Yabancı hukuka tabi yönetici sorumluluğu — uygulanacak hukuk ayrımı
Esastan · emsal yerleşik 10 karar
Dal: Kurucuların, yöneticilerin ve denetçilerin sorumluluğu → Komşu rejimlerle sınır
Dayanak:
etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
MÖHUK 34⚖MÖHUK 9⚖TTK 553⚖
Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
- Esastan · emsal / Yan · kapı
- Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
- Yerleşik (kanonik) / aday
- Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
- Eğilim (kabul / ret)
- İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
- Doktriner çelişki
- Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
- İçtihat zinciri
- Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.
Yapısal analiz
Yabancı ülkede kurulmuş şirketin yöneticileri aleyhine Türkiye'de açılan sorumluluk davasında uygulanacak hukuk MÖHUK'a göre belirlenir; haksız fiil niteliğindeki taleplerde MÖHUK 34, şirketin iç ilişkisine dair taleplerde ise idare merkezi hukuku ölçüt alınır. Hâkim yabancı hukuku re'sen araştırmakla yükümlüdür (MÖHUK 2). ⚠️ ÖLÇÜM NOTU: bu küme İstanbul BAM korpusuna özgüdür (18 karar, %10,7); Yargıtay temyiz korpusunda 3 karardır.
Ölçütler
- Uyuşmazlık haksız fiil mi yoksa şirketin iç ilişkisi mi
- MÖHUK uyarınca uygulanacak hukuk belirlenmiş mi
- Yabancı hukuk re'sen araştırılmış mı (MÖHUK 2)
Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.
Tanım
Yabancı ülkede kurulmuş şirketin yöneticileri ret Türkiye'de açılan sorumluluk davasında uygulanacak hukuk MÖHUK'a göre belirlenir; haksız fiil niteliğindeki taleplerde MÖHUK 34, şirketin iç ilişkisine dair taleplerde ise idare merkezi hukuku ölçüt alınır. Hâkim yabancı hukuku re'sen araştırmakla yükümlüdür (MÖHUK 2). ⚠️ ÖLÇÜM NOTU: bu küme İstanbul BAM korpusuna özgüdür (18 karar, %10,7); Yargıtay temyiz korpusunda 3 karardır.
Değerlendirme ölçütü
- Uyuşmazlık haksız fiil mi yoksa şirketin iç ilişkisi mi
- MÖHUK uyarınca uygulanacak hukuk belirlenmiş mi
- Yabancı hukuk re'sen araştırılmış mı (MÖHUK 2)
Eğilim
8 kabul · 0 ret (esas).
| Yıl | Kabul | Ret |
|---|---|---|
| 2024 | 8 | 0 |
Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)
2 temyiz kararı · 1 onama (kesinleşme) · 2 sorumluluk kabul / kapıdan geçti · 0 sorumluluk ret / kapıda durdu. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).
Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).
İçtihat zinciri
Kabul yönünde — 8 karar:
- E.2021/2090 K.2024/1464 (2024-10-14) — Yabancı ortaklık yöneticisinin haksız fiilden sorumluluğunda uygulanacak hukuk ve faiz sınırı
- E.2021/1583 K.2024/1452 (2024-10-11) — Yurt dışında iflas eden şirket yöneticisinin haksız fiilden sorumluluğu
- E.2021/894 K.2024/1451 (2024-10-11) — Yabancı unsurlu şirket yöneticisi sorumluluğunda uygulanacak hukuk ve faiz oranı
- E.2024/519 K.2024/1501 (2024-10-21) — Yabancı iflas kararı tenfiz edilmeden Türkiye'de haksız fiile dayalı bireysel alacak davası
- E.2024/475 K.2024/1540 (2024-10-25) — Yabancı unsurlu haksız fiilde uygulanacak hukuk ve iflas masasına kayıt
- E.2023/1448 K.2024/1539 (2024-10-25) — Yabancı unsurlu haksız fiilde uygulanacak hukuk ve iflas kaydının delil değeri
- E.2022/561 K.2024/1620 (2024-11-11) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Şirket yöneticisinin haksız fiilinden kaynaklanan zararda uygulanacak hukuk
- E.2022/384 K.2024/1465 (2024-10-14) — Yabancı unsurlu haksız fiilde uygulanacak hukuk ve şirket yöneticisinin sorumluluğu
MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). Yargıtay katmanı ham metinden CC triyajıyla etiketlendi (enum-kilitli, rol mesele TİPİNE göre: esas meselede sorumluluk kabul/ret, kapı meselesinde geçti/geçemedi); İst BAM katmanı aynı taksonomiyle etiketlendi.
Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/sor_yabanci_hukuk_ayrim · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.