Geçici hukuki koruma + usuli sonuçlananlar
HMK 389-399 · İİK 257-268 · İİK 67/69/72 · usul ekseni (kesen) · 2769 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 180Hak düşürücü süre 189Zamanaşımı 29Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 454
-
Adli yardım talebi reddedilen davalının eksik istinaf harcı nedeniyle geri çevirme
2023/600 E. 2023/897 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda adli yardım talebi reddedilen tarafın eksik yatırdığı peşin istinaf karar harcının tamamlattırılması gerektiği hâllerde, bu eksikliğin giderilmesi için dosya HMK 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
-
Tebliğ mazbatası eksikliği nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2023/875 E. 2023/901 K. ·
Alacakön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının tarafa tebliğine ilişkin mazbatanın dosyada bulunmaması ve yalnızca UYAP sorgulama kaydının yer alması halinde, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı denetlenemediğinden, BAM ön inceleme aşamasında dosyayı usulüne uygun tebligat yapılması ve mazbatanın dosyaya eklenmesi için ilk derece mahkemesine geri çevirir.
tebliğ mazbatasıusulüne uygun tebligatön incelemegeri çevirme
-
İstinaf konusu kısmın kesinlik sınırı altında kalması nedeniyle usulden ret
2023/1169 E. 2023/898 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Kısmi kabul-kısmi ret şeklinde sonuçlanan malvarlığı davalarında istinaf kabiliyetinin belirlenmesinde, davanın toplam değeri değil, istinafa konu edilen (reddedilen veya kabul edilen) kısmın miktarı esas alınır; bu miktar HMK'nın kesinlik sınırının altında kalıyorsa istinaf başvurusu usulden reddedilir.
kesinlik sınırıistinaf kabiliyetimalvarlığı davasıusulden ret
-
Cari hesap mutabakat metniyle yaklaşık ispatın sağlanması
2023/1134 E. 2023/881 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati hacze itiraz, İİK 265 uyarınca ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata hasren incelenir; bu kapsamda olmayan itirazlar (kendisi dinlenmeden karar verilmesi, ölçülülük vb.) esas hakkında açılacak davada ileri sürülebilir. İhtiyati haciz için alacağın varlığına ilişkin tam ve kesin ispat aranmayıp, tarafların imzasının bulunduğu ve imzaya itiraz edilmeyen cari hesap mutabakat metni gibi bir belgenin sunulması yaklaşık ispat koşulunu sağlar.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatmuaccel alacakcari hesap mutabakat metni
-
Kripto varlık borsasındaki alacak iddiasıyla ihtiyati haciz talebi
2023/1030 E. 2023/874 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığı ve muacceliyeti hakkında mahkemede kanaat oluşturacak nitelikte delil sunulmadıkça (İİK 257/1, 258/1), sunulan belgeler alacağın varlığına kanaat getirici nitelikte kabul edilmiyorsa yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmemiş sayılır ve ihtiyati hacze itirazın kabulü yerinde olur; varlığı ihtilaflı ve ayrıca yargılamada ispata muhtaç bir alacak, muaccel para alacağı sayılamaz.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatpara alacağımuacceliyetgeçici hukuki koruma
-
Müzayede aracılık ücreti alacağında görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
2023/995 E. 2023/876 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari ve mesleki amaçla hareket eden bir aracı (müzayede/simsarlık hizmeti sunan) ile, müzayedeye konu malı ticari veya mesleki amaçla satın aldığına ilişkin delil bulunmayan kişi arasındaki simsarlık (tellallık) sözleşmesinden kaynaklanan hizmet bedeli/komisyon alacağı davası, 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılır ve karşı taraf tüketici sıfatını haiz olur; bu durumda göreve ilişkin kamu düzeni kuralı gereği davaya bakma görevi asliye ticaret mahkemesine değil tüketici mahkemesine aittir.
tüketici işlemisimsarlık (tellallık) sözleşmesigörevdava şartıkamu düzenimüzayede/açık artırma
-
Eksik istinaf harcı nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2023/1113 E. 2023/859 K. ·
Menfi tespit / İstirdatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda nispi istinaf karar harcı ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının hiç yatırılmadığının anlaşılması halinde, HMK 344. madde uyarınca eksik harçların tamamlanması için dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
nispi istinaf karar harcıistinaf kanun yoluna başvurma harcıharç eksikliğigeri çevirme
-
Önceki takip iptal edilmişse ikinci takip mükerrer sayılamaz
2023/1123 E. 2023/857 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı para alacağının harca esas değeri gösterilmediği için usulsüz takip nedeniyle açılan itirazın iptali davası usulden reddedilip bu karar kesinleştiğinde, ilk icra takibi iptal edilmiş sayılır. Bu ret kararının kesinleşmesinden sonra alacaklının aynı alacak için başlattığı yeni icra takibi, ilk takip zaten hükümsüz kaldığından mükerrer takip olarak nitelendirilemez ve itirazın iptali davasında özel dava şartı yokluğundan bahisle usulden reddedilemez.
itirazın iptali davasımükerrer takipözel dava şartıharca esas değerilamsız icra takibitakibin iptali
-
Kefile ihbar edilmeden temerrüt faizi işletilemeyeceği
2021/114 E. 2023/841 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Genel kredi sözleşmesine müteselsil kefil olan kişilere, borcun ödenmediği veya taahhüdün yerine getirilmediği hususu ihbar edilmeden (kat ihtarnamesi tebliğ edilmeden) temerrüt faizi işletilemez; kefiller ancak ihtarnamede belirtilen süre sonunda temerrüde düşerler ve bu tarihe kadar akdi faiz, bu tarihten sonra ise temerrüt faizi uygulanır.
itirazın iptalimüteselsil kefaletkat ihtarnamesitemerrüt faiziakdi faizicra inkar tazminatı
-
İhtiyati tedbirde teminatın süresinde yatırılmaması
2023/1070 E. 2023/813 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati tedbir kararının uygulanması için HMK 393/1 uyarınca öngörülen bir haftalık kesin süre içinde, mahkemece belirlenen teminat türü ve miktarına uygun şekilde teminat yatırılıp kararın uygulanması talep edilmediği takdirde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Bu bağlamda, icra takibine konu bedelin doğrudan icra veznesine depo edilmiş olması, mahkemece takdir edilen teminatın yatırılmış sayılması sonucunu doğurmaz; zira takdir edilen teminat yalnızca karşı tarafın değil üçüncü kişilerin de muhtemel…
ihtiyati tedbirteminatkesin süremenfi tespit davasıihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkması
-
Hüküm sonrası feragat talebi nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2023/231 E. 2023/809 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Hükmün verilmesinden sonra taraflarca feragat, kabul ya da sulh yapılması halinde, kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez; bu husus hakkında öncelikle ilk derece mahkemesi (veya bölge adliye mahkemesi) tarafından ek karar verilmesi gerekir. İlk derece mahkemesi bu konuda henüz karar vermemişse, istinaf incelemesi yapılmaksızın dosya bu değerlendirmenin yapılması için ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
feragathükümden sonra feragatek kararkanun yolu incelemesigeri çevirme
-
Eksik istinaf karar harcı nedeniyle dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi
2023/1003 E. 2023/806 K. ·
İtirazın iptaliön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf eden taraflardan birinin peşin istinaf karar harcını yatırmamış olması halinde, bu taraf yönünden HMK 344 uyarınca eksik harcın tamamlanması için dosya ilk derece mahkemesine geri çevrilir; ancak diğer tarafın usulüne uygun istinaf başvurusu bu eksiklikten etkilenmeyip her koşulda incelenmek üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir.
