Talep sonucu farklı olan davalar arasında derdestlik yoktur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/238 E. 2019/430 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Taraf ve konusu aynı olan iki dava arasında talep sonuçları (biri tespit, diğeri eda/tahsil) farklıysa derdestlik dava şartı oluşmaz; bu durumda davanın derdestlik nedeniyle usulden reddi hukuka aykırıdır ve yargılamaya devam edilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Derdestlik itirazı (dava şartı yokluğu) nedeniyle usulden ret → kabul
İddia: Davacı vekili, davanın derdest olmadığını, her iki davanın konularının farklı olduğunu, bu nedenle usulden red kararının yersiz olduğunu; tereddüt varsa dava dilekçesinin açıklanması ve ıslahı için süre verilmesi ya da diğer dava dosyasının celbi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Diğer dava dosyası incelendiğinde, tarafların ve konunun aynı olduğu, ancak o davadaki talep sonucunun alacağın tespitine ilişkin olduğu; eldeki davanın ise alacağın tahsiline (edaya) ilişkin olduğu görülmüştür. Ayrıca diğer dosyada dava dilekçesindeki eksikliklerin ve harcın giderilmediği, ıslah talebinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verildiği ve bu kararın istinaf aşamasında olduğu anlaşılmıştır. Taraf ve konu aynı olsa da talep sonuçları farklı olduğundan derdest davadan söz edilemez; bu durumda yargılamaya devam edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taraf ve konu aynı olsa da talep sonucu (tespit/eda) farklı olan davalar arasında derdestlikten söz edilemeyeceği yönündeki tespit, benzer usuli itirazların değerlendirilmesinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- derdestlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
derdestlik↗ dava şartı↗ tespit davası↗ eda davası↗ talep sonucu↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2019/238
KARAR NO 2019/430
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/09/2018
NUMARASI 2016/1058 E.- 2018/982 K.
DAVA
Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/03/2019
İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine olarak verilen hükmün davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacılar vekili, taraflar arasında uzun yıllara dayalı bayilik ilişkisi olduğunu, ancak davalının müvekkiline olan borçlarını mahsup etmeden icra takibi başlattığını, oysa müvekkilinin de davalıdan faturaya dayalı alacağı olduğunu, ancak ihtara rağmen ödenmediğini, cari hesabın davalı tarafından kat edildiği tarih itibariyle karşılıklı olarak alacak-borç kalemlerinin tespitinin gerektiğini, İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/233 Esas sayılı dosyası üzerinden bir Tespit Davası açıldığını, halen derdest olduğunu, tespit davasından sonra belirlenecek alacaklarının ödenmesine yani edasına dair iş bu davayı açtıklarını ileri sürerek tespit davası ile alacak tutarı belirlendikten sonra dava dilekçesi sunulmak üzere İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/233 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tespit davasında belirlenecek toplam alacağın doğduğu tarihten itibaren faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, öncelikle iş bu dava ile konusu ve tarafları aynı olan İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/233 Esas sayılı davasının birleştirilmesi gerektiğini, ayrıca dava dilekçesinin HMK 119.maddesine aykırı olduğunu, zira talep sonucunun açık olmadığını, ayrıca davacı tarafın alacaklı olmadığını, borçlu olduğunu, ayrıca eksik harcın tamamlatılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın, taraflar arasındaki bayilik anlaşmasından kaynaklanan alacağın tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu, iş bu dava ile İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/233 Esas sayılı davasının taraflarının ve konularının aynı olduğu, dolayısıyla derdest dava bulunduğu gerekçesitle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın derdest olmadığını, her iki davanın konularının farklı olduğunu, bu nedenle red kararının yersiz olduğunu, eğer bir tereddüt oluştuysa mahkemece davacıya dava dilekçesini açıklaması ve ıslah etmesi için süre verilmesi, diğer dava dosyası celp edilerek bir karar verilmesi gerekirken davanın reddinin doğru olmadığını belirterek hükmün kaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE
Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/233 Esas sayılı dosyası incelendiğinde, taraflarının ve konusunun aynı olduğu, ancak talep sonucunun alacağın tespitine ilişkin olduğu , Mahkemenin 24/05/2017 tarihli 2016/233 E., 2017/412 K. sayılı kararıyla “dava dilekçesindeki eksikliklerin ve harcın verilen süreye rağmen giderilmediği ve ıslah talebinin yerinde görülmediği” gerekçesiyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olduğu görülmüştür. Bu durumda ilk derece mahkemesince, her iki davanın tarafları ve konusu aynı olmakla birlikte, talep sonuçlarının farklı olduğu, bu durumda derdest davadan söz edilemeyeceği dikkate alınarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile, hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1058 E.-2018/982 K. Sayılı ve 17/09/2018 tarihli hükmünün HMK.'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 35,90- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.
28. 03.2019
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/254697 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi