Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
İstinaftan feragat üzerine başvurunun feragat nedeniyle reddi
2018/2168 E. 2020/908 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve dosya henüz karara bağlanmamışsa, istinaf eden tarafın karar verilinceye kadar istinaf talebinden feragat etmesi mümkündür; bu durumda HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir.
-
Müteselsil kefilin taşınmazı hem asıl borç hem kefalet borcuna teminat ise önce ipoteğe başvurulmalı
2020/1037 E. 2020/900 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Müteselsil kefilin verdiği ipotek, resmi senette hem asıl borçlunun borcunu hem de kefilin kendi kefalet ve garanti sözleşmelerinden doğacak borçlarını teminat altına alacak şekilde düzenlenmişse, İİK 45. madde uyarınca alacaklının öncelikle rehnin (ipoteğin) paraya çevrilmesi yoluna başvurması gerekir; bu durumda TBK 586/1'deki müteselsil kefile rehin paraya çevrilmeden başvurulabileceği kuralı uygulanamaz ve rehinle temin edilmiş alacak nedeniyle müteselsil kefil aleyhine ihtiyati haciz kararı verilemez.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazmüteselsil kefaletipotekrehinle temin edilmiş alacakİİK 45
-
İtirazın iptali davasında 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın tebliğinden başlar
2020/1052 E. 2020/903 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İtirazın iptali davasında İİK 67/1 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı, alacaklının icra dosyasındaki itirazı icra dosyası içinde tebliğ aldığı tarihtir; alacaklının itirazı başka bir yargılama sırasında öğrenmiş olması bu süreyi başlatmaz.
itirazın iptali davasıhak düşürücü süreİİK 67/1tebliğ tarihidava şartı
-
Arabuluculuk son tutanağı eksikse kesin süreli ihtar zorunluluğu
2020/1041 E. 2020/902 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Arabuluculuğa tabi bir davada, davacı dava dilekçesinde arabulucuya başvurduğunu ve anlaşmaya varılamadığını belirtmiş olmakla birlikte, son tutanağın aslını veya onaylı örneğini dilekçeye eklememişse, mahkeme doğrudan dava şartı yokluğundan davayı reddedemez; davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde sunulması gerektiği, aksi halde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye göndermesi ve sonucuna göre işlem yapması gerekir.
dava şartıarabuluculuğa başvuruson tutanakkesin süreusulden retitirazın iptali
-
Kesinlik sınırı altında kalan hükme yönelik istinafın usulden reddi
2020/1042 E. 2020/891 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, istinaf başvurusu tarihinde geçerli olan HMK Ek 1. madde kapsamındaki kesinlik sınırının altında kalıyorsa, ilk derece mahkemesi kararı kesindir ve bu karara yönelik istinaf başvurusu esasa girilmeden usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf başvurusunun usulden reddimalvarlığı davası
-
HMK geçici 3. madde gereği temyize tabi kararın mahalline iadesi
2020/1032 E. 2020/899 K. ·
Tazminattemyiz için mahalline iade
Bir dosyada, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce hükmün temyiz yoluna başvurulmuş ve bu başvuru üzerine Yargıtay tarafından incelenmiş olması halinde, HMK geçici 3. maddesi 2. fıkrası gereği o dosya kesinleşinceye kadar eski usul hükümlerine (temyiz kanun yoluna) tabi kalır; sonraki yargılama aşamalarında verilen kararlar da istinaf yerine temyiz kanun yoluna tabi olur ve Bölge Adliye Mahkemesi bu durumda esasa girmeden dosyayı temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay Dairesine gönderilmek üzere mahalline iade eder.
HMK geçici madde 3temyiz kanun yoluistinaf kanun yolumahalline iadekesinleşme
-
İstinaftan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2018/2578 E. 2020/878 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusunda bulunan tarafın vekili, karar verilinceye kadar ve vekaletnamesinde bu yönde yetkisi bulunmak kaydıyla istinaf başvurusundan feragat edebilir; bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi HMK 349/2 uyarınca başvurunun feragat nedeniyle reddine karar verir.
