Ticari defterlerin delil niteliği ile itirazın iptali davasında ispat
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1266 E. 2025/1472 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan (Cari Hesap) Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında, taraflardan birinin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmaması (örneğin envanter defterinin ibraz edilmemesi) halinde, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş defter kayıtları esas alınarak alacağın ispatlanmış sayılabileceği; ayrıca faturaların TTK 21/2'deki sekiz günlük süre geçirildikten sonra iade edilmesinin bu iadeye itibar edilmemesini gerektirdiği; davanın açıldığı miktar takip talebindeki toplam alacaktan daha düşükse, dava kapsamına girmeyen kısma (örneğin işlemiş faize) ilişkin istinaf itirazlarının karşılığının bulunmadığı kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defter kayıtlarına göre alacağın ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkilinin davacıya hiçbir şekilde borcu bulunmadığını, icra takibinin dayanak belgelerden yoksun olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Alınan bilirkişi raporunda davacı defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerinden envanter defterini ibraz etmediği tespit edilmiştir. Davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle 57.988,61-TL alacaklı olduğu, bu alacağın üç adet alkollü içki faturasından kaynaklandığı belirlenmiştir. Davalının defterlerinde kayıtlı alacağın davacının bu faturalarından ikisine denk düştüğü, davalının süresinden sonra iade faturası düzenlediği, davacıya ödeme amaçlı verilen ancak karşılıksız olması nedeniyle iade edilen çekin davalı defterlerinde kayıtlı bulunduğu dikkate alınmıştır. Davalının davacıya verdiği çekin iade edildiğinin davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defterlerinde kayıtlı olması ve diğer iki fatura tutarında davacı lehine alacak kaydı bulunması nedeniyle davacının her üç faturadan dolayı alacağını kanıtladığı, davalı vekilinin soyut şekilde borcumuz yoktur beyanında bulunmasının bu tespiti değiştirmediği kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Faturaların usulünde iadesi ve TTK 21/2'deki sekiz günlük süre → ret
Gerekçe: Taraf defterleri arasındaki farkın davalı defterlerinde gözüken iade faturalarından kaynaklandığı, davalının TTK 21/2'de belirtilen 8 günlük yasal süresinden sonra faturaları davacıya iade ettiği ve incelenen tüm kayıtlara göre davacının davalıdan 57.988,61-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği kabul edilmiştir. (BAM'ca yerinde görülen İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)
İşlemiş faize hükmedilemeyeceği itirazı → ret
İddia: Davalı vekili, alacağın varlığı kabul edilmese dahi, bir an için kabul edilse bile takip öncesi işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, temerrüt oluşmadan işlemiş faiz talep edilen bir takipte haksız itirazdan söz edilemeyeceğini ve icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İcra takip dosyasında toplam 68.272,45-TL üzerinden takip başlatılmış olmakla birlikte, itirazın iptali davasının 57.988,61-TL harca esas değer gösterilerek yalnızca takip tarihi itibariyle 57.988,61-TL asıl alacak bakımından açıldığı, işlemiş faiz kısmının dava konusu edilmediği anlaşıldığından, davalı vekilinin işlemiş faize hükmedilemeyeceğine ilişkin istinaf nedeninin karşılığının bulunmadığı kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari defterlerden birinin usulüne uygun tutulmaması (envanter defterinin ibraz edilmemesi) halinde karşı tarafın usulüne uygun defter kayıtlarının delil olarak esas alınacağı ve TTK 21/2'deki sekiz günlük süre geçirildikten sonra yapılan mal iadelerinin dikkate alınmayacağı yönündeki değerlendirme, benzer cari hesap/ticari satım uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ticari defterlerin delil niteliği↗ cari hesap↗ ticari defterlerin usulüne uygunluğu↗ icra inkar tazminatı↗ TTK 21/2 iade süresi↗ likit alacak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1266
KARAR NO 2025/1472
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 29/01/2024
İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/09/2025
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin alacağının tahsili amacıyla İstanbul 24. İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ettiğini,alacağın ticari defter ve kayıtlarla da sabit olup, davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, davalının ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmeme ihtimali bulunduğundan,davalı tarafın İstanbul 2. ATM'nin 2022/4526 sayılı dosyasıyla konkordato başvurusunda bulunduğunu, ancak bu talebin 12.12.2023 tarihinde reddedildiğini, davalı hakkında verilen tüm mühlet ve tedbir kararlarının daha önce kalktığı ve iflas kararı verilmesine de yer olmadığına karar verildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere İcra inkâr tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP
Davalı vekili; davalı tarafın, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, icra takibinin dayanak belgelerden yoksun olduğunu ve bilirkişi incelemesiyle bu durumun ortaya çıkacağını, zamanaşımı itirazında bulunduğunu, talep edilen faiz oranının fahiş ve hatalı olduğunu, davacı tarafından müvekkiline temerrüde düşürecek bir ihtar gönderilmediğinden takip tarihine kadar faiz talep edilemeyeceğini, davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; tarafların ticari defter ve kayıtların incelenmesi sonucu alınan bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, davalının ticari defterlerini tam olarak ibraz etmediğinden usulüne uygun tutulmadığının kabulü gerektiği, davacı tarafından davaya konu 3 adet alkollü içki faturalarının davalıya tebliğ edildiği, taraf defterleri arasındaki farkın davalı defterlerinde gözüken iade faturalarından kaynaklandığı,davalının TTK 21/2'de belirtilen 8 günlük yasal süresinden sonra faturaları davacıya iade ettiğini ve incelenen tüm kayıtlara göre davacının davalıdan 57.988,61-TL alacaklı olduğu tespit edildiği 57.988,61-TL asıl alacağa vaki itirazın iptaline, alacak likit olduğundan %20'sine denk gelen 11.597,72-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; müvekkilinin davacıya hiçbir şekilde borcu bulunmadığını, icra takibinin, dayanak belgelerden yoksun olduğunu, hükmolunan faiz tutarının fahiş olduğunu, hiçbir şekilde alacağın varlığı kabul edilmemekle, bir an için kabul edileceği varsayılsa dahi takip öncesi işlemiş faiz talep edilemeyeceğini, temerrüt olgusu oluşmadan işlemiş faiz talep edilen bir takipte, haksız itirazdan söz edilemeyeceğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava;cari (açık )hesap ilişkiden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Alınan bilirkişi raporunda davacı defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, davalının 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerden envanter defteri ibraz edilmediği davacının ticari defterlerine göre 15.12.2023 takip tarihi itibariyle 57.988,61-TL alacaklı olduğu, alacağın, 03.01.2019 tarihli A-211005 numaralı 44.182,04-TL, 25.01.2019 tarihli ...225 numaralı 6.320,86-TL, e 05.02.2019 tarihli ...00342 numaralı 7.484,81-TL bedelli toplamı 57.988,61-TL olan 3 adet alkollü içki faturasından kaynaklandığı, davalının ticari defterlerine göre ise takip tarihi itibariyle davacının 13.807,56-TL davalıdan alacaklı göründüğü, davalı defterlerinde kayıtlı alacağın davacının 25.01.2019 tarihli 6.320,86-TL, 05.02.2019 tarihli 7.484,81-TL tutarlı faturalarına denk düştüğü, davalının süresinden sonra 21.02.2019 tarihli iade faturasından sonra davacının yine aynı miktarlı iade faturaları düzenlediği, davacıya ödeme amaçlı verilen ancak karşılıksız olması nedeniyle iade edilen 44.181-TL tutarlı çekin davalının defterlerinde kaydedildiği takip tarihi itibariyle davacının 57.988,61-TL davalıdan asıl alacağı olduğu hususu belirlenmiştir.
Bilirkişi raporunda yapılan tesbitlere göre davalının davacıya verdiği 44.181-TL çekin davalıya iade edildiğinin davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu ve takip konusu diğer iki fatura tutarında davacı lehine alacak kaydı bulunması dikkate alındığından davacının her üç faturadan dolayı alacağını kanıtladığı; davalı vekilinin soyut şekilde davacıya borcumuz yoktur beyanında bulunduğu anlaşılmaktadır.
İcra takip dosyasında; davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine 15/12/2023 tarihinde 57.988,61-TL cari hesaba dayalı alacak ve 10.283,84-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 68.272,45-TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatılmış ise de itirazın iptali davası 57.988,61-TL harca esas değer gösterilerek,takip tarihi itibariyle 57.988,61-TLalacak bakımından itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin işlemiş faize hükmedilemeyeceğine ilişkin istinaf nedeninin karşılığı bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacının icra takibine konu ettiği inkar edilen alacağını kanuna uygun tutulmuş ticari defter içerikleri ile kanıtladığı fatura alacağının likit olduğu kararda hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 3.961,20-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 990,30-TL harcın mahsubu ile kalan 2.970,90-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1862 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi