6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhtiyati tedbirde teminatın süresinde yatırılmaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1070 E. 2023/813 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir kararının uygulanması için HMK 393/1 uyarınca öngörülen bir haftalık kesin süre içinde, mahkemece belirlenen teminat türü ve miktarına uygun şekilde teminat yatırılıp kararın uygulanması talep edilmediği takdirde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Bu bağlamda, icra takibine konu bedelin doğrudan icra veznesine depo edilmiş olması, mahkemece takdir edilen teminatın yatırılmış sayılması sonucunu doğurmaz; zira takdir edilen teminat yalnızca karşı tarafın değil üçüncü kişilerin de muhtemel zararlarına karşılık alınmaktadır.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati tedbir kararının süresinde teminat yatırılmaması nedeniyle kendiliğinden kalkması → ret

İddia: Davacı vekili, kambiyo senedi bedelinin tamamının icra dosyasına teminat olarak yatırılmış olması nedeniyle alacaklının zarara uğramasının söz konusu olamayacağını, bu nedenle teminatın mahkeme kalemine değil icra dosyasına yatırılmış olmasının gerekçe gösterilerek talebin reddedilmesinin hukuki yarar ilkesi ve genel hukuk ilkeleriyle bağdaşmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 392/1 uyarınca ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacağı muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır; teminat miktarının somut olayın özellikleri değerlendirilerek tayini hakimin takdirindedir. HMK 393/1 uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır; aksi hâlde kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Somut olayda, %15 teminat karşılığı ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karar davacı vekiline 21/03/2023 tarihinde tebliğ edilmiş, tebliğden itibaren yasal süre içinde teminat yatırılarak kararın uygulanması talep edilmemiştir. Davacı vekilinin icra veznesine 450.000-TL depo ettiğini belirtmesi yeterli değildir; çünkü icra veznesine borcun depo edilmesi, menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı nedeniyle takdir edilen %15 teminatın alınmamasını gerektirmez. Takdir edilen teminat sadece karşı yanın değil üçüncü şahısların zararına karşılık alınmaktadır. Teminatın süresinde yatırılmadığı anlaşıldığından, tedbir kararının kendiliğinden kalkmış olduğunun tespitinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İcra dosyasına yatırılan teminatın, mahkemece ihtiyati tedbir kararı için ayrıca takdir edilen teminatın yerine geçmeyeceği ve HMK 393/1'deki bir haftalık kesin sürede usulüne uygun teminat yatırılmaması halinde tedbirin kendiliğinden kalkacağı yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
HMK 393/1 uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır; aksi hâlde kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkar.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir teminat kesin süre menfi tespit davası ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkması

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 392(1)HMK 393(1)HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1070

KARAR NO 2023/813

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 31/03/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/186 Esas

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Tedbir

İlk Derece Mahkemesince verilen ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında bir "franchise" ilişkisi tesis edilmek suretiyle ticari bir ilişki süregeldiğini, davalının müvekkiline yönelik "..." adlı sosyal medya aracılığıyla yaptığı paylaşımlardan müvekkiline güttüğü husumetin görüleceğini, davalının müvekkiline ait imza ve yazı içermeyen ve müvekkiline ait olmayan bir bono görünümlü ancak şartlarına da haiz olmayan evrakı dayanak göstermek suretiyle ihtiyati haciz kararı aldığını ve sonrasında icra takibi başlattığını, davaya konu 12.05.2021 vade tarihli ve 450.000-TL bedelli bono dolayısıyla; borçlu olmadıklarının tespitine, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinin dava sonuçlanıncaya kadar İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına depo edilen 450.000-TL teminatın teminat olarak kabulü ile alacaklıya ödenmemesi için yargılama süresince tüm dosyaya ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalı taraf aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, davacı tarafından alacağın %15'i oranında teminat karşılığı icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmesinin ihtiyati tedbir yolu ile önlenmesine karar verildiği, ara kararın davacı vekiline 21/03/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı vekilince her ne kadar icra dairesine 450.000-TL teminat yatırıldığı beyan edilmiş ise belirlenen teminatın %15 oranında olduğunu, teminatın tedbir karar veren mahkeme veznesine depo edilmesi gerektiğini, davacı tarafça ihtiyati tedbirin karar tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde teminat yatırılıp uygulanması talep edilmediği anlaşılmakla, HMK'nın 393/1.maddesi gereğince tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasının kabulü gerektiği, davacı vekilinin icra dosyasına müzekkere yazılması talebinin reddi ile davacı tarafça teminat süresinde yatırılmadığından tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili; gerekçe olarak gösterilen mevzuat hükmünün amacının alacaklıyı, alacağına kavuşamama ve zarar uğrama ihtimalinden korumak olduğunu, ancak somut olayda menfi tespit davasına konu edilmiş olan kambiyo senedi bedelinin tamamı dava konusu olan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına teminat olarak yatırıldığını, alacaklının haklı çıkması ihtimalinde alacaklıyı zarara uğratabilecek herhangi bir husus kalmadığını, "Hukuki Yarar İlkesi" uyarınca bir kimsenin talepte bulunabilmesi için hukuki bir yararının bulunmasının zaruri olduğunu, dolayısıyla ara karar gerekçesinde talebin reddine dayanak gösterilen kanun hükmünün uygulanması bakımından hukuki bir yarar bulunmadığını, teminatın mahkeme kalemine değil de dava konusu icra dosyasına yatırılmış olması hususu gerekçe gösterilerek ihtiyati tedbir talebin reddedilmesi genel hukuk ilkeleri ile bağdaşmadığını, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, icra takibine karşı açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbire ilişkindir. Mahkemece icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmiş,ara kararın tebliğine rağmen yasal sürede teminat yatırılmadığından ihtiyati tedbir hükümsüz kaldığından icra dairesine müzekkere yazılması talebinin reddine karar verilmiştir. HMK nın "İhtiyati tedbirde teminat gösterilmesi" başlıklı 392- (1)maddesi" İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir.

Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez." hükmünü haizdir.Buna göre teminatın miktarını somut olayın özellikleri değerlendirilmek suretiyle tayin etmek hakimin takdirinde olduğu düzenlenmişdir. HMK 393 (1) maddesinde; "İhtiyati tedbir kararının uygulanması, bu kararın, tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır. Aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi,ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkar." şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda; mahkemece verilen ihtiyati tedbir talebinin %15 teminat karşılığı kabulüne ilişkin ara kararın davacı vekiline 21/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği,tebliğden itibaren yasal sürede teminat yatırılarak kararın uygulanmasının talep edilmediği, davacı vekili tarafından icra veznesine 450.000-TL depo edildiği belirtilmişse de;

icra veznesine borcun depo edilmesi menfi tespit davasında ihtiyati tedbir kararı nedeniyle takdir edilen %15 teminatın alınmamasını gerektirmez.Takdir edilen teminat sadece karşı yanın değil üçüncü şahısların zararına karşılık alınmaktadır.Teminatın süresinde yatırılmadığı anlaşılmakla tedbir kararı kendiliğinden kalkmış olduğunun tesbitinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/05/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/70928 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.