Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çek bedelsizliği defi, iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez
2024/12 E. 2025/1061 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedinde bedelsizlik defi, TTK 687 (TTK 818/1-e yollamasıyla) anlamında kişisel bir defi olup kural olarak yalnız senet lehtarına karşı ileri sürülebilir; hamile karşı ileri sürülebilmesi için hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatı gerekir, bu ispat yükü borçlu/düzenleyen üzerindedir. Ayrıca, menfi tespit davasına konu çeke dayalı icra takibinde davacı tarafça ödeme yapılmışsa dava kendiliğinden istirdat davasına dönüşür ve mahkemenin bu hususu gözeterek ödenen bedeller yönünden istirdat hükmü…
menfi tespitbedelsizlik defikişisel defikambiyo senedinin soyutluğuiyiniyetli hamilistirdat davası
-
Çeklerle ödeme savunmasının ispatı ve teslim makbuzlarına süresinde itiraz edilmemesi
2025/902 E. 2025/1038 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesaptan kaynaklanan alacak davalarında, borçlunun çeklerle ödeme yaptığı savunması; taraf ticari defter kayıtlarının kanuna uygunluğu, çek bilgilerinin bankadan getirtilmesi ve çek teslim makbuzlarına karşı yargılama sürecinde (bilirkişi raporundan önce ve istinaf aşamasında dahil) itiraz edilmemiş olması birlikte değerlendirildiğinde ispatlanmış sayılır. Tahkikat aşamasında ileri sürülmeyen ve karşı tarafın açık muvafakati veya ıslah yoluyla dahi genişletilmeyen itirazlar (örneğin cironun veya imzanın geçerliliğine ilişkin sonradan öne sürülen…
ticari defter kaydının delil niteliğiçekle ödeme savunmasıcirobeyaz ciroiddia ve savunmanın genişletilmesi yasağııslah
-
Çek istirdadı davasında eksik inceleme nedeniyle kaldırma
2025/878 E. 2025/1022 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çek istirdadı davasında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatladıktan sonra, davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini kanıtlamak zorundadır. Çalıntı/kayıp iddia edilen çeklerin karekodlu olması ve olay sonrası tedbir kararları alınmış olması halinde, davalının ağır kusurunun değerlendirilebilmesi için çeklere ilişkin çalıntı/kayıp bildiriminin çek kayıtlarına (Findeks/Kredi Kayıt Bürosu) ne zaman girdiğinin ve çekin ibrazından önce kimler tarafından sorgulandığının araştırılması…
Çek istirdadıYetkili hamilKötüniyetle iktisapAğır kusurÇekin mücerretlik vasfıKarekodlu çek
-
Çalınan çekin iktisabında ağır kusur ve pasif husumet ehliyeti
2022/1326 E. 2025/1006 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdiğer
Çek istirdatı davasında davalı hamilin, keşideci ve cirantaları farklı olan, hırsızlık iddiasına konu çok sayıda çeki yeterli araştırma yapmadan iktisap etmiş olması, iktisapta ağır kusurun varlığını gösterir ve TTK 792 uyarınca istirdat koşullarının oluşmasına yol açar. Çek istirdatı davası ancak son hamile karşı açılabilir; son hamil sıfatı taşımayan cirantalar aleyhine açılan dava pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddedilmelidir. Ayrıca talep edilmeyen bir hususta (menfi tespit) hüküm kurulması HMK 26'daki taleple bağlılık ilkesine aykırıdır.
çek istirdadıTTK 792kötüniyetli iktisapağır kusurla iktisapciro silsilesiimzaların istikllali ilkesi
-
Kefilin tasfiye ile sicilden terkini halinde taraf teşkili eksikliği
2022/2371 E. 2025/1001 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarda temerrüt, kat ihtarnamesinde verilen ödeme süresinin bir atıfet mehli niteliğinde olması nedeniyle ihtarın tebliğine göre belirlenir. İİK 68/b-1'e göre yeni adresin usulünce bildirilmemesi halinde eski adrese tebliğ tarihinin esas alınması kuralı yalnızca asıl borçlular için geçerlidir; müteselsil kefillerin temerrüde düşürülmesi için TTK 7 uyarınca kat ihtarının kefile bizzat tebliğ edilmesi zorunludur, tebliğ edilememişse kefil bakımından temerrüt takip tarihinde gerçekleşir. Ayrıca, dava sırasında…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesimüteselsil kefalethesabın kat edilmesiatıfet mehlitemerrüt
-
Ödenen çekin zayi nedeniyle iptalinde hukuki yarar yokluğu
2025/872 E. 2025/1012 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Tahsil cirosuyla çeki elinde bulunduran banka, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkına sahip olsa da, çek ibrazında muhatap banka tarafından zaten ödenmişse, zayi nedeniyle iptal davasının amacı olan hamilin haklarının korunması ihtiyacı ortadan kalktığından, bu davayı açmakta hukuki yarar bulunmaz.
zayi nedeniyle iptaltahsil cirosuhukuki yararhamilkıymetli evrak
-
Çekte imzası bulunmayan davalı hakkında ihtiyati haciz talebi
2025/828 E. 2025/971 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek üzerinde gerçek kişi olarak bizzat imzası bulunmayan davalıya karşı ihtiyati haciz talep edilmesi halinde, davalının çekten kaynaklanan sorumluluğuna hangi hukukun (yabancılık unsuru varsa yabancı hukukun) uygulanacağı tespit edilmeden ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesi mümkün değildir; bu tespit yapılmadan verilen ret kararı isabetlidir.
ihtiyati hacizkıymetli evrakçekyabancılık unsuruyabancı hukukun tespiti
-
Bilirkişi raporunun karara eklenmesi ve icra dosyası eksikliği nedeniyle kaldırma
2022/2409 E. 2025/944 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İtirazın iptali davasında icra dosyasındaki takip talebi, ödeme emri ve bilirkişi raporu arasında uyumsuzluk bulunuyorsa, icra dosyası aslı getirtilip incelenmeden hüküm kurulamaz. Zorunlu arabuluculuğa başvurulan itirazın iptali davalarında, borçlunun itirazı alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık hak düşürücü süre arabuluculuk anlaşamama tutanağı tarihinden değil, itirazın alacaklıya tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Müteselsil kefilin sorumluluğu değerlendirilirken, asıl borçlu ile sonradan yeni bir kredi sözleşmesi imzalanmış…
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesihak düşürücü sürezorunlu arabuluculukicra inkar tazminatı
-
Dövize endeksli sözleşmede çekle ödemede kur tarihi uyuşmazlığı
2022/1690 E. 2025/948 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki sözleşmede yabancı para üzerinden belirlenen bedelin TL cinsinden çekli ödemelerinde tahsil vadesindeki TCMB döviz satış kurunun esas alınacağı açıkça öngörülmüşse, çekle yapılan ödemeler bu sözleşme hükmü gereği ödeme (tahsil) tarihindeki kur üzerinden alacaktan mahsup edilir; sözleşmede aksine açık hüküm bulunmadıkça çekle ödemenin verildiği tarihteki kurun fiyatlandırıldığı kabulü, taraflarca kararlaştırılan farklı bir kur belirleme yöntemi karşısında uygulanmaz. Ayrıca yabancı para alacağına ilişkin davalarda vekalet ücreti,…
yabancı para borcukur farkıdövize endeksli ticari ilişkiseçim hakkı (TBK 99)itirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Çek istirdadında yetkili hamillik ve kötüniyet ispatı
2022/1279 E. 2025/949 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek istirdadı davasında (TTK 792), davacının çekte yetkili hamil sıfatını (TTK 790 uyarınca ciro zincirinin kendisine kadar kesintisiz uzandığını) ve ayrıca çekin rızası dışında elinden çıktığını, davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir. Çekte lehtar veya ciranta olarak yer almayan, çeki sadece işvereni adına fiilen elinde bulunduran kişi yetkili hamil sayılmaz; bu ispat yükü yerine getirilemediğinde istirdat talebi reddedilir. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama…
çek istirdadıyetkili hamilciro zincirikötüniyetağır kusurçekin mücerretliği
-
Açık çekte imza yeterlidir; kıymetli evrak vasfı silinmez
2025/784 E. 2025/930 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir çekin sadece keşideci tarafından imzalanmış olması, meblağ ve keşide tarihi gibi diğer unsurların doldurulmamış olması, çekin kıymetli evrak niteliğini ortadan kaldırmaz; TTK 818/1-a,s atfıyla 680. madde uyarınca kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış çekin tedavüle çıkarılması mümkündür ve bu eksiklikler ibraza kadar tamamlanabilir. Buna karşılık, çekin zayi nedeniyle iptalini isteme hakkı TTK 757-764. maddeleri gereği hamile aittir; keşidecinin böyle bir dava açma hakkı bulunmamaktadır.
açık çekkıymetly evrakzayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıolumsuz tespit davası
-
İstirdat davası açılmışken çek iptali davası konusuz kalır, ödeme yasağı kaldırılır
2025/663 E. 2025/922 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, dava konusu çekin bankaya ibraz edildiğinin anlaşılması ve davacının bu çek için ayrıca istirdat davası açması halinde, çek zayi olmadığından iptal kararı verilemez ve çek iptali davası konusuz kalır. TTK 763 hükmünün mefhumu muhalifinden, istirdat davası açılan bir çek üzerindeki ödemeden men yasağı, istirdat davasında hamil aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmediği ve çek elde bulunduğu sürece kaldırılabilir; bu kaldırma işlemi, çek iptali davasındaki kararın kesinleşmesine bağlı değildir.
zayi nedeniyle çek iptalikonusuz kalmaistirdat davasıödemeden men yasağıTTK 763kambiyo senedi
-
Çekle ödemede kur farkı faturası ancak deftere kayıtlıysa geçerli
2021/1231 E. 2025/910 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacaklının yerleşim yerindeki icra dairesi ve mahkemenin de TBK 89 uyarınca yetkili olması nedeniyle bu yönde bir itiraz yerinde görülmez. Kur farkı alacağının talep edilebilmesi için sözleşmede hüküm bulunması veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olması gerekir; ödemenin çekle yapıldığı ve çekin TL üzerinden düzenlendiği hallerde, aksine bir anlaşma bulunmadıkça kur farkının fiyatlandırılarak çekin miktar hanesine yazıldığı kabul edilir ve satıcı bu aşamadan sonra kur farkı isteyemez. Kur farkı faturasının borçlunun ticari defterlerine kayıtlı…
kur farkıitirazın iptalicari hesapTBK 89ticari defter kaydıteamül
-
Kambiyo takibinde fazla ödemenin sebepsiz zenginleşme yoluyla tahsili
2022/1584 E. 2025/907 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı icra takibinde borçlunun takipten önce ve sonra alacaklıya yaptığı, dekontlarda ilgili çeke atıfla yapıldığı açıkça belirtilen ve ihtilaf konusu edilmeyen ödemeler, TBK 100 uyarınca öncelikle ferilere mahsup edilerek hesaplanır; bu hesaplama sonucu alacaklının gerçek alacağını aşan ödemeler sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir. Aynı çeke ilişkin icra hukuk mahkemesinde görülen ayrı bir davanın sonucu, eldeki sebepsiz zenginleşme davasıyla çelişkili bir sonuca varmıyorsa bekletici mesele yapılmasını gerektirmez.
sebepsiz zenginleşmekambiyo senetlerine mahsus takipTBK 100kısmi ödemenin mahsububekletici meseleçek tazminatı
-
Çekin borçlu elinde bulunması bedelin ödendiğine karine oluşturur
2022/891 E. 2025/914 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, alacaklının dayandığı çekin borçlunun (veya borçlu tarafın) elinde bulunması, çek bedelinin ödendiğine karine oluşturur. Bu karinenin aksini, yani ödemenin gerçekleşmediğini ispat yükü alacaklıya aittir; borçlunun ödemeyi başka delillerle (örn. yazılı beyan, banka havalesi açıklaması) desteklemesi hâlinde ve alacaklının bu karineyi çürütecek yazılı delil sunamaması durumunda, çek bedelinin ödendiği kabul edilir ve alacaklının bu kapsamdaki talebi reddedilir.
