Taşıma sırasında gabari yüksekliği nedeniyle hasarda rücuen tazminat
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/160 E. 2025/1562 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Yurt içi eşya taşımasında taşıyıcı, kendi adamlarının ve taşımanın ifası için yararlandığı kişilerin (sürücünün) fiil ve ihmallerinden TTK 875-879 uyarınca kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur; taşıtanın yükün niteliğini bilebilir olması, sürücünün kusurundan doğan sorumluluğu taşıyıcı üzerinden ortadan kaldırmaz. Zararın hesabında TTK 880 uyarınca eşyanın teslim yerindeki değeri esas alınır; bu değer taşıyıcı sorumluluk üst sınırının altında kaldığında gerçek zarara hükmedilir. Sigortalısına ödeme yapan sigortacı, hasarın oluşumunda kusuru bulunanlara rücu hakkına sahiptir. Davanın çözümüne katkısı olmayacak ayrıntı düzeyindeki araştırma taleplerinin (örn. güzergah üzerindeki tüm köprülerin yüksekliğinin ölçülmesi) reddedilmesi eksik tahkikat oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Tebligatın usulsüzlüğü iddiası → ret
İddia: Davalı ... vekili, müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: İlk tebligat mernis adresine yapılmış olup Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre bu tebligat usulüne uygundur; duruşma tebligatı da bizzat yapılmıştır. Bu nedenle tebligatların usulsüzlüğüne ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Eksik tahkikat iddiası (köprü/yük yüksekliğinin ölçülmemesi) → ret
İddia: Davalı vekili, kolluk tutanağında yükün ve köprünün yüksekliğinin ölçülmediğini, Ankara-Gaziantep güzergahındaki köprü yüksekliklerinin araştırılması talebinin mahkemece dikkate alınmadığını, bu nedenle eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Olay yeri tutanağında sürücünün gabarisi yüksek yükü dikkate almadan köprüye çarptığı, kazada tam kusurlu olduğu, başkaca kusur izafe edilebilecek kimse bulunmadığından tek taraflı trafik kazasının sürücünün kusuruyla meydana geldiği anlaşılmaktadır. Mahkemelerce davanın çözümü için gerekli tahkikat yapılır; uyuşmazlığın çözümüne faydası olmayacak şekilde Ankara'dan Gaziantep'e kadar köprü yüksekliklerinin araştırılması, yükün veya köprünün ayrıca ölçülmesi gibi işlemler eksik tahkikat oluşturmaz. Bu nedenle eksik tahkikata ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taşıyıcı ve sürücünün kusur ve sorumluluğu ile davacının rücu hakkı → ret
İddia: Davalı vekili, meydana gelen kazada müvekkili ve sürücünün kusuru bulunmadığını, taşıtanın yükün mahiyetini ve yüksekliğini bilebilecek durumda olduğunu, bu nedenle taşıtanın sorumlu olması gerektiğini, davacının kendi sigortalısının sorumluluğunu müvekkiline yükleyemeyeceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın teslim alınmasından teslimine kadar geçen süredeki zıya, hasar veya gecikmeden, kendi adamlarının ve taşımanın ifası için yararlandığı kişilerin fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK 876 uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı sebeplerden meydana gelmişse taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Somut olayda sürücünün gabarisi yüksek yükü dikkate almadan köprüye çarptığı ve kazada tam kusurlu olduğu, başkaca kusur izafe edilebilecek kimse bulunmadığı anlaşıldığından, taşıyıcı, sürücünün kusurundan tümüyle sorumludur ve taşıtanın sorumlu olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz; sürücü yolun özelliklerini dikkate alarak emtiayı taşımak zorundadır. Davacı sigorta şirketi gabari yüksekliği nedeniyle meydana gelen hasarlara açıkça teminat vermiş olup yapılan ödeme teminat dahilinde yapıldığından davacının hasarın meydana gelmesinde kusuru bulunanlara rücu hakkı bulunmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Zararın hesaplanması ve taşıyıcı sorumluluk sınırı → ret
