Franchise sözleşmesinin süresinden önce feshinde cezai şart ve icra inkar tazminatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/2535

KARAR NO 2020/187

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/06/2018

NUMARASI 2015/240 Esas 2018/721 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/02/2020

Davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, Taraflar arasında 17/05/2013 tarihli franchising sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı tarafın iş bu sözleşmeye aykırı davranılarak mal ve hizmetlerin sürümünü yapma ve artırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, iş bu sözleşmenin belirli süreli olduğunu, sözleşmenin ihlali nedeniyle sözleşme gereğince 5.000-TL ceza bedeli 200-kg çiğ köfte bedeli olan 1.598-TL olan ihtarname gideri olan 117,46-TL nin tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, iş bu takibe itiraz edildiğini, takibin durduğu belirtilerek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı yasal sürede cevap vermemiş, bilahare sunduğu beyan dilekçesinde: davacının kendisine asma dolabı göndermesi gerekirken bunun gönderilmediği, uzun süre isim tabelasının gelmediği, ayrıca ışıklama sistemlerinin yeterli olmadığını, kurum paketinde olan çiğ köfte buz dolabının randımanlı çalışmadığını, gönderilen çiğ köftelerde sıkıntılar yaşadığını, gerekli ilginin gösterilmediğini ve iflas ettiğini belirterek ,davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 50-kg miktarında ve 340-TL değerindeki acılı çiğ köfte ürününün davalıya teslim edildiğinin ispatlanamadığı,davacı vekilinin bu kısımdan davadan feragat ettiği, 165-kg miktarındaki 1.122-TL değerindeki acılı çiğ köfte tutarının 1.122-TL ürün bedeli ve 23.79- TL işlemiş faizin davacı tarafça tahsilinin talep edilebileceği, sözleşmenin 8.10 maddesinde belirtilen 12 aylık süreden önce iş yerini kapatması sonucunda cezai şart alacağının doğduğu ,bu alacak yönünden, 5.000-TL cezai şart ve 110,96-TL işlemiş faizin talep edilebileceği gerekçesiyle itirazın anılan miktarlar yönünden iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, ihtarname masrafının yargı giderine dahil edilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı; icra takibi ile mahkeme kararı arasında 605,95-TL fark olduğunu, borcun likit olmadığını, savunmasında iflas ettiğini belirttiğini, ancak dikkate alınmadığını, işletmeyi kapatmasında davacının faktörünün büyük olduğunu, davacının sözleşmedeki sorumluluklarını yerine getirmediğini, bu nedenlerle %20 tazminat bedelinin kaldırılmasını, cezai bedel olan 5.000-TL'nin iptal edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Beykoz İcra Dairesi'nin ... sayılı icra dosyasında davacı tarafça davalı aleyhine 200-kg çiğ köfte bedeli ve sözleşme ceza bedeli ile işlemiş faiz ve ihtar masrafı olmak üzere toplamda 6.862,70-TL nin tahsili talep edilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen franchising satış sözleşmesinin davalı tarafından süresinden evvel fesih edilmesi üzerine ,sözleşme gereğince tahakkuk eden cezai şartın ve bedelsiz verilen ürün bedellerinin davalıdan tahsili talep edilmektedir. Sözleşmede franchise alanın 12 ay süre ile bayii olmayı kabul ettiği ,bu taahhüdün ihlali ve şubenin kapanması halinde 5.000-TL cezai şartı uygulanacağı, ,kendisine bedelsiz olarak verilen ürünlerin tamamını nakit olarak çiğköftemiss'e ödeyeceği kararlaştırılmıştır.

Yapılan bilirkişi incelemelerine göre davalının taahhüt süresinde bayii kapattığı hususunda uyuşmazlık olmayıp ,davalı bayiinin davacının kusuru nedeniyle kapandığını kanıtlayamamıştır.Bedelsiz verilen ürünlerin değeri emsal faturalara göre değeri hesaplanarak ve koşulları oluştuğundan cezai şarta hükmedilmesinde isabetsizlik olmayıp ,davalının cezai şartın kaldırılmasına yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. İİK’nun 67.maddesi uyarınca açılan itirazın  iptali davasında borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir.Bedelsiz ürünlerin ödenmesi isteminde alacak likit ise de ,sözleşmenin ihlali nedeniyle tahakkuk ettiği ileri sürülen cezai şart istemi tazminat kabilinden olup genel olarak yargı uygulamasında tazminat alacaklarının likit olmadığı kabul edilmektedir.

Buna göre cezai şart üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi yerinde olmadığından hükmün kaldırılmasına ve itirazın 6.256,75-TL alacak için itirazın kısmen iptaline takibin devamına ,bedelsiz ürün miktarı (1.122-TL) üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline ,cezai şart bedeli bakımından (5.000-TL) icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalının istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE; İstanbul Anadolu 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2018 Tarih 2015/240 Esas 2018/721 karar sayılı hükmün HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kısmen kabulü ile ; Beykoz icra dairesinin ... sayılı dosyasında davalı tarafça 1.122-TL asıl alacak, 23,79 TL işlemiş faiz, 5.000-TL cezai şart ve 110,96 -TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 6.256,75 TL.ye yapılan itirazın iptaline , takip tarihinden itibaren asıl alacağa yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin feragat nedeniyle ve yerinde görülmediğinden reddine , Bedelsiz ürün tutarı 1.122-TL.nin %20'si olan 224,40-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin icra inkar tazminatı isteminin reddine .

İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak ; "Alınması gereken 427,40- TL. karar harcından mahkeme ve icra veznesine yatırılan 117,20-TLnin mahsubu ile bakiye 310,20- TL. harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 1.360,60- TL yargı giderinden kabul oranına göre 1.238,15- TL.nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, Davacı vekili için takdir olunan 2.180- vekalet ücreti ile 117,20-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yatırılan 106,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Hükümden sonra davacı yan gider avansından karşılanan 87,50-TL posta masrafının davanın kabulü oranında hesaplanan 80-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2020