Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Miras hakkına dayalı ihtiyati tedbirde teminatsız karar verilmesi
2018/661 E. 2018/671 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Miras hakkına dayanan bir talep esasa ilişkin yargılamayı gerektirse de, dava konusu mal varlığının üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi, geçici hukuki korunma müessesesinin bir parçası olarak kabul edilebilir. Teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için mahkemenin, davanın dayandığı resmî belge veya kesin delil niteliğindeki unsurları (örneğin soy bağının tespitine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı ve mirasa dahil olabilecek mal varlığı) gerekçesinde açıkça belirtmesi, HMK 392/1'deki 'durum ve…
ihtiyati tedbirgeçici hukuki korumateminatmuris muvazaasımiras hakkıitirazı kabil olmayan karar
-
Marka lisans sözleşmesinden doğan alacak davasında görevli mahkeme
2018/288 E. 2018/669 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tescilli bir markanın lisans sözleşmesi ile kullandırılmasından kaynaklanan alacak ve cezai şart talepli davalarda, uyuşmazlık 556 sayılı KHK'nın (6769 sayılı SMK'nın) lisans hükümlerine ve tescilli markadan doğan haklara dayandığından, göreve ilişkin dava şartı gereği davaya bakma görevi Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne aittir; asliye ticaret mahkemesinin görevsizliği kamu düzenine ilişkin olduğundan BAM tarafından re'sen gözetilir ve hüküm bu nedenle kaldırılır.
marka lisans sözleşmesigörevdava şartıkamu düzeniFikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesicezai şart
-
Fer'i müdahilin tek başına istinaf hakkı bulunmadığından usulden ret
2018/1017 E. 2018/662 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığında hüküm kesindir; fer'i müdahil, taraf veya tarafın temsilcisi olmayıp yalnızca iltihak ettiği tarafla birlikte hareket etme yetkisine sahip olduğundan, kesin nitelikteki bir hükme karşı tek başına istinaf yoluna başvuramaz; ancak lehine katıldığı taraf istinafa başvurursa onunla birlikte hükmü kanun yoluna götürebilir.
-
İstinaftan feragat nedeniyle başvurunun reddi
2018/820 E. 2018/658 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
Dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise, vekaletnamesinde davadan/temyizden feragate yetkili olan vekilin istinaftan feragat beyanı üzerine, HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir.
istinaftan feragatvekaletnamede feragate yetkiön inceleme safhası
-
Kesinlik sınırı altındaki alacak davasında istinafın usulden reddi
2018/905 E. 2018/653 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, HMK Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalan malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları kesindir; bu kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu esası incelenmeksizin usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf başvurusunun usulden reddimalvarlığı davası
-
Bozmaya uyularak verilen hükmün temyize tabi olması nedeniyle mahalline iade
2018/865 E. 2018/635 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
Yargıtay bozma ilamına uyularak ilk derece mahkemesince verilen yeniden hüküm, HMK 373/4 ve HMK geçici 3. madde uyarınca istinaf yoluna değil temyiz yoluna tabidir; bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi esasa girmeden dosyayı temyiz işlemlerinin ikmali için ilk derece mahkemesine iade eder.
bozmaya uymatemyiz yoluistinaf yolumahalline iadegeçici madde uygulaması
-
Takip kesinleşmeden önce ihtiyati haciz talebi; itiraz üzerine haciz talebine engel olmaması
2018/567 E. 2018/613 K. ·
İhtiyati hacizdiğer
İhtiyati haciz talebinden önce icra takibi başlatılmış olması ve bu takibe borçlunun itiraz etmesi nedeniyle takibin durmuş olması, İİK 257/1 koşullarının gerçekleşmesi hâlinde ihtiyati haciz talebine ve ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir. Buna karşılık, ihtiyati haciz talebi karara bağlanana kadar takip kesinleşmiş ve alacaklı artık kesin haciz talep edebilecek durumdaysa, ihtiyati haciz isteminde hukuki yarar kalmadığından talep reddedilir.
ihtiyati hacizhesap kat ihtarımuacceliyethukuki yarartakibin kesinleşmesimüşterek borçlu ve müteselsil kefalet
-
İstinaf karar harcının eksik yatırılması nedeniyle geri çevirme
2018/766 E. 2018/603 K. ·
Tazminatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda peşin istinaf karar harcının nispi harç olarak değil de maktu harç olarak eksik yatırılmış olması halinde, başvuru süresinde yapılmış olsa da bakiye harcın ikmali amacıyla dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
peşin istinaf karar harcınispi harçmaktu harçgeri çevirmeön inceleme
-
Kesinlik sınırı içindeki görevsizlik kararına istinafın usulden reddi
2018/790 E. 2018/598 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığı davalarında, hükmün konusu olan miktar veya değer, HMK 341/2 ve HMK Ek m.1 uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kaldığında, o hükme (görevsizlik kararı dahil) karşı yapılan istinaf başvurusu incelenmeksizin usulden reddedilir.
kesinlik sınırıgörevsizlik kararıistinaf başvurusunun usulden reddimalvarlığı davası
-
Kesinlik sınırı altındaki hükme karşı istinaf başvurusunun usulden reddi
2018/529 E. 2018/595 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığı davasına ilişkin hükmün miktarı, kararın verildiği yıl için kanunda belirlenen kesinlik sınırının altında ise hüküm kesin niteliktedir; kesin hükme karşı yapılan istinaf başvurusu, ilk derece mahkemesinin istinaf dilekçesinin reddine dair ek kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olsa da, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan incelemede kesinlik tespit edildiğinde usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf dilekçesinin reddimalvarlığı davasıusulden ret
-
Parasal kesinlik sınırı altındaki hükme karşı istinaf usulden reddedilir
2018/538 E. 2018/581 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığı davalarında hükmedilen miktar, HMK 341/2 maddesinde öngörülen ve ilgili dönem için belirlenen parasal kesinlik sınırının altında ise ilk derece mahkemesi kararı kesindir; bu karara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. İlk derece mahkemesinin bu nedenle istinaf dilekçesini reddeden ek kararına karşı yapılan istinaf başvurusu da, kesin hükmün istinaf incelemesine konu olamayacağı gerekçesiyle HMK 346/1 uyarınca usulden reddedilir.
kesinlik sınırıitirazın iptaliistinaf dilekçesinin reddikesin hüküm
-
İstinaf konusu miktarın kesinlik sınırı altında kalması
2018/797 E. 2018/597 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda istinafa konu edilen hüküm bölümünün parasal değeri, HMK Ek 1. madde ile belirlenen kesinlik sınırının altında kaldığında, hüküm kesin nitelikte olup istinaf başvurusu usulden reddedilir.
-
Taraf talebi olmadan HMK 166/2 uyarınca re'sen verilen birleştirme kararının kaldırılması
2018/697 E. 2018/591 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ayrı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalarda, HMK 166/2 maddesi uyarınca birleştirme kararı verilebilmesi için taraflardan birinin talebi şarttır; taraf talebi bulunmaksızın mahkemece re'sen verilen birleştirme kararı bu hükme aykırıdır ve kaldırılması gerekir. Ayrıca davaların birbirinden farklı kredi işlemlerine ilişkin bağımsız taleplerden ibaret olması, aralarında HMK 166/4 anlamında bağlantı bulunmadığını gösterir.