itirazın iptaliipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipçekin borçlu elinde bulunması karinesiödeme karinesiispat yükümahsup
-
Çekte ibrazdan sonra alacağın temliki ile yetkili hamillik
2022/2275 E. 2025/883 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin bankaya ibrazından önceki son hamilin ibrazdan sonra çek üzerine ciro yapmamış olması halinde, ibrazdan sonra çek arkasında temlik hükmünde bir ciro bulunmasa da taraflar arasında ayrıca yapılmış bir alacağın temliki sözleşmesi varsa, temlik alan kişi çekten doğan haklara sahip olur ve çek borçlularına kambiyo senedine dayalı olarak başvurabilir. Alacağın temliki sözleşmesinde temlik edenin yazılı beyanı yeterli olup, temellük edenin kabulünün ayrıca yazılı olması zorunlu değildir; açık veya örtülü kabul yeterlidir. Çekin bedelsiz/avans olarak…
menfi tespitkambiyo senediçekyetkili hamilciro silsilesialacağın temliki
-
Gerekçesiz kararın kamu düzenine aykırılığı nedeniyle kaldırılması
2022/2331 E. 2025/890 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çek istirdadı ve buna bağlı kötüniyet tazminatı talepleri hakkında hiçbir gerekçe içermeyen, yalnızca reddedildiği belirtilen bir hüküm, delillerin değerlendirilmediği anlamına gelir ve bu durum kamu düzenine aykırılık oluşturur; Bölge Adliye Mahkemesi bu aykırılığı istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de HMK 355 gereği re'sen gözetip kararı kaldırarak dosyayı yeniden inceleme yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderir.
menfi tespit davasıçek istirdadıkötüniyet tazminatıkambiyo senetlerine özgü icra takibimücerretlikyetkili hamil
-
Yetkili satıcı üzerinden alınan çekte bedelsizlik defi ancak lehdara karşı ileri sürülebilir
2022/1225 E. 2025/877 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinde soyutluk ilkesi gereğince bedelsizlik defi kişisel bir defi olup kural olarak ancak senedin lehdarına karşı ileri sürülebilir; borçlunun bu defiyi lehdar dışındaki bir hamile (örn. ciro yoluyla senedi devralan yetkili satıcı/üretici) karşı ileri sürebilmesi için, hamilin senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlaması gerekir. Aracı firma (yetkili satıcı) ile senedi devralan üretici firma arasında akdedilen, aracının müşterilerden aldığı kıymetli evrakın bir kısmının üreticiye olan borcundan mahsup…
kambiyo senedinde soyutluk ilkesikişisel def'ibedelsizlik def'icirobilerek zararına hareket etme (kötüniyet)yetkili satıcılık sözleşmesi
-
İptal edilen çeke rağmen hamile borçlu olunmadığının tespiti
2022/1054 E. 2025/809 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptaline ilişkin mahkeme kararı, hakkın mevcudiyetine ve bu hak üzerindeki tasarruf yetkisine etki etmez; iptal olunan senet yerine geçen bir senet de değildir, sadece hamile senetsiz olarak hakkını ileri sürme imkânı tanır. Borçlu, kendisine ibraz edilen iptal kararına dayanarak, kararda belirtilen kişiye ağır kusuru veya hilesi bulunmaksızın ödeme yaparsa borcundan kurtulur; bu ödeme sonrasında senedi elinde bulunduran (özellikle iptal kararından sonra veya iptal davası sürecinde çeki devralan) hamil, borçluya müracaat…
kıymetli evrakın zayii ve iptaliçek iptali kararının hukuki niteliğişahsi defiiyi niyetli hamilsebepsiz zenginleşmemenfi tespit davası
-
Çalınan çekte iyiniyetli hamile karşı istirdat davasında ispat yükü
2022/1188 E. 2025/827 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek herhangi bir suretle yetkili hamilin elinden rızası dışında çıkmışsa, çeki sonradan iktisap eden hamile karşı açılan istirdat davasında davacı; kendisinin yetkili hamil olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmek zorundadır. Çek üzerinde düzgün ve kopuksuz bir ciro silsilesi varsa, silsiledeki cirolardan birinin imzasının sahte olduğu iddiası -imzaların istiklali ilkesi ve kambiyo senetlerinin soyutluğu ilkesi gereğince- şeklen incelenmesi gereken…
çekin istirdadıyetkili hamilciro silsilesikötüniyetağır kusurkambiyo senetlerinin soyutluğu (mücerretlik) ilkesi
-
Sahte ciro ile edinilen çekte kötüniyeti kanıtlanamayan hamile karşı istirdat talebinin reddi
2022/1124 E. 2025/783 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek bedelinin istirdadı davasında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlamak zorundadır. Ciro silsilesindeki herhangi bir cironun sahte olması, şeklen incelenmesi gereken ciro silsilesinin kesintisizliğini bozmaz; kötüniyeti veya ağır kusuru kanıtlanamayan hamile karşı istirdat talebi kabul edilmez.
