Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Yetki itirazının kabulü sonrası dosya gönderme süresi ve haciz nedeniyle borç sorumluluğu
2018/610 E. 2019/434 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yetki itirazının kabulü üzerine dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi alacaklı tarafça talep edilmişse, gönderme süresine ilişkin usuli eksiklikler takibi geçersiz kılmaz. Bir aracın haricen (noter satış sözleşmesiyle) devredilmesine karşın trafik tescilinin devralana geçirilmemesi halinde, tescilde kayıtlı görünen satıcı adına konulan vergi haczinden kaynaklanan borç ve bunun sonradan alıcı tarafından ödenmesi durumunda, bu borçtan sorumluluk trafik sicilinde malik olarak görünen satıcıya aittir; alıcının bu borcu araştırıp öngörmesi gerektiği…
yetki itirazıyetkili icra dairesine gönderme süresitrafik tesciliharicen satışhacizicra inkar tazminatı
-
Sulh sözleşmesi uyarınca davanın geri alınmasında vekalet ücreti
2018/2177 E. 2019/435 K. ·
Tazminatdüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Davacının davasını davalının açık rızasıyla geri alması halinde HMK 123 uyarınca dava hiç açılmamış sayılır ve kural olarak davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilir; ancak taraflar arasında akdedilmiş ve itiraz edilmemiş bir sulh sözleşmesinde davanın geri alınması halinde vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı lehine ödeneceği kararlaştırılmışsa, mahkeme bu sözleşmesel düzenlemeye göre davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmetmelidir.
davanın geri alınmasıaçılmamış sayılmasulh sözleşmesivekalet ücretiyargılama giderimaktu vekalet ücreti
-
Teminat senedinde KDV borcunun ispat yükü ve menfi tespit
2018/841 E. 2019/446 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerle, KDV iadesinin yabancı vergi dairesinden tahsili yöntemi kabul edilmiş ve vergi dairesinden tahsil edilememesi halinde bu tutarın davacı alıcı tarafından ödenmesi öngörülmüşse, davalının KDV iadesini alamadığı yönündeki savunması karşısında davacının bu durumun aksini (davalının iadeyi fiilen aldığını) yazılı delille ispat etmesi gerekir; aksi kararlaştırılmadıkça davacıya ait bir borç davalıya yükletilemez ve ispat yükünü yerine getiremeyen davacının menfi tespit talebi reddedilir. Ayrıca menfi tespit davasında…
menfi tespitteminat senedimalen kayıtispat yüküKDV iadesiihtiyati tedbir
-
Talep sonucu farklı olan davalar arasında derdestlik yoktur
2019/238 E. 2019/430 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taraf ve konusu aynı olan iki dava arasında talep sonuçları (biri tespit, diğeri eda/tahsil) farklıysa derdestlik dava şartı oluşmaz; bu durumda davanın derdestlik nedeniyle usulden reddi hukuka aykırıdır ve yargılamaya devam edilmesi gerekir.
-
Konkordatoda geçici mühlet tedbiri itirazın iptali davasına engel değildir
2019/259 E. 2019/431 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Konkordato talep eden borçlu hakkında verilen geçici mühlet kararına bağlı olarak alınan, her türlü takip işleminin yapılmasının durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı, borçlu aleyhine itirazın iptali davası açılmasına veya açılmış davanın yürütülmesine engel oluşturmaz; bu tedbir yalnızca verilecek hükmün konkordato davası sonuçlanıncaya kadar infazını durdurur. Bu nedenle mahkemenin, söz konusu tedbir kararını gerekçe göstererek davayı dava şartı eksikliğinden usulden reddetmesi hatalıdır; işin esasına girilerek karar verilmesi gerekir.
konkordatogeçici mühletihtiyati tedbiritirazın iptalidava şartıicra takibi
-
Dava konusu malın 3. kişiye satılması halinde ihtiyati tedbir talebinin reddi
2019/363 E. 2019/444 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir talebine konu malın yargılama sırasında dava dışı bir üçüncü kişiye devredilmiş (örneğin cebri icra yoluyla ihale edilmiş) olması halinde, davanın tarafı olmayan üçüncü kişileri etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir; bu durumda tedbir talebinin reddi yönündeki karar sonucu itibariyle doğru kabul edilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatdevir işleminin iptaliüçüncü kişicebri icraalacağa mahsuben ihale
-
Alacağın ipotek tesisi de içermesi halinde ihtiyati tedbir kararı
2019/527 E. 2019/449 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Bir dava, para alacağının yanında ayrıca ipotek tesisi gibi ayni bir talebi de içeriyorsa, uyuşmazlık salt para alacağına ilişkin sayılmaz ve bu durum, taşınmazların devir/temlikinin ve üçüncü kişiler lehine yükümlendirici hak tesisinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine engel oluşturmaz. Taşınmaz üzerinde ipotek hakkı bulunan üçüncü kişinin, tedbir kararının yalnızca iradi tasarrufları (devir, temlik, yeni hak tesisi) kısıtlaması ve cebri icraya ilişkin bir hüküm içermemesi halinde, ipotekten doğan hakları etkilenmiş sayılmaz.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatteminatipotekferi müdahiliradi tasarruf
-
İhtiyati haciz kararında yaklaşık ispat düzeyi yeterlidir
2019/122 E. 2019/432 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde İİK 258/1 uyarınca alacaklının, alacağı ve haciz sebepleri hakkında mahkemeye kesin ispat düzeyinde değil, kanaat verici (yaklaşık ispat) delil sunması yeterlidir; dosya kapsamındaki bilirkişi raporu, keşif ve kayyım raporu gibi delillerin bu düzeyde yeterli görülmesi halinde ilk derece mahkemesinin takdirine istinaf mahkemesince müdahale edilmez.
-
Nisbi harcın kesin sürede tamamlanmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılması
2019/393 E. 2019/440 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Harca tabi bir davada nisbi peşin karar harcının, verilen kesin süre içinde tamamlanmaması halinde HMK 150/5 ve Harçlar Kanunu 30. madde yollamasıyla davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir; bu dava şartı mahiyetindeki husus HMK 114/1'deki diğer dava şartlarına göre önceliklidir. Taraf, harcı yatırmayacağını açıkça beyan etmişse, harç miktarının ayrıca bildirilmemiş olması, verilen kesin sürenin usulsüzlüğü sonucunu doğurmaz.
menfi tespit davasınisbi harçkesin süredavanın açılmamış sayılmasıdava şartıharç tamamlama
-
Yargıtay bozmasına direnilen hükmün temyize tabi olması nedeniyle mahalline iadesi
2019/553 E. 2019/420 K. ·
Alacaktemyiz için mahalline iade
İlk derece mahkemesinin Yargıtay bozma ilamına direnerek verdiği hüküm, HMK 373/5 ve HMK geçici 3. madde uyarınca istinaf kanun yoluna değil temyiz kanun yoluna tabidir; bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi esasa girmeden dosyayı temyiz işlemlerinin ikmali için ilk derece mahkemesine iade eder.
direnme kararıtemyiz kanun yoluHMK geçici 3. maddebozma ilamına direnme
-
Kar payı alacağı istemi işçilik alacağı sayılıp iş mahkemesi görevli görüldü
2018/1811 E. 2019/411 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İşçi-işveren ilişkisi sabit olan taraflar arasında, sözleşmeyle kararlaştırılan kar payı ödemesinin ücret niteliğinde olup olmadığının ve bundan kaynaklanan alacağın tahsili isteminin, İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi kapsamında hizmet akdinden kaynaklanan uyuşmazlık sayılarak İş Mahkemesinin görev alanına girdiği; bu husustaki takdirin de İş Mahkemesine ait olduğu kabul edilir.
görevdava şartıkar payı alacağıhizmet akdiişçi-işveren ilişkisiitirazın iptali
-
Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği
2019/429 E. 2019/407 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu para alacağı (ceza koşulu) olan davalarda, ihtiyati tedbir ancak uyuşmazlık konusu hak veya malvarlığı değeri üzerinde talep edilebileceğinden, para alacağının teminatı olarak davalının uyuşmazlık dışı bir malvarlığı unsuru (işletme/GSM ruhsatı) üzerine ihtiyati tedbir istenemez; para alacaklarında koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz yoluna başvurulması gerekir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatceza koşuluihtiyati hacizuyuşmazlık konusu hak
-
İhtiyati tedbir kararına istinaf değil itiraz yolu açıktır
2019/426 E. 2019/404 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun usulden reddi
İhtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karara karşı doğrudan istinaf yoluna başvurulamaz; bu karara karşı kanunda öngörülen yol, tedbir kararını veren mahkeme nezdinde itirazdır. İstinaf yolu, ancak tedbir talebinin reddi veya itiraz üzerine verilen karara karşı açıktır; aksi halde başvuru hakkı bulunmadığından istinaf başvurusu usulden reddedilir.
-
Kesin nitelikteki kararın istinaf edilemeyeceği
2019/539 E. 2019/393 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Miktar veya değeri kanunda öngörülen parasal sınırı (somut olayda 3.560,00 TL) geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin ilk derece kararları kesindir; bu nitelikteki kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu esastan reddedilir.
kesinlik sınırımalvarlığı davasıistinaf edilemezlikitirazın iptali
-
Para alacağı davasında borçlunun mal varlığına ihtiyati tedbir konulamaz
2019/149 E. 2019/380 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu para alacağı olan davalarda, uyuşmazlığın esasının mal varlığı değerlerine ilişkin olmaması nedeniyle davalı borçlunun mal varlığı üzerine ihtiyati tedbir kararı verilemez; ayrıca tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir, bu şartlar sağlanmadıkça tedbir talebi reddedilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatitirazın iptalimal varlığına tedbirtakas-mahsup
-
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ihtiyati tedbir talebi reddi
2019/16 E. 2019/379 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İpoteğin fekki istemiyle açılan davada, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebi, niteliği itibariyle menfi tespit davasına yakın olduğundan İİK 72. madde hükümlerinin kıyasen uygulanması gerekir. İhtiyati tedbir talebinin icra takibinden sonra yapılmış olması ve İİK 72/2'nin dava tarihini esas alması karşısında, HMK 390/3 çerçevesinde yaklaşık ispat şartının aranması gerekir; ipotekle teminat altına alınan borcun ödendiğine ilişkin bilgi ve belge sunulmamışsa yaklaşık ispat olgusu…
ihtiyati tedbiripoteğin fekkiipoteğin paraya çevrilmesimenfi tespityaklaşık ispatkıyasen uygulama
-
İstinaf dilekçesinin davalıya tebliğ edilmemesi nedeniyle geri çevirme
2019/511 E. 2019/374 K. ·
Diğer / sınıflanamadıön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edildiğine ilişkin belge dosyada bulunmuyorsa, BAM ön inceleme aşamasında esasa girmeden, tebliğin yapılması ve yasal istinaf süresinin beklenilmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine geri çevirir.
istinaf dilekçesinin tebliğiön incelemegeri çevirmeyasal istinaf süresi
-
Bozma sonrası verilen karar temyize tabi olduğundan dosyanın mahalline iadesi
2019/489 E. 2019/364 K. ·
İtirazın iptalitemyiz için mahalline iade
Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar, kesinleşinceye kadar HMK geçici 3. maddesi gereği eski usul hükümlerine (1086 sayılı Kanunun 5236 sayılı yasa ile değişiklikten önceki 427-454. maddeleri) tabi olup temyiz kanun yoluna tabidir; bu hâlde BAM esasa girmeksizin dosyayı temyiz incelemesi için ilgili Yargıtay Dairesine gönderilmek üzere mahalline iade eder.
HMK geçici madde 3temyiz kanun yolukanun yolu belirlenmesikazanılmış hak (usul hükümleri yönünden)
-
İstinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmemesi nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2018/787 E. 2019/346 K. ·
Alacakön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilmediği veya sehven yanlış tarafa tebliğ edildiği anlaşılırsa, BAM esasa girmeden, dilekçenin usulüne uygun tebliği ve yasal istinaf süresinin beklenilmesi için dosyayı ilk derece mahkemesine geri çevirir.
-
Vekaletname süresinin dolması nedeniyle dosyanın ön incelemede geri çevrilmesi
2018/829 E. 2019/345 K. ·
Tazminatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf incelemesine konu hükmün karşı tarafa tebliği, o tarafı temsil eden vekilin süreli vekaletnamesi aracılığıyla yapılmışsa ve vekaletnamenin süresi tebliğ tarihinde dolmuşsa, tebligat usulsüz kabul edilir; bu eksiklik öncelikle ilgili vekile muhtıra ile giderilmeye çalışılır, giderilememesi halinde tebligatın doğrudan asile (tüzel kişi ise şirkete) yapılması ve yasal istinaf süresinin yeniden işletilmesi gerekir; bu işlemler tamamlanmadan dosya istinaf incelemesi için hazır sayılmaz ve ön inceleme aşamasında mahalline geri çevrilir.
vekaletname süresiyetki belgesitebligatın usulsüzlüğüön incelemegeri çevirme
-
Vekaletname eksikliği nedeniyle dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi
2018/2504 E. 2019/333 K. ·
Menfi tespit / İstirdatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf dilekçesini sunan vekilin adına düzenlenmiş bir vekaletnamenin dosyada bulunmaması halinde, bu eksikliğin ilgili vekile muhtıra çıkarılarak veya dayanak vekaletnamenin ilgili noterlikten istenmesi yoluyla giderilmesi amacıyla dosyanın ön inceleme aşamasında ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi gerekir.
-
Para alacağı davasında ihtiyati tedbir talep edilemez, İİK'ya başvurulmalı
2018/2400 E. 2019/347 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilemez; HMK 389 uyarınca tedbir ancak uyuşmazlık konusu mal varlığı değerleri bakımından istenebilir, para alacaklarında koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talep edilmelidir. Ayrıca borçlunun teminatın iadesine muvafakat etmiş ve borcun tamamen ödendiğini beyan etmiş olması karşısında, sonradan fazla ödeme iddiasıyla teminatın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir istenmesi ölçülülük ilkesini de ihlal eder.
ihtiyati tedbirihtiyati hacizyaklaşık ispatteminatölçülülük ilkesi
-
Fesih protokolünde ibra kaydı ve komisyon alacağı talebinin reddi
2018/1482 E. 2019/336 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki sözleşmenin feshine ilişkin protokolde, belirtilen konu dışında herhangi bir alacak ve borcun bulunmadığı kararlaştırılmışsa, komisyon alacağı talebi ancak protokolde açıkça belirtilen işlem yönünden ileri sürülebilir; protokolde adı geçmeyen diğer işlemler yönünden talep dayanaksızdır. Ayrıca, komisyon alacağının kaynağı olan bir davadan, alacaklı tarafın kendi talimatıyla feragat edilmiş ve bu nedenle herhangi bir bedel tahsil edilmemişse, feragat sonrası ortada tahsil edilmiş bir bedel bulunmadığından komisyon hakkı doğmaz.
fesih protokolüibrakomisyon alacağıferagatgayrimenkul danışmanlık sözleşmesi
-
Davaların birleştirilmesi talebi ve sebepsiz ödemenin iadesi
2018/1326 E. 2019/335 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Farklı taraflar ve farklı dava konusu içeren davalar arasında HMK 166 uyarınca birleştirmeyi gerektiren bağlantı bulunmaz. Borçlunun icra takibine itirazındaki beyanı ile yargılama sırasındaki savunması çelişiyorsa, itiraz sebepleriyle bağlı olunmasa da, itiraza aykırı ve sonradan değişen savunmaya itibar edilmez; bu durumda sebebi gösterilmeyen ödemenin avans niteliğinde olduğu ve iadesi gerektiği kabul edilir.
davaların birleştirilmesiHMK 166itirazın iptaliicra inkar tazminatıavans ödemesiçelişen savunma
-
Davalının kabul beyanı nedeniyle davanın kabul gerekçesiyle kabulüne karar verilmesi
2018/881 E. 2019/349 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
HMK 308(1) kapsamında kabul, davacının talep sonucuna davalının kısmen veya tamamen muvafakat etmesidir; davalının, davacı tarafça ileri sürülen olgunun doğruluğunu kabul eden ve bu olgu üzerinden davanın haklılığını teslim eden beyanı, mahkemenin aksi yönde bir gerekçe göstermesi hukuksal dayanaktan yoksun olduğu sürece kabul olarak nitelendirilmelidir; bu durumda HMK 312(1) uyarınca kabul eden taraf aleyhine hüküm verilmiş gibi mahkûm edilir, ancak kabul halinde uygulanacak indirimli harç ve vekalet ücreti oranları gözetilmelidir.
kabulikrarmenfi tespitrehin ve bloke talimatıkabul halinde harç ve vekalet ücreti indirimi
-
Cari hesap alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat şartı
2019/374 E. 2019/337 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap alacağına dayalı olarak açılan itirazın iptali davasında, davacının talebini teminat amacıyla verilen senetlere dayandırması halinde bu senetler doğrudan dava konusu olmadığından ihtiyati haciz talebi cari hesap alacağı kapsamında değerlendirilir. İhtiyati haciz talebinin kabulü için İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca alacaklının, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığını yaklaşık ispat standardıyla mahkemeye kanaat getirecek şekilde göstermesi gerekir; bu ispat gerçekleşmediğinde, ilk derece mahkemesinin gerekçesi…
ihtiyati hacizyaklaşık ispatcari hesap alacağıteminat senediitirazın iptali
-
İstinaf dilekçesinin davalıya tebliğ edilmemesi nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2019/510 E. 2019/331 K. ·
Ticari şirket (genel)ön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvuru dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden dosya istinaf incelemesi için gönderilmişse, BAM esasa girmeden, tebliğ eksikliğinin tamamlanması için dosyayı ilk derece mahkemesine geri çevirir.
-
Kesin sınır altındaki hükme yönelik istinaf usulden reddedildi
2019/473 E. 2019/329 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
HMK'nun 341/2 ve Ek 1. maddesi uyarınca belirlenen parasal sınırın altında kalan malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir; bu tür kararlara yönelik istinaf başvurusu, dava değerinin kesinlik sınırının altında kaldığının anlaşılması halinde esasa girilmeden usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf incelemesimalvarlığı davasımenfi tespit
-
Durum değişikliğine dayalı tedbir kaldırma kararına istinaf yolu kapalıdır
2019/478 E. 2019/332 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun usulden reddi
HMK 396. madde kapsamında, durum ve koşulların değiştiği ileri sürülerek ihtiyati tedbirin kaldırılması talebi üzerine verilen ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yolu açık değildir; çünkü HMK 396/2, itiraza ilişkin 394. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına atıf yapmakta olup kanun yolunu düzenleyen beşinci fıkraya atıf yapmamaktadır. Bu durum, ilk tedbir kararına yasal sürede yapılan itiraz üzerine verilen kararlardan (HMK 341/1 kapsamında istinafa tabi) farklıdır ve yorum yoluyla bu kararlar için kanun yolu ihdas edilemez.
ihtiyati tedbirtedbirin kaldırılmasıdurum ve koşulların değişmesiistinaf yoluusulden ret
-
İstinaf başvurusunun süresinde yapılmaması nedeniyle usulden reddi
2019/394 E. 2019/314 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK 345 ve 92. maddeler uyarınca hesaplanan iki haftalık istinaf başvuru süresi geçirildikten sonra yapılan istinaf başvurusu, HMK 346/1 gereğince süre yönünden reddedilir.