Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetki, keşide yerine göre belirlenir
2025/1688 E. 2025/1896 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkeme belirlenirken salt genel yetki kurallarına değil, kıymetli evrak hükümlerine de bakılır; alacaklı, borçlunun/borçluların yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca ihtiyati haciz yargılamasında İİK 265. maddede sayılan itirazlar dışındaki iddialar (örneğin çekin bedelsizliği veya danışıklı devir) incelenemez, çünkü bu yargılamada tahkikat yapılması mümkün değildir.
ihtiyati hacizyetkili mahkemeçekkıymetli evrakkeşide yeriyetki itirazı
-
Konkordatoda çekişmeli alacak davasında nakit ve gayri nakit alacak ayrımı
2022/1903 E. 2025/1740 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Konkordatoya kayıt yaptırılan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaklar için İİK 308/b uyarınca öngörülen bir aylık dava açma süresine uyulmaması alacağın maddi hukuk yönünden ortadan kalkmasına yol açmaz; bu durumda alacaklı sadece konkordato nisabına dahil olma ve teminattan yararlanma hakkını kaybeder, açtığı dava hak düşürücü süre nedeniyle reddedilemez. Nakit alacak talebinde, geçici mühlet tarihi itibariyle hesaplanan alacağın borçlu tarafça kabul edilen miktarı aşmaması halinde talep reddedilir; borçlunun taraf olmadığı bir icra takibinden…
konkordatokesin mühletgeçici mühletçekişmeli alacakİİK 308/b davasıhak düşürücü süre
-
Çekin başka kambiyo senetleriyle değiştirilmesi TBK 133 yenileme sayılır
2022/1868 E. 2025/1741 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında inceleme, alacağın genel dayanağından (örneğin cari hesap) bağımsız olarak icra takibinin dayandığı senede (çeke) bağlı yapılır. Takip konusu bir çekin, taraflarca imzalanan belge ile başka bir kambiyo senedi (çek/bono) ile değiştirildiğinin ve bu değişimin karşı tarafça (defter kayıtları, davranışlarla) benimsendiğinin ispatlanması halinde, TBK 133 uyarınca borç yenilenmiş sayılır ve eski çeke dayalı alacak sona erer. Yerine yeni senet verilerek iade borcu doğan eski çekin buna rağmen icraya konulması, alacaklının kötü niyetli…
itirazın iptaliçeke dayalı ilamsız takipborcun yenilenmesi (TBK 133)kötü niyet tazminatıcari hesapispat yükü
-
Çalınan çekte ağır kusurlu iktisap nedeniyle istirdat talebinin kabulü
2023/538 E. 2025/1729 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792 ve 790 maddeleri kapsamında çek istirdadı davasında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır; davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır. Ancak bir davalının, hırsızlık veya kaybolma yoluyla elden çıkan çekleri, benzer ciro silsileleri üzerinden tekrar tekrar ve sistematik biçimde iktisap ederek icra takiplerine/davalara konu ettiği tespit edilmişse, bu durum tesadüf olarak kabul…
çekin istirdadıyetkili hamilağır kusurla iktisapkötüniyetli iktisapmücerretlik ilkesiciro silsilesi
-
Çekte kesinleşen başka davadaki hak yitimi menfi tespitte etkili
2022/1408 E. 2025/1700 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekte imzaların istiklali ilkesi gereği, lehtar veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması, ciro zincirini dış görünüş itibarıyla düzenli olduğu sürece etkilemez ve diğer imza sahiplerinin (özellikle keşidecinin) sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Ancak çek hamilinin, aynı çeke ilişkin başka bir mahkemede görülüp kesinleşen dava sonucunda çek hamilliğini ve alacak hakkını kaybettiğinin tespit edilmesi halinde, bu kesinleşen karar eldeki menfi tespit davasında dikkate alınır ve hamilin borçluya karşı alacak hakkı bulunmadığı sonucuna varılır.
imzaların istiklali ilkesiciro zincirikambiyo senedimenfi tespitkesinleşen mahkeme kararının etkisihak sahipliği karinesi
-
Elinde olduğu bildirilen çek zayi sayılıp iptal edilemez
2025/1281 E. 2025/1633 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek/poliçe iptali istemlerinde, çeki elinde bulunduran kişinin ortaya çıkması ve bunu mahkemeye bildirmesi halinde, çek mahkemeye ibraz edilmemiş olsa dahi hamilin bilindiği anlaşıldığından zayi hali ortadan kalkar; bu durumda dilekçe sahibine hamile karşı istirdat (iade) davası açması için süre verilir ve zayi nedeniyle iptal kararı verilemez. Çek üzerindeki imzanın sahteliği veya cirantaların gerçekliği gibi iddialar, zayi nedeniyle iptal davasının konusunu oluşturmaz.
çek iptalizayiistirdat (iade) davasıkıymetli evrakTTK 758TTK 763
-
Çalınan çeklerin ciro yoluyla iktisabında ağır kusur ve istirdat
2022/1744 E. 2025/1639 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
TTK 792. maddesi uyarınca çeki elinde bulunduran yeni hamilin, rızası dışında elden çıkan çeki geri verme yükümlülüğü, çeki kötüniyetle iktisap etmiş olmasına veya iktisapta ağır kusurlu bulunmasına bağlıdır; davacı bu unsurları ispatla yükümlüdür ve davalının çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu yoktur. Ancak bir hamilin, farklı hırsızlık olaylarına konu olmuş çok sayıda çeki farklı keşideci ve cirantalardan yeterli araştırma yapmaksızın iktisap edip son hamil sıfatıyla icra takiplerine konu etmesi, o hamilin çekleri iktisapta ağır kusurlu…
çek istirdadıTTK 792yetkili hamilkötüniyetağır kusurmücerretlik
-
Hırsızlık sonucu çalınan çekte ağır kusurlu iktisap ve istirdat
2022/2021 E. 2025/1645 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 792 uyarınca, çeki rızası dışında elinden çıkaran hamil, çeki eline geçiren yeni hamilden ancak bu hamilin çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlarsa istirdadını isteyebilir. Ciro imzasının sahte olduğunun tespiti, hamilin kambiyo sorumluluğunu ortadan kaldırsa da tek başına istirdat için yeterli değildir; ayrıca elde eden hamilin ağır kusurlu iktisabının kanıtlanması gerekir. Bir tacirin, keşideci ve lehdar-cirantaları farklı olan, hırsızlık iddiasına konu çok sayıda çeki yeterli araştırma yapmadan iktisap etmesi ağır kusur…
menfi tespitçek istirdatıciro silsilesiağır kusurlu iktisapkötüniyetli iktisapkötüniyet tazminatı
-
Tüzel kişiliği sona eren davalı şirket yönünden taraf ehliyeti eksikliği
2022/2144 E. 2025/1640 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davalı taraflardan birinin tüzel kişiliği yargılama sırasında sona ermiş ve bu husus sicilden terkin ile ilan edilmişse, taraf ehliyeti dava şartı olduğundan bu eksikliğin mahkemece re'sen gözetilmesi; davacıya şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açılması halinde sonucunun beklenmesi gerekir. Ayrıca, taraflarca dayanılan ve dosyaya getirtilen bir soruşturma dosyasının içeriği ile davaya konu çek dışında ortaya çıkan benzer çeklere ilişkin bilgiler değerlendirilmeden, hamilin ağır kusurlu iktisap edip etmediği tartışılmadan karar verilmesi…
taraf ehliyetitüzel kişiliğin sona ermesiihya davasıkötü niyetli/ağır kusurlu hamilçekin istirdatıciro silsilesi
-
Çek istirdadı davasında zorunlu arabuluculuk dava şartı
2025/1456 E. 2025/1560 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
7445 sayılı Kanun ile TTK 5/A(1)'de yapılan değişiklik sonrasında, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da dahil olmak üzere ticari nitelikteki ve parasal değer içeren istirdat davaları, 01/09/2023 tarihinden itibaren zorunlu arabuluculuk dava şartına tabidir. Çek istirdadı davası da bu kapsama girer; çek ödeme vasıtası olarak parasal değer taşıdığından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış olması dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini gerektirir.
zorunlu arabuluculukdava şartıçek istirdadıTTK 5/ATTK 792menfi tespit
-
Zorla alınan çekte zayi şartı oluşmadığından iptal talebinin reddi
2025/1433 E. 2025/1534 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Kıymetli evrakın (çek) iptali davası TTK 651 uyarınca senedin zayi olması hâline özgüdür; senet zorla alınmış (gasp/tehditle alınmış) ve senedi alan kişinin kimliği biliniyorsa zayi şartı gerçekleşmemiş sayılır ve hasımsız açılan iptal davasında iptal kararı verilemez.