-
Peşin istinaf karar harcı yatırılmadığından dosyanın geri çevrilmesi
2018/1793 E. 2020/858 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda süre koşulu yerine getirilmiş olsa da istinaf yoluna başvurma harcı ve peşin istinaf karar harcı yatırılmamışsa, bu eksikliğin tamamlanması için dosya, ön inceleme aşamasında ilgili tarafa muhtıra tebliği yapılmak üzere ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
peşin istinaf karar harcıistinaf başvurma harcıön incelemegeri çevirmemuhtıra
-
Ödeme iddiasında ispat yükü ve eksik delil nedeniyle kaldırma
2018/1743 E. 2020/866 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Alacaklının borçluya karşı açtığı itirazın iptali davasında, borçlu tarafın ticari ilişkiyi inkar etmeyip ödeme iddiasında bulunması halinde ispat külfeti borçluya geçer; borçlu, ödemenin dava dışı üçüncü kişiler tarafından kendi borcuna karşılık yapıldığını ileri sürüp bu kişiler de yazılı beyanla bunu doğrularsa, alacaklının bu ödemeleri kabul etmemesi durumunda ispat yükü yeniden alacaklıya döner ve alacaklının, ödeme yapan üçüncü kişilerle arasında başka bir ticari borç ilişkisi bulunduğunu ispatlaması gerekir. Bu husus araştırılmadan, banka…
itirazın iptaliispat külfetiispat yükünün yer değiştirmesibilirkişi raporuticari cari hesapicra inkar tazminatı
-
İcra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmadan mahkeme yetkisizliği kararı verilemez
2020/983 E. 2020/863 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İtirazın iptali davasında borçlu, icra dairesinin yetkisine itiraz etmişse, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bir dava şartı olup mahkemece öncelikle bu husus hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekir; icra dairesinin yetkisi hakkında karar verilmeden doğrudan mahkemenin yetkisizliğine hükmedilmesi, dava şartlarına aykırılık oluşturur ve kararın kaldırılmasını gerektirir.
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisikesin yetkidava şartıyetkisizlik kararı
-
Mazeret dilekçesi gerekçesiz reddedilerek verilen açılmamış sayılma kararının kaldırılması
2020/1003 E. 2020/865 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Duruşmaya katılamayacağına ilişkin mazeret dilekçesi sunulmuş olmasına rağmen, mahkemece bu mazeretin hangi gerekçeyle yerinde bulunmadığı açıklanmadan reddedilip dosyanın işlemden kaldırılması ve bunu takiben HMK 150/5 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, mazeretin gerekçesiz reddi nedeniyle usule aykırıdır ve bu husus istinaf incelemesinde kararın kaldırılmasını gerektirir.
mazeret dilekçesiişlemden kaldırmaaçılmamış sayılmadavanın yenilenmesi
-
Vekille temsil edilmeyen davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemez
2020/986 E. 2020/856 K. ·
İtirazın iptalidüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Yargılamada kendisini vekille temsil ettirmeyen taraf yararına, davanın kısmen veya tamamen o taraf lehine sonuçlanması durumunda dahi vekalet ücretine hükmedilemez. Ayrıca, tahsil istemi içermeyen gayrinakit alacak taleplerinin reddi halinde, ret edilen tutar üzerinden nispi değil maktu vekalet ücreti ve maktu harç uygulanması gerekir.
itirazın iptaligayrinakit alacaknakit alacaknispi vekalet ücretimaktu vekalet ücretivekille temsil edilmeyen taraf
-
Kesinlik sınırı altındaki alacak davasında istinafın usulden reddi
2020/977 E. 2020/850 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, HMK'nun 341/2 ve Ek 1. maddesinde belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, ilk derece mahkemesi kararı kesin nitelikte olup bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu usulden reddedilir.
kesinlik sınırıdava şartıistinafın usulden reddiitirazın iptali
-
Dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığından istinaf usulden reddedildi
2020/994 E. 2020/849 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Miktar veya değeri, HMK 341/2 ve Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırını (somut olayda ilgili tarih itibarıyla 5.390-TL) geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları kesindir; bu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu esası incelenmeksizin usulden reddedilir.
