Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Senede bağlanmamış çıplak payın devrinde alacağın temliki hükümlerinin uygulanması
2018/2517 E. 2020/20 K. ·
Ticari şirket (genel)kaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Senede veya ilmühabere bağlanmamış, bedeli ödenmiş çıplak anonim şirket payının devri, alacağın temliki hükümlerine (TBK 184, TBK 14/1) tabidir ve yazılı şekil şartına bağlıdır. Devir belgesi üzerinde tahrifat yapılmış olması sözleşmeyi bütünüyle geçersiz kılmaz; HMK 207(1) uyarınca tahrif edilen kısımlar geçersiz sayılır ve belgenin orijinal (tahrif edilmemiş) hâli esas alınarak devrin kapsamı belirlenir. Asıl davada ileri sürülebilecek bir savunma niteliğindeki hususun (hisse devrinin hükümsüzlüğü) ayrı bir dava ile ileri sürülmesinde hukuki yarar…
çıplak payalacağın temlikiyazılı şekil şartıhisse senedi/ilmühabersenette tahrifathukuki yarar
-
Eş rızası olmadan kurulan kefalette sonraki ipotek rızası kefaleti geçerli kılmaz
2018/1047 E. 2020/45 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
TBK 584 uyarınca eşin kefalete rızası, kefalet sözleşmesinin kurulmasından önce veya en geç kurulduğu anda, somut ve belirli o kefalet sözleşmesine yönelik olarak verilmelidir; bu koşul geçerlilik unsurudur ve sonradan icazetle tamamlanamaz. Aynı kredi ilişkisi kapsamında daha önce başka bir teminat (örn. ipotek) için verilen eş rızası, ayrı bir kefalet sözleşmesine yönelik rıza sayılmaz; bu durumda eş rızası bulunmayan kefalet sözleşmesi geçersizdir.
kefalet sözleşmesieş rızasıTBK 584geçerlilik unsuruitirazın iptalimüteselsil kefil
-
Haksız ihtiyati haciz tazminat davasında arabuluculuk dava şartı
2020/25 E. 2020/40 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması TTK 5/A uyarınca dava şartıdır; bu, haksız ihtiyati haciz nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin davalar için de geçerlidir. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmeden açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
arabuluculuk dava şartıhaksız ihtiyati haciztazminat davasıusulden ret
-
İİK 72/3 kapsamında ihtiyati tedbirde yaklaşık ispat koşulunun aranması
2020/3 E. 2020/49 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında İİK 72/3 kapsamında talep edilen ihtiyati tedbirlerde, HMK 390/3 gereği tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; taraflar arasındaki ticari ilişkinin karmaşıklığı ve dosyanın geldiği aşama itibariyle bu koşul yerine getirilmemişse, borcun ödendiği veya bulunmadığı yönündeki iddialar yargılamayı gerektiren hususlar olup, tedbir talebinin reddi isabetlidir.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispatİİK 72/3icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi
-
Kesinlik sınırı içindeki alacak nedeniyle istinafın usulden reddi
2019/2402 E. 2020/19 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Reddedilen kısmın miktarı, HMK Ek 1. madde ile belirlenen kesinlik sınırını (01.01.2018 itibarıyla 3.560,- TL) aşmıyorsa, bu miktara ilişkin ilk derece mahkemesi kararı kesindir ve bu kısma yönelik istinaf başvurusu esasa girilmeden usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf yoluusulden retitirazın iptaliişlemiş faiz
-
İstinaftan feragat nedeniyle istinaf başvurusunun reddi
2019/2322 E. 2020/16 K. ·
Ticari şirket (genel)feragat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine intikal etmiş ve henüz karara bağlanmamışken davacının istinaftan feragat ettiğini bildirmesi halinde, kimlik tespiti yapılmak kaydıyla HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilir.
-
Aynı yargı çevresindeki birleştirme kararına karşı istinaf yasağı
2020/28 E. 2020/13 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
Aynı yargı çevresinde yer alan düzey ve sıfattaki hukuk mahkemeleri arasında verilen dava birleştirme (veya ayırma) kararlarına karşı, HMK 168 uyarınca ayrıca ve tek başına istinaf ya da temyiz yoluna başvurulamaz; bu kararlara karşı kanun yoluna ancak esas hakkındaki hükümle birlikte gidilebilir. Kararda istinaf yolunun açık olduğu belirtilmiş olsa da, bu husus kanunun öngörmediği bir başvuru hakkı doğurmaz ve istinaf başvurusu usulden reddedilir.
-
Davadan feragat nedeniyle ilk derece kararının kaldırılıp davanın reddi
2020/13 E. 2020/6 K. ·
Diğer / sınıflanamadıferagat nedeniyle ret
Hükmün kesinleşmesine kadar davacının davadan feragat etmesi mümkündür; vekilin vekaletnamesinde feragate yetkili olduğu saptanırsa, mahkemece feragatin varlığı tespit edilerek ilk derece kararı kaldırılıp feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir; bu durumda karşı tarafın istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına karar verilir.
davadan feragatvekilin feragate yetkili olmasıkesin hüküm sonucuHMK 307HMK 309
-
Kesinlik sınırı altındaki hükme karşı istinafın usulden reddi
2020/9 E. 2020/3 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, HMK 341/2 ve Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, ilk derece mahkemesi kararı kesindir ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu esasa girilmeden usulden reddedilir.
-
Müteselsil kefile karşı ihtiyati hacizde yaklaşık ispatın yeterliliği
2019/1394 E. 2020/1 K. ·
İhtiyati hacizdiğer
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcuna dayanan ihtiyati haciz talebinde, alacaklının kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarı ve hesap özeti gibi belgelerle alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca yeterlidir. Ancak kefilin sorumluluğuna dayanan taleplerde, TBK 583 ve 584 uyarınca kefalet sözleşmesinin geçerlilik şartlarının (özellikle eş rızası) tespit edilememesi halinde, o kefil yönünden ihtiyati haciz talebinin reddi yerinde bulunur.
ihtiyati hacizmüteselsil kefilyaklaşık ispateş rızasıkefalet geçerlilik şartlarırehinle temin edilmemiş alacak
-
İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz yolu tüketilmeden istinaf
2019/2380 E. 2019/1679 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
İhtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karara karşı, HMK 341/1 ve 394/5 uyarınca önce kararı veren mahkemeye itiraz yoluna başvurulması gerekir; itiraz yolu tüketilmeden doğrudan istinaf yoluna başvurulması halinde, ilk derece mahkemesinin kararı istinafa açık olarak göstermesi maddi hata teşkil etse de, istinaf başvurusu usulden reddedilir ve dilekçe itiraz olarak kabul edilerek dosya, itiraz üzerine bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.
ihtiyati tedbiritirazistinaf yolukanun yolu tüketimimaddi hatamenfi tespit
-
Arabuluculuk dava şartı eksikliği hükümden önce giderilmişse usulden ret hatalıdır
2019/2152 E. 2019/1681 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 5/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk yükümlülüğü, konusu bir miktar para alacağı olan tüm dava türlerini (menfi tespit dahil) kapsar. Ancak bu dava şartı HMK 115/2 anlamında tamamlanabilen bir eksiklik olarak düzenlenmediğinden mahkemece süre verilmez; bununla birlikte HMK 115/3 gereği, dava şartı noksanlığı mahkemece fark edilmeden ve taraflarca ileri sürülmeden hüküm anından önce giderilmişse, dava bu nedenle usulden reddedilemez.
dava şartı arabuluculukmenfi tespit davasıTTK 5/Adava şartı noksanlığının hüküm anından önce giderilmesiHMK 115/2-3
-
Organik bağ iddiasına dayalı ihtiyati hacizde alacağın yaklaşık ispatı
2019/1739 E. 2019/1678 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Organik bağ/iktisadi bütünlük iddiasına dayanan ihtiyati haciz taleplerinde, alacağın varlığı ve muaccel niteliği davalı tarafça kabul edilmiyor ve tespite muhtaç ise, İİK 257 kapsamında aranan yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmiş sayılmaz; bilirkişi raporu tek başına yeterli delil oluşturmaz ve tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisi ancak istisnai ve sınırlı hallerde, sakınılarak uygulanabilir.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatİİK 257İİK 258organik bağiktisadi bütünlük
-
Menfi tespit davasında arabuluculuk dava şartı zorunluluğu
2019/2456 E. 2019/1688 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 5/A maddesi kapsamında, dava konusu bir miktar para alacağı olduğunda, açılan davanın türü (alacak, menfi tespit, istirdat, itirazın iptali, tazminat) ne olursa olsun, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; maddedeki 'alacak ve tazminat' ibaresi sınırlayıcı yorumlanamaz.
menfi tespit davasıdava şartıarabuluculukkefalet sözleşmesiTTK 5/Aticari dava
-
İpoteğin fekki davasında taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir
2019/2400 E. 2019/1683 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
İpoteğin fekki talebi, taşınmaz üzerindeki ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek bir talep olduğundan, HMK 12(1) uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetkinin bulunduğu davalarda mahkemenin yetkili olması bir dava şartı olup (HMK 114/1-ç), bu husus davanın her aşamasında mahkemece resen araştırılır (HMK 115/1); davalının yetki itirazında bulunmamış olması yetkiyi kesinleştirmez.
-
Gider avansı eksikliğinde kesin süre verilmesi ve dava şartı yokluğundan usulden ret
2019/2397 E. 2019/1671 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Davacının dava açılırken hiç gider avansı yatırmaması ve kendisine HMK 115/2 uyarınca verilen kesin süre içinde eksikliği gidermemesi halinde, dava HMK 114/1-g uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Dava şartı yokluğundan usulden ret hallerinde davalı yararına AAÜT 7/2 uyarınca maktu (nisbi değil) vekalet ücretine hükmedilir. Ayrıca, alacaklı lehine sonuçlanan ve icra takibinde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olan davalarda, İİK 72/4 uyarınca alacaklının ihtiyati tedbir nedeniyle alacağını geç almasından doğan zararı için takip tutarının en…
gider avansıdava şartıusulden retihtiyati tedbirİİK 72/4 tazminatımaktu vekalet ücreti
-
Müteselsil kefile karşı ipoteğin paraya çevrilmeden ihtiyati haciz istenebilmesi
2019/2314 E. 2019/1651 K. ·
İhtiyati hacizdiğer
Bir taşınmaz ipoteği, kredi sözleşmesinden kaynaklanan asıl borcu teminat altına almak üzere verilmişse ve müteselsil kefilin kefalet borcunu teminat altına almıyorsa, TBK 586/1 uyarınca rehin paraya çevrilmeden müteselsil kefile başvurulabilir; alacak muaccel hale geldiğinde kefile karşı ihtiyati haciz koşulları oluşur ve bu husustaki itirazın kabulüne ilişkin karar isabetsiz bulunur.
ihtiyati hacizmüteselsil kefaletipotekistinaftan feragatmuacceliyethesabın kat edilmesi
-
Menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvuru dava şartıdır
2019/1429 E. 2019/1642 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava konusu bir miktar para alacağına ilişkinse, talep veya dava türünün (alacak, menfi tespit, istirdat, itirazın iptali, tazminat vb.) ne olduğuna bakılmaksızın, TTK 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; menfi tespit davaları da bu kapsam dışında tutulamaz.
-
Menfi tespit davalarında dava öncesi arabuluculuk şartı
2019/2292 E. 2019/1643 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu bir miktar para alacağı olan ticari davalarda TTK 5/A maddesi gereğince dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; bu şart davanın alacak, tazminat, menfi tespit, istirdat veya itirazın iptali davası olmasına göre değişmez, belirleyici olan dava konusunun bir miktar para alacağına ilişkin olmasıdır.
menfi tespitarabuluculukdava şartımüteselsil kefaletticari davaİİK 72
-
Menfi tespit davasında arabuluculuğa başvuru dava şartı sayıldı
2019/2253 E. 2019/1641 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari nitelikte olup konusu bir miktar para alacağına ilişkin bulunan davalarda -davanın türü menfi tespit, istirdat, itirazın iptali veya alacak davası olsun- dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması TTK 5/A maddesi uyarınca dava şartıdır; bu şart davanın adından değil, uyuşmazlığın konusunun bir miktar para alacağı olmasından kaynaklanır.
-
Muaccel alacağın ispatı yaklaşık olarak sağlanamazsa ihtiyati haciz talebi reddedilir
2019/2200 E. 2019/1653 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş, muaccel bir para alacağının varlığının yaklaşık olarak ispatlanması gerekir. Tahkikat aşamasında olan ve alacağın varlığı/miktarı davalı tarafından kabul edilmeyen, henüz bilirkişi incelemesi yapılmamış bir davada, alacağın yaklaşık ispatı ölçüsünde delil bulunmuyorsa ihtiyati haciz talebinin reddi hukuka uygundur.
-
Görevsizlik kararının kaldırılması: nispi ticari dava değerlendirmesi
2019/2049 E. 2019/1659 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İpoteğin, taraflar arasındaki ticari ilişkiden doğacak alacakların teminatı olarak tesis edildiği iddia edildiğinde, bu iddianın gerçekliği, ipoteğin geçerliliği ve temin ettiği alacağın varlığı esasa ilişkin bir inceleme konusudur; davalıların bizzat dava dışı ticari işletmeyle bir ilgisinin bulunmaması, tek başına davanın nispi ticari dava niteliğini ortadan kaldırıp görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez.
nispi ticari davaipoteğin paraya çevrilmesiitirazın iptaligörev (dava şartı)tefrik
-
Yetki belgeli vekilin ölümü davanın açılmamış sayılmasını değiştirmez
2019/1666 E. 2019/1637 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir davada asıl vekaletname ile birden fazla vekil bulunması ve bunlardan birinin bir başka avukata yetki belgesi vermesi halinde, yetki belgesiyle duruşmalara katılan vekilin ölümü, asıl vekaletname sahibi diğer vekillerin vekillik ilişkisini sona erdirmez. Avukatlık Kanunu'nun 42. maddesindeki baro tarafından geçici görevlendirme yapılması hükmü, ancak asıl vekilin ölümü halinde uygulanır; yetki belgeli vekilin ölümünde uygulama alanı bulmaz. Asıl vekaletname sahibi diğer vekillerin faaliyette olması halinde, davacı asillere ayrıca tebligat yapılması…
davanın açılmamış sayılmasıdosyanın işlemden kaldırılmasıvekilin ölümüyetki belgesiasıl vekaletnamebaro tarafından geçici görevlendirme
-
Dava şartı yokluğundan usulden reddedilen davada vekalet ücreti
2019/1600 E. 2019/1646 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Dava şartı yokluğu (arabuluculuğa başvurulmaması) nedeniyle usulden reddedilen davalarda, dava dilekçesi tebliğe çıkarılmış ve davalı vekille temsil edilmişse, AAÜT 7/2 maddesi uyarınca davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir; dava dilekçesinin sehven tebliğe çıkarılmış olması bu sonucu değiştirmez.
dava şartıarabuluculukusulden retvekalet ücretiAAÜT 7/2itirazın iptali
-
Adli yardım talebinin reddi nedeniyle harç tamamlanmak üzere dosyanın iadesi
2019/2217 E. 2019/1657 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf aşamasında sunulan adli yardım talebinin hem Daire hem de itiraz mercii tarafından reddedilmesi halinde, istinaf harcının tamamlanması amacıyla HMK'nın 344/1. maddesi gereğince dosya ilk derece mahkemesine gönderilir.
-
İhtiyati tedbir kararı, ihtiyati haciz kararına engel değildir
2019/2309 E. 2019/1658 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çek hakkında yalnızca çekin ibrazında ödenmemesine ilişkin verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı, icra takiplerinin durdurulmasına veya ihtiyati haciz kararının uygulanmasına yönelik bir hüküm içermiyorsa, bu tedbir kararı sonraki bir ihtiyati haciz kararının önünde engel oluşturmaz; ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın bu gerekçeyle reddi isabetlidir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazihtiyati tedbirmuaccel alacakmenfi tespit davası
-
Arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddte vekalet ücreti
2019/1844 E. 2019/1647 K. ·
Alacakdüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın bu nedenle usulden reddine karar verilmesi hâlinde, AAÜT 7/2 hükmü gereğince davalı taraf lehine, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda belirtilen avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekir.
dava şartızorunlu arabuluculukusulden retvekalet ücretiAAÜT 7/2
-
Gider avansının kesin süreye rağmen yatırılmaması nedeniyle usulden ret
2019/2295 E. 2019/1624 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava şartı olan gider avansının (ilan masrafı dahil) mahkemece verilen kesin süre içinde yatırılmaması ve bu nedenle taraf teşkilinin sağlanamaması halinde dava, HMK 114/1-g ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddedilir; taraf teşkili sağlanamayan davada esasa girilemez. Bu şekilde dava şartı yokluğundan usulden reddedilen davalarda vekalet ücreti, AAÜT 7/2 maddesi uyarınca tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.
dava şartıgider avansıkesin süretaraf teşkiliilanen tebligatusulden ret
-
Eksik inceleme ve bekletici mesele nedeniyle kaldırma
2018/1016 E. 2019/1598 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraflar arasında akdedilen bir sözleşmenin ihlal edilip edilmediğine ve bu ihlale bağlı taleplerin (bedel iadesi, cezai şart) doğup doğmadığına ilişkin uyuşmazlıklarda, konunun teknik uzmanlık gerektirmesi halinde alınan bilirkişi raporunun taraf ve yargı denetimine elverişli, yeterli ve denetlenebilir olması gerekir; aksi halde eksik inceleme söz konusu olur. Ayrıca, aynı sözleşmeden kaynaklanan ve aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunan, verilecek kararın birbirini etkileyebileceği başka bir dava mevcutsa, çelişkili kararların önlenmesi ve hukuki…
itirazın iptalicezai şartbekletici meselehukuki ve fiili irtibatbilirkişi incelemesidenetime elverişlilik
-
Anapara ödense de takip sonrası feri alacaklardan sorumluluk sürer
2018/1702 E. 2019/1584 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan bir alacak için icra takibi başlatıldıktan sonra borçlunun, ödeme emri kendisine tebliğ edilmeden ve takip kesinleşmeden önce asıl alacağı ödemesi, takip tarihinde alacağın muaccel olduğu ve takibin haklı olduğu tespit edildiğinde, borçluyu icra vekalet ücreti, takip sonrası işlemiş faiz, harç ve takip masraflarından kurtarmaz; borçlu bu feri kalemlerden sorumlu olmaya devam eder. Bu feri kalemlerin miktarının hesaplanması mahkemenin değil icra müdürlüğünün görevidir; mahkeme bu kalemler yönünden itirazın iptali ile…
itirazın iptalicari hesap alacağımuacceliyeticra inkar tazminatıicra vekalet ücretitakip sonrası işlemiş faiz