kıymetli evrakın iptaliçek iptalizayihasımsız davahak sahipliği
-
Beyaz cirolu çekler temlik cirosu sayılır, tahsil cirosu ispatlanamaz
2022/1213 E. 2025/1494 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Kredi borcuna karşılık alacaklıya ciro edilen çeklerde ciro kaydında tahsil cirosuna özgü ibareler bulunmuyorsa (beyaz ciro), TTK 683(2) ve 818(1)-d atfı uyarınca bu ciro temlik cirosu hükmünde kabul edilir; çeklerin sonradan tahsil edilip borçtan mahsup edilmiş olması, tahsil cirosu olduğunu ispatlamaya yetmez, zira kredi borcuna karşılık verilen çek ifa uğruna edim niteliğindedir ve temel borcu sona erdirmeyip sadece vadesini erteler. Konkordato geçici/kesin mühlet sürecinde verilen, bankaların alacaklarına bloke koymasını veya mahsup yapmasını…
beyaz cirotemlik cirosutahsil cirosuifa uğruna edimkonkordato geçici/kesin mühlettakas-mahsup yasağı
-
Çeke sehven 'ödendi' yazılması: takipten feragat eden davacı zararını ispatlayamaz
2025/1158 E. 2025/1463 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin ön yüzüne banka tarafından sehven yazılan 'ödendi' ibaresi, çekin kıymetli evrak vasfını ortadan kaldırmaz; bu kayıt sadece çek borçlusuna ödeme savunmasında bulunma imkanı sağlar ve çekin gerçek ödenme durumu banka kayıtlarında tespit edilebilir. Bankanın böyle bir hatalı kayıt nedeniyle doğan zararı giderme yükümlülüğü bulunsa da, alacaklının bu zararı ileri sürebilmesi için öncelikle çek borçlusuna karşı başlattığı icra takibini/yasal tahsil yollarını tüketmesi gerekir; takip devam ederken ve borçluya ödeme emri tebliği süreci tamamlanmışken bu…
kambiyo senediçekin kıymetli evrak vasfıkarşılıksız çekhaksız fiil sorumluluğu (TBK md. 66)icra takibinden feragatzararın ispatı
-
ÜTS kaydı olmayan/hatalı kayıtlı ürünlerde hukuki ayıp ve dönme hakkı
2022/1598 E. 2025/1417 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, tarafların ticari ilişkisi takibe konu faturalarla sınırlı olmayıp aralarında karşılıklı iade ve talepler mevcutsa, alacağın varlığı tek tek ürün/fatura incelemesi yerine tarafların ticari defterleri üzerinden bütüncül olarak değerlendirilir. Ayrıca, bir çekin borçlunun elinde bulunması TBK 104/3 uyarınca borcun sona erdiğine karine oluşturur; alacaklı bu karinenin aksini aynı nitelikte belge ile ispatlayamazsa ve çeklerin defterlerde giriş-çıkış kaydı bulunmuyorsa, çek bedeli alacak hesabına dahil edilmez.
itirazın iptalihukuki ayıpÜTS (Ürün Takip Sistemi)sözleşmeden dönmeticari defter incelemesiçekin borçluya iadesi karinesi
-
Çeke Dayalı Menfi Tespit Davasında Elden Ödeme İddiasının İspatı
2022/1960 E. 2025/1413 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeke dayalı menfi tespit davasında, çek bedelinin bir kısmının elden ödendiği iddiasında ispat yükü davacı borçluya aittir (HMK 200). Davacı ve davalının imzasını içeren bir belgede, davalıya ait 'teslim aldım' ibaresinin teslim alınan şeyin ne olduğunu açıkça belirtmemesi ve ödemeyi doğrulayan bir ifade içermemesi halinde bu belge ödemeyi ispatlamaya elverişli değildir; zira ödeme yapan taraf kendi ödeme beyanını imzalamaz, ödemeyi alan tarafın imzası gerekir. Bu durumda ispat yükü yerine getirilmediğinden ödeme iddiası esastan reddedilir; ayrıca…
menfi tespit davasıispat yüküyazılı delilkambiyo senedi (çek)hukuki yararelden ödeme iddiası
-
Çekte imza inkarında kötüniyet tazminatı için ağır kusur/kötüniyet şart
2025/1341 E. 2025/1405 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine dayalı icra takibinde imza inkarına ilişkin icra hukuk mahkemesi kararı maddi hukuk bakımından kesin hüküm oluşturmadığından, takibin durdurulmasından sonra da menfi tespit davası açılabilir ve hukuki yarar bulunur. Çek keşidecisinin imzasının kendisine ait olmadığı bilirkişi incelemesiyle kanıtlandığında menfi tespit talebi kabul edilir; ancak İİK 72/5 uyarınca borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davanın kabulü yeterli olmayıp, alacaklının takibe girişmekte ayrıca kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun şüpheye…
menfi tespit davasıimza inkarıkambiyo senetlerine özgü icra takibikötüniyet tazminatıİİK 72/5hukuki yarar
-
Takip başlatıldıktan sonra ihtiyati haczin kaldırılması talebi icra hukuk mahkemesinde ileri sürülmeli
2025/1280 E. 2025/1388 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, çek hakkında zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı tedbiri ve çek bedelinin bloke edilmiş olması, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel oluşturmaz. İhtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılması talebi, icra takibi başlatıldıktan sonra ihtiyati haciz kararını veren mahkemede değil icra hukuk mahkemesinde ileri sürülmelidir. Alacaklının, ödeme emri tebliğ edilmeden icra takibinden feragat etmesi hâlinde, henüz karara bağlanmamış ihtiyati hacze itiraz ve kaldırma talepleri konusuz kalır ve bu…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazteminat karşılığı kaldırmaicra takibinden feragatkonusuz kalmaödeme yasağı (ödemeden men)
-
İpotek tesisi kambiyo senedinden kaynaklanan borcu sona erdirmez
2022/1846 E. 2025/1339 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinden kaynaklanan bir borç için ayrıca ipotek tesis edilmesi, ipotek paraya çevrilmediği sürece kambiyo senedinden kaynaklanan borcu kendiliğinden sona erdirmez; ipoteğin kambiyo senedinin yerine geçtiğine ve senedi hükümsüz kılacağına dair açık bir anlaşma veya bu yönde taraf iradesini gösteren delil bulunmadıkça, menfi tespit davası dava tarihindeki borç-alacak durumuna göre değerlendirilir. Aynı alacak için hem rehnin paraya çevrilmesi hem kambiyo senedine dayalı haciz yoluyla takip yapılması, tahsilde tekerrür olmamak ve sıra…
menfi tespit davasıipotekkambiyo seneditahsilde tekerrür yasağıaktif husumetiçtihadı birleştirme kararı
-
Dava sırasında alacağın temlik edilmesi halinde HMK 125 uyarınca işlem yapılmadan hüküm kurulamaz
2022/1466 E. 2025/1343 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Dava açıldıktan sonra dava konusu alacağın üçüncü kişilere art arda temlik edilmesi halinde, mahkeme HMK 125. madde kapsamında davacıya seçimlik hakkını kullanması için süre vermeden ve buna göre işlem yapmadan hüküm kuramaz; sonraki temlikler dikkate alınmadan verilen karar bu yönden hatalıdır. Ayrıca çek bedelsizliği iddialarının değerlendirilmesinde, dava konusu çeklerin fiziki suretleri ilgili bankalardan getirtilip incelenmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması da usule aykırıdır.
menfi tespittemlikHMK 125seçimlik hakçek bedelsizliğieksik inceleme
-
Çek istirdadı davasında hamilin iktisapta kötüniyet/ağır kusur ispat yükü
2022/1796 E. 2025/1349 K. ·
Diğer / sınıflanamadıdüzelterek yeniden esas hakkında hüküm
Çek istirdadı davasında davacı, çekte yetkili hamil olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını ispatladıktan sonra, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır; çeki elinde bulunduran kişinin edinme nedenini açıklama mecburiyeti yoktur, davalının ticari ilişki ve defter kayıtlarıyla desteklenen makul bir iktisap açıklaması varsa ve ciro silsilesinde kopukluk bulunmuyorsa kötüniyet/ağır kusur ispatlanmış sayılmaz. Ayrıca, arabuluculuk ilk toplantısına mazeretsiz katılmayan tarafın yargılama giderleri ve…
çek istirdadıyetkili hamillikciro silsilesikötüniyetağır kusurmücerretlik ilkesi
-
Çelişkili bilirkişi raporları giderilmeden imza incelemesine dayalı hüküm kurulamaz
2025/1074 E. 2025/1270 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
İmza incelemesine dayalı davalarda, dosyada birbiriyle çelişen bilirkişi raporları bulunuyor ve bu çelişkiye taraflarca gerekçeli itiraz ediliyorsa, mahkeme Adli Tıp Kurumu'nun incelemede son merci olmadığını da gözeterek yeni bir bilirkişi (grafolog) heyetinden çelişkiyi giderecek, denetime elverişli bir rapor almadan ve tüm delilleri birlikte değerlendirmeden hüküm kuramaz; çelişki giderilmeden verilen karar kaldırılır.
menfi tespit davasıimza incelemesigrafoloji bilirkişi raporuAdli Tıp Kurumu raporubilirkişi raporları arasında çelişkidenetime elverişlilik
-
İmzaya İtiraz ve İmza İncelemesinin Yeterliliği - Menfi Tespit
2025/1102 E. 2025/1267 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke dayalı icra takibi nedeniyle açılan menfi tespit davasında, imza inkarına dayalı olarak imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü alacaklıya aittir; imzanın sahte olması senedin hükümsüzlüğüne yönelik mutlak defi niteliğindedir. Mahkemece çeklerin keşide tarihinden önceki ve sonraki dönemlere ait yeterli sayıda imza örneği toplanarak yaptırılan bilirkişi incelemesinde, mukayese imzalarının çoğunlukla ıslak imza olması ve bir kısım karbon nüsha ile desteklenmesi, incelemenin güvenilirliğini etkilemez; imza incelemelerinde bilirkişi raporunun…
menfi tespitmutlak defiimza inkarıispat yükübilirkişi incelemesiçek
-
Çekte teminat kaydı bulunması halinde ihtiyati haciz talebinin reddi
2025/1123 E. 2025/1254 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çek/senet metninde açıkça teminat kaydı (neyin teminatı olduğu belirtilerek) yer alıyorsa, bu senet kayıtsız şartsız bir borç ikrarı niteliğinde sayılmaz ve mahkeme bu kaydı re'sen dikkate almak zorundadır. Senedin teminat senedi olduğu yönündeki bir itirazla, senet metninde bizzat yer alan geçerli bir teminat kaydı birbirinden ayrılmalıdır; ikinci durumda alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz talebi için gereken kanaat verici delil şartı karşılanmamış sayılır ve talep reddedilir.
ihtiyati hacizteminat senedikanaat verici delilkayıtsız şartsız borç ikrarıre'sen inceleme
-
Çekte tahrifat iddiası ihtiyati hacze itirazda incelenemez
2025/1098 E. 2025/1259 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati hacze itiraz, İİK 265. maddesinde sayılan sınırlı sebeplerle (mahkemenin yetkisi, teminat, ihtiyati haczin dayandığı sebepler) yapılabilir. Çekte ciro silsilesindeki bir cironun ibrazdan sonra çizildiği/karalandığı, dolayısıyla tahrifat yapıldığı yönündeki iddialar bu sebepler arasında yer almadığından itiraz aşamasında incelenemez; çizilen ciro yazılmamış sayılır ve bu husus ancak bir menfi tespit davasında tahkikata konu edilebilir. İhtiyati hacze itiraz aşamasında tahkikat yapılamayacağından bu tür iddialar itirazın reddi sonucunu doğurur.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazciro silsilesibeyaz ciroçizili ciroyazılmamış sayılma
-
Çek istirdadında hamillik ve rızaya dayalı elden çıkma ispatı
2025/1012 E. 2025/1184 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, çekte lehdar/ciranta/hamil sıfatına sahip olup olmamasına göre değil, davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını (davalının kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini) ispatlayıp ispatlayamadığına göre belirlenir. Davacı, çeki kendi rızasıyla (muhafaza amacıyla dahi olsa) davalıya teslim ettiğini beyan etmişse ve davalının bu çek karşılığında davacıya önceden para verdiğine ilişkin delil mevcutsa, davacı rızası dışında elden çıkma…
aktif husumet ehliyetiçek istirdadıTTK 792 - kötüniyetli/ağır kusurlu iktisapTTK 790 - yetkili hamillikçekin mücerretlik vasfıhukuki tavsif/nitelendirme
-
Lehtara teslim edilmeden kargoda kaybolan çekte hukuki yarar yokluğu
2025/1006 E. 2025/1173 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir çekin lehtara ulaşmadan (örneğin kargo sırasında kaybolarak veya çalınarak) teslim edilememesi halinde, lehtar çek üzerindeki zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi ve hamil sıfatını kazanamaz; bu nedenle henüz hak sahibi olunmayan bir çek yönünden zayi nedeniyle iptal davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz.