çek istirdadıyetkili hamilciro silsilesikötüniyetağır kusurmücerretlik
-
Ticari kredi temerrüt faizi oranı ve gayri nakit alacak talebine ilişkin eksik inceleme
2022/933 E. 2025/774 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Genel kredi sözleşmesine dayanan ticari kredi alacaklarında temerrüt faizi oranı, sözleşmenin ilgili maddesinde belirlenen hesaplama yöntemine (TCMB'ye bildirilen en yüksek kredi faiz oranı + belirlenen yüzde ilavesi) göre tespit edilmeli; mahkemenin bu orandan daha yüksek bir orana hükmetmesi davacı aleyhine olamayacağından bu yöndeki istinaf sebebi (daha yüksek oran talebi) reddedilir. Gayri nakit alacak (çek garanti/depo) talebi harca esas değere dahil edilmemişse ayrıca maktu harca tabidir; mahkemenin bu harç eksikliğini resen gözeterek tamamlatma…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesimüteselsil kefalettemerrüt faizigayri nakit alacakçek garanti bedeli
-
Gayrinakit alacaklarda kefil sorumluluğu için açık hüküm şartı
2022/2162 E. 2025/764 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesine dayalı gayrinakit alacaklarda (teminat mektubu, çek bedeli gibi) müteselsil kefilin depo talebinden sorumlu tutulabilmesi için, risk henüz gerçekleşmemiş olsa da, kredi sözleşmesinde bu yönde açık ve özel bir hüküm bulunması gerekir; kefilin teminat mektubunun/kredinin tüm sonuçlarından sorumlu olacağına ilişkin genel nitelikli sözleşme hükümleri, depo talep etme yetkisini kefile karşı ileri sürülebilir kılmaz, çünkü kefalet sözleşmelerindeki belirlilik ilkesi uyarınca kefil ancak belirli/belirlenebilir bir borçla ve kendi…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesimüteselsil kefaletgayrinakit alacakteminat mektubuçek depo bedeli
-
Dövizli faturada kur farkı alacağı ve ticari defter ibraz etmemenin sonucu
2022/1838 E. 2025/741 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Dövize endeksli ticari ilişkilerde, sözleşme veya fatura kayıtlarında dövizle ödemeye ilişkin hükümler bulunuyor ve fatura yabancı para birimi üzerinden düzenlenmişse, borçlunun TL çekle ödeme yapmış ve alacaklının bu çekleri çekincesiz kabul etmiş olması, ilişkinin yabancı para üzerinden kurulduğu kabulünü ortadan kaldırmaz; bu durumda ödemelerin ödeme tarihindeki kur üzerinden yabancı paraya çevrilerek bakiye alacağın tespiti gerekir. Ayrıca, mal satışına dair ihtilaflarda, ihtar edilmesine rağmen ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın bu tutumu,…
kur farkı alacağıdövize endeksli ticari ilişkiticari defter ibraz etmemesevk irsaliyesitemerrüt ve ihtar zorunluluğuicra inkar tazminatı
-
Zamanaşımına uğramış çeke dayalı alacak davasında ispat yükü
2022/1107 E. 2025/738 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo vasfını yitirip zamanaşımına uğramış çekler, taraflar arasında temel bir hukuki ilişkinin varlığı halinde yazılı delil başlangıcı niteliği taşır; bu durumda alacaklı, genel hükümlere göre açtığı davada temel ilişkiyi ve alacağın varlığını her türlü delille ispatlamak zorundadır ve mücerretlik ilkesinden yararlanamaz. Ayrıca zamanaşımına uğramış çeke dayalı olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine başvurma hakkı da, zamanaşımı tarihinden itibaren 1 yıllık süreyle sınırlıdır; bu süre içinde talepte bulunulmaz ve dava temel ilişkiye dayandırılırsa,…
çek zamanaşımıdelil başlangıcımücerretlik ilkesisebepsiz zenginleşmetemel ilişkiispat yükü
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/633 E. 2025/711 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkı, TTK 651/2 ve 757-764. maddeleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek keşidecisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin, çekin ödenmemesi için muhatap bankayı men yetkisi de yoktur; çek ibraz edildiğinde hamile karşı olumsuz tespit davası açma yolu açıktır. Bu nedenle keşideci sıfatıyla açılan zayi nedeniyle çek iptali davasında davacının aktif husumet ehliyeti (dava açmakta hukuki yarar/dava şartı) bulunmadığından dava reddedilir.
kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaliaktif husumethamilkeşidecihukuki yarar (dava şartı)olumsuz tespit davası
-
Alt bayilik sözleşmesinin feshinde çekim gücü azlığının haklı sebep sayılmaması
2025/624 E. 2025/710 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Alt bayilik sözleşmesinde, işletmenin bulunduğu yerin coğrafi/yapısal konumu nedeniyle operatörün çekim gücünün yetersiz kalması, davalının kusuruna veya edimin ifasını sonradan imkânsız hâle getiren bir sebebe dayanmıyorsa, bu durum davacı bayi tarafından feshi haklı kılan bir sebep sayılmaz; basiretli tacirin sözleşme öncesi bu hususu araştırması beklenir. Sözleşmede yatırım giderlerinin (tabela, paket ücreti vb.) ne nam altında olursa olsun iade edilemeyeceği kararlaştırılmışsa ve fesih haksız bulunmuşsa, bu bedelin iadesi talebi reddedilir. İstinaf…
alt bayilik sözleşmesihaklı fesihbasiretli tacir yükümlülüğüyatırım zararıifa imkânsızlığıHMK 357/1 yeni vakıa yasağıbayilik (acente-kıyas)
-
Fatura konusu malın teslimi ispat yükü ve çek ödemesinin niteliği
2022/1416 E. 2025/691 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacıya aittir; ancak davalının aynı tarihte yaptığı ödemenin niteliği tartışmalıysa, çek bir ödeme aracı olduğundan ve mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verildiği kabul edildiğinden, çekin avans veya başka bir amaçla verildiğini ileri süren taraf (davalı) bunu ispatlamak zorundadır. Bu ispat sağlanamazsa, fatura tarihi ile ödeme tarihinin örtüşmesi, o ödemenin fatura konusu mal/hizmete ilişkin olarak yapıldığına ve dolayısıyla teslimin gerçekleştiğine karine oluşturur.
-
Bagaj kaybında Montreal Protokolü sorumluluk sınırı ve manevi tazminat
2022/1457 E. 2025/687 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava taşımasında bagajın kaybolması halinde taşıyıcının sorumluluğu, taşımanın gerçekleştiği tarihte geçerli olan Montreal Protokolü 22.2 maddesindeki SDR sınırı ile sınırlıdır; bu sınır dava tarihindeki SDR kuru üzerinden TL'ye çevrilir (talep TL olarak ileri sürülmüşse). Yolcunun teslim sırasında özel fayda beyanında bulunmamış olması, seyahatin niteliği ve amacından emtia varlığının kabul edilmesine engel değildir. Sınırlı sorumluluk miktarına manevi tazminat dahil edilmez; taşıyıcının akde aykırı davranışı nedeniyle yolcunun kişilik…
Montreal ProtokolüSDR (özel çekme hakkı)sınırlı sorumluluközel fayda beyanıbagaj kaybımanevi tazminat
-
Karşılıksız çek kaydının silinmesi - çekin bankaya iadesinin ispatı
2025/519 E. 2025/673 K. ·
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddi
Karşılıksız çıkan bir çekin bedelinin hamile ödenerek çek aslının bankaya iade edildiği; hamile ödeme yapıldığının ve yasal sorumluluk tutarının bankaya geri ödendiğinin ilgili kurumların yazılı beyanlarıyla doğrulandığı hallerde, çek aslına ilişkin açık bir teslim kaydı bulunmasa da çekin bankaya iade edildiği kabul edilir. Bu durumda, keşideci hakkında mahkumiyet kararı bulunmaması ve Çek Kanunu 6/3 maddesinde belirtilen sürelerin (üç yıl/on yıl) dolmuş olması halinde, çekin karşılıksız kaydının silinmesi koşulları gerçekleşmiş sayılır.
muarazanın men'ikarşılıksız çek kaydıçek düzenleme ve çek hesabı açma yasağıyasal sorumluluk tutarıhamile ödeme