Alt bayilik sözleşmesinin feshinde çekim gücü azlığının haklı sebep sayılmaması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/624

KARAR NO 2025/710

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/12/2024

NUMARASI 2023/383 Esas - 2024/1004 Karar

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Müvekkili davacı ile davalı arasında, dijital satış noktası ve hizmet paketi satış ve faturalamasına ilişkin bir sözleşme akdedildiğini ve davacının ... ürünlerini satmaya başladığını, sözleşmenin akdedilmesi sırasında davalıya 44.000-TL ödeme yapıldığını, zaman içinde davacının işletmesinin bulunduğu noktada ... çekim gücünün zayıf olması sebebiyle müşteri memnuniyetsizliği yaşanmasına bağlı olarak satışların azaldığını, böyle olunca da akdi feshetmek durumunda kaldıklarını, ancak davalının 44.000-TL'yi iade etmediğini beyanla, 44.000-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, akdin davacı tarafından feshinin haksız olduğunu,davacının iş yerinin yer altında alt geçitte bulunmasının kendi tercihi olup müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, yer altı geçitleri vb. yerlerde sinyal vericilerinin bulunmaması nedeniyle çekim gücünün tam olmasının beklenmeyeceğini, bu durumun aklı başında olan tüm bireyler tarafından idrar edilebileceğini, hat satışının, kıyafet vb. ürün satışları gibi deneme yoluyla yapılmadığını,satın almak istememesi durumunda hat tanımlaması veya telefonuna takılması gibi bir durumun zaten söz konusu olmadığını, farklı operatörden ... operatörüne hat geçişi yapan müşterinin de satın alma işleminden sonra ... hattının aktif olması en az 2 saati bulmakla birlikte o an test etme imkanı zaten bulunmadığını ileri sürerek, davacının iddia ettiği gibi hattı takan müşterinin bayide çekmeyen hattı almaktan vazgeçmesi gibi bir durumun yaşanması imkansız olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 'Digital Satış Noktası ... Donanım ve Hizmet Paketi Satış ve Faturalamasına İlişkin' alt bayilik sözleşmesi akdedildiği, hatların çekmemesi nedeniyle sözleşmenin davacı bayi açısından çekilmez hale gelmesi nedeniyle haklı nedenle fesh edildiğini, taraflar arasındaki ihtilaflı olan husus davacı bayinin sözleşmenin başında yaptığı 44.840-TL'lik yatırım zararını davalıdan talep edip edemeyeceğine ilişkin olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri incelendiğinde, sözleşmenin 5.5. ve 14.3. maddelerinde yatırım giderleri olarak tahsil edilen tabela ve paket ücretlerinin ne nam altında olursa olsun davalıdan istenemeyeceğinin kararlaştırıldığı, davacın yaptığı yatırım giderlerinin davalıdan talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili davacının"... Mah. ... Cad. No: ... İlkadım" adresinde bulunan ... firmasının yetkilisi olduğunu, telekominasyon ticareti yaptığı, cep telefonu,aksesuarları, telefon hattı vb. ürünlerin satışını yaptığını, 18/06/2021 tarihinde ... hattı satabilmek adına 44.000-TL bedelli temsilcilik sözleşmesi imzaladığı, sözleşme imzalandıktan kısa bir süre sonra müvekkili iş yerinde ...'in çekim gücünün yetersiz olması sebebiyle yeterli satış yapılamadığını, davalı tarafından müvekkilinin iş yerine gönderilen mühendisler tarafından yapılan incelemeler neticesinde durumun tespit edildiğini, sözleşmedeki borcun ifası kendisi tarafından çekilmez hale gelen müvekkili, sonuç olarak ihtarname göndererek sözleşmeyi feshettiğini ve ödediği bedelin iadesini talep ettiğini, ödenen bedelin müvekkili tarafından ...'in isim hakkını alabilmek için ödenmiş bir bedel olduğunu, ayrıca davalı şirketin, müvekkiline satması için gönderdiği ...

kulaklık ve başlıkların sahte olduğunu müvekkilinin fark ettiğini, bu hususla ilgili tanık dinletme talepleri olmasına rağmen mahkemece reddedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davalıya yatırdığı paranın iadesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; alt bayilik sözleşmesinin feshi nedeniyle sözleşme başlangıcında davalı şirkete ödenen 44.000-TL bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, taraflar arasında akdedilen alt bayilik sözleşmesinin davacı tarafça feshinin haklı olup olmadığı, davacının akdin feshine bağlı olarak akdin kurulması esnasında ödendiği iddia edilen 44.000-TL'nin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda bayilik sözleşmeleri sağlayıcının ürünlerinin pazarlanmasına karşılık bayinin gelir elde etmesine dayandığından, hatların bayinin işletmesinde çekmemesi halinde, davacı bayinin satışlarının bundan etkileneceği, bu durumda davalının kusuru aranmaksızın, sözleşme ilişki bayi açısından çekilmez hale geleceğinden sözleşmenin davacı bayi tarafından haklı sebeple fesh edilebileceği, sözleşme davacı bayinin kusuru sebebiyle sona ermediğinden, taraflar arasında aksi kararlaştırılmadıkça, davacının sözleşmenin başında yaptığı 44.840- TL'lik yatırım zararını talep edebileceği, taraflar arasındaki sözleşmenin, 5.5.

ve 14.3. maddesine bakıldığında, yatırım gideri olarak tahsil edilen tabela ve paket ücretlerinin ne nam altında olursa olsun istenemeyeceğinin kararlaştırıldığı, yatırım zararları tamamlayıcı hükümlere tabi olduğundan, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri nazara alındığında, ilgili yatırım zararlarının davalı alt sağlayıcıdan talep edilemeyeceği şeklinde görüş bildirilmiştir. Tarafların müşterek beyanlarından davacının işyerinin yer altında alt geçitte bulunduğu davacının telekominikasyon işi ile iştigal ettiği anlaşılmaktadır. İşyerinin yer altında bulunmasına göre; ülke bazında faaliyet gösteren operatörün yer altında yeterli çekim gücü olması beklenebilir değildir.İşyerinin konumu nedeniyle yaşanan olumsuzluk davalıdan kaynaklanmamaktadır.

Basiretli bir tacir davranışı göstermesi gereken davacı sözleşme imzalamadan işyerinde hangi hattın daha iyi çektiğini araştırmak yükümlülüğündere.Ticari tercihlerini bu yönde kullanan davacının daha sonra hattın kendi iş yerinde iyi çekmediğini ileri sürmesi akdin feshi için haklı bir sebep olarak kabul edilemez. Geçerli şekilde kurulmuş bir sözleşmede, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri gerekir.Borçlunun edimin ifasını kusuruyla imkansız hale getirmesi TBK nın 112 maddesi anlamında borca aykırı bir davranıştır. Davacının işyerinin konumu itibariyle çekim gücünün azlığı, davalıya isnat edilemeyecek bir sebep olduğu gibi sonradan meydana gelen akdin ifasını imkansız hale getiren bir sebeb de değildir.

Taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi gereği ödenen bedelin iadesinin istenemeyeceği sözleşmede kararlaştırılmıştır.Davacının işyerinin konumu sözleşmenin imzası sırasında bilindiği gözetildiğinde feshin haksız olduğunun buna göre sözleşme ile iade edilemeyeceği kararlaştırılan bu bedelin iadesi isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.Davacı vekili, istinaf dilekçesinde satış için gönderilen ... ürünlerin sahte olduğunu, bu hususu ispatlamak üzere tanık gösterdiklerini tanıkların dinlenmediğini ileri sürmüş ise de; dava dilekçesinde müşteri kaybına sebep olarak davacı işyerinde çekim gücü azlığı gösterilmiştir. Satış için gönderilen ürünlerin sahte olduğuna ilişkin bir vakıaya dayanılmadığı gibi, tanıkların da dava dilekçesinde belirttiği hususlarda dinletileceği mahkemeye bildirilmiştir.HMK nın 357(1) maddesi istinaf aşamasında yeni vakıa ve delillere dayanılamayacağından bu hususa ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle;

istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/05/2025