Terditli tapu iptali davasında dava konusu taşınmaza tedbir talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/896 E. 2023/766 K. · · İlk derece: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Terditli olarak açılan tapu iptali/tescil davasında ilk talebin taşınmazın aynına ilişkin olması hâlinde, o taşınmaz davanın konusu sayılır; yönetici sorumluluğu veya muvazaa iddiasına dayanılması bu sonucu değiştirmez. Soruşturma dosyasındaki tespitler (bilirkişi raporu, tanık beyanı, müzekkere yanıtları) bir bütün olarak yaklaşık ispatı sağlıyorsa ve taşınmazın elden çıkarılması hâlinde hakkın elde edilmesi zorlaşacak veya imkânsız hâle gelecekse, HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir şartları oluşmuş sayılır; tedbir teminat karşılığı kabul edilir ve teminatın süresinde yatırılmaması hâlinde tedbir kendiliğinden kalkar.
Ele alınan sorunlar
Terditli talebe konu taşınmazın 'dava konusu' niteliği taşıyıp taşımadığı → kabul
İddia: Davacılar vekili, taşınmazın müvekkil şirketten haksız yolla elde edilen kazançla satın alınıp davalı eşi adına tescil edildiğini, bu nedenle taşınmaza tedbir konulması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacının terditli taleplerinden ilki, doğrudan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir. Yönetici sorumluluğu ve muvazaa hukuksal nedenlerine dayalı bir tapu iptali davasında taşınmazın davanın konusunu teşkil etmediğinin kabulü sakıncalıdır; zira terditli talep zinciri içinde taşınmazın aynına ilişkin istem bulunmaktadır. Bu nedenle taşınmazın dava konusu olmadığı yönündeki ilk derece tespiti yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati tedbir şartlarının (yaklaşık ispat ve tehlike hâli) oluşup oluşmadığı → kabul
İddia: Davacılar vekili, soruşturma dosyalarındaki bilirkişi raporları, tanık beyanları ve ilgili merci müzekkere yanıtlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi hâlinde davalıların haksız malvarlığı edinimi iddiasının yaklaşık olarak ispatlandığını, tedbir şartlarının oluştuğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 389. madde uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâli, dava konusu taşınmazın davalı tarafça elden çıkarılması ihtimali karşısında mevcuttur. Dava dosyası içeriğinde bulunan ceza soruşturmalarındaki tespitler kapsamında yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Tedbirin teminat karşılığı uygulanması ve infaz koşulları → kabul
Gerekçe: HMK 392. madde uyarınca ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacağı muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır; teminat takdirinde tarafların hak ve menfaat dengesi gözetilir. Bu çerçevede dava değerinin %10'u oranında teminat takdir edilmiş, teminatın yatırılmasıyla tedbirin infaz edileceği, infaza kadar taşınmaza "davalıdır" şerhi konulacağı, HMK 393(1) uyarınca kararın tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde teminat yatırılıp tedbirin uygulanması talep edilmezse tedbirin kendiliğinden kalkacağı belirlenmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Terditli taleplerde ilk talebin taşınmazın aynına ilişkin olması hâlinde bu taşınmazın 'dava konusu' sayılacağı ve yönetici sorumluluğu/muvazaa iddiasına dayanılmasının bu sonucu değiştirmeyeceği yönündeki tespit, benzer terditli tapu iptali davalarında tedbir taleplerinin değerlendirilmesi açısından yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- HMK 393(1) uyarınca ihtiyati tedbir kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde teminat yatırılıp tedbirin uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararı kendiliğinden kalkar.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ terditli dava↗ yaklaşık ispat↗ yönetici sorumluluğu↗ muvazaa↗ teminat↗ dava konusu taşınmaz↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/896
KARAR NO 2023/766
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/02/2023 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/36 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/05/2023
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP VE DAVA
Davacılar vekili; davacı şirketin 2018 yılı civarlarında yüklü miktardaki döviz kredileri ve döviz kurundaki öngörülemez yükseliş nedeniyle çok ciddi anlamda zarar ettiğini ve şirketin yetkili olan ... ciddi derecede akıl sağlığı tedavisi görerek büyük ölçüde sağlığını kaybettiğini, davacı şirketin yetkilisi ...'in yaşadığı sağlık problemleri nedeniyle davacı şirketi yönetemez duruma geldiğini, hastanede akıl sağlığı tedavisi gördüğü esnada hastaneden alınan özel izin ile notere gidilerek 13.11.2019 tarihli limited şirket pay devri sözleşmesi ile davalı olarak yer alan ...'e emaneten davacının kendisine duyduğu yüksek güven çerçevesinde devredildiğini, akabinde ...'in sağlığına kavuşmasının ardından şirkete dönüp yapılan işlemleri kontrol ve araştırma gereği duyduğunda ...'ün şirketi kendisine devir amacından çok daha farklı bir şekilde yöneterek kendisi ve yakınlarının kısa süre içerisinde hayatın olağan akışına tamamen aykırı bir şekilde malvarlığında yükseliş olduğunu farketmesi üzerine araştırmalarını derinleştirdiğini ve şirkette büyük bir zarar olduğunu tespit ettiğini, akabinde başta ana şüpheli ...
olmak üzere birçok kişi hakkında 2021/19122, 2022/4942, 2022/1501, 2022/10268 sayılı soruşturma dosyaları ile Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, davalıların müştereken hareket ederek davacılardan haksız kazanç elde edip dava konusu taşınmazların bedellerinin bu haksız kazanç neticesinde elde edilen gelirlerden ödenerek yolsuz tescil kapsamında muvazaalı bir şekilde davalı ...'ün taşınmazları kendi adına tescil ettirdiğini, öncelikle teminatsız olarak Mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında dava konusu dava konusu ... adına kayıtlı Tekirdağ İli Çorlu İlçesi ... Mahallesi Pafta no: ... ada no: ... parsel no: ... kat: zemin +1 kat ... blok bağımsız bölüm no:..