davaların birleştirilmesihukuki ve fiili bağlantıre'sen birleştirmemenfi tespit davasıitirazın iptali
-
Hisse devir bedeli alacağında zamanaşımı başlangıcı ve muacceliyet
2017/893 E. 2018/579 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Limited şirket hisse devrinden kaynaklanan alacak davalarında zamanaşımı süresi (mülga BK 126 uyarınca 5 yıl) hisse devrine ilişkin sözleşmenin (eTTK 520/son gereği yazılı ve noterce tasdikli) geçerli olarak yapıldığı ve pay defterine kaydı için ortaklar kurulu kararının alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar; geçersiz bir harici sözleşmeye dayalı olarak alacağın muaccel olduğu kabul edilemez. Resmi şekilde yapılmış hisse devir sözleşmesinin inançlı işlem (emanet) olduğu iddiası, aynı kuvvette yazılı belge ile ispatlanmalıdır; bu nitelikte delil…
zamanaşımımuacceliyetinançlı işlemhisse devir sözleşmesihak düşürücü süreikrah
-
İstinafa cevabın istinaf dilekçesi niteliğinde görülerek geri çevrilmesi
2017/858 E. 2018/578 K. ·
Tazminatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinafa cevap dilekçesinin içeriği itibarıyla istinaf dilekçesi niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde, bu dilekçe hakkında HMK 344/1 uyarınca işlem yapılması sağlanmak üzere dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir; diğer tarafların istinaf başvurularının incelenmesi için işlem tamamlandıktan sonra dosyanın yeniden bölge adliye mahkemesine gönderilmesine karar verilir.
istinafa cevap dilekçesiistinaf dilekçesi niteliğigeri çevirmeön inceleme
-
Kesinlik sınırı altında kalan hükme yönelik istinafın usulden reddi
2018/742 E. 2018/560 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığı davalarında istinafa konu edilen hüküm miktarı, HMK Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, bu husus mahkemece re'sen gözetilir ve istinaf başvurusu usulden reddedilir.
-
İstinaf karar harcının hatalı yatırılması nedeniyle geri çevirme
2018/653 E. 2018/575 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda peşin yatırılması gereken karar harcının niteliği (nispi/maktu) taraf sıfatına ve talebin niteliğine göre belirlenir; harç eksik veya hatalı yatırılmışsa, HMK 344 uyarınca eksikliğin tamamlanması için dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir ve fazla yatırılan harç iade edilir.
istinaf karar harcınispi harçmaktu harçgeri çevirmeön inceleme
-
Denetim kayyımı tedbirinin infazında mahkemeye başvuru gerekliliği
2018/159 E. 2018/549 K. ·
Ticari şirket (genel)istinaf başvurusunun esastan reddi
Denetim kayyımı atanmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararlarının infazı, icra dairesi veya yazı işleri müdürü eliyle fiziki bir işlem gerektirmediğinden, genel ihtiyati tedbir infaz usulüne ilişkin HMK 393 hükmünün genellik ilkesi çerçevesinde bu tedbirin niteliğine uygun şekilde uygulanması gerekir; bu tür tedbirlerin infazı için lehine tedbir kararı verilen tarafın mahkemeye (yazı işlerine) başvurması yeterli ve gerekli görülür.
ihtiyati tedbirdenetim kayyımıtedbirin infazıyazı işleri müdürügenellik ilkesi
-
Kefilin menfi tespit davası açmakta hukuki yararı ve TBK 592
2018/171 E. 2018/523 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kesinleşmiş bir icra takibine itiraz etmeyen (veya itirazı kesinleşen kısımla sınırlı kalan) borçlu/kefil, takip hukuku bakımından takip kesinleşmiş olsa da, maddi hukuk açısından borçlu olmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açabilir; takibin kesinleşmesi tek başına menfi tespit davası açılmasına engel değildir. Ayrıca TBK 592 uyarınca alacaklının, kefilin durumunu ağırlaştırmaktan kaçınma ve teminatları koruma yükümlülüğüne aykırı davranması (örn. ihtiyati haczi zamanında talep etmemesi veya icraya koymaması), kefilin zarar gördüğü ölçüde…
menfi tespit davasıkefaletTBK 592hukuki yararkesinleşmiş icra takibiihtiyati haciz
-
Makul sürede yargılanma hakkı ihlali yargılamanın iadesi sebebi değildir
2018/474 E. 2018/502 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Yargılamanın iadesi talebi üzerine verilen karar, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlamasından sonra verilmiş yeni bir hüküm niteliğinde olduğundan, iadeye konu asıl davanın kararı daha önce kesinleşmiş olsa da istinaf kanun yoluna tabidir. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin bir başvuruda gerekçeli karar hakkı veya yargılamanın adilliği yönünden ihlal tespit etmeyip yalnızca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermesi, HMK 375. madde kapsamında yargılamanın iadesi sebebi oluşturmaz; zira bu hükme göre iade sebebi, Avrupa İnsan Hakları…
yargılamanın iadesiAnayasa Mahkemesi bireysel başvurumakul sürede yargılanma hakkıAvrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ihlalikesin hüküm
-
Hüküm fıkrası ile gerekçe arasındaki çelişki nedeniyle kaldırma
2018/239 E. 2018/508 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hükmün gerekçesinde bir talep hakkında (örneğin bir alacak kaleminin reddedildiği) açıklama yapılmasına rağmen hüküm fıkrasında bu talebe ilişkin olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamışsa, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında HMK 297(2) ve 298(2)'ye aykırı bir çelişki doğar; bu çelişki kamu düzenine ilişkin olduğundan BAM tarafından istinaf sebepleri incelenmeden re'sen gözetilir ve esasa girilmeksizin kararın kaldırılıp yeniden hüküm kurulmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini gerektirir.
hüküm-gerekçe çelişkisikamu düzenire'sen incelemetaleple bağlılık ilkesiHMK 353/1-a-4
-
İpotekten kaynaklı menfi tespit davasında ihtiyati tedbirin kaldırılması
2018/454 E. 2018/503 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir talebinin devamı için, ileri sürülen hukuki iddianın (örneğin aile konutu niteliği veya ipoteğin geçersizliği) dosyadaki belgelerle yaklaşık olarak ispatlanmış olması gerekir; ipotek belgesinde taşınmazın konut/aile konutu olduğuna dair bir kayıt bulunmaması halinde bu yaklaşık ispat şartı gerçekleşmemiş sayılır ve tedbirin kaldırılması kararı yerinde bulunur.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispataile konutuipotekmenfi tespitkefalet
-
İpotekle temin edilen alacakta önce rehne başvurma zorunluluğu
2018/537 E. 2018/522 K. ·
İhtiyati hacizdüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Bir alacak ipotekle teminat altına alınmışsa, alacaklı İİK 45/1 uyarınca öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak zorundadır; rehin bedeli borcu karşılıyorsa, ipoteğin hem asıl borçlunun hem de kefilin borcunu teminat altına aldığı hallerde, kefil hakkında ayrıca genel haciz yoluyla ihtiyati haciz istenmesi mümkün değildir ve bu husus itiraz eden tarafça ileri sürülmemiş olsa da mahkemece bu sebeple ihtiyati haczin kaldırılması gerekir; itiraz sonucu itibariyle doğru olduğundan yalnızca gerekçe düzeltilerek istinaf başvurusu esastan…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazipoteğin paraya çevrilmesimüteselsil kefilrehinle temin edilmiş alacakitiraz sebebiyle bağlılık
-
Asıl dava feragatle sona erince ihtiyati tedbirin kaldırılması
2018/568 E. 2018/501 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Asıl dava feragat nedeniyle sona erdiğinde, bu husus ihtiyati tedbirin kaldırılmasını kendiliğinden sonuçlamaz; tedbirin kaldırılmasına ilişkin ayrıca bir karar verilmemişse, tedbire itirazın reddine dair ara karara karşı yapılan istinaf başvurusu, asıl davanın feragatle sonuçlanmış olması gerekçesiyle kabul edilerek tedbir kararı kaldırılır.
-
HMK geçici 3. madde gereği hükmün temyize tabi olması nedeniyle mahalline iade
2018/15 E. 2018/456 K. ·
Ticari şirket (genel)temyiz için mahalline iade
Bir davada önceki yetkisizlik kararı temyiz incelemesinden geçmişse ve BAM'ların göreve başlamasından önce bu şekilde temyize başvurulmuşsa, HMK geçici 3. maddesinin değişik 2. fıkrası gereği, o dosyada kesinleşinceye kadar eski usul (temyiz) hükümlerinin uygulanmasına devam edilir; bu nedenle temyiz incelemesi sonrasında esas hakkında verilen hüküm de istinafa değil temyize tabidir ve dosya istinaf incelemesi yapılmaksızın temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay dairesine gönderilmek üzere mahkemesine iade edilir.
HMK geçici madde 3kanun yolu tespitiyetkisizlik kararıtemyiz incelemesimahalline iade
-
Yetki sözleşmesi ispatlanamadığında icra dairesinin yetkisizliği
2018/309 E. 2018/463 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taşıma sözleşmesinde davalı tarafın yetkili temsilcisinin imzası bulunmuyorsa, o sözleşmedeki yetki kaydı HMK 18/2 uyarınca davalıyı bağlamaz ve taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi kabul edilemez. Yetki sözleşmesi bulunmadığı hallerde, para borcuna ilişkin icra takiplerinde İİK 50. madde uyarınca HMK'nın genel yetki hükümleri kıyasen uygulanır; takip, alacaklının veya borçlunun yerleşim yeri dışındaki bir icra dairesinde başlatılmışsa, itirazın iptali davasının önkoşulu olan yetkili icra dairesinde takip başlatma koşulu gerçekleşmemiş olur ve…
yetki sözleşmesigenel yetkiitirazın iptalidava şartıyetkisizlik
-
Müteselsil kefilin ipotekle temin edilen borcunda ihtiyati haciz koşulu
2018/378 E. 2018/479 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Müteselsil kefilin kefaletten doğan borcu, kendisi tarafından verilen ipotekle teminat altına alınmışsa, İİK 45/1 uyarınca alacaklı öncelikle rehinin paraya çevrilmesi yoluna başvurmak zorundadır; bu durumda İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesine yönelik koşullar oluşmaz.
ihtiyati hacizmüteselsil kefaletrehinle temin edilmiş alacakipotek
-
Bozmaya uyularak verilen hüküm temyize tabidir, mahalline iade
2018/577 E. 2018/454 K. ·
Diğer / sınıflanamadıtemyiz için mahalline iade
Yargıtay bozma ilamına uyularak ilk derece mahkemesince verilen karar, HMK 373/4 ve HMK geçici 3. madde gereğince istinaf incelemesine değil temyiz incelemesine tabidir; bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi esasa girmeden dosyayı temyiz işlemlerinin ikmali için ilk derece mahkemesine iade eder.
bozmaya uymatemyiz kanun yoluistinaf kanun yolumahalline iade
-
Bozmaya uyularak verilen hükmün temyize tabi olması nedeniyle mahalline iade
2018/558 E. 2018/449 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
Yargıtay'ın bozma ilamı üzerine ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği hüküm, HMK 373/4 ve HMK geçici 3. madde uyarınca istinaf değil temyiz kanun yoluna tabidir; bu durumda BAM esasa girmeden dosyayı temyiz işlemlerinin ikmali için ilk derece mahkemesine iade eder.
bozmaya uymatemyiz kanun yoluistinaf kanun yolukesin hüküm öncesi geçiş hükümleri
-
Görevsizlik kararının sonradan değişen kanun nedeniyle kaldırılması
2018/386 E. 2018/443 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tahkim yargılamasında mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde (örneğin tahkim süresinin uzatılması talebinde) görevli mahkemenin tespitinde, karar tarihinde yürürlükte olan kanun hükmü esas alınmakla birlikte, istinaf incelemesi sırasında yürürlüğe giren ve konuyu açıklığa kavuşturan yeni kanun hükmü (HMK 410'un değişik hali) gözetilerek, önceki görevsizlik/usulden ret kararının kaldırılıp talebin görevli mahkemece incelenmesi için dosyanın iadesi gerekir.
tahkim süresinin uzatılmasıdava şartıyargı yolugörevli mahkemehakem tayini