6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1179 — II- Sorumluluktan kurtulma hâlleri / 1. Taşıyana yüklenemeyecek sebep

(1) Taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu değildir. Taşıyanın veya adamlarının kastının veya ihmalinin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü, taşıyana aittir.

(2) “Taşıyanın adamları” terimi, taşımada kullanılan geminin adamlarını, taşıyanın taşıma işletmesinde çalışan veya kendisini temsile yetkili kıldığı kişileri ve taşıma işletmesinde çalışmasa bile navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı diğer kişileri kapsar. Fiilî taşıyana ilişkin hükümler saklıdır.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

6762 sayılı Kanunun 1061 inci maddesinin son cümlesi ile 1062 nci maddesinin ilk fıkrası genel olarak taşıyanın sorumlu olmayacağı halleri (taşıyana veya adamlarına isnad edilemeyen sebepleri) ifade edecek tarzda tek bir maddede birleştirilmiş ve 1924 tarihli Brüksel Sözleşmesinin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (q) bendine uygun olarak taşıyanın sorumluluktan kurtulması için hem zararın sebebini, hem de bu sebebin doğumunda kendisinin veya adamlarının kusurunun bulunmadığını ispatlaması gerektiği vurgulanmıştır. Taşıyanın adamları terimi, taşımacılıkla ilgili mahkeme kararları dikkate alınarak tanımlanmıştır. Buna karşılık, 1924 tarihli Sözleşmenin 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında geçen “ve gemi sorumlu değildir” ibaresi Tasarıya alınmamıştır, çünkü bir yandan 6762 sayılı Kanunun 1235 inci maddesinin yedinci bendi de Tasarıya alınmamış, diğer yandan da Tasarının 1062 ncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi gemi adamlarının kusuru bakımından donatan hakkında, Tasarının 1191 inci maddesi de genel olarak fiili taşıyan hakkında zaten bu kuralı sevk etmiştir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.1063 II - Taşıyanın mesul olmaması: 1. Haller: kismen — Taşıyanın sorumluluğu ve hakları

Taşıyan aşağıdaki sebeplerden ileri gelen zararlardan mesul değildir: 1. Denizin veya gemi işlemesine elverişli diğer suların tehlike va kazalarından; 2. Harb hadiselerinden, karışıklık ve ayaklanmalardan, amme düşmanlarının hareketlerinden, salahiyetli makamın emirlerinden veya karantina tahditlerinden; 3. Mahkemelerin elkoyma kararlarından; 4. Grev, lokavt veya diğer çalışma manilerinden; 5. Yükletenin veya yükün sahibiyle acentasının veya mümessilinin hareket veya ihmallerinden; 6. Denizde can ve mal kurtarmadan veya kurtarma teşebbüsünden; 7. Hacım veya tartı itibariyle kendiliğinden eksilmeden veya malın gizli ayıplarından yahut malın kendine has tabii cins ve mahiyetinden. Zararın halin icaplarına göre birinci fıkrada yazılı tehlikelerin biri sebebiyle vukuu mümkün ise zararın bu tehlikeden ileri geldiği farz olunur; şu kadar ki, aksi ispat olunabilir. Tehlikenin meydana gelmesine taşıyanın mesul olduğu bir hadisenin sebep olduğu ispat olunursa taşıyan mesuliyetten kurtulamaz.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Konşimentodaki güverte sorumsuzluk kaydı ve tahliyede FIOS klozu ile taşıyan sorumluluğu

Sigortacının halefiyet yoluyla aktif husumeti ve taşıyanın pasif husumeti

Tahliye sırasında hasar - kaptanın nezaret yükümlülüğü ve FIOS kaydının etkisi

Deniz taşımasında emtia hasarının taşıyanın hakimiyetinde meydana gelmediği ispatı

FIOS kaydı halinde kaptanın nezaret sorumluluğunun sınırları

Paslanma hasarında ispat yükü ve taşıyanın sorumluluktan kurtulması

Deniz taşımasında yüke elverişlilik ve sigortacının halefiyetle rücu talebi

Balast suyu ile hasarlanan yükte taşıyanın kurtuluş beyyinesi getirememesi

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

İlişki · Kusur sorumluluğu ve ispat yükünün taşıyanda olması

Taşıyanın, eşyaya gelen zarardan sorumluluğu ve ispat yükü bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zararı ve taşıyanın kusurunu ispat yükü, tazminat isteyen zarar görene aittir; taşıyana bir külfet düşmez
  2. Taşıyan, kusuru bulunmasa dahi eşyaya gelen her zarardan mutlak biçimde sorumludur
  3. Taşıyan yalnızca kendi kişisel kusurundan sorumludur; adamlarının kusuru hiçbir hâlde dikkate alınmaz
  4. Taşıyan, kendisinin veya adamlarının kastından ya da ihmalinden doğmayan zarardan sorumlu değildir; bunu ispat yükü taşıyana aittir
  5. Taşıyanın kurtulması için umulmayan bir hâli ileri sürmesi yeterlidir; ayrıca ispat aranmaz
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: D

TTK m.1179/1 uyarınca taşıyanın veya adamlarının kastından ya da ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyan sorumlu değildir; ancak kastın veya ihmalin bu zarara sebebiyet vermediğini ispat yükü taşıyana aittir. Sorumluluk kusura dayanır, fakat kusursuzluğu ispat külfeti taşıyana yüklenmiştir.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1179 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.