Çorlu/Tekirdağ adresli müstakil havuzlu villanın tapu kaydına ihtiyati tedbir ve davalıdır şerhi konulmasını talep ettiklerini, dava konusu ... adına kayıtlı Tekirdağ İli Çorlu İlçesi ... Mahallesi pafta no: ... ada no: ... parsel no: ... kat: zemin +1 kat B blok bağımsız bölüm no:... Çorlu/Tekirdağ adresli müstakil havuzlu villa niteliğindeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini, işbu talebi kabul edilmemesi halinde ise terditli talepleri kapsamında tapu iptal talebine konu taşınmazın bedeli kadar davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI
Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı vekilinin şirket yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklı tapu iptali ve tescil veya taşınmaz bedelinin tazmini istemi olduğu yönünde açıklayıcı beyanda bulunulduğu, davacı vekili tarafından davalı şirket yöneticisinin bir kısım eylemler ile davacı şirketi yönetirken yaptığı eylemler ile elde ettiği kazanç ile dava konusu taşınmazı satın alarak davalı eşi adına tescil etmesi iddiasına dayalı istemde bulunulduğu, bir başka deyişle davalıların haksız fiil kapsamında değerlendirilebilecek mahiyetteki eylemler nedeniyle tedbir talebinde bulunulduğu, ihtiyati tedbir talep edilen taşınmazın mülkiyetinin dava dışı şahıslar adına kayıtlı iken satış suretiyle davalı ...
adına tescil edildiği, ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak verilebileceği, dava konusunun taşınmaz ile ilgili olmadığı bu durumda ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yasal şartlar oluşmadığı gibi davacının iddiasında haklı olup olmadığı hususunda delil olarak sunulan kayıtlar ve soruşturma dosyasının değerlendirilmesinde iddiada haklılık yönünden yaklaşık kanaatin oluşmadığı nazara alınarak davalı ... adına kayıtlı Tekirdağ İli Çorlu İlçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel kat: zemin +... kat ... blok ... nolu bağımsız bölümün tapu kaydına ihtiyati tedbir ve davalıdır şerhi konulması yönünden talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davacılar/ihtiyati tedbir isteyenler vekili; dosyaya sunulan savcılık dosyalarına ilişkin bilgiler, soruşturma dosyaları kapsamında alınan bilirkişi raporları, ilgili raporlarda davalıların söz konusu malvarlıklarını edinebilecekleri gelir yahut birikimlerinin bulunmadığı hususlarının yer alması, yine soruşturma dosyasında dinlenen tanıklar ve ilgili mercilerin müzekkere yanıtları bir bütün halinde düşünüldüğünde davalıların suç konusu teşkil eden eylemleri sonucunda çok ciddi ölçüde ve haksız olarak malvarlığı değeri edindiğinin belirlendiği ,bu doğrultuda müvekkil şirket üzerinden elde edilen malvarlığı değeri ile davalı ... adına kayıtlı işbu dava konusu taşınmazın satın alındığı ve bu haliyle esasen müvekkile ait olan ödeme aracı ile ve izah ettiğimiz haksız malvarlığı edinme eylemlerini adeta gizleme aracı olan taşınmazın müvekkil adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, yargılama süresince bahse konu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbire başvurulması için her türlü şart gerçekleşmiş olup başvurulmaması hali işbu yargılamanın temelini sarsacağını, mahkemenin verdiği 10.02.2023 tarihli ara kararı hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak verilmiş olan ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasına, davalı ...
adına kayıtlı olan "... Mah. Pafta No: ... Ada No: ... Parsel No: ... Kat: Zemin +1 Kat B Blok Bağımsız Bölüm No:2 Çorlu/TEKİRDAĞ" adresli taşınmazın tapu kaydına öncelikle teminatsız olarak; Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir ve davalıdır şerhi konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacılar vekili; davalı ...'e davacı ... tarafından şirket hisselerinin emaneten devir edildiği dönemde şirket müdürü davalı ...'ün şirket kaynaklarından suistimal yoluyla elde ettiği kazanımlarla davalı eşi ... adına taşınmaz satın aldığı iddiasına dayalı olarak taşınmazın tapu kaydının iptali ile şirket adına tesciline, bu istemin kabul edilmemesi halinde ise evin değeri kadar şirket zararının tespiti ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. HMK'nın 389. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir gelişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
Aynı Kanun'un 391. maddesine göre, mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. 6100 Sayılı HMK 392. Maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır.Bu nedenle ihtiyatı tedbire hükmedilirken karşı tarafın uğraması muhtemel zarara karşılık tarafların hak ve menfaat dengelerine uygun bir teminat takdir edilir. Somut olayda, taşınmazın dava konusunu teşkil ettiğinden dava konusu taşınmazın davalı tarafından elden çıkarılması halinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi" halinin mevcut olduğunun kabulü gerektiği, ilk derece mahkemesince taşınmazın dava konusu olmadığı kabul edilmiş ise de davacının terditli taleplerinden ilki taşınmazın tapusunun iptali davacı adına tescili talebine ilişkin olduğu , yöneticinin sorumluluğu ve muvazaa hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali davasında taşınmazın davanın konusunu teşkil etmediğinin kabulünün sakıncalı bulunduğu, dava dosyası içeriğinde mevcut ceza soruşturmalarında yapılan tespitler kapsamında yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü gerektiği, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görüldüğünden ihtiyati tedbir isteminin reddine dair ara kararın kaldırılmasına, yeniden ara karar verilerek davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin teminat karşılığı kabