Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Görevsizlik kararı sonrası HMK 20/1 süresinde başvurulmaması
2023/2401 E. 2023/1940 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
görevsizlik kararıdava şartıdavanın açılmamış sayılmasıek karar
-
Yabancı mahkeme kararının tenfizinde harç ve vekalet ücretinin maktu belirlenmesi
2023/1570 E. 2023/1948 K. ·
Tanıma ve tenfizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Yabancı mahkeme kararının tenfizinde, davalının yargılamada avukatla temsil edildiği ve hükmün yüzüne karşı verildiği hallerde savunma hakkının kısıtlandığından söz edilemez; ilgili kanun yoluna başvurulmamış olması da kamu düzenine aykırılık iddiasını desteklemez. Ayrıca, yabancı mahkeme kararının tenfizine ilişkin davalarda harç ve buna bağlı vekalet ücreti, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin istikrar kazanan içtihadı doğrultusunda nispi değil maktu olarak hesaplanmalıdır; nispi harca hükmedilmiş olması, yeniden yargılama gerektirmeyen bir usuli yanlışlık…
tanıma ve tenfizkarşılıklılık esasıkamu düzenine aykırılıksavunma hakkının tanınmasımaktu harçnispi harç
-
İnançlı işlem iddiasında yaklaşık ispatın sağlanamaması
2023/2336 E. 2023/1935 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
İnançlı işlem iddiasına dayalı olarak hisse tescili talep edilen davalarda, ihtiyati tedbir talebinin kabulü için HMK 390/3 gereğince davanın esası yönünden yaklaşık ispat şartının sağlanması gerekir. Sunulan delillerin (banka hareketleri, sermaye ödemeleri, kefalet devri, şirket yönetimine katılım gibi) inançlı işlemin varlığı konusunda duraksamasız bir kanaat oluşturmadığı, bu hususların ancak yargılama ve tahkikat sürecinde değerlendirilebileceği durumlarda, yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu kabul edilemez ve tedbir talebinin reddi gerekir.
-
Eş rızası imza incelemesinde eksik delil nedeniyle kaldırma
2021/1696 E. 2023/1928 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Eş rızasının kefaletin geçerlilik şartı olduğu iddialarına dayalı davalarda, imza sahteliği incelemesine esas alınan tatbik imzaların inceleme konusu imzadan yıllar sonraki tarihlere ait olması ve bir kısmının fotokopi belge niteliğinde bulunması halinde, bu inceleme denetime elverişli kabul edilemez; mahkeme, mümkün olduğunca inceleme konusu imza tarihine yakın tarihli çok sayıda belge aslını temin ederek konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı ve denetime elverişli rapor almak ve sonucuna göre karar vermekle yükümlüdür. Kefaletin geçerliliği için eş…
menfi tespit davasımüteselsil kefaleteş rızası (TBK m.584)esnaf ve sanatkarlar sicili istisnasıimza incelemesi/sahtelikbilirkişi raporunun denetime elverişliliği
-
İstinaftan feragat ve davanın kabulü üzerine kararın kaldırılıp yeniden hüküm kurulması
2022/1049 E. 2023/1906 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf aşamasında davalı tarafın istinaf başvurusundan feragat etmesi halinde başvuru HMK 349/2 uyarınca feragat nedeniyle reddedilir; aynı anda davayı kabul beyanında bulunulmuşsa, HMK 308 ve 312 uyarınca dava sona erer ve ilk derece kararı kabul beyanı nedeniyle kaldırılarak yeniden hüküm kurulur. İtirazın iptali davasında kabul beyanı, icra takibinde alacaklının o borçlu için talep ettiği miktarı aşamaz; kabul, takip talebindeki sınırlı sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak değerlendirilir. Davacı tarafça hüküm istinaf edilmemişse, kazanılmış haklar…
istinaftan feragatdavanın kabulümüteselsil kefaletitirazın iptalikazanılmış hakicra inkar tazminatı
-
Tahkim şartının geçerliliği belirsizse bilirkişi incelemesi şarttır
2023/1894 E. 2023/1921 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Tahkim şartı içeren sözleşmede taraflardan biri yabancı şirket ise, 805 sayılı Kanun'un Türkçe tutma zorunluluğu bu sözleşmeye uygulanmaz ve bu nedenle tahkim şartı geçersiz sayılamaz. Ancak tahkim şartını içeren sözleşme hükmünün lafzında, tahkim dışında mahkemeye başvurulabileceğine dair alternatif bir yol öngörüp öngörmediği konusunda belirsizlik varsa ve çeviri veya ifade netliği bulunmuyorsa, mahkemenin bu belirsizliği kendiliğinden çözmesi yerinde olmaz; geçerli bir tahkim sözleşmesinin bulunup bulunmadığının, tahkimin mutlak olarak…
tahkim ilk itirazıtahkim sözleşmesi geçerliliğiNew York Sözleşmesi805 sayılı Kanunyazılı şekil şartıbilirkişi incelemesi
-
Kesinlik sınırı altındaki hükme yönelik istinafın usulden reddi
2023/2341 E. 2023/1904 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda, istinaf başvurusuna konu edilen kısmın parasal değeri, HMK 341/2 ve HMK Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, o kısma yönelik istinaf başvurusu, hükmün kesin olması nedeniyle usulden reddedilir.
-
Kesinlik sınırı altında kalan hükme yönelik istinafın usulden reddi
2023/2359 E. 2023/1901 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Dava değeri, HMK'nun Ek 1. maddesinde belirlenen ve 1.1.2023 tarihinden itibaren uygulanan malvarlığı davalarına ilişkin kesinlik sınırının altında kaldığında, ilk derece mahkemesi kararı kesin olup buna yönelik istinaf başvurusu HMK 341/2 ve 346/1 maddeleri uyarınca usulden reddedilir.
-
Davadan feragat üzerine ilk derece kararının kaldırılıp feragat nedeniyle reddi
2023/1176 E. 2023/1896 K. ·
Menfi tespit / İstirdatferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi devam ederken davacı, davadan feragat ederse; feragat, davalının kabulüne bağlı olmayan ve kesin hükmün sonuçlarını doğuran tek taraflı bir işlemdir. Feragat eden vekilin bu konuda yetkili olduğu tespit edildiğinde ve hükmün henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle feragat mümkün bulunduğunda, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir; talep edilmemişse davalı yararına yargı gideri, vekalet ücreti ve kötüniyet tazminatına hükmedilmez.
davadan feragatistinaf başvurusundan feragatvekaletnamede feragat yetkisikesin hüküm
-
İstinaftan feragat nedeniyle istinaf başvurusunun reddi
2020/51 E. 2023/1888 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesine intikal etmiş ve henüz karara bağlanmamışken, istinaftan feragate yetkili vekilin feragat beyanında bulunması halinde, HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu esasa girilmeksizin feragat nedeniyle reddedilir.
-
Muaccel alacağın yaklaşık ispatı yoksa ihtiyati haciz/tedbir talebi reddedilir
2023/2302 E. 2023/1883 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde bulunabilmek için alacaklının, İİK 257/1 kapsamında rehinle temin edilmemiş ve muaccel bir para alacağının varlığını, İİK 258/1 uyarınca mahkemeye yaklaşık ispat/kanaat verici delil düzeyinde kanıtlaması gerekir; alacağın varlığı ve miktarı ihtilaflı ve tarafların delillerinin/ticari defterlerinin incelenmesini gerektiren bir durumdaysa bu koşul sağlanmamış olur ve talep reddedilir. Aynı şekilde HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir, ancak uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından istenebileceğinden, para alacağına…
ihtiyati hacizihtiyati tedbiryaklaşık ispatmuaccel alacakitirazın iptali
-
Para alacağı davasında malvarlığı üzerine ihtiyati tedbir talep edilemez
2023/2320 E. 2023/1887 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Konusu bir miktar paranın tahsili olan (para alacağına ilişkin) davalarda, davalının malvarlığı davanın konusunu oluşturmadığından, davalının malvarlığı üzerine HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilemez; bu tür alacaklar için ancak koşulları varsa ihtiyati haciz talep edilebilir.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatihtiyati hacizkefaletmalvarlığı üzerine tedbir
-
Nispi harç ikmal edilmeden yenilenmeyen davanın açılmamış sayılması
2023/1257 E. 2023/1867 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava değerinin dava dilekçesinde belirtilenden yüksek olduğu tespit edilen davalarda, mahkemece ilgili tarafa nispi harcın tamamlanması için usulüne uygun süre verilmesi ve harç ikmal edilmezse dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtar edilmesi şartıyla; verilen süreye rağmen harç ikmal edilmemesi halinde dosyanın işlemden kaldırılmasına, ardından 3 aylık yasal yenileme süresi içinde eksik harç tamamlanmak suretiyle dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usule uygundur.
nispi harçharca esas değerişlemden kaldırmaaçılmamış sayılmagabinhak düşürücü süre
-
Limit ipoteğinde satışın durdurulması için ihtiyati tedbirde hukuki yarar
2023/2264 E. 2023/1847 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Limit (azami had) ipoteğinin fekkine ilişkin menfi tespit davasında, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılacak icra takibinde taşınmazın satışının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinde davacının hukuki yararı bulunur; tedbirin sadece satış işlemiyle sınırlandırılıp icra takibinin bütününün durdurulmaması, alacaklının hakkını ihlal edici nitelikte kabul edilmez.
limit ipoteği (azami had ipoteği)menfi tespit davasıihtiyati tedbirhukuki yararipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibiihtiyati tedbire itiraz
-
Takipten Sonra Açılan Menfi Tespit Davasında İhtiyati Tedbirle Takibin Durdurulamaması
2023/2143 E. 2023/1852 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, dava konusu talep esasen icra takip tutarının bir kısmına ilişkin borçsuzluğun tespiti niteliğinde olsa da, İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; bu düzenleme, davanın hangi kısım alacağa ilişkin olduğuna bakılmaksızın takipten sonra açılan menfi tespit davaları için mutlak bir yasal engel oluşturur.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiricra takibinin durdurulmasıtemlikİİK 72
-
Eksik istinaf harcı nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2023/2249 E. 2023/1854 K. ·
Diğer / sınıflanamadıön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda birden fazla dava (asıl ve birleşen davalar) için ayrı ayrı istinaf karar harcı ve kanun yoluna başvurma harcı yatırılması gerekir; bu harçlardan biri eksik yatırılmışsa dosya, eksikliğin tamamlanması için ön inceleme aşamasında ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
istinaf karar harcıkanun yoluna başvurma harcıön incelemegeri çevirme
-
Mirası reddeden mirasçıya karşı takipte menfi tespit ve yargı gideri sorumluluğu
2023/2236 E. 2023/1849 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Mirası kayıtsız şartsız reddeden mirasçılar, murisin borcundan sorumlu tutulamaz; buna dayalı menfi tespit talebi kabul edilir. Ancak mirasın reddine ilişkin ilamın icra takibinden önce alacaklıya, temlik alan üçüncü kişiye veya icra dosyasına bildirilmemesi nedeniyle takip başlatılmışsa, davanın açılmasına mirasçıların kendi bildirim eksiklikleri sebebiyet vermiş sayılır; bu durumda HMK 327/2 kıyasen uygulanarak, davanın kabulüne karar verilse de davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemez.
menfi tespitmirasın reddiistirdatsıfat yokluğuyargılama giderinden sorumluluktalep aşımı
-
Yabancı para ile kurulan ticari ilişkide kur farkı TL olarak istenir, döviz olarak istenemez
2021/744 E. 2023/1834 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki ticari ilişkide düzenlenen faturalarda yabancı para (USD) üzerinden bedel belirtilmiş ve TL ile yapılacak ödemelerde tahsil vadesindeki TCMB döviz satış kurunun uygulanacağı, kayıtların dövizli tutulması gerektiği yazılıysa, bu ticari ilişkinin yabancı para üzerinden kurulduğu kabul edilir; borçlunun ödemelerini TL çeklerle yapması ve alacaklının bu çekleri çekince koymadan kabul etmesi, bu sonucu değiştirmez. Böyle bir ilişkide TL çeklerle yapılan ödemelerin ödeme tarihindeki kur üzerinden yabancı paraya çevrilerek bakiye alacağın…
itirazın iptalikur farkıyabancı para alacağıcari hesapTBK 99seçim hakkı
-
Sözleşmede kararlaştırılan aynen ödeme koşulunda kur farkı alacağı
2021/1260 E. 2023/1824 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşme bedelinin yabancı para cinsinden kararlaştırılıp kalan kısmının TL üzerinden çeklerle, vadesinde ilgili yabancı para karşılığı olarak ödeneceğinin açıkça öngörüldüğü durumlarda, borçlunun aynen ödeme kararlaştırıldığından TBK 99/1 uyarınca seçimlik hakkı bulunmaz; alacaklı, ödeme tarihindeki efektif kurdan yabancı paraya çevrilen bakiyeyi kur farkı olarak talep edebilir. Satış bedeline ayrıca KDV eklendiği, bu yönde ayrık bir kararlaştırma bulunmadıkça çek miktarlarının bedelin üstünde olması gibi dolaylı verilerle ispatlanamaz; KDV'nin…
kur farkı alacağıaynen ifa/aynen ödemeseçimlik hak (TBK 99/1)itirazın iptalidövize endeksli ticari ilişkiKDV'nin satış bedeline dahil olması
-
Yabancı para alacaklı davada eksik harç nedeniyle kaldırma
2023/1918 E. 2023/1827 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı para alacağına dayalı nispi harca tabi davalarda, harca esas değer dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir; dava tarihindeki kur karşılığı bildirilen değerden yüksekse ve harç bu miktar üzerinden tamamlanmadan hüküm kurulmuşsa, bu eksiklik istinaf sebebi olarak ileri sürülmemiş olsa da BAM'ca re'sen gözetilir ve esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece kararı kaldırılıp dosya harç eksikliğinin giderilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilir.
nispi harçyabancı para alacağıharç eksikliğire'sen incelemeitirazın iptalizamanaşımı
-
İstinaf aşamasında feragat nedeniyle davanın reddi
2023/1329 E. 2023/1839 K. ·
Menfi tespit / İstirdatferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi devam ederken davacı vekili feragat dilekçesi sunarsa ve vekilin feragate yetkili olduğu vekaletnameden anlaşılırsa, ilk derece kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir; feragat sonrası istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına hükmedilir. Hükmün kesinleşmesine kadar davadan feragat mümkündür.
-
İcra takibi sonrası açılan menfi tespit davasında takibin tedbiren durdurulamaması
2023/2284 E. 2023/1806 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3 uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; davacı ancak teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Takip hukuku içinde kalan ihalenin sonuçlarına da bu davada müdahale edilemeyeceğinden, taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir talep edilmesi de İİK 72. madde kapsamındaki sınırı aşan bir talep olup kabul edilemez.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiricra takibinin durdurulmasıİİK 72ihalenin feshi
-
Kesinlik sınırı altındaki hükme yönelik istinafın usulden reddi
2023/2265 E. 2023/1812 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda, kararın verildiği tarih itibarıyla HMK Ek 1. madde ile belirlenen parasal sınırı geçmeyen hükümler HMK 341/2 uyarınca kesindir; bu nitelikteki kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu esası incelenmeksizin usulden reddedilir.