-
İpotek resmi senedinde müteselsil kefil sıfatı ve itirazın iptali
2018/2058 E. 2020/829 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İpotek resmi senedinde yer alan ve 01/07/2012 öncesi düzenlenen müşterek borçlu-müteselsil kefalet hükümleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yazılı şekil ve belirli miktar şartlarına uygun olarak kurulmuşsa geçerlidir; sonradan yürürlüğe giren TBK m.583'teki el yazısı ve eş rızası şartları, TBK'nın yürürlük tarihinden önce kurulmuş kefaletlere uygulanmaz. Bu durumda müteselsil kefil sıfatını haiz ipotek veren, alacaklının asıl borçluya müracaat etmeden veya rehni paraya çevirmeden doğrudan kendisine yönelik icra takibi yapılmasından sorumludur.
müşterek borçlu müteselsil kefilipotek resmi senediitirazın iptali818 sayılı Borçlar KanunuTBK m.583likit alacak
-
Islah reddedilmişken ıslah edilen tutar üzerinden hüküm kurulması çelişkisi
2018/1689 E. 2020/830 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Menfi tespit davası, yargılama sırasında icra takip dosyasındaki borcun dava tarihinden sonra ödenmesi nedeniyle İİK 72/6 uyarınca istirdat davasına dönüşebilir; bu durumda davacının ıslah dilekçesiyle istirdat istemini ileri sürmesi mümkündür. Islah, taraflardan birinin usul işlemini düzeltmesine olanak tanıyan bir yoldur ve maddi hakkı sona erdiren feragat, kabul, sulh gibi maddi hukuk işlemleri ıslah yoluyla düzeltilemez. Mahkemenin ıslah istemini reddetmesine rağmen ıslah edilen tutarı da kapsayacak şekilde kabul hükmü kurması, gerekçe ile hüküm…
ıslahmenfi tespitistirdat davasıpeşin satış karinesiİİK 72/6gerekçe-hüküm çelişkisi
-
İpotek fekki davasında dava tarihindeki haklılık esasına göre yargılama gideri
2019/256 E. 2020/834 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
İpotekle teminat altına alınan alacağın dava açıldıktan sonra ödenmesi nedeniyle ipoteğin fekkine karar verilen davalarda, harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sorumluluk dava tarihindeki haklılık durumuna göre belirlenir; dava tarihinde alacaklı/davalı haklı olduğundan, sonradan ödeme yapılmış olsa da bu giderlerden davacı sorumlu tutulur, davalı ise bu giderlerden sorumlu olmaz.
ipoteğin fekkiusul ekonomisidava tarihindeki haklılıkyargılama giderivekalet ücretinispi harç
-
İşlemiş faize ilişkin kısmi menfi tespit davası açılabilir
2020/796 E. 2020/832 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kural olarak menfi tespit davası kısmi olarak açılamaz. Ancak davacı, takipte talep olunan alacağın ve faizin tamamından borçlu olmadığının tespitini istemeyip, yalnızca işlemiş faiz oranının fahiş olduğunu ileri sürerek belirli bir tutar üzerinden (taleple bağlı kalınarak) kısmi menfi tespit talebinde bulunuyorsa, bu durumda davacının dava açmakta hukuki yararı bulunur ve dava değeri esas alınarak talebi aşmamak üzere kısmi menfi tespite hükmedilebilir.
menfi tespit davasıkısmi davahukuki yarardava şartıişlemiş faiztemerrüt faizi
-
Muris muvazaasına dayalı hisse devri iptali davasında görevli mahkeme
2020/230 E. 2020/835 K. ·
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddi
Muris muvazaasına dayalı olarak yapılan tasarrufların (örneğin anonim şirket hisse devri) iptali istemiyle açılan davalarda, tasarrufa konu malvarlığının ticari nitelikte bir unsur (şirket hissesi) olması davayı ticari dava haline getirmez; bu tür davaların temeli miras hakkına dayalı muvazaa iddiası olduğundan ve TTK'nın mutlak veya nisbi ticari dava saydığı hallerden olmadığından, görev TMK'nın miras hükümleri çerçevesinde HMK 2. madde uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesine aittir.
muris muvazaasıtasarrufun iptaligörevmutlak ticari davanisbi ticari davatereke
-
İstinaf incelemesi sırasında davalının kabul beyanı üzerine kaldırma
2019/88 E. 2020/814 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İstinaf incelemesi devam ederken davalının davayı kabul etmesi halinde, hükmün kesinleşmesine kadar kabul mümkün olduğundan ilk derece kararı kaldırılarak dava, vaki kabul nedeniyle kabul edilir ve istinaf sebeplerinin ayrıca incelenmesine yer olmaz. Taraflarca yargılama gideri ve vekalet ücreti talep edilmemişse bu hususlarda ayrıca hüküm kurulmaz.
kabulistirdat davasımeşru hamilyargılama giderlerivekalet ücreti
-
İstinaf başvurusundan feragat nedeniyle ret kararı
2018/2490 E. 2020/813 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamışken, kanun yoluna başvurudan feragate özel yetkisi bulunan vekilin feragat beyanı üzerine, karar verilinceye kadar feragat mümkün olduğundan başvuru feragat nedeniyle reddedilir.
-
İstinaf başvurusundan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2020/641 E. 2020/812 K. ·
Ticari şirket (genel)feragat nedeniyle ret
İstinaf başvurusunun Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesinden sonra ve karara bağlanmadan önce, kanun yoluna başvurudan feragate yetkili vekil tarafından feragat beyanında bulunulması halinde, HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir.
-
İpotek verenin müteselsil kefil sıfatıyla ihtiyati hacizde sorumluluğu
2020/959 E. 2020/810 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kişi genel kredi sözleşmesinde hem ipotek veren hem müteselsil kefil sıfatını birlikte taşıyor ve ipotek edilen taşınmaz, borçlunun asaleten/kefaleten borçlarının teminatı olarak verilmişse; TBK 586/1'deki müteselsil kefile doğrudan başvuru imkanı, İİK 45/1'deki rehinle temin edilmiş alacakta önce rehnin paraya çevrilmesi kuralı karşısında geri çekilir ve taşınmaz ipoteği paraya çevrilmeden bu kişi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez.
ihtiyati hacizmüteselsil kefilipotek verenrehinle temin edilmiş alacakİİK 45TBK 586
-
Kefilin imza itirazını süresinde ileri sürmemesi ve inkar tazminatı
2018/2620 E. 2020/804 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cevap dilekçesi vermeyen ve ön inceleme duruşmasına mazeretsiz katılmayan davalı, davayı inkar etmiş sayılır; HMK 141 uyarınca ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra savunma genişletilemeyeceğinden, istinaf aşamasında ilk kez ileri sürülen imza itirazı gibi savunmalar dinlenmez. Bankacılık alacaklarına ilişkin itirazın iptali davalarında, müteselsil kefilin temerrüt tarihi, kendisine yapılan tebligatın usulüne uygunluğuna göre asıl borçludan ayrı belirlenebilir ve sorumluluk kapsamı buna göre farklılaşabilir.
itirazın iptalimüteselsil kefalettemerrütön inceleme aşamasıiddia ve savunmanın genişletilmesi yasağıinkar tazminatı
-
İhalenin feshinden feragat nedeniyle taşınmaz üzerinde ihtiyati tedbir talebi
2020/904 E. 2020/801 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Bir icra takibindeki ihalenin feshi talebinden feragat edilmesi, o feragati engelleyici mahiyette ihtiyati tedbir kararı ile önlenemez; ayrıca ihtiyati tedbir, ancak görülmekte olan davanın uyuşmazlık konusunu oluşturan hak veya şey üzerinde istenebilir; davanın konusu olmayan bir taşınmaz (örneğin ayrı bir icra dosyasındaki ihaleye konu gayrimenkul) üzerinde ihtiyati tedbir talep edilemez.
ihtiyati tedbirferagatHMK 389HMK 390yaklaşık ispatuyuşmazlık konusu
-
Kesinlik sınırı altındaki yargılamanın iadesi kararına istinaf reddi
2020/787 E. 2020/796 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Yargılamanın iadesi talebinin reddine ilişkin hükümler de dahil olmak üzere, malvarlığı davalarına ilişkin kararlarda dava değeri HMK 341/2 ve Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, bu hükümlere yönelik istinaf başvurusu usulden reddedilir.
kesinlik sınırıyargılamanın iadesimalvarlığı davasıistinaf başvurusunun usulden reddi
-
İstinaf harcının tamamlanmaması ve istinaftan feragat nedeniyle başvurunun sonuçlanması
2019/387 E. 2020/795 K. ·
İtirazın iptalidiğer
İstinaf başvurusunda bulunan tarafın başvurma ve istinaf karar harcını, İlk Derece Mahkemesince verilen kesin süre içinde tamamlamaması halinde, bu husus BAM tarafından fark edilip karara bağlanmamışsa dahi BAM'ca re'sen gözetilerek HMK 344/1 uyarınca istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilir. Ayrıca, dosya BAM'a gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamışken istinaf başvurusundan feragat edilmesi halinde, vekilin vekaletnamesinde kanun yoluna başvurudan feragate yetkisi bulunduğunun tespiti koşuluyla, HMK 349/2 maddesi uyarınca başvurunun…
istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasıistinaf karar harcıkesin süreistinaftan feragatvekaletname yetkisi
-
Tedbirin kaldırılması talebini reddeden ara karara karşı kanun yolu kapalıdır
2020/834 E. 2020/791 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun usulden reddi
HMK 396 uyarınca durum ve koşulların değiştiği ileri sürülerek ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine ilişkin ara karar, itiraz üzerine verilen bir karar olmadığından HMK 395/2 ve 396/2 maddelerinin atıf yapmadığı 394. maddenin beşinci fıkrasındaki kanun yolu bu tür kararlar için uygulanmaz; bu kararlara karşı istinaf yolu kapalı olup ancak ilk derece mahkemesine itiraz edilebilir.
ihtiyati tedbirihtiyati tedbire itirazdurum ve koşulların değişmesikanun yoluusulden ret
-
Teminat mektuplarının nakde çevrilmesine ihtiyati tedbir ve HMK 397/1 süresi
2020/742 E. 2020/785 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinde, taraflar arasındaki sözleşme, zeyilname, teminat mektubu, ihtarname ve dönme beyanının birlikte değerlendirilmesiyle HMK 389. madde şartlarının yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde oluştuğu kanaatine varılması ve zarar ihtimaline göre teminat oranının artırılarak belirlenmesi yerinde bulunur; bono yönünden icra takibine konu edilmemesi şeklindeki tedbir İİK 72/2 kapsamında mümkündür. Ayrıca, ihtiyati tedbiri tamamlayan esas davanın HMK 397/1'deki iki haftalık süre…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatteminat oranıihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlerhak düşürücü sürearabuluculuk
-
Takas-mahsup işlemine tedbirle engel olunamaz, yaklaşık ispat aranır
2020/919 E. 2020/781 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tedbir talebinin, davanın esasında elde edilecek sonuca (hüküm sonucuna) ihtiyati tedbir yoluyla ulaşılmasını sağlayacak nitelikte olması halinde, bu tür tedbir kararı verilemez; ayrıca tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlaması gerekir, kanıtlanamadığı takdirde tedbir talebi/itiraza konu tedbir kararı kaldırılmalıdır. Ayrıca alacaklının yaptığı işlemin haciz değil takas-mahsup niteliğinde olması, haczedilmezliğe ilişkin düzenlemelerin (örn. emekli maaşının haczi yasağı) doğrudan uygulanmasını…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispattakas-mahsuphaciz yasağıkısmi davaitiraz