6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Mirası reddeden mirasçıya karşı takipte menfi tespit ve yargı gideri sorumluluğu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2236 E. 2023/1849 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Mirası kayıtsız şartsız reddeden mirasçılar, murisin borcundan sorumlu tutulamaz; buna dayalı menfi tespit talebi kabul edilir. Ancak mirasın reddine ilişkin ilamın icra takibinden önce alacaklıya, temlik alan üçüncü kişiye veya icra dosyasına bildirilmemesi nedeniyle takip başlatılmışsa, davanın açılmasına mirasçıların kendi bildirim eksiklikleri sebebiyet vermiş sayılır; bu durumda HMK 327/2 kıyasen uygulanarak, davanın kabulüne karar verilse de davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemez.

Ele alınan sorunlar

Mirası reddeden mirasçının murisin borcundan sorumlu olup olmadığı (menfi tespit) → kabul

Gerekçe: Davacıların mirası reddettikleri anlaşıldığından, murise ait borçtan sorumlu tutulmaları mümkün değildir; bu nedenle menfi tespit isteği yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Talebin aşılıp aşılmadığı (menfi tespit davasının istirdada dönüşmesi) → ret

İddia: Dava dilekçesinde talep edilen tutarın (727-TL) üzerinde, ıslah veya talep artırım dilekçesi sunulmadan 22.402,08-TL üzerinden karar verildiği ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Hükmedilen tutar dava değeri içinde bulunduğundan, menfi tespit davası yapılan ödeme nedeniyle kendiliğinden istirdada dönüştüğünden, davalı vekilinin talebin aşıldığı yönündeki istinaf nedeni yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davayı açılmasına sebebiyet veren tarafın yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğu → kabul

İddia: Davalı, davanın açılmasında kendisinin herhangi bir kusuru/sorumluluğu bulunmadığını, mirasın reddi hususunu bilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İcra dosyası incelendiğinde, müteveffa borca itiraz etmediği gibi ölümünden sonra da mirasçılar hakkında işlem yapılmadığı, mirasçılar tarafından da icra dosyasına mirasın reddi hususunda bir bildirimde bulunulmadığı anlaşılmaktadır. HMK'nın 327/2. maddesine göre, bir kişi davada sıfatı olmadığı hâlde davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltıp kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verirse, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddi hâlinde davalı yararına yargılama giderlerine hükmedilemez. Davacıların mirası reddettikleri, ancak mirasın reddine ilişkin ilamın icra takibinden önce davalı temlik alan şirkete, alacaklı bankaya veya icra dosyasına bildirilmediği anlaşılmaktadır. İcra dosyasına mirasın reddi ilamı sunulması hâlinde borçlu davacılar hakkında takibin sürdürülmesine imkân bulunmamaktadır. Davacılar kendilerine karşı takip başlatılmasına ve eldeki davanın açılmasına sebebiyet verdiklerinden, davanın kabulüne rağmen davacıların yargı giderlerinden sorumlu tutulmaları ve davacılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Mirası reddeden mirasçının, mirasın reddi hususunu icra dosyasına veya alacaklıya bildirmemesi nedeniyle kendisine karşı takip başlatılmasına sebebiyet vermiş sayılacağı ve bu durumda davanın kabulüne rağmen yargılama gideri/vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı yönündeki HMK 327/2 kıyaslı uygulama, benzer menfi tespit davalarında emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit mirasın reddi istirdat sıfat yokluğu yargılama giderinden sorumluluk talep aşımı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 327/2HMK 353(1)b-2HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2236

KARAR NO 2023/1849

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/07/2023

NUMARASI 2021/660 Esas - 2023/524 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kredi sözleşmesi nedeniyle )