-
Devir dışı bırakılan projelerde vekaletname edimi ve sorumluluk sınırı
2020/1529 E. 2023/770 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede taraflardan birinin edimi, belirli işlemler için vekaletname vermek ve ilgili haklardan feragat etmekle sınırlı olarak düzenlenmiş ve bu edimin ifasından sonra o tarafın herhangi bir sorumluluğunun kalmayacağı açıkça kararlaştırılmışsa, taraf sözleşmeye uygun şekilde vekaletname verip feragat ettikten sonra, karşı tarafın bu işlemleri yeterli/uygun bulmadığına ve ek işlem talep ettiğine ilişkin delil sunulmadıkça, nihai sonucun (örneğin bir idari sürenin geçmesi nedeniyle hakkın kaybı) doğurduğu zarardan sorumlu tutulamaz.
sözleşmeden kaynaklanan tazminatvekaletname ile ifaferagatgeçici kabullisanssız elektrik üretimisözleşmesel sorumluluğun sınırlandırılması
-
Temlik bedeli olarak yapılan ödemenin geri istenememesi
2020/1554 E. 2023/796 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Temlik sözleşmesi ile devredilen ihracat akreditifi alacağı kapsamında yapılan ve ödeme dekontlarında "temlik bedeli" olarak açıklanan ödemeler, temlik edenin ticari defterlerinde de bu şekilde kayıtlıysa ve fiilen alıcı-satıcı ilişkisinden kaynaklanan ürün bedelinin ödenmesine hizmet ettiği bilirkişi incelemesiyle tespit edilmişse, temlik eden bu bedeli sonradan borç veya avans niteliğinde olduğunu ileri sürerek temlik alandan geri isteyemez.
alacağın temlikiihracat akreditifiitirazın iptalitemlik bedeliavans hesabı
-
İcra takibi nedeniyle menfi tespit, istirdat ve ticari alacak davası
2021/8 E. 2023/790 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir icra takibinde, takip tarihi itibariyle borçlu olmadığı ticari defter ve kayıtların incelenmesine dayalı bilirkişi raporuyla tespit edilen borçlunun, icra tehdidi altında yaptığı ödeme, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alacaklıdan istirdat edilir; ayrıca alacaklı olmadığını bildiği halde icra takibine girişen tarafın kötüniyetli olduğu kabul edilerek kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekir. Dava devam ederken kısmi ödemelerin yapılması halinde her bir ödeme tutarına dava tarihinden ödeme tarihine kadar avans faizi…
menfi tespitistirdatavans faizikötüniyet tazminatıİİK 72/5konusuz kalma
-
İstinaf incelemesi sırasında davadan feragat nedeniyle davanın reddi
2021/2095 E. 2023/771 K. ·
İtirazın iptaliferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi devam ederken taraflardan birinin davadan feragat ettiğini bildirmesi halinde, feragat HMK 307 ve 309. maddeleri uyarınca uyuşmazlığı ve davayı sona erdiren, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan bir taraf işlemi olduğundan, ilk derece kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir; bu durumda esasa ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına hükmedilir.
feragatdavadan feragatistinaf aşamasında feragattemlikitirazın iptali
-
Menfi tespit davasında arabuluculuk dava şartına başvuru zorunlu değildir
2022/2438 E. 2023/786 K. ·
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddi
Menfi tespit davası, İİK 32 uyarınca doğrudan ilamların icrası yoluyla takip edilebilir nitelikte bir hüküm doğurmadığından, ticari nitelikteki menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvuru dava şartı değildir; bu nedenle açılması zorunlu olmayan ve anlaşamama şeklinde düzenlenen arabuluculuk tutanağının iptalinin talep edilmesinde davacının hukuki yararı bulunmaz ve dava hukuki yarar yokluğundan usulden reddedilir.
arabuluculuk dava şartımenfi tespit davasıhukuki yarararabuluculuk tutanağının iptaliticari dava
-
Eksik nispi karar harcı nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2023/1073 E. 2023/783 K. ·
Alacakön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
İstinaf başvurusunda, hükme konu dava değeri üzerinden hesaplanması gereken nispi karar harcı yerine maktu harç yatırılmışsa, eksik harcın tamamlanması için ön inceleme aşamasında dosyanın ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilir.
-
Kesinlik sınırı içindeki tespit davasında istinafın usulden reddi
2023/1045 E. 2023/781 K. ·
Tespitistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda, dava değeri HMK 341/2 ve HMK Ek 1. madde uyarınca belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyor ve dava tamamen reddedilmişse, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu kesinlik sınırı nedeniyle usulden reddedilir.
-
Kesinlik sınırı içindeki görevsizlik kararına istinaf usulden reddi
2023/994 E. 2023/778 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığı davalarında görevsizlik nedeniyle usulden reddedilen bir kararda, dava değeri HMK Ek 1. maddesinde belirtilen kesinlik sınırının altında ise, bu karara yönelik istinaf başvurusu incelenmeksizin usulden reddedilir.
kesinlik sınırıgörevsizlikusulden retdava şartımalvarlığı davası
-
Terditli tapu iptali davasında dava konusu taşınmaza tedbir talebi
2023/896 E. 2023/766 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Terditli olarak açılan tapu iptali/tescil davasında ilk talebin taşınmazın aynına ilişkin olması hâlinde, o taşınmaz davanın konusu sayılır; yönetici sorumluluğu veya muvazaa iddiasına dayanılması bu sonucu değiştirmez. Soruşturma dosyasındaki tespitler (bilirkişi raporu, tanık beyanı, müzekkere yanıtları) bir bütün olarak yaklaşık ispatı sağlıyorsa ve taşınmazın elden çıkarılması hâlinde hakkın elde edilmesi zorlaşacak veya imkânsız hâle gelecekse, HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir şartları oluşmuş sayılır; tedbir teminat karşılığı kabul edilir ve…
ihtiyati tedbirterditli davayaklaşık ispatyönetici sorumluluğumuvazaateminat
-
Dava konusu alacağın ödenmesi nedeniyle konusuz kalma ve karar verilmesine yer olmadığına
2022/437 E. 2023/769 K. ·
İtirazın iptalikonusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına
Davalının, istinaf incelemesi devam ederken dava konusu borcu asıl alacak ve ferileriyle birlikte ödemesi halinde dava konusuz kalır; bu durumda ilk derece kararı kaldırılarak davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir ve davalının istinaf başvurusunun da incelenmesine yer olmadığına hükmedilir. Davacı tarafın yargılama gideri, vekalet ücreti ve icra inkar tazminatı talep etmediğini bildirmesi halinde bu kalemler davacı yararına takdir edilmez.
konusuz kalmakarar verilmesine yer olmadığınaitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Sözleşmeye dayalı stopaj vergi borcunda ihtiyati haciz itirazının reddi
2023/964 E. 2023/745 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmeden kaynaklanan para alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde, alacaklının sunduğu sözleşme, hesap özeti, ödeme belgeleri ve resmi kurum yazıları alacağın muaccel olduğuna dair yaklaşık ispat ölçüsünü sağlıyorsa İİK 257 ve 258. madde şartları oluşmuş sayılır ve ihtiyati hacze itirazın reddi kararı yerinde bulunur.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyaklaşık ispatmuacceliyetgörev ve yetki itirazı
-
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında tedbir yasağı
2023/888 E. 2023/754 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; borçlu ancak teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir. Bu ikinci talep ilk derece mahkemesine yöneltilmeksizin ilk kez istinaf aşamasında ileri sürülürse, HMK 357 gereği istinafta incelenemez ve öncelikle ilk derece mahkemesine yöneltilmesi gerekir.
menfi tespit davasıihtiyati tedbiricra takibinin durdurulmasıteminaticra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesiyeni talep yasağı
-
İflas kararı kesinleşmeden davanın açılmamış sayılması hatalı
2023/972 E. 2023/747 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Müflisin taraf olduğu ve iflastan önce açılmış olup devam eden hukuk davaları, iflasın açılması ile durur ve bu durma ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar sürer; bu süre içinde iflas idaresine davanın takip edilip edilmeyeceğine karar verme fırsatı tanınır. Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup resen gözetilir. İflas kararı kesinleşmeden ve İİK 194 uyarınca durması gereken bir dava, taraflarca takip edilmediği gerekçesiyle işlemden kaldırılıp ardından açılmamış sayılmasına karar verilemez; böyle bir karar hukuka aykırıdır.
iflasİİK 194davanın durmasıtaraf ve dava ehliyetidava şartıişlemden kaldırma
-
Yetki itirazında icra dairesinin doğru gösterilmemesi
2023/748 E. 2023/708 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yetki itirazında bulunan taraf yetkili icra dairesini/mahkemeyi doğru olarak bildirmek zorundadır; nüfusa kayıtlı olunan yer, ilgili karinenin kaldırılması nedeniyle artık yerleşim yerine karine oluşturmaz. Yerleşim yeri veya mutad meskenin gösterilen yerde olduğuna dair delil bulunmuyorsa yetki itirazında gösterilen icra dairesi yetkili kabul edilemez ve geçerli bir yetki itirazından söz edilemez; bu durumda dava şartı yokluğundan ret yerine işin esasına girilmesi gerekir.
itirazın iptaliyetki itirazıdava şartıyerleşim yerimutad meskennüfus kaydı karinesi
-
Tereke alacağına ilişkin itirazın iptali davasında görevli mahkeme
2023/915 E. 2023/701 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Terekeye ait alacağın mirasçılardan biri tarafından diğer mirasçılardan habersiz olarak üçüncü kişilere verilerek tahsil edilmesi nedeniyle açılan itirazın iptali davası, TTK'nın 4. ve 5. maddelerinde sayılan mutlak veya nispi ticari davalardan olmayıp miras hukukuna dayalı bir uyuşmazlık olduğundan, bu davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine değil Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi halinde, HMK 331/2 uyarınca davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi talebi de yersizdir.
görevdava şartımutlak ticari davanispi ticari davaitirazın iptalitereke
-
Gerekçeli kararın vekile tebliğ edilmemesi nedeniyle dosyanın geri çevrilmesi
2023/942 E. 2023/703 K. ·
Menfi tespit / İstirdatön inceleme aşamasında geri çevirme (HMK 352)
Davalı vekiline vekaletname bulunmasına rağmen gerekçeli kararın Tebligat Kanunu 35. maddesine göre şirkete tebliğ edilmiş olması ve vekile ayrıca tebliğ yapılmamış olması halinde, usulüne uygun tebliğin sağlanması ve yasal istinaf süresinin beklenilmesi için dosya ön inceleme aşamasında ilk derece mahkemesine geri çevrilir.
-
Borcun haricen tahsiliyle ihtiyati hacze itirazın konusuz kalması
2023/905 E. 2023/699 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz kararının uygulandığı icra takip dosyası, alacaklının borcun haricen tahsil edildiğini bildirmesi üzerine kapatılmışsa, ihtiyati haciz kararı ortadan kalkmış olacağından buna yönelik itirazın konusu kalmaz ve itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir; bu durumda borcu haricen ödeyen borçlu, alacaklıyı haklı çıkarmış sayılacağından yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulur.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazkonusuz kalmaharicen tahsilkarar verilmesine yer olmadığı
-
Kesinlik sınırı altında kalan hükme yönelik istinafın usulden reddi
2023/940 E. 2023/693 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun usulden reddi
Malvarlığına ilişkin davalarda, istinaf başvurusuna konu edilen ve aleyhe hüküm kurulan kısmın miktarı, HMK Ek 1. madde ile belirlenen kesinlik sınırının altında kalıyorsa, dava değeri bu sınırın üzerinde olsa bile istinaf başvurusu kesinlik sınırı nedeniyle usulden reddedilir.