller şeklen hukuka aykırı bir yan taşımamakta olup alacaklının alacağının varlığı hususunda yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde mahkemede kanaat uyandırmıştır. Bu itibarla itiraz eden borçlu tarafın iddiaları İİK 265'te sayılan itiraz sebeplerinden olmayıp esas mahkemece yapılacak yargılamaya konu edilebilecek niteliktedir; ancak borçlu tarafça açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebilir. Bu nedenle mahkemenin ihtiyati hacze itirazın reddi yönündeki kararında isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Alacağın haksız fiile dayandığı hallerde HMK 16/1'e göre yetkinin belirlenmesi ve geçersiz yetki sözleşmesine dayanan yetki itirazı reddinin sonuç itibariyle doğru olabileceği; İİK 265 kapsamına girmeyen itirazların menfi tespit davasına bırakılması yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Haksız fiilden doğan alacaklarda, HMK 16/1 uyarınca haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir; alacağın büyük oranda haksız fiile (suistimal) dayandığı hallerde alacaklının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz yaklaşık ispat yetki sözleşmesi haksız fiil menfi tespit davası İİK 265

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 265 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 16(1)HMK 17

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/884

KARAR NO 2020/779

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/06/2020 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/141 D.İş 2020/141 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2020

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 23/06/2020 tarihli ek kararın muteriz vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; borçlu ... için suistimal ve ek hesaptan kaynaklanan 67.595,97-TL alacağının tahsili için borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ihtiyati haciz talebinin kabulüyle 67.595,97-TL alacak yönünden borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine %15 teminat karşılığı ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

Borçlu ... vekili; öncelikle yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin Avcılar/İstanbul adresinde ikamet ettiğini, Küçükçekmece Adliyesinin yetkili olduğunu, bu sebeple öncelikle yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ettiğini, esasa ilişkin itirazlarında ise; Müvekkilinin ihtiyati haciz talep eden bankada memur olarak çalıştığını, sonrasında hakkında yürütülen haksız ve hukuka aykırı soruşturma nedeni ile istifaya zorlanarak 25/09/2019 tarihinde görevinden istifa ettiğini,müvekkilinin bankaya hiçbir borcunun bulunmadığını, borç olsa bile borcun miktarının soruşturma devam ettiğinden belli olmadığını, müvekkilinin bankaya rehinle temin edilmemiş bir para borcunun da bulunmadığını, müvekkilinin muayyen yerleşim yerinin bulunduğu bu sebeple alacaklının iddiası gibi malları gizleme ve kaçırmasının delilsiz ve gerçek dışı olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece 23/06/2020 tarihli ek karar ile; taraflar arasındaki sözleşmenin 153. maddesinde İstanbul mahkemelerinin taraflarca kabul edilmiş olduğundan ihtiyati haczin yetkisine ilişkin itirazının reddine, alacaklı tarafın dayandığı delillerin şeklen hukuka aykırı bir yan taşımadığı ve alacaklının alacağının varlığı hususunda yaklaşık ispat kuralları çerçevesinde mahkemede kanaat uyandırdığı, bu itibarla itiraz eden borçlu tarafın iddialarının kanunda sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı ve esas mahkemece yapılacak yargılamaya konu edilebilecek bir iddia olduğu, gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Muteriz vekili; yetki sözleşmesi şartları bulunmadığından yapılan yetki sözleşmesinin geçersiz olduğunu, müvekkili adresine göre yetkili mahkemenin Küçükçekmece Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin tacir ya da kamu tüzel kişisi olmadığını, müvekkilinin HMK 17.maddesi uyarınca yetki sözleşmesi yapabilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin söz konusu bankaya vadesi gelmiş veya vadesi gelmemiş hiçbir borcu bulunmadığını,alacaklının alacağını yaklaşık olarak dahi ispat edemediğini ve dosyaya hiçbir delil sunamadığını, bu nedenlerle itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK'nın 257/1. Maddesi gereğince " rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczini talep edebilir.İhtiyati hacze itiraz ise İ.İ.K.'nın 265. Maddesinde düzenlenmiş olup; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.Banka Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 9.10.2019 tarihli ,SR 19-075 numaralı soruşturma raporu ile karşı yan borçlunun alacaklı banka çalışanı iken müşteri sırrı teşkil eden 32.511-adet raporu maddi menfaat karşılığında bir kısım kişilere verdiği tesbitlerine yer verildiği ,banka tarafından 16.1.2020 tarihinde kat ihtarı keşide edilerek 66.454,29-TL (suistimal )nedeniyle alacağın talep edildiği anlaşılmaktadır.HMK 16(1) Haksız fiilden doğan davalar da ,haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ,ya da zarar görenin yerleşim yeri de yetkilidir.

Bankaca talep olunan alacağın çok büyük oran da haksız fiile dayalı (suistimal ) nedeniyle olduğu anlaşılmakla,HMK 16 maddesi uyarınca alacaklı bankanın yerleşim adresi (Beşiktaş) itibariyle ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yargı alanındadır.Bu sebeble yetki itirazı yerinde değildir. İlk derece mahkemesince alacağın kaynağının haksız fiil olduğunun gözetilmeden,tacir olmadığı anlaşılan itiraz eden borçlunun geçerli olmayan yetki sözleşmesi esas alınarak yetki itirazının reddi doğru değil ise de ,ancak yetki itirazının reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik yoktur.Öte yandan alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispat ettiği, muteriz itirazlarının İİK 265.maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp ancak borçlu tarafça açılacak menfi tespit davasında ileri sürülebileceğinden ;mahkemenin ihtiyati hacze itirazın reddi yönünde vermiş olduğu kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yoluna başvuran muteriz tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/09/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/166034 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.