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/11/2023

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; 15/02/2015 tarihinde vefat eden Muris ...'ın ... olan kredi borcu sebebiyle müvekkilleri aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,davacıların mirası Isparta 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/511 esas ve ... karar nolu mahkeme kararı ile ret ettiklerini ve bu sebeple muris ...'ın borcundan sorumlu olmadıklarını, müvekkillerinin icraya itiraz sürelerini de kaçırdıklarını, icra takibinin kesinleştiğini, cebri icra ile müvekkillerinden ...'ın maaşından maaş haczi ile 727-TL para tahsil edilip alacaklıya ödendiğini, yine müvekkillerinden ... maaşından maaş haczi ile 758,72-TL'nin icradan tahsil edildiğini ancak alacaklıya ödenmediğini, tahsilatlar sebebiyle de ödenen rakamlar bakımından istirdat taleplerinin bulunduğunu beyanla menfi tespit talebinin kabulü ile davacıların borçlu olmadığının tespitine ve müvekkilleri bakımından icra takibinin iptaline,ödemelerin müvekkillerine iadesine, alacaklı/davalıya ...'ın maaşından maaş haczi ile 727-TL ödenen ve başkaca yapılacak ödemeler olur ise bunların da istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili şirket ile ... T.A.Ş. arasında imzalanan Beykoz ... Noterliği 08.06.2017 tarihli ... Yevmiye numaralı temlik sözleşmesi ile Korkuteli ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyanın devir ve temlik alındığını, devamında borçlu ...'ın vefat etmesi sebebiyle borçlunun mirasçılarına karşı Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile takibe devam edildiğini, mirasın reddedildiği hususunun ise takip dosyasının taraflarına temlik edilmeden öncesi işlemlerden olduğunu, bu sebeple temlik eden banka ile davacı/borçlular arasındaki ödeme işlemlerinin müvekkili şirket nezdinde bilinmesinin mümkün olmadığını, borçlunun mirasçılarına 26.03.2021 tarihinde yeniden ödeme emrinin gönderildiğini ve süresi içinde itirazda bulunmadıklarından takibin kesinleşerek işlemlere devam edildiğini, takip kesinleştikten 6 ay sonra davacıların dava açtığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; Isparta 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/511 Esas sayılı dosyasında; davacıların ..., ..., ..., ... ve ..., davanın ''Mirasın Reddi'', dava tarihinin 12/05/2015 olduğu ve mahkemenin 25/06/2015 tarih ve 2015/695 Karar sayılı ilamı ile; "Davacılar ... , ..., ..., ... ve ...'ın muris ... İli, ..., ..., Cilt No:..., Hane No:...'de nüfusa kayıtlı ... ve ... olma, Isparta 06/01/1946 D.lu (TC:...) ...'dan intikal eden mirası kayıtsız şartsız reddettiklerinin tesbiti ve tesciline .." karar verildiği ve işbu kararın 13/07/2021 tarihinde kesinleştiği ,... T.A.Ş ile davalı şirket arasında imzalanan Beykoz ... Noterliği 08.06.2017 tarihli ... Yevmiye numaralı temlik sözleşmesi ile Korkuteli ...

İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyanın davalı şirket tarafından devir ve temlik alındığı, davalı şirketin davacılar aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığı ve takibin dayanağının; ... ile yapılan temlik sözleşmesi ve Gaziosmanpaşa ... Noterliği'nin ... yevmiye no'lu mirasçılık belgesi olduğunu, yine işbu takibin tarihinin 25/03/2021 olduğu,davalı şirket tarafından davacılar aleyhine takip başlatılmadan önce davacıların muris ...'ın mirasını reddetmesi hasebiyle onun borcundan da sorumlu olamayacakları kanaatine varıldığından davanın kabulü ile, davacıların Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalı tarafından haksız olarak davacılardan tahsil edilen paraların istirdadına, davalının yargı gideri ile sorumlu tutularak davacılar yararına vekalet ücretine hükmedilmiştir

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; Dava dilekçesinde davacıların 727-TL'nin faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiklerini, dava değerinin 29.548,38-TL olduğunu, karar da ise dava dosyasında herhangi bir ıslah veya talep artırım dilekçesi de sunulmadan 22.402,08-TL üzerinden karar verildiğini, davacılar-borçlular muris ...'ın mirasçıları olup reddi miras yapıp yapmadıklarını bilmenin mümkün olmadığını işbu davanın açılmasında müvekkilin herhangi bir sorumluluğu söz konusu olmadığını, davacının iddiaları gerçeği yansıtması halinde müvekkile yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, (Yargıtay 14. HD'nin 2017/256 E. - 2017/8678 K. ve 21.11.2017 tarihli kararı) davanın niteliği gereği davalı-alacaklının murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin mümkün olmadığı yargılama giderinden davalının değil davacının sorumlu tutulması ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini, aksi halde işbu davanın açılmasına sebebiyet vermediği dikkate alınarak vekalet ücreti ve yargı giderinden müvekkilin sorumlu olmayacağına dair kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacılar murisin mirasını red ettikleri halde murisin borcu nedeniyle aleyhlerine yapılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti,ödeme yapılması halinde istirdadı istemine ilişkindir.Davacıların mirası red ettikleri anlaşılmakla murise ait borçdan sorumlu tutulmaları mümkün olmadığından menfi tesbit isteleri bakımından davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamamaktadır.Ayrıca hükmedilen tutar dava değeri içinde bulunduğundan menfi tesbit davası yapılan ödeme nedeniyle istirdada kendiliğinden dönüştüğünden davalı vekilinin talebin aşıldığı yönündeki istinaf nedeni yerinde değildir.İcra dosyası incelendiğinde; davacılar murisi aleyhine kredi alacağına istinaden temlik eden ...

TAŞ tarafından 03/07/2014 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, müteveffa tarafından borca itiraz edilmediği gibi, ölümünden sonrada mirasçılar hakkında bir işlem yapılmadığı, mirasçılar tarafından da icra dosyasına mirasın reddi hususunda bir bildirimde bulunulmamıştır.HMK'nın 327/2. maddesine göre; bir kişi davada sıfatı olmadığı hâlde, davacıyı, davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi yanıltıp, kendisine karşı dava açılmasına sebebiyet verirse, davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddi hâlinde, davalı yararına yargılama giderlerine hükmedilemez.Bu halde ;davacılar aleyhlerine icra takibi yapılmasına sebebiyet verdiğinden açılan menfi tesbit davasının kabulüne rağmen davacıların yargı giderlerinden sorumlu tutulmaları ve davacılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir.

Davacıların mirası reddettikleri, ancak mirasın reddine ilişkin ilamın icra takibinden önce davalı temlik alan şirkete,alacaklı bankaya veya icra dosyasına bildirilmediği anlaşılmaktadır.İcra dosyasına mirasın reddi ilamı sunulması halinde borçlu davacılar hakkında takibin sürdürülmesine imkan bulunmamaktadır.Davacıların kendilerine karşı takip başlatılmasına ve eldeki davanın açılmasına sebebiyet verdiklerinden davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine takdir edilmemesi gerekirken davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, belirtilen hata yeniden yargılama gerektirmediğinden, kararın kaldırılarak hükmün kesinleşen kısımlarının aynen tekrarı ile davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/07/2023 Tarih, 2021/660 Esas - 2023/524 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; Davanın kabulüne; davacıların Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının TESPİTİNE, Davacıların Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibi nedeniyle takibin devamı esnasında ödemek zorunda kaldıkları toplam 22.402,08-TL'nin; -1.428,86-TL'sine 17/06/2022,-993,70-TL'sine 16/05/2022,-1.425,12- TL'sine 19/04/2022,-1.021,57-TL'sine 12/04/2022,-1.097,03-TL'sine 12/04/2022,-1.097,03-TL'sine 16/03/2022,-698,45-TL'sine 11/03/2022,-1.276,53-TL'sine 18/02/2022,-699,86-TL'sine 11/02/2022,-1.110,96-TL'sine 11/02/2022,-801,81-TL'sine 19/01/2022,-650,51-TL'sine 11/01/2022,-713,96-TL'sine 07/01/2022,-660,28-TL'sine 07/01/2022,-622,38-TL'sine 29/12/2021,-904,60-TL'sine 17/12/2021,-737,96-TL'sine 25/11/2021,-1.148,51-TL'sine 16/11/2021,-660,21-TL'sine 11/11/2021,-1.774,57-TL'sine 18/10/2021,-748,72-TL'sine 13/10/2021,-724,65-TL'sine 13/10/2021,-692,35-TL'sine 12/10/2021,-712,46-TL'sine 17/09/2021 tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine,İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 2.018,44-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 504,62-TL nin mahsubu ile kalan 1.513,82‬‬-TL harcın davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,"Yatırılan 504,61‬-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

27/11/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/59771 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.