Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Taşınmaz simsarlığında yazılı sözleşme olmadan ücret talep edilemez
2018/1112 E. 2020/199 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşınmazlara ilişkin simsarlık (tellalık) sözleşmesi, TBK 520. madde uyarınca yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; bu, geçerlilik şartıdır. Yazılı sözleşme bulunmaması halinde, faturanın tebliğ edilmiş olması, itiraz edilmemesi veya kısmi ödeme yapılmış olması sözleşmeyi geçerli kılmaz ve simsarlık ücreti talep edilemez. Ayrıca simsarlık ücreti sözleşmenin kurulmasıyla değil, TBK 521. madde gereğince simsarın faaliyeti sonucunda asıl sözleşmenin (satışın) gerçekleşmesiyle doğar.
simsarlık sözleşmesitellalıkgeçerlilik şekliyazılı şekil şartıücrete hak kazanmaitirazın iptali
-
Franchise sözleşmesinin süresinden önce feshinde cezai şart ve icra inkar tazminatı
2018/2535 E. 2020/187 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Franchise sözleşmesinde kararlaştırılan asgari bayilik süresinden önce şubenin kapatılması halinde, kapanmanın franchise verenin kusurundan kaynaklandığı bayii tarafından ispatlanamazsa sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tahakkuk eder. İtirazın iptali davasında, alacağın likit olması icra inkar tazminatının ön koşuludur; sözleşme ihlali nedeniyle tahakkuk eden cezai şart alacağı tazminat niteliğinde olup likit alacak sayılmaz, bu nedenle cezai şart tutarı üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilemez; tazminat yalnızca likit nitelikteki (bedelsiz…
franchising sözleşmesicezai şartitirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacakispat yükü
-
Franchising sözleşmesinden doğan davada görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir
2019/2310 E. 2020/196 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Franchising sözleşmesi, marka kullanımı ile bu ad altında ürün üretimi ve satışına ilişkin şekil ve şartları düzenlediğinden, sözleşmenin konusu ve tarafların faaliyet alanı dikkate alınarak franchising veren ve franchising alanın her ikisinin de tacir olduğu kabul edilmelidir. Bu sözleşmeden kaynaklanan cari hesap alacağı, cezai şart ve bedelsiz ürün bedeli gibi taleplere ilişkin davalar, marka haklarına ilişkin olmadıkları sürece fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin değil, asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girer. Ayrıca, tarafların tacir…
franchising sözleşmesinispi ticari davagörevdava şartıcezai şartitirazın iptali
-
Franchising sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme
2019/2447 E. 2020/185 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Franchising sözleşmesinden kaynaklanan ve sözleşmenin mali hükümlerine (bedelsiz verilen ürün bedeli, cezai şart) ilişkin bir uyuşmazlıkta, sözleşmenin konusu marka kullanımına dair unsurlar içerse de talep marka haklarına ilişkin değilse, uyuşmazlık Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görev alanına girmez; TTK m.5 uyarınca görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.
franchising sözleşmesigörevdava şartıFikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesiasliye ticaret mahkemesiitirazın iptali
-
HMK geçici 3. madde uyarınca kanun yolu temyiz olan dosyanın mahalline iadesi
2020/259 E. 2020/211 K. ·
İtirazın iptalitemyiz için mahalline iade
Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş bir kararın, temyiz incelemesi sonrasında yapılan yargılama üzerine yeniden karara bağlanması halinde, bu yeni karara karşı da HMK geçici 3. madde uyarınca kanun yolu istinaf değil temyizdir; böyle bir durumda BAM esasa girmeden dosyayı temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmek üzere mahalline iade eder.
kanun yolutemyizgörevsizlik kararıdüzeltilerek onamaHMK geçici 3. madde
-
Bozma sonrası verilen karar istinafa değil temyize tabidir (HMK geçici 3)
2020/263 E. 2020/213 K. ·
Tazminattemyiz için mahalline iade
Bir davada Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce ilk derece kararı aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş ve Yargıtay tarafından bozma kararı verilmişse, bozma ilamına uyularak verilen sonraki karar da HMK geçici 3. madde gereği istinafa değil temyiz kanun yoluna tabidir; bu durumda BAM esası incelemeksizin dosyayı temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay dairesine gönderilmek üzere mahalline iade eder.
HMK geçici 3. maddetemyiz kanun yolubozma ilamına uymamahalline iade
-
Kısmen yenilenmeyen itirazın iptali davasının açılmamış sayılması
2020/204 E. 2020/186 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Aynı borçtan kaynaklanan birden fazla icra takibine karşı birlikte açılan itirazın iptali davasında, işlemden kaldırılma sonrasında davacı tarafından davanın bir kısmının yenilenip diğer kısmının yenilenmemesi mümkündür; taraflarca takip edilmeyen kısım tefrik edilerek, yasal yenileme süresi içinde yenilenmemesi halinde HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi usule uygundur.
itirazın iptaliişlemden kaldırmadavanın açılmamış sayılmasıtefrikkısmi yenilememüteselsil kefalet
-
İstinaf başvurusundan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2019/2211 E. 2020/174 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamışsa, kanun yoluna başvurudan feragate yetkili vekilin feragat beyanı üzerine, karar verilinceye kadar feragat mümkün olduğundan HMK 349/2 uyarınca başvuru feragat nedeniyle reddedilir.
-
İstinaf başvurusundan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2019/1249 E. 2020/173 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
Dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış olan hallerde, vekaletnamesinde kanun yoluna başvurudan feragate yetkili olan vekilin istinaf başvurusundan feragat etmesi üzerine, HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir; karar verilinceye kadar istinaftan feragat mümkündür.
-
İstinaftan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2019/1838 E. 2020/172 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine intikal etmiş ve henüz karara bağlanmamışsa, kanun yoluna başvurudan feragate yetkili vekilin feragat beyanı üzerine, karar verilinceye kadar istinaftan feragat mümkün olduğundan başvuru feragat nedeniyle reddedilir.
istinaftan feragatvekaletname yetkisikanun yoluna başvurudan feragat
-
Kesinlik sınırı altındaki hükme karşı istinaf başvurusunun usulden reddi
2020/180 E. 2020/171 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, HMK 341/2 ve Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalan malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları kesindir; bu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu, esasa girilmeden usulden reddedilir.
kesinlik sınırımenfi tespit davasıistinaf yoluna başvurma hakkımalvarlığı davası
-
Kefilin temerrüdü için hesap kat ihtarının kefile tebliği şarttır
2018/888 E. 2020/147 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
İstinaf başvurusu sırasında harç ve gider avansı kesin süre içinde tamamlanmazsa HMK 344 uyarınca başvuru yapılmamış sayılır. Müteselsil kefilin temerrüde düşmesi için hesap kat ihtarının bizzat kefile tebliğ edilmesi şarttır; asıl borçluya yapılan tebliğ veya İİK 68/b'nin son cümlesi kefil yönünden uygulanmaz. Kefil, kefalet limitini aşmamak kaydıyla asıl borçlunun temerrüdünün sonuçlarından ve en fazla asıl borç kadar sorumludur; kefalet limitinin hesabında kefilin temerrüde düştüğü (takip) tarihindeki kur esas alınır. Kredi sözleşmesinde açık hüküm…
müteselsil kefalethesap kat ihtarıtemerrütkefalet limitiKKDF müeyyidesivekaletsiz iş görme
-
Dava usulden reddedilince ihtiyati tedbir istinafı konusuz kaldı
2019/2058 E. 2020/158 K. ·
İhtiyati tedbirkonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
Esas hakkındaki dava, dava şartı yokluğu (arabuluculuğa başvurulmaksızın dava açılması) nedeniyle usulden reddedilirse, o davaya bağlı olarak verilmiş ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf başvurusu konusuz kalır ve başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir.
ihtiyati tedbirdava şartıarabuluculukkonusuz kalmausulden ret
-
Adli yardım talebi reddedilen tarafın harç yatırmaması nedeniyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılması
2020/136 E. 2020/139 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Adli yardım talebi kesin olarak reddedilen istinaf başvurucusuna, ilk derece mahkemesince nispi istinaf karar harcının tamamlanması için verilen bir haftalık kesin sürede harç yatırılmazsa, HMK 344/1 uyarınca istinaf başvurusu yapılmamış sayılır; bu karara karşı yapılan istinafta HMK 346/2 kıyasen uygulanır.
adli yardımistinaf başvuru harcınispi karar harcıkesin sürebaşvurunun yapılmamış sayılması
-
Sulh nedeniyle konusuz kalan istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına
2019/1452 E. 2020/128 K. ·
İtirazın iptalikonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İstinaf incelemesi devam ederken taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın sulh ile sona ermesi ve bu hususun ilk derece mahkemesince kesinleşmiş bir kararla tespit edilmiş olması halinde, sulh konusu ile bağlantılı ara kararlara (örneğin ihtiyati hacze itiraz kararına) yönelik istinaf başvurusunun da konusu kalmaz ve bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
ihtiyati hacizitirazın iptalisulhkonusuz kalmakarar verilmesine yer olmadığına
-
Vekaletname ve harç eksikliği nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2019/1444 E. 2020/138 K. ·
Tazminatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusuna ilişkin vekaletnamelerin süresinin dolmuş olması, katılma yoluyla istinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmemiş olması ve katılma yoluyla istinaf dilekçesi için istinaf harcının yatırılmamış olması, HMK 352 uyarınca yapılan ön inceleme kapsamında eksiklik olarak değerlendirilir ve bu eksikliklerin giderilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesini gerektirir.
vekaletname süresikatılma yoluyla istinafistinaf harcıön incelemegeri çevirme
-
Harç eksikliği ve vekaletname süresi nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2019/1466 E. 2020/137 K. ·
Ticari şirket (genel)ön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf incelemesine konu asıl ve birleşen davalara ilişkin hükümlerin her biri için ayrı istinaf başvuru harcı yatırılması gerekir; eksik harç yatırılması halinde HMK 344 uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili tarafa muhtıra tebliğ edilir. Ayrıca istinaf aşamasında taraf vekilinin vekaletnamesinin süreli olup süresinin dolduğunun anlaşılması halinde, vekile eksikliğin giderilmesi için muhtıra tebliğ edilir; eksiklik giderilemezse hüküm ve karşı tarafın istinaf dilekçesi asillere tebliğ edilerek yasal istinaf süresinin dolmasından sonra dosya ilk derece…
istinaf başvuru harcıpeşin istinaf harcıvekaletname eksikliğigeri çevirmeHMK 344HMK 352
-
İkinci dönem sözleşme yapılmazsa yatırım bedelinin yarısı iade edilir
2018/2071 E. 2020/122 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir yatırım/hizmet protokolünde, taraflardan birine ikinci dönem için yeni bir sözleşme yapıp yapmama serbestisi tanınmış ve yapılmaması halinde alınan yatırım/hizmet bedelinin belirli bir oranının iade edileceği açıkça taahhüt edilmişse; ilk dönemde öngörülen asgari edimin (örneğin asgari alım taahhüdünün) fazlasıyla yerine getirilmiş olması, bu iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Sözleşme süreye bağlı olarak kurulmuşsa (kotaya bağlı olarak kurulmamışsa), asgari taahhüdün süre dolmadan tamamlanması, süre bitmeden sona ermeyi haklı fesih haline…
sebepsiz zenginleşmeasgari alım taahhüdühizmet bedeli iadesibayiilik sözleşmesiprotokolkıstelyevm iade
-
İstinaf harçlarının tamamlanması için dosyanın geri çevrilmesi
2018/821 E. 2020/96 K. ·
Menfi tespit / İstirdatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
6219 sayılı Kanun'a eklenen geçici 5. madde ile öngörülen harç muafiyeti, kredi alacaklarının tahsili amacıyla bankanın davacı sıfatıyla açtığı dava ve takipler için geçerlidir; bankanın davalı sıfatıyla yer aldığı davalarda bu muafiyetten yararlanılamaz ve istinaf harçlarının banka vekilince de yatırılması gerekir. İstinaf harçları yatırılmadan yapılan başvurularda, harçların ikmali için dosya HMK 344. madde uyarınca ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
istinaf harcınisbi istinaf harcıharç muafiyetigeri çevirmeön inceleme
-
İstinaf başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin ek karara itiraz
2020/85 E. 2020/106 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal istinaf süresi içinde istinaf dilekçesi verilmemişse, ilk derece mahkemesinin istinaf başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin ek kararı yerindedir ve bu ek karara karşı yapılan istinaf başvurusu esastan reddedilir.
istinaf süresiek karardavanın açılmamış sayılmasıtebliğ tarihi
-
İhtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir talebinin niteliği ve reddi
2020/90 E. 2020/103 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Bir miktar para alacağının tahsili amacıyla açılacak davada, alacaklının borçlunun malvarlığı üzerine 3. kişilere devir ve temlikin önlenmesi amacıyla talep ettiği tedbir, ihtiyati haciz değil ihtiyati tedbir niteliğindedir; çünkü borçlunun malvarlığı, açılacak para alacağı davasının konusunu oluşturmaz ve ihtiyati haciz ancak uyuşmazlık konusu olmayan, para alacağına ilişkin mal/hak/alacaklar hakkında uygulanabilir. İhtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz ya da ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir talep edilmesi ve buna göre karar verilmesi…
ihtiyati tedbirihtiyati hacizihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbirsatış vaadi sözleşmesiitirazın iptali davasıdevir ve temlikin önlenmesi
-
Temyiz incelemesinden sonra verilen karar, HMK geçici 3 gereği temyize tabidir
2020/163 E. 2020/124 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
Bir dosyada daha önce verilen bir karar temyiz yoluna başvurularak Yargıtay tarafından onanmışsa, aynı dosyada sonradan verilen esasa ilişkin kararlar da HMK geçici 3. maddesi (değişik 2. fıkrası) gereği istinaf yerine temyiz kanun yoluna tabidir; bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi esasa girmeden dosyayı temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay Dairesine gönderilmek üzere mahalline iade eder.
HMK geçici 3. maddetemyiz kanun yoluistinaf kanun yolumahalline iade
-
Teminat senedi iddiası, İİK 265 itiraz sebepleri arasında değil
2020/106 E. 2020/115 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İİK 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri (haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminat) tahdidi olarak sayılmıştır; itiraz incelemesi bu sebeplere hasren yapılır. Senedin teminat amacıyla boş olarak imzalatıldığı ve sonradan amacına aykırı doldurulduğu yönündeki iddia, senet metninde bu yönde bir ibare bulunmadığı hâllerde İİK 265 kapsamında bir itiraz sebebi oluşturmaz; bu iddia açılacak bir menfi tespit davasının konusudur.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazteminat senedimenfi tespit davasımuacceliyetrehinle temin edilmemiş olma
-
Ön inceleme eksiklikleri nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2018/872 E. 2020/95 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf incelemesine geçilmeden önce, hükmün ilgili taraflara usulünce tebliğ edilmemesi, katılma yoluyla istinaf dilekçesi niteliğindeki dilekçe için harcın yatırılmamış ve karşı tarafa tebliğ edilmemiş olması ile dava konusu dosyanın tam olarak incelemeye sunulmamış olması gibi ön inceleme eksiklikleri mevcutsa, dosya bu eksikliklerin tamamlanması için ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
katılma yoluyla istinafgeri çevirmeön incelemeistinaf harcıtebliğ
-
Eksik istinaf harcının süresinde yatırılmaması nedeniyle kesinleşme
2020/109 E. 2020/94 K. ·
İtirazın iptalikonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İstinaf başvurusunda eksik istinaf harcının, verilen kesin süreye rağmen tamamlanmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince HMK 344/1 uyarınca istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmesi ve bu ek kararın istinaf edilmeyerek kesinleşmesi halinde, istinaf başvurusu konusuz kalır ve bölge adliye mahkemesince bu husus hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
eksik istinaf harcıtemyiz/istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılmakonusuz kalmakesinleşmegeri çevirme
-
Yenilenen ödeme planında yeniden temerrüt ihtarı yoksa vade doğmaz
2019/2431 E. 2020/88 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacağın vadesinin gelmiş olması ihtiyati haczin ön koşuludur; borç için yeni bir ödeme planı düzenlenmiş ve bu plana göre bir kısım ödeme yapılmışsa, alacaklının bu yeni ödeme planına dayalı olarak borçluyu yeniden temerrüde düşürecek bir ihtarname/bildirim göndermediği hâllerde vadesi gelmiş bir alacaktan söz edilemez ve İİK 257/1 şartları oluşmamış sayılır.
ihtiyati hacizyaklaşık ispattemerrüthesap kat ihtarımuacceliyetödeme planı
-
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbirle takibin durdurulamaması
2019/2427 E. 2020/80 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İİK 72/3 uyarınca, icra takibi başlatıldıktan sonra açılan menfi tespit davasında, ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemez; bu yasal engel, HMK 389 ve 390'daki genel ihtiyati tedbir koşullarının değerlendirilmesine dahi geçilmeden tedbir talebinin reddini gerektirir.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıicra takibinin durdurulmasıyaklaşık ispat
-
İstinaf başvurusundan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2019/27 E. 2020/67 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından henüz karara bağlanmamış bir istinaf başvurusundan taraf feragat ederse, HMK 349/2 uyarınca başvuru feragat nedeniyle reddedilir; karar verilinceye kadar istinaftan feragat mümkündür.
-
Ortak hesap sahibi gerçek kişi tacirin tüketici sayılmaması
2020/58 E. 2020/66 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Gerçek kişi ticari işletme kaydına sahip kişilerin, işlemi ticari işletmeleriyle ilgili olmadığını açıkça bildirmediği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı ispatlanmadığı sürece, banka nezdindeki hesap işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Kanunun 3/1-k ve 3/1-l maddeleri kapsamında tüketici veya tüketici işlemi sayılmazlar; bu durumda uyuşmazlık aynı Kanunun 73/1. maddesi kapsamında tüketici mahkemelerinin görev alanına girmez.
tüketici işlemigerçek kişi tacirgörevsizlik kararıticari işletmegörevli mahkeme
-
Esas hakkındaki karar nedeniyle ihtiyati tedbir istinafı konusuz kalır
2020/31 E. 2020/65 K. ·
İhtiyati tedbirkonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karara karşı yapılan istinaf incelemesi devam ederken esas hakkında karar verilmiş ve dava reddedilmişse, ara karara yönelik istinaf başvurusu konusuz kalır ve bu başvuru hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir.
ihtiyati tedbiripoteğin kaldırılması (fekki)konusuz kalmaara kararistinaf