6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 876 — II - Sorumluluktan kurtulma / 1. Genel olarak / a) Taşıyıcının özeni

(1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.

Madde gerekçesi

Maddenin kaynakları CMR m. 17 (2)-(4) ile Alm. TK 426 ncı paragrafıdır.

Hükmün ana kuralı, ziya, hasar veya gecikmenin kaçınılmaz veya umulmadık olması halinde sorumluluğun doğmayacağıdır. Her üç halde de özene bağlanabilecek bir aksaklık yoktur. Tedbirli bir taşıyıcının gösterebileceği özen gösterilmiş olsaydı bile ziya, hasar veya gecikme gene oluşacaksa, bu taşıyıcı tarafından kanıtlanırsa, sorumluluk doğmaz. Bu şart edilmiş bir sorumsuzluk değil, eşyanın doğasından kaynaklanan sorumsuzluktur.

“Tedbirli taşıyıcının özeni” ibaresi kaynak Alm. TK 426 ncı paragrafında “büyük bir özen gösterilmesi” şeklinde ifade edilmiştir. Bu ölçünün kanunumuzdaki ölçüden daha sert olduğu söylenebilir. “Büyük özen” hukukumuzda da kullanılmayan, hatta bilinmeyen bir ölçüdür. Bu sebeple anılan ölçünün kanunumuza yansıtılması uygun görülmemiştir. “Tedbirli” yerine “çok tedbirli” ibaresi kullanılabilirdi. Ancak “en üstün”ün (superlative) kullanılmasından kaçınılmış, böyle bir ibarenin hükmü uygulanmaz hale getireceğinden endişe edilmiştir. Yargıcın “tedbirli” kavramını titiz bir anlayışla yorumlaması hükmün amacına uygun düşer.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Eşya taşıma

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Taşıma sırasında hasarın ispatlanamaması nedeniyle rücu talebinin reddi

Nakliye sözleşmesindeki hasar tespit prosedürünün işletilmemesinin sonucu

Taşıma sırasında gabari yüksekliği nedeniyle hasarda rücuen tazminat

Sürücünün tam kusurlu olduğu tek taraflı kazada taşıyıcının sorumluluğu

Sigortacının sigortalıya yaptığı ödeme sonrası halefiyetle rücu hakkı

Taşıyıcının pasif husumeti eksik araştırmayla usulden reddedilemez

Taşıma sözleşmesinde yazılı şekil geçerlilik koşulu değildir

Yetki belgesi araştırılmadan taşıyan sıfatı belirlenemez

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv) — 80 karardan en yeni 40'i

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Bu maddeye atıf yapan tüm 80 kararı görüntüle →

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Kaçınılmaz sebeplerle sorumluluktan kurtulma

TTK m.876'ya göre taşıyıcının zıya, hasar veya gecikmeden sorumluluktan kurtulabilmesi için aranan ölçüt nedir?

  1. Taşıyıcının hafif kusurunun bulunmaması yeterlidir.
  2. Taşıyıcının kurtulması için sözleşmede bu yönde bir kayıt bulunması gerekir.
  3. Taşıyıcının olağan bir özen göstermiş olması her hâlde yeterlidir.
  4. Taşıyıcı, üçüncü kişinin kusurunu ispatlarsa her durumda kurtulur.
  5. Zıya, hasar ve gecikmenin, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmiş olması gerekir.
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E

TTK m.876'ya göre taşıyıcı, zıya, hasar ve gecikme en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse sorumluluktan kurtulur; doğru cevap E'dir. Ölçüt, olağan bir tacirin değil, en yüksek özeni gösteren bir taşıyıcının bile kaçınamayacağı sebeplerdir; bu nedenle A ve C, aranan özen düzeyini hafif kusur/olağan özen seviyesine indirerek kuralı yumuşatır. B, kurtuluşu kanunda bulunmayan bir sözleşme kaydına bağlar; oysa m.854 uyarınca sorumluluğu hafifleten sözleşme hükümleri zaten geçersizdir. D, üçüncü kişinin kusurunu tek başına kurtuluş sebebi sayar; oysa taşıyıcı m.879 uyarınca yararlandığı kişilerin fiillerinden kendi fiili gibi sorumludur.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-876 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.