Madde 1137 — V- Tahsis olunanın sorumluluğu ve gemiyi iade yükümlülüğü
(1) Tahsis olunan, geminin ticari yönetimi dolayısıyla tahsis edenin uğradığı zararlardan sorumludur.
(2) Tahsis olunan, sözleşme bitiminde gemiyi sözleşmede belirlenen yerde ve hâlde iade etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlali hâlinde, tahsis olunan, gecikilen zaman dilimi için, zaman çarteri sözleşmesinin bittiği tarihte ödenmesi gereken tahsis ücretinin iki katını ödemekle yükümlüdür; meğerki, bu yüzden daha yüksek bir zararın meydana geldiği ispat edilmiş olsun.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
1966 tarihli Fransız Kanununun 9 uncu maddesinden alınmış olan bu maddede, tahsis olunanın sorumluluğu düzenlenmiş, ardından da mehazda bulunmayan iade yükümlülüğü ile ihlalinin sonuçları Tasarının 1128 ve 1129 uncu maddeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Zaman çarteri — büyük ölçüde yeni
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Zaman çarteri süresi dolduğu hâlde tahsis olunan, gemiyi kararlaştırılan yerde iade etmeyip gecikmiştir. Kural olarak ödeyeceği tutar aşağıdakilerden hangisidir?
- Gecikilen süre için olağan (bir kat) tahsis ücreti; sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça ek bir tutar istenemez
- Gecikilen süre için, sözleşmenin bittiği tarihte ödenmesi gereken tahsis ücretinin üç katı; daha düşük bir zarar ispatlanırsa o tutar
- Gecikilen süre için, sözleşmenin bittiği tarihte ödenmesi gereken tahsis ücretinin iki katı; daha yüksek bir zarar ispatlanırsa o tutar
- Götürü bir tutar doğmaz; tahsis olunan yalnızca tahsis edenin ispatladığı gerçek zarardan sorumludur
- Sözleşmenin tümü için ödenmiş olan toplam tahsis ücretinin iki katı; gecikme süresinin uzunluğu dikkate alınmaz
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1137/2 uyarınca gemiyi süresinde iade etmeyen tahsis olunan, gecikilen zaman dilimi için sözleşmenin bittiği tarihte ödenmesi gereken tahsis ücretinin iki katını öder; meğerki bu yüzden daha yüksek bir zararın meydana geldiği ispat edilmiş olsun. İki kat, ispata gerek olmayan götürü asgari tutardır. Not: gemi kira sözleşmesinde (m.1129/2) iade gecikmesi farklı düzenlenmiştir (ilk onbeş gün bir kat, sonrası iki kat); rejim ayrımına dikkat edilmelidir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1137 — erişim: 20.07.2026