-
Gerekçeli kararın güncel Mernis adresine tebliğ edilmemesi nedeniyle geri çevirme
2023/2065 E. 2023/1792 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Gerekçeli kararın taraflardan birine güncel Mernis adresi olmayan bir adrese tebliğ edilmiş olması halinde, istinaf süresinin başlangıcı ve dolayısıyla usulüne uygun tebligatın tamamlanması sağlanmadan dosya istinaf incelemesi için gönderilemez; bu durumda BAM, ön inceleme aşamasında dosyayı usulüne uygun tebliğ işleminin yapılması ve istinaf süresinin beklenilmesi için ilk derece mahkemesine geri çevirir.
-
Aynı alacak için önceden infaz edilen ihtiyati hacizde hukuki yarar yokluğu
2023/2176 E. 2023/1795 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Aynı alacak için daha önce ihtiyati haciz kararı verilmiş ve bu karar icra takibinde infaz edilmişse, alacaklının aynı borçlular ve aynı alacak bakımından yeniden ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararı bulunmaz; bu durumda mahkemece itirazın reddine karar verilmesi hatalı olup, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.
-
Hükmün tamamlanması talebi değerlendirilmeden dosyanın istinafa gönderilmesi
2023/2217 E. 2023/1773 K. ·
Alacakön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Hükmün tamamlanmasına ilişkin bir talep (HMK 305/A) bulunmasına rağmen ilk derece mahkemesi bu talebi değerlendirmeden dosyayı istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gönderirse, BAM istinaf incelemesine geçmeden önce dosyayı, tamamlama talebinin değerlendirilmesi amacıyla kararı veren mahkemeye geri çevirir; talep hakkında karar verildikten sonra istinaf başvurusu yeniden inceleme için Daireye gönderilir.
-
Kesinleşmiş mahkeme ilamına dayalı takipte menfi tespit davası açılamaz
2023/2207 E. 2023/1757 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kesinleşmiş bir mahkeme ilamına dayalı olarak başlatılan ilamlı icra takibine karşı, o ilamın verildiği yargılamadaki usul aykırılıkları (örn. tebligat usulsüzlüğü) ileri sürülerek menfi tespit davası açılamaz; bu tür iddialar ancak ilgili ilama karşı olağan veya olağanüstü (yargılamanın yenilenmesi) kanun yollarına başvurularak ileri sürülebilir, çünkü kanun yolları numerus clausus ilkesiyle sınırlı sayıda düzenlenmiştir ve mahkeme kararlarına karşı başka bir mahkemede dava açılması hukuki güvenlik ilkesini ihlal eder.
menfi tespit davasıilamlı icra takibiyargılamanın yenilenmesinumerus clausushukuki güvenlik ilkesikesinleşmiş ilam
-
İstinaf incelemesi sırasında davadan feragat nedeniyle ilk derece kararının kaldırılması ve davanın reddi
2022/2321 E. 2023/1722 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi devam ederken davacı tarafın feragat yetkisine sahip vekili aracılığıyla davadan feragat etmesi halinde, mahkemece bu feragat saptandığında ilk derece kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir ve istinaf başvurusunun bu nedenle incelenmesine yer olmadığına hükmedilir.
feragatdavadan feragatvekilin feragat yetkisiistinaf incelemesine yer olmadığına karar verme
-
İstinaftan feragat nedeniyle istinaf başvurusunun reddi
2022/1447 E. 2023/1720 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış bir dosyada, istinaftan feragate yetkili vekilin feragat beyanı üzerine, karar verilinceye kadar feragat mümkün olduğundan istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir.
istinaftan feragatvekaletname yetkisiistinaf başvurusunun reddi
-
İstinafta icra takibinden vazgeçme nedeniyle davanın konusuz kalması
2022/534 E. 2023/1721 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davası, dayanağı icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan; istinaf incelemesi sırasında davacının icra takibinden vazgeçmesi halinde dava konusuz kalır ve ilk derece kararı kaldırılarak esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekir; yargılama giderleri ise davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenir.
itirazın iptalikonusuz kalmaicra takibinden vazgeçmekötüniyet tazminatıyargılama gideri