Fiili taşıyıcının hırsızlık nedeniyle sınırlı sorumluluğu ve rücu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1604

KARAR NO 2025/2051

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/11/2021

NUMARASI 2016/1248 Esas - 2021/1049 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücu)

DAVA TARİHİ 18/11/2016

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/12/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı ... ... Ltd. Şti. arasındaki nakliyat abonman sigorta poliçesine istinaden sigortalının organize ettiği traş bıçağı emtiasının fiili taşımasının davalı tarafından gerçekleştirildiğini, taşıma sırasında 14/10/2015 tarihinde emtianın bir kısmının araçtan çalındığını, müvekkilinin 02/12/2015 tarihinde 18.172,24-TL hasar tazminatı ödendiğini ve sigortalının haklarına halef olduğunu, zarardan sorumlu davalıya gönderilen talep yazısına rağmen ödeme yapılmadığından alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul 18. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, mahkemenin yetkili olmadığını; davacının rücu talebinin haksız olduğunu, poliçeye göre taşımanın kiralık araçla yapılması halinde rücu imkanı bulunduğunu, müvekkili ile sigortalı arasında 05/06/2015 tarihli "Şehir içi ve şehirler arası yük taşıma sözleşmesi" akdedildiğini, araç sürücüsünün hırsızlık yapan kişileri durdurmaya çalışırken kolundan yaralandığını ve müvekkilinin zarardan sorumlu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taşıma sırasındaki hırsızlık nedeniyle oluşan zarardan davalının sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda sınırlı sorumlu olunan miktarın belirlendiği, davacının rücu imkanının bulunduğu ve davalının temerrüde düştüğü gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının icra takip dosyasına itirazının 16.835,15-TL asıl alacak ve 295,42-TL işlemiş faiz bakımından iptaline ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, sigortalı ile müvekkili arasında taşıma sözleşmesi olduğunu, kira sözleşmesi bulunmadığından davacının rücu edemeyeceğini, hırsızlık olayında sürücünün kusuru olmadığını ve hırsızları engellemeye çalıştığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesiyle sigortalanan emtianın kara yoluyla taşınması sırasında çalınması nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsili için başlatılmış icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK'nın 876. maddesi uyarınca ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.

Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, bu madde hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır.Somut olayda, sigortalı akdi taşıyıcı ... ... Ltd. Şti.'nin dava dışı gönderen şirketin emtiasının İstanbul içindeki fiili taşımasını davalıya yaptırdığı, davalının araç sürücüsünün aracı güvenli olmayan bir yere park ettiği sırada hırsızlığın sürücü araçtayken gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Sürücünün hırsızları engellemeye çalıştığı iddiası, davalının TTK'nın 875. Maddesine göre olan sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Sürücünün aracı terk etmediği anlaşıldığından, ağır kusurlu kabul edilemeyeceğinden, davalı TTK'nın 882.

maddesindeki sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanabilecektir. Davacı sigortalısına 02/12/2015 tarihinde 18.172,24-TL ödeme yapmış olup, bilirkişi raporunda çalınan emtianın brüt ağırlığı 485,45 kg üzerinden yapılan hesaplamada, sorumluluk sınırı 16.835,15-TL olarak hesaplanmıştır. Mahkemece bu tutar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dava dışı sigortalı alacağını davacıya temlik etmiş, yargılamada emtia sahibi gönderen şirket tazminatın dava dışı sigortalıya ödenmesine muvafakat etmiştir. Davacı alacağın temliki hükümlerine göre kanuni halefiyet yanında akdi halef sıfatını da kazandığı mal sahibine ödeme yapılarak dava şartının sağlandığı rücuun koşullarının gerçekleştiği anlaşılmakla , taşıma sırasında emtianın çalınması nedeniyle üst taşıyıcıya (mal sahibine) ödeme yapan davacı davalıdan rücuen talepte bulunabilecektir.Davalı vekilinin, davacının rücu hakkı olmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, mahkemece davalıların hasardan sınırlı sorumluluk hükümlerine göre sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.170,19-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 292,70-TL harcın mahsubu ile kalan 877,49-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 29,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/12/2025