Tacir sıfatı ve hükümleri
TTK 11-23 · 157 karar
Bu başlıkta usul:
Görev ve yetki 37Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 27Hak düşürücü süre 9Zamanaşımı 2İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 2
-
Açık nokta satış sözleşmesinde ruhsat iptaliyle feshin haklılığı ve katkı payı iadesi
2022/1007 E. 2025/1058 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Açık nokta satış sözleşmesinde bayiin, işyeri ruhsatının kendi kusurlu eylemi (resmi belgede tahrifat) nedeniyle iptal edilerek işyerinin kapanmasına sebep olması, bu sonucun bayiin rızası hilafına gerçekleşmiş olsa da bayi lehine sonuç doğurmaz ve sözleşmedeki 'ilgili mevzuata aykırılık nedeniyle faaliyete son verilmesi' fesih sebebine karşılık gelir; bu durumda karşı tarafın feshi haklıdır. Katkı payının nakit yerine ayni (ürün) olarak ödenmiş olması, iade yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Sözleşmede taahhüt edilen alım miktarının bir kısmı…
itirazın iptalibayilik/açık satış noktası sözleşmesikatkı payıcezai şartkıstelyevm usulüdenkleştirici adalet prensibibayilik (acente-kıyas)
-
Aliud ifa iddiasının ispatlanamaması nedeniyle itirazın iptali
2025/904 E. 2025/1040 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirler arası satımda, satıcının teslim ettiği malın sözleşmede kararlaştırılandan farklı olduğu (aliud ifa) iddiası; alıcının malı teslim aldıktan sonra süresinde herhangi bir ihbar/itirazda bulunmadan kullanıp tükettiği ve teslim edilen malın niteliğine ilişkin savunmasını yazılı veya kesin delille ispatlayamadığı hallerde kabul edilmez. Faturaya süresinde itiraz edilmeyip ticari defterlere kaydedilmesi, faturanın geçerli bir sözleşme ilişkisine dayandığının kabulü sonucunu doğurur ve bu karinenin aksinin ispatı yazılı veya kesin delille…
aliud ifaayıpticari satımfatura içeriğinin kesinleşmesiticari defter deliliitirazın iptali
-
Cezai şartın fahiş olması nedeniyle tenkis ve kefilin sorumluluğu
2022/2287 E. 2025/950 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari nitelikli satış sözleşmelerinde kararlaştırılan cezai şart hükmü, taraflar tacir olup hükümler anlaşılabilir nitelikteyse ve dürüstlük kuralına aykırılık taşımıyorsa genel işlem koşulu sayılıp geçersiz kılınamaz. Alacaklının, sözleşmeye aykırılık gerçekleştiği halde ürün vermeye devam etmesi, tek başına cezai şarttan feragat ettiği ya da bunun talep edilmeyeceği yönünde haklı bir güven oluşturduğu sonucunu doğurmaz. Kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmış ve kefalet limiti gösterilmişse, müteselsil kefil asıl borçlu ile birlikte cezai şart…
cezai şarttenkisgenel işlem koşulumüteselsil kefaletmenfi tespititirazın iptali
-
Bayilik sözleşmesinde toplu talep edilen kâr mahrumiyeti cezai şartı
2022/1571 E. 2025/905 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesine ek ürün alım taahhütnamesinde, taahhüde aykırılıktan kaynaklanan kâr mahrumiyeti (cezai şart) bedelinin her yıllık dönem sonunda talep edilebileceği ve anlaşma süresi sonunda toplu olarak talep edilmesine tarafın muvafakat ettiği açıkça kararlaştırılmışsa, alacaklının önceki dönemlerde çekince ileri sürmeksizin ifaya devam etmiş olması borçlu yararına kazanılmış hak doğurmaz ve toplu talebe engel oluşturmaz. Cezai şartın fahiş olup olmadığı hâkim tarafından re'sen değerlendirilmesi gereken bir husus olsa da, dava kısmi olarak…
cezai şartkâr mahrumiyetikısmi davatenkisçekincekazanılmış hakbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defterlere işlenip itiraz edilmeyen faturalar teslimi ispatlar
2022/2151 E. 2025/767 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında devam eden bir ticari ilişki bulunduğunda, alıcının faturaya (TTK 21/2 kapsamında) itiraz etmeksizin bu faturayı kendi ticari defterlerine kaydetmesi, satıcının malın/hizmetin teslim edildiğini/ifa edildiğini kanıtlamış sayılması sonucunu doğurur; ayrıca sevk irsaliyesi gibi ek bir teslim belgesi ibrazı gerekmez. Tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş ve birbirini doğrulayan kayıtlar içermesi halinde alacak likit kabul edilir ve haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olur.
ticari defter delilifatura münderecatına itiraz (TTK 21/2)icra inkar tazminatıitirazın iptalilikit alacake-fatura
-
Yasaklı kişiye çek karnesi veren bankanın müterafik kusuru
2022/2158 E. 2025/765 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunan bir gerçek kişinin tek ortağı/müdürü olduğu (henüz kurulmuş) tüzel kişiye çek hesabı açan ve çek defteri veren banka, 5941 sayılı Çek Kanunu m. 2 gereğince yasaklılık araştırması yapma ve TTK m. 18/2 uyarınca basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal etmişse, sadece yasaklı olmadığına dair beyanname almakla yetinip Merkez Bankası kayıtlarından araştırma yapmaması nedeniyle çek hamiline karşı TBK m. 49 uyarınca sorumludur. Buna karşılık çek hamili de, çeki veren şirketin ticari/ekonomik durumunu…
müterafik kusurbasiretli tacir yükümlülüğüçek düzenleme ve çek hesabı açma yasağıağırlaştırılmış özen yükümlülüğüaciz vesikasıkusur oranının hukuki takdirikambiyo bağlantılı
-
Bayilik sözleşmesinde kar mahrumiyeti ve cezai şart tenkisi eksik incelendiğinden kaldırma
2022/682 E. 2025/737 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bayilik sözleşmesinin bayi tarafından ekonomik zorluklar nedeniyle feshedilmesi ve fesihte karşı tarafa izafe edilebilecek bir kusur bulunmaması halinde fesih haksız kabul edilir; bu durumda sözleşmede öngörülen fesih cezai şartı ile eksik alım cezai şartı birlikte talep edilebilir. Sözleşmede saklı tutulmuşsa, haksız fesih nedeniyle cezai şarta ilaveten kar mahrumiyeti (müspet zarar) da talep edilebilir; bu durumda kar mahrumiyeti süresi, feshedilen tarafın aynı bölgede aynı şartlarla yeni bir sözleşme ilişkisi kurabileceği makul süre esas alınarak…
İtirazın iptaliBayilik sözleşmesiCezai şartEksik alımdan kaynaklanan cezai şartKar mahrumiyeti (müspet zarar)Cezai şartın tenkisi (TTK 22)bayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sonlandırma protokolü ve ibraname geçerliliği ile denkleştirme tazminatından feragat
2022/1020 E. 2025/393 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Basiretli davranmakla yükümlü tacir konumundaki tarafın, sözleşmenin sona erdirilmesi aşamasında imzaladığı sonlandırma protokolü ve ibranamedeki irade fesadı/müzayaka iddiası, ancak ciddi ve somut delillerle ispatlanabilir; salt iddia yeterli görülmez. TTK 122/4 uyarınca denkleştirme isteminden önceden vazgeçme yasağı, acentelik sözleşmesinin devamı sırasındaki feragati kapsar; ancak sözleşmenin sona erdirilmesi aşamasında veya sonrasında, tehdit/zorlama gibi bir geçersizlik hali bulunmadıkça yapılan feragat geçerlidir ve tacir olan tarafı bağlar.
denkleştirme tazminatıibranamesonlandırma protokolüirade fesadımüzayakaacentelik ilişkisibayilik (acente-kıyas)
-
Yazılı Olmayan Taşınmaz Simsarlığı Sözleşmesinde Ücret Talep Edilemez
2022/459 E. 2025/291 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşınmazlara ilişkin simsarlık sözleşmesi TBK'nın 520. maddesi uyarınca yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; bu şekil şartı geçerlilik (sıhhat) şartı olup mahkemece resen gözetilir. Yazılı sözleşme bulunmayan hallerde sözleşme geçersiz olacağından, tarafların tacir sıfatına ve TTK'nın 20. maddesindeki genel hükme veya iyiniyet ilkelerine dayanılarak uygun bir ücrete hükmedilemez; özel düzenleme olan TTK'nın 520. maddesindeki yazılı şekil şartının aranması gerekir.
simsarlık sözleşmesigeçerlilik şartı (yazılı şekil)TTK 20 - tacirler arası uygun ücretresen gözetmeitirazın iptalikötüniyet tazminatı
-
Finansmaaş sözleşmesinde cezai şart alacağının hesabı ve tenkis
2022/417 E. 2025/306 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sözleşmede belirlenen personel sayısının altına düşülmesi halinde cezai şartın doğması için ayrıca ihtar veya temerrüt şartı öngörülmemişse, alacaklı tarafından cezai şart talep edilebilir; taleple bağlılık kuralı gereği alacak miktarı davacının fiilen talep ettiği kalemlerle sınırlı hesaplanır. Tacir borçlu TBK 182/3 uyarınca cezai şartın tenkisini isteyemese de, hakim TBK 27 uyarınca fahiş gördüğü cezai şartı re'sen tenkis etmekle yükümlüdür. Miktarı yargılama sonucunda tenkis suretiyle belirlenen cezai şart alacağı likit ve belirlenebilir nitelikte…
cezai şartgenel işlem koşulutenkistacirtaleple bağlılıkicra inkar tazminatı
-
Teslim edilmeyen mal bedelinin fatura ve defter delilleriyle ispatı
2022/334 E. 2025/258 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım ilişkisinde fatura konusu malın teslim edildiğini ispat yükü satıcıya/hizmet verene aittir; faturaya itiraz edilmemiş ve fatura ticari defterlere kaydedilmiş olsa bile bu durum tek başına akdi ilişkinin ve teslimin varlığını kanıtlamaz, borçlu olunmadığının yazılı veya kesin delille ispatı gerekir. Ceza yargılamasındaki bilirkişi tespitleri ile hukuk dosyasındaki bilirkişi raporlarının birbirini teyit etmesi ve davalının kendi iç denetim raporundaki bulgularla desteklenmesi halinde, malın teslim edilmediği ve bedelin haksız tahsil edildiği…
ispat yüküTTK 21/2TTK 222faturaya itirazticari defter deliligüveni kötüye kullanma
-
Bayilik sözleşmesinin yenilenmesi ve haksız fesihte kâr mahrumiyeti hesabı
2022/476 E. 2024/1931 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir bayilik sözleşmesinin süresi henüz dolmadan taraflarca yeni bir sözleşme akdedilmesi, tarafları rekabet hukuku çerçevesindeki muafiyet süresinin ötesine geçmeye zorlayan bir engel bulunmadıkça ve tacir olan tarafın basiretli davranması gerektiği gözetildiğinde geçerlidir; bu takdirde önceki sözleşmenin süresi dolmamış olması, yeni sözleşmenin geçersizliğini gerektirmez. Bu şekilde geçerli olarak yenilenen sözleşmenin bir tarafça süresinden önce ihtarla feshedilmesi haksız fesih niteliğindedir ve karşı tarafın kâr mahrumiyeti zararının tazminini…
menfi tespitbayilik sözleşmesihaksız fesihkâr mahrumiyetimakul süreRekabet Kurulu muafiyetibayilik (acente-kıyas)
-
Fatura bedeline itirazın iptalinde geç düzenlenen iade faturasına itibar edilmemesi
2024/945 E. 2024/1892 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının mal iadesi savunmasına dayanak gösterdiği tutanak ve kargo evrakının içeriği takibe konu fatura muhteviyatı ürünlerle örtüşmüyorsa ve davacının bu iadeye ilişkin bir kabulü bulunmuyorsa, iade savunması ispatlanmış sayılmaz. Ayrıca satıcının düzenlediği faturaya karşı alıcı tarafından TTK 21/2'de öngörülen sekiz günlük süreden sonra düzenlenen ve karşı tarafa tebliği kanıtlanamayan iade faturasına itibar edilemez; bu durumda fatura bedelinin ödenmediği ve alacağın doğduğu kabul edilir.
itirazın iptaliticari satımticari deftermuavin defteriade faturasıTTK 21/2
-
Ticari defterlere kaydedilen faturanın akdi ilişkiyi ispat etmesi
2024/1952 E. 2024/1861 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Faturanın alıcı tarafından ticari defterlere kaydedilmiş olması, faturanın delil değerini düzenleyen TTK 21/2 yerine ticari defterlerin delil değerini düzenleyen HMK 222 kapsamında değerlendirilmesini gerektirir; bu durumda fatura kaydı akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı süresinde itiraz etmeden defterlerine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal veya hizmet aldığını kabul etmiş sayılır ve aksini yazılı veya kesin delille ispat etmek zorundadır. Ayrıca alımların vergi dairesine BA bildirimi ile bildirilmiş olması, teslimin…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğifaturaBA-BS bildirimiicra inkar tazminatıticari satım
-
Sözleşmedeki fiyat artış maddesi gereği ihbarsız fiyat artışının bağlayıcılığı
2022/440 E. 2024/1812 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Satış sözleşmesinde satıcının maliyet artışı nedeniyle belirleyeceği yeni fiyatların herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın geçerli olacağı yönünde açık hüküm bulunması ve alıcının bu hükmü kabul etmiş olması halinde; alıcının yeni fiyattan düzenlenen diğer faturaları kabul ederek kendi ticari defterlerine kaydetmiş ve fatura konusu malı teslim almış olması, fiyat artışını zımnen kabul ettiğini gösterir ve alıcı, aynı dönemde yeni fiyattan düzenlenen ihtilaflı faturalardan kaynaklanan borçtan da sorumlu tutulur. Faturalara dayalı alacağın likit olması ve…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter delilifiyat artışı bildirimisözleşme hükmüne dayalı yetkilikit alacak
-
Pay defterinin basiretsizlikle kaybı zayi belgesi verilmesini haklı kılmaz
2024/1892 E. 2024/1778 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler için TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi, zıyaın yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve tacirin iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Kaybolma sebebi belirsiz kalan ve iradesizlik unsuru iddia ve ispat edilemeyen durumlarda, salt kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için yeterli değildir; tacirin basiretli bir tacir gibi davranarak defter ve belgelerini özenle saklama yükümlülüğünü yerine getirmediği kabul…
-
Banka kesintilerinin sözleşme ve emsal uygulamaya uygunluğu
2022/321 E. 2024/1765 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bankalarca kredi ve bankacılık işlemlerinden alınan masraf, ücret ve komisyonların hukukilik denetiminde öncelikle bankacılık/kredi sözleşmesinde belirlenmiş bir oran olup olmadığına bakılır; sözleşmede oran yoksa bankanın ilan ettiği masraf listeleri esas alınır; ilan edilmiş bir tutar da yoksa tahsil edilen tutarların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilir. Ticari nitelikteki sözleşmelerde TTK 18 ve 20 gereği basiretli tacir yükümlülüğü ve uygun ücret isteme hakkı gözetilir. Tahsil edilen masraf ve ücretlerin sözleşme…
bankacılık işlemleri sözleşmesigenel kredi sözleşmesikredi komisyonukredi hizmet bedelikredi limiti tahsis ücretierken kapama komisyonu
-
Fatura teslim tutanaklarının incelenmemesi nedeniyle eksik inceleme
2022/310 E. 2024/1756 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacıya aittir; ticari defterlere kaydedilmeyen faturalar için de tarafların teamülen kabul ettiği teslim tutanakları gibi yazılı delillerin incelenmesi gerekir; bu inceleme yapılmadan eksik bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması bozma/kaldırma nedenidir. Ayrıca, zorunlu olmayan (davadan önce yapılan) arabuluculuk sürecine ilişkin AAÜT 16/2-c kapsamındaki vekalet ücreti, yargılama gideri olarak karşı taraftan tahsil edilecek bir ücret değildir.
itirazın iptalicari hesap alacağıticari defter delilifatura teslim tutanağıispat külfetieksik inceleme
-
Yaklaşık ispat koşulu sağlanmadığından ihtiyati haciz talebinin reddi
2024/1682 E. 2024/1703 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç ise, dava dilekçesiyle birlikte sunulan cari hesap ekstresi ve e-faturalar gibi deliller, karşı tarafın beyanı alınmadan yaklaşık ispat düzeyinde muaccel bir para alacağının varlığını göstermeye yeterli sayılmaz; bu durumda ihtiyati haciz talebi reddedilir. Ayrıca konusu para alacağı olan davalarda HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir; bu tür alacaklar için ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talep edilebilir.
ihtiyati hacizihtiyati tedbiryaklaşık ispatmuaccel alacakitirazın iptalicari hesap
-
Mükerrer fatura iddiasında ispat yükü ve sözleşmedeki iade usulüne uyulmaması
2022/32 E. 2024/1513 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki tedarik sözleşmesinde, satılan parçanın kullanılmaması veya orijinal logosuz olmaması nedeniyle iade edilmesi durumunda ilgili faturanın iptal edilip yeniden düzenlenmesi öngörülmüşse, bu iptal/yeniden fatura düzenleme yükümlülüğünün işlemesi için karşı tarafın (alıcının) usulüne uygun bir bildirimde bulunması gerekir; bildirim yapılmadığı ve iddia edilen mükerrer/iade faturalara ilişkin somut delil (ihtarname, iade faturası vb.) sunulmadığı hallerde, satıcı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı faturalara itiraz edilmemiş olması ve…
İtirazın iptaliTicari defterlerin delil niteliğiMükerrer faturaFaturaya itiraz süresiBA-BS formuİcra inkar tazminatı
-
Satılan Malda Fire İddiası: Yazılı Sözleşme veya İhbar Olmadan İndirim İstenemez
2022/69 E. 2024/1444 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Satılan malın belirli oranda fire vereceği yönünde taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmuyorsa ve satıcıya süresinde ayıp ihbarında bulunulmamışsa, alıcı satış bedelinden fire nedeniyle indirim talep edemez; alıcının kendi defterlerine işlediği ve karşı tarafın defterlerinde kayıtlı olmayan bir iskonto faturası, tebliğ edildiği ispatlanmadıkça karşı tarafı bağlamaz. Ayrıca TTK 1530'da düzenlenen temerrüt faizi hükmü, yalnızca mal veya hizmet tedariki amacıyla iki ticari işletme arasında akdedilen sözleşmelerde uygulanır; ihtarname keşide…
itirazın iptalicari hesapfireiskonto faturasıticari defter kaydıTTK 18/3 tebliğ
-
İşletme devir bedeli olarak yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme yoluyla iadesi
2023/1544 E. 2024/1200 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
İşletme devri amacıyla yapılan ödemelerde, banka dekontlarında yer alan 'devir bedeli' açıklaması, ödemenin işletme devir bedeli olarak yapıldığı hususunda karine oluşturur; bu karinenin aksini ispat yükü ödemeyi alan tarafa aittir. Tacir sıfatını haiz olan ve işletmesini devir ilanına çıkaran taraf, sonradan devrin hukuken mümkün olmadığını öğrendiğini ileri sürerse bu savunma çelişkili kabul edilir. Geçerli bir yazılı devir sözleşmesi bulunmaksızın işletme devri amacıyla alınan bedel, devir gerçekleşmediğinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade…
ticari işletmenin devrisebepsiz zenginleşmeitirazın iptaliicra inkar tazminatıkarine ve karinenin aksinin ispatımesul müdürlük
-
Bayilik sözleşmesinde sigorta priminin bayiye yansıtılması
2021/2091 E. 2024/975 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir bayilik sözleşmesinde bayinin, kanunen zorunlu sigortaların (özellikle tehlikeli madde faaliyetlerine ilişkin zorunlu sorumluluk sigortası) masraf ve primlerini karşılamakla yükümlü olduğu açıkça düzenlenmişse ve bu sigorta bayinin de sorumluluğunu teminat altına alıyorsa, dağıtıcının bu primleri bayiye yansıtması sözleşmeye uygundur; ayrıca, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen ve iddia-savunmanın değiştirilmesi yasağına aykırı olarak sonradan (örneğin bilirkişi raporuna itiraz aşamasında) ileri sürülen yeni iddialar incelenemez.
bayilik sözleşmesizorunlu sorumluluk sigortasıtehlikeli kimyasal ve tehlikeli atık mali sorumluluk sigortasımüteselsil sorumlulukiddia ve savunmanın değiştirilmesi yasağıTTK 21/2 faturaya itirazbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari kredinin erken kapatılmasında komisyon oranının emsal bankalarla karşılaştırılması
2023/1948 E. 2024/928 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredi sözleşmesinde erken kapama komisyonunun oranı belirlenmemişse, tacirin basiretli davranma ve uygun ücret isteme ilkeleri (TTK 18, TTK 20) çerçevesinde, bankanın uyguladığı oranın geçerliliği; bankanın o tarihte ilan ettiği resmi bir erken kapama oranı varsa öncelikle bu oran esas alınır, yoksa emsal bankaların ve katılım bankalarının uyguladığı ortalama oranlar ile bankanın Merkez Bankasına bildirdiği asgari-azami aralık dikkate alınarak orantılılık değerlendirmesi yapılır; uygulanan oran bu ortalamaların üzerinde ise aşan kısmın iadesine…
erken kapama komisyonubasiretli tacir ilkesiuygun ücretemsal banka uygulamasıbozma ilamına uyma
-
Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde kâr mahrumiyeti ve cezai şart talebi
2021/1898 E. 2024/690 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde sağlayıcı tarafından belirlenen azami/tavsiye satış fiyatı, sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmediği sürece Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesine aykırılık oluşturmaz; iskonto ayrımcılığı iddiası delille ispatlanmadıkça bayinin bu nedenle yaptığı süresinden önce fesih haksız fesih sayılır. Haksız fesih halinde, sözleşmede kâr mahrumiyeti tazminatına ilişkin düzenleme varsa, mahrumiyet süresi fesihten sözleşme sonuna kadar değil, davacının aynı bölgede benzer bir bayilik kurabilmesi için gerekli makul süre esas…
bayilik sözleşmesihaksız fesihkâr mahrumiyeti (müspet zarar)cezai şartRekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4azami satış fiyatı / tavsiye fiyatbayilik (acente-kıyas)
-
Peştemaliye sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali; husumette direnme
2023/2456 E. 2024/585 K. ·
İtirazın iptalidirenme
Bir ticari işletmenin devrine ilişkin sözleşmede belirlenen bedel, taşınmazın kiralanmasından bağımsız olarak işletmenin ünü ve manevi değerine karşılık ödenen peştemaliye (işletme değeri) niteliğindedir; TTK 11/3 uyarınca aksi öngörülmedikçe işletme devri sözleşmesinin işletme değerini de kapsadığı kabul edilir. Sözleşmenin tarafı olan ve altını imzalayan gerçek kişi, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bu bedelden şahsen sorumludur; sözleşmede dava dışı bir şirketin kaşesi bulunmadıkça husumet itirazı kabul edilmez. Ödeme belgesinde bakiye…
peştemaliyeticari işletme devrihusumetsözleşmelerin nispiliğitemerrüticra inkâr tazminatı
-
Ticari defterlere itirazsız işlenen faturanın bedelini kabul etmiş sayılma
2020/705 E. 2024/358 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir tarafın düzenlediği faturanın karşı tarafça ticari defterlere ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin işlenmesi, o faturada gösterilen bedel ve hesaplama esasının (tarife, miktar) kabul edildiği anlamına gelir ve borçluyu bağlayıcı hale getirir; bu durumda faturaya süresinde itiraz edilmemiş olması, alacağın esası yönünden borçlu aleyhine sonuç doğurur. Aynı işlem/ilişkiye (örneğin aynı konteyner) dair birden fazla fatura söz konusu olduğunda, bunlardan bir kısmının itirazsız kabul edilmiş olması, aynı esasa dayanan ve defterde kayıtlı olmayan diğer…
itirazın iptalidemuraj (bekleme ücreti)ticari defter kaydının ispat gücütaşıma işleri organizatörüicra inkar tazminatılikit alacak
-
Cari hesap alacağında ispat yükü ve ticari defter kayıtlarının delil değeri
2021/1168 E. 2024/306 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davasında borçlunun sadece borcu inkâr etmesi yeterli değildir; borçlu, borcun hiç doğmadığını ileri sürüyorsa ispat yükü hukuki ilişkinin varlığını iddia eden alacaklıya aittir. Taraflar arasında süregelen bir ticari teslim usulü (sevk irsaliyesi, nakliyeci/kargo kayıtları) varsa ve alıcı bu yöntemle gelen faturaları defterlerine kaydetmişse, bu husus malın teslim edildiğinin ispatı olarak kabul edilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil sayılabilmesi HMK 222/3-4'teki şartlara (karşı tarafın defterlerine aykırı olmama, ibraz,…
menfi tespit davasıispat yüküticari defter kaydısevk irsaliyesiBA-BS formufaturaya itiraz (TTK 21/2)
-
Faturaya 8 günde itiraz edilmezse fatura içeriği kabul edilmiş sayılır
2021/1081 E. 2024/119 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, bir taraf düzenlediği faturayı (fiyat farkı/iade faturası dahil) diğer tarafça kabul edilip kendi ticari defterlerine kaydedildikten sonra, TTK'nın 21/2. maddesinde öngörülen 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra bu faturaya ilişkin olarak düzenlenecek yeni bir iade faturası, kendi lehine hukuki sonuç doğurmaz. Ürünün fiilen ayıplı olup olmadığının sonradan tespit edilmesi de bu sonucu değiştirmez; belirleyici olan, faturaya süresinde itiraz edilip edilmediğidir.
itirazın iptaliticari satımcari hesap alacağıfatura içeriğine itirazticari defter kaydıayıp ihbarı
-
Hatalı EFT'de bankanın ağırlaştırılmış sorumluluğu ve faiz başlangıcı
2021/1745 E. 2024/86 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bankalar, mevduat ve fon sahiplerine karşı ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü altında olan güven kurumlarıdır; hafif kusurlarından dahi sorumlu olup bu sorumluluğu kaldıran sözleşmeler geçersizdir. Tacir olarak basiretli davranma yükümlülüğü diğer tacirlerden daha ağırdır. Bankanın EFT talimatına aykırı işlem yapması nedeniyle mevduat sahibine verdiği zarardan sorumlu olduğu; mevduat sahibinin kusurunu ispat yükünün bankada olduğu ve şüpheli işlem iddiasının, buna ilişkin resmi bir bildirim yapılmaksızın ileri sürülmesinin kabul edilmeyeceği; haksız…
bankanın ağırlaştırılmış özen yükümlülüğüobjektif özen yükümlülüğübasiretli tacir gibi hareket etmehatalı EFTşüpheli işlemMASAK bildirimi