6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura KDV oranına itirazda ticari defter ve fatura delili çatışması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2014 E. 2025/1578 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da, bir tarafça onaylanan sipariş formu ile fatura içeriğinin birbiriyle uyumlu olarak belirli bir işi (yapım işini) tanımlaması ve bu faturanın karşı tarafça süresinde itiraz edilmeden ticari defterlerine kaydedilmesi halinde, fatura içeriğindeki akdi ilişkinin (ve buna bağlı KDV oranının) kanıtlandığı kabul edilir. Fatura delili (TTK 21/2) ile ticari defter delili (TTK 222) farklı hükümlere tabidir; fatura ticari deftere kaydedilmişse akdi ilişkinin ispatı bakımından ticari defter delili devreye girer ve faturayı itirazsız kaydeden taraf, faturanın geçerli sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır; aksini yalnızca yazılı veya kesin delille ispat edebilir.

Ele alınan sorunlar

Faturadaki KDV oranına (%18 mi %8 mi) itirazın haklılığı ve akdi ilişkinin niteliği → ret

İddia: Davalı, davacının sadece halı saha malzemesi teslim ettiğini, yapım işini üstlenmediğini, bu nedenle talep edilebilecek KDV oranının %8 olması gerektiğini, %18 KDV talebinin haksız olduğunu, bilirkişi raporunun bu konuda eksik ve yanlı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı, davacı ile aralarındaki ticari ilişkiyi ve mal satışını inkar etmemekte, ancak yalnızca malzeme tedarik edildiğini, yapım işinin yapılmadığını savunmaktadır. Davacı tarafından düzenlenen sipariş formunda '55mm halı saha yapımı' olarak 4.500 m2 x 11 Euro + %18 KDV yazılı olup, bu form davalı tarafından onaylanmış, altında yalnızca 'KDV oranı revize edilecektir' notu bulunmaktadır. Sevk irsaliyesinde de '4.500 m2-55 mm suni çim yapımı' ifadesi yer almaktadır. Hem sipariş formu hem fatura içeriği 'halı saha yapım işi' olarak düzenlenmiştir. Davalının dava dışı bir şirkete karşı halı saha yapım işini yüklendiği, onaylanan sipariş formu içeriğine göre bu işi davacıya yaptırdığı, ancak yapım işi yerine satım faturası istediği sonucuna ulaşılmıştır; KDV oranı revize edilecek notu bu sonucu doğrulamaktadır. Davalının Büyükada Belediyesinden taşeronların sorulmasına ilişkin istinaf nedeni, kayıtlarda zaten taşeron olarak davalı şirketin göründüğü gerekçesiyle yerinde görülmemiştir. Davalının dava dışı bir başka şirketle benzer nitelikte halı saha yapım işi sözleşmesi imzaladığı ve bu iş için ayrıca fatura düzenlediği belirlenmiştir. Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklı kurumlardır; TTK 21/2 uyarınca faturaya itiraz edilmemişse içeriği kesinleşir, ancak akdi ilişkinin ispatı yazılı delillerle yapılmalıdır. Fatura ticari defterlere kaydedilmişse artık TTK 222 uygulanır ve ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar; faturayı süresinde itiraz etmeden ticari defterine kaydeden kimse, faturanın geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve aksini ancak yazılı veya kesin delille ispat edebilir. Davalı, yapım işine ait sipariş formunu onaylamış ve yapım işine ait faturayı itirazsız olarak ticari defterlerine kaydettiğinden, 'yapım işine' ilişkin akdi ilişki kanıtlanmış olup %18 KDV'ye itirazı haklı görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Takip konusu alacağın miktarının ticari defter kayıtlarıyla ispatı → ret

Gerekçe: Bilirkişi raporunda her iki tarafın ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve tarafların lehine delil vasfında olduğu, her iki tarafın defterlerinde davacının davalıdan 83.278,15 TL alacaklı olduğu, davacının faturaları ile davalının ödemelerinin birebir uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının alacağı sadece ihtilaflı faturadaki KDV farkından ibaret değildir; ticari defterlerde kayıtlı ihtilaflı fatura dışında daha sonra düzenlenen faturalardan kalan bakiye nedeniyle takibe konu borç doğmuştur. Her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı alacağın kanıtlandığı kabul edilerek itirazın iptaline karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Fatura ile ticari defter delilinin farklı hukuki rejimlere (TTK 21/2 ve TTK 222) tabi olduğu ve itirazsız ticari deftere kaydedilen faturanın akdi ilişkinin (ve içerdiği KDV oranı gibi unsurların) varlığını kanıtladığı yönündeki değerlendirme, benzer fatura/KDV oranı ihtilaflarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap ticari defter delili fatura delili KDV oranı sipariş formu ticari satım icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 21/2TTK 222

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/2014

KARAR NO 2025/1578

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/06/2022

NUMARASI 2021/345 Esas - 2022/501 Karar

DAVA

İTİRAZIN İPTALİ (ticari satımdan kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davacı şirketin davalı şirketten olan 83.278,15 TL tutarındaki cari hesap alacağına ilişkin İstanbul Anadolu 11.İcra Dairesinin ...E sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun takibe itirazı ile takibin durduğunu, davalı borçlunun davacı şirketten mal aldığının ve takip miktarı kadar borcu olduğunun, cari hesap ekstreleri, şirket kayıt- defterleri, sevk irsaliyeleri ve keza faturalar ile sabit olduğunu, vadesi gelmesine rağmen borcun ödenmediğini, itirazın iptali ve takibin devamını, davalının alacağın % 20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davalının davacıya dava konusu edilen tutarda borcu olmadığını, davacı şirkete bugüne kadar yaptığı tüm mal ve hizmet teslimlerine ilişkin tüm alacağın dava öncesinde ödendiğini, davacı şirket ile 7-8 yıldır iş yaptığını, Büyük Ada Belediyesine taşeron olarak sözleşmeye dayalı halı saha teslim işi yapıldığını, bu işte davacı şirketten inşaat malzemesi satın alındığını,davacının bu kestiği faturada sanki işi kendisi yapmış gibi hizmet faturası düzenlediğini ve davalıdan haksız yere %8 yerine %18 KDV talep ettiğini, faturalar yıllardır muhasebeye e mail yolu ile gönderildiğinden durumun davacı ile mutabakat yaparken fark edildiğini, haksız talep ettikleri %10 KDV tenzil edilerek faturanın kalan tutarının davacıya çekle ödendiğini,Adalar Belediyesinden davacının taraflarına kendisi veya taşeronluk sözleşmesine dayalı olarak halı saha teslim işi yapıp- yapmadığının sorulmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece;uyuşmazlığın davacı tarafından, davalı şirket adına tanzim edilen 08/03/2019 tarihli 264.048,85-TL + %18 KDV (47.528,61-TL) =311.576,46-TL bedelli faturadaki KDV oranından kaynaklandığı, faturanın içeriğinde, faturanın "halı saha yapım işi" olarak düzenlendiği,KDV oranının %18 olduğu, davalının ise halı saha yapım işinin davacı tarafça ifa edilmediğini, yalnızca halı saha işi ve malzemesi satışı söz konusu olduğunu, bunun KDV oranının ise %8 olduğunu beyan ettiği, davalı tarafça bu işin konusu olan halı saha yapım işini başka bir firmaya yaptırdığına dair belge ibraz edemediği, davalının takipten önce fatura içeriğine ve KDV oranına itiraz etmediği, ispat yükünü yerine getiremediği anlaşıldığından KDV oranına itirazına itibar edilmediği, davacının davalıdan 83.278,15-TLalacağı olduğu gerekçesiyle itirazın iptaline ,%20 oranda icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; alacaklı olduğu iddiasındaki davacı şirketin sadece mal teslimi yapan bir şirket olduğunu, talep edebileceği KDV oranının ancak %8 olduğunu, buna rağmen hizmet teslimi yapan şirket gibi %18 KDVtalep ettiğini,Büyükada Belediyesinden ihaleyi alan şirketlerden ve ilgili kurumlardan taşeron sözleşmesinin istenmesi halinde durumun ortaya çıkması mümkün iken istenilmediğini, bilirkişi raporunda davacı tarafın defterlerinde ''KDV oranı %8 olarak revize edilecektir'' kaydı bulunduğu,davalı şirketin bu işi kendi başına yapamayacağını davacı şirketin yardımı ile yapabileceği belirtilmiş ise de, KDV oranının %18 veya %8 olması yönünde bir irdeleme yapmadığını, mahkemenin kararını bu eksik ve yanlı bilirkişi raporuna göre verdiğiniileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, cari(açık) hesap alacağı nedeniyle başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla birlikte davalı, ticari ilişkiyi ve ticari mal satışını inkar etmemekte, ancak davacı tarafın sadece halı saha malzeme satışı yaptığını,işi yapmadığından talep edebileceği KDV oranının %8 olduğunu, davacının işi yapmadığı halde hizmet faturası keserek %18 KDV talep ettiği, haksız talep ettikleri %10 KDV tenzil edilerek faturanın kalan tutarının davacıya çekle ödendiğini ,başkaca borcu olmadığını savunmuştur.Davalı davacının sadece malzeme tedarik ettiğini işi yapmadığını savunmuş olup,mal teslimini inkar etmemiştir.Davacı tarafından düzenlenen sipariş formunda "55mm halı saha yapımı "4.500 m2x11 Euro=49.500 Euro+% 18 KDV olup;sipariş formunun davalı tarafından onaylandığı ancak altında "KDV oranı revize edilecektir."notu bulunmaktadır.Sevk irsaliyesi 4.500 m2-55 mm suni çim yapımı -Sevk Büyükada ,teslim alan ...

plakalı araç sürücüsü tarafından teslim alınmıştır.Alınan bilirkişi raporunda ; her iki tarafın ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ;tarafların lehine delil vasfında olduğu ;her iki tarafın ticari defterlerinde davacının davalıdan 83.278,15-TLalacaklı olduğu; davacının faturaları davalının ödemelerinin birebir uyumlu olduğu ,taraflar arasında ki açık hesabın 2017 yılından beri süregeldiği, 2019 yılında il olarak 22.02.2019 tarihli 115.000-TL çek ödemesinden sonra kalan bakiyenin 85.418,77-TL iken KDV oranı ihtilaflı 08.03.2019 tarihli 311.576,46-TL bedelli faturadan sonra takip eden günlerde beş ayrı daha fatura düzenlenerek cari hesabın 26.04.2019 tarihi itibariyle 253.278,15-TL iken 24.07.2019 tarihinde yapılan 170.000-TL çek tahsilatından sonra kalan bakiye 83.278,15-TL dir.Davalı tarafından KDV oranına itiraz edilen 08.03.2019 tarihli fatura içeriği "55mm halı saha yapımı-Nanna Grass "4.500 m2x =49.500 Euro+%18 KDV 8.910-Euro toplamı 58.410-euro (döviz kuru 5.3343) 47.528,61-TL si KDV olmak üzere toplam 311.576,46-TL dir.

Gerek sipariş formu gerekse fatura içeriği "halı saha yapım işi"dir.Davalının dava dışı şirkete karşı halı saha yapım işini yüklendiği ;onaylanan sipariş formu içeriğine göre de işi davacıya yaptırdığı,ancak satım faturası istediği sonucuna ulaşılmaktadır.Sipariş formunu onaylayan davalının KDV oranı revize edilecek notu bu sonuca götürmektedir.Davalı Büyükada Belediyesinden işin taşeronlarının sorulmasını mahkemenin gözardı ettiğini ileri sürmekte ise de kayıtlarda zaten taşeron olarak davalı şirket göründüğünden bu hususa yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Davalının dava dışı ... Endüstri Ltd Şti ile ; halı saha yapım işi sözleşmesi imzaladığı ; davalı tarafından bu iş için " 4371-m2 371.753,55-TL suni çim saha yapımı+ 2.520 m2 helezon örgü teli 52.920-TL olmak üzere KDV dahil 501.114,78- TL tutarında fatura düzenlediği belirlenmiştir.Davalı taraf akdi ilişkinin faturada yazılan yapım işi olmadığını ileri sürmekte ise de;

faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddesine bakmak gerekir.Ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve aksini ancak yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Açıklanan nedenlerle; Davalı taraf yapım işine ait sipariş formunu onaylamış, yapım işine ait faturayı da ticari defterlerine itirazsız kayıt ettiğinden "yapım işine" ne ait akdi ilişkinin kanıtlandığı bu nedenle %18 KDV ye itirazının haklı olmadığı; ancak davacının alacağının sadece KDV farkından ibaret olmadığı ticari defterlerinde kayıtlı olan ihtilaflı faturalar dışında daha sonra düzenlenen faturalar bakiyesi nedeniyle takibe konu borcun doğduğu anlaşılmakla her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı alacağın kanıtlandığının kabulü ile davalının itirazının iptaline karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 5.688,73-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.422,18-TL harcın mahsubu ile kalan 4.266,55-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 31-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/10/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/283998 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.