çek iptalizayi nedeniyle iptal davasıhukuki yararhamil sıfatızilyetlik anlaşmasıciro ve teslim
-
Müteselsil kefilin genel kredi sözleşmesi gereği gayrinakit borçtan sorumluluğu
2025/1008 E. 2025/1168 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Genel kredi sözleşmesinde 'müşteri' ibaresinin müteselsil kefilleri de kapsayacak şekilde tanımlandığı ve müşteriyi sorumluluk altına alan tüm hükümlerin kefil için de aynen geçerli olduğu açıkça düzenlenmişse, kefilin gayrinakdi kredi (teminat mektubu, çek yaprağı) bedellerinin deposundan da sorumlu tutulabilmesi için bu yönde ayrıca özel/açık bir hüküm aranmaz; sözleşmenin bütün hükümleri birlikte değerlendirilir. Ayrıca, gayrinakit alacağa ilişkin depo talebi tahsil istemi içermediğinden, bu tür taleplerde icra inkar veya kötüniyet tazminatına…
İtirazın iptaliGenel kredi sözleşmesiMüteselsil kefaletGayrinakit krediTeminat mektubuDepo yükümlülüğü
-
ATM ihalesinde kasetlerin bütünleyici parça sayılması ve kâr kaybı tazmini
2023/1648 E. 2025/1121 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
İhale/satım sözleşmesi kapsamında satılan bir malın bütünleyici parçası sayılan bir unsurun (somut olayda ATM cihazlarının para çekme/yatırma kasetleri) satım şartnamesinde açıkça satım kapsamı dışında bırakıldığına dair bir kayıt yoksa ve satıcı bu unsurun ayrıca satılacağına ilişkin alıcıyı bilgilendirdiğini ispat edemiyorsa, bu unsurun satım kapsamında olduğu kabul edilir. Satıcının bu unsuru teslim etmemesi, edimin tam ve eksiksiz ifa edilmediği anlamına gelir ve alıcı, TBK 112 uyarınca kusuru bulunmadığını ispat edemeyen satıcıdan müspet zarar…
müspet zararkâr kaybıbütünleyici parçaifanın eksik yerine getirilmesiteminat mektubunun nakde çevrilmesiispat yükü
-
Çekin inançlı temlik cirosuyla devrinde meşru hamillik ve pasif husumet
2022/1375 E. 2025/1101 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedinin kredi borcuna teminat olarak bankaya ciro edilmesi, ciro şerhinde rehin cirosuna işaret eden bir kayıt bulunmadığı ve senedin icra takibine konu edildiği hâllerde, tek başına rehin cirosu değil, teminat amacıyla inançlı temlik cirosu olarak kabul edilir; bu durumda senedi devralan banka meşru/yetkili hamil sayılır. Görünüşte temlik cirosunun aslında gizli rehin cirosu olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür. Çek istirdatı davasının son (yetkili) hamile karşı açılması gerektiğinden, senedi teminat amacıyla inançlı temlik…
çek istirdatıTTK 792yetkili hamilrehin cirosugizli (örtülü) rehin cirosuteminat amacıyla inançlı temlik cirosu
-
Kabin bagajı kaybında sorumluluk sınırı ve manevi tazminat
2022/1449 E. 2025/1095 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Uluslararası hava taşımacılığında bagajın kaybı halinde taşıyıcının sorumluluğu Montreal Protokolü'nün 22.2 maddesi uyarınca sınırlıdır; ancak yolcunun gerçek zararı belirlenip bu sınırla karşılaştırılır, zarar sınırın altındaysa zararın tamamına hükmedilir. Bagaj içeriğine ilişkin iddialar (nakit para, eşya miktarı) somut delille ispatlanmalı; ispatlanamayan kalemler tazminata dahil edilmez, ancak yolcunun mesleği ve seyahat amacı gibi makul göstergelerle desteklenen kalemler (örn. dizüstü bilgisayar) tazminata dahil edilebilir. Sınırlı sorumluluğa…
Montreal Protokolüözel çekme hakkı (SDR)sınırlı sorumlulukhava taşıyıcısının sorumluluğubagaj kaybımanevi tazminat