Gerekçe: TTK 880(1) uyarınca taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen ziyaından tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, tazminat eşyanın teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır; 880(3) uyarınca da eşyanın değeri piyasa fiyatına, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre belirlenir; eşya taşınmadan hemen önce satılmışsa satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır. Somut olayda emtia taşınmadan hemen önce satılmış olup satış faturası dosyaya ibraz edilmiştir. Hasarlı emtia beton köşk (beton trafo) olup üreticilerin listelerine göre en düşük ağırlığın 11.000 kg olduğu görülmekte, bu nedenle hasarlı emtia değeri taşıyıcı sorumluluk üst sınırının altında kalmakta, bu durumda gerçek zarara hükmedilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma sırasında sürücünün kusuruyla meydana gelen hasarda taşıyıcının TTK 875-879 uyarınca sürücünün fiil ve ihmalinden sorumlu tutulacağı, taşıtanın yükü bilebilir olmasının bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı ve zararın TTK 880 uyarınca teslim yerindeki değere göre, taşıyıcı sorumluluk üst sınırı gözetilerek hesaplanacağı yönündeki değerlendirmeler açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyıcı sorumluluğu↗ rücuen tazminat↗ halefiyet↗ kusur↗ gabari yüksekliği↗ taşıyıcı sorumluluk sınırı↗ sigorta teminatı↗ eksik tahkikat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/160
KARAR NO 2025/1562
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/10/2022
NUMARASI 2021/353 Esas - 2022/703 Karar
DAVA
Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ 31/05/2021
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/10/2025
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket ile dava dışı Ankara Nakliyat..Ltd. Şti. arasında 09.12.2019-2020 dönemi için Taşıyıcı Sorumluluk Poliçesi tanzim edildiğini, 09.04.2020 tarihinde, ... .A.Ş. tarafından ... Elektrik-... adına 7,50 OG-TR-AG tipi beton köşkü emtiası sevk edildiğini, emtianın taşınmasında müvekkili şirketin sigortalısının akdi taşıyıcı,davalı ...'un alt / fiili nakliyeci, davalı ... ...'nin ise sürücü olarak yer aldığını, bu taşımayı ...'a ait ... plakalı araçla gerçekleştirdiğini, davalı ... Sigorta AŞ'nin ise davalı ...'a ait ... plakalı araç için 16.03.2020 - 2021 dönemi Genişletilmiş Kasko Poliçesi tanzim ettiğini, ... ...'nin sevk ve idaresindeki aracın 09.04.2020 günü Gaziantep Çimento Kavşağında köprüye vurduğunu ve taşıdığı“7,50 OG-TR-AG Tipi Beton Köşkü” nde hasar meydana geldiğini,hasarlı emtianın tek parça halinde ve betondan imal edilmiş olması nedeniyle tamirinin mümkün olmadığını, 11.06.2020 tarihli eksper raporunda hasar miktarının sovdaj ve muafiyet ile birlikte 12.150- TL olarak tespit edildiğini, dava dışı alıcı ...
Elektrik - ...'in sigortalı Ankara Nakliyat'a 04.06.2020 tarihli fatura ile KDV dahil 16.250 -TL bedelli hasar yansıtma faturası tanzim ettiğini, müvekkilinin, 10.07.2020 günü sigortalısına 12.150- TL ödeme yaptığını,müvekkilinin TTKnın 1472/1 maddesi gereğince sigortalının yasal halefi olduğunu, 09.04.2020 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kazanın tek taraflı kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, davalı ...'un taşıyıcı sıfatı olduğu,davalı sigortacının verdiği teminat ile sınırlı olmak üzere müteselsilen sorumlu olduğunu iddia ederek 12.150- TL'nin davalı Hasan ve Ufuk için sigortalıya ödeme tarihi olan 10.07.2020 tarihinden, davalı ... Sigorta için poliçe ile sınırlı olmak kaydıyla arabulucuya katılım tarihi olan 11.03.2021 tarihinden itibaren müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemiştir.
Davalı ... vekili; süresinden sonra verdiği dilekçelerinde tebligatın usulsüz yapıldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; sürücü davalının sevk ve idaresinde bulunan aracın dorse ile birlikte 4.90 m yüksekliğinde olmasına rağmen aracı ve yükü 4.80 m yükseklikte bulunan köprü altından geçirmeye çalışan davalı ... ...'nin hasarın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, alınan bilirkişi kök ve ek rapora göre; kaza nedeniyle meydana gelen hasar tutarının 12.000-TL olduğu davalıların zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne;
12. 000-TL tazminatın davalılar ... ve ... ... yönünden 10/07/2020 tarihinden davalı ... Sigorta Yönünden 11/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekili; müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, mahkemenin delillerini değerlendirmediğini, meydana gelen kazada müvekkili ve sürücünün kusuru bulunmadığını, sürücünün beton blok şeklinde köşk diye tabir edilen elektrik panosu yüklenmiş olup Gaziantep iline gelene kadar yüzlerce köprünün altından geçilmesi suretiyle kaza yerine gelindiğini, kaza yerine gelen kolluk tarafından yükün yüksekliği ölçülmeden yükün köprüye değme ihtimalinden hareketle yükün yüksek olduğu yönünde tutanak tutulduğunu, köprünün yüksekliği hangi noktadan yük çarpmışsa o noktanın yere olan yüksekliğinin ölçülmesi, ayrıca yükün de mevcut kaza anında yüksekliği ölçülmesi gerektiğini, tutanaklarda yükün ve köprünün yüksekliğinin ölçülmediğini, yükün ebatlarının istenilmesi için müzekkere yazılmasını talep edildiği halde talebin mahkemece dikkate alınmadığını, taşıtanın yükün mahiyetini ve yüksekliğini bilebilecek durumda olduğunu, bu nedenle sorumlu olduğunu, davacının kendi sigortalısının sorumluluğunu müvekkiline yükleyemeyeceğini, Ankara'dan Gaziantep iline kadar güzergahtaki köprü yüksekliklerinin müzekkere ile sorulmasını talep edilmesine rağmen mahkemece eksik araştırma ile hüküm verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
GEREKÇE
Dava, yurt içi taşıma sözleşmesi kapsamında zayi edilen emtia bedelinin davacı tarafından sigortalıya ödenmesi nedeniyle davalı taşıyıcı ve sürücüden rücuen tahsili istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Yine TTK.nın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.
Zararın tespiti aynı kanunun 880(1) maddesine göre yapılacak olup; taşıyıcı eşyanın tamamen veya kısmen ziyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamanda ki değerine göre hesaplanır. 880(3) maddesine göre de eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikte ki malların cari değerine göre belirlenir. Eşya taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır.Davalı ... vekili müvekkiline yapılan tebligatların usulsüz olduğunu ileri sürmüş ise de; ilk tebligat mernis adresine, TK nın 21/2 maddesine göre ,duruşma tebligatı da bizzat yapılmasına göre tebligatların usulsüzlüğüne ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.Somut olayda;
emtia hemen taşınmadan evvel satılmış olup satış faturası dosyaya ibraz edilmiştir. Olay yeri tutanağında sürücünün gabarisi yüksek yükü dikkate almadan köprüye çarptığı, kazada tam kusurlu olduğu; başkaca kusur izafe edebilecek kimse olmadığından tek taraflı trafik kazasının sürücünün kusuruyla meydana geldiği anlaşılmaktadır. Davacı sigorta şirketi; gabari yüksekliği nedeniyle meydana gelen hasarlara açıkça teminat vermiş olup; yapılan ödeme teminat dahilinde yapıldığından davacının hasarın meydana gelemsinde kusuru bulunanlara rücu hakkı bulunmaktadır. Mahkemelerce; elde ki davanın çözümü için tahkikat yapılır. Uyuşmazlığa bir faydası olmayacak şekilde Ankara'dan Gaziantep'e kadar köprü yüksekliklerinin araştırılması, yükün veya köprünün ölçülmesi gibi eksik tahkikat yapıldığına ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Hasarlı emtia beton köşk olarak tabir edilen beton trafo olup; üreticilerin listelerine bakıldığında en düşük ağırlığın 11.000-kg olduğu görülmektedir. Bu nedenle hasarlı emtia değeri taşıyıcı sorumluluk üst sınırının altında kaldığından gerçek zarara hükmedilmesi gerekir. Davalı taşıyıcı , davalı sürücünün kusurundan tümüyle sorumlu olduğundan taşıtanın sorumlu olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz,Sürücü ; yolun özelliklerini dikkate alarak emtiayı taşıması gerektiğinden hasarlı emtia mal sahibi zararını taşıtana, sigortacı tarafından da taşıtana ödendiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 819,72-TL istinaf karar harcından 204,93-TL peşin harcın mahsubuna, kalan 614,79-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye ödenmesine, Davacı tarafından yapılan 144-TL istinaf yargı giderinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/10/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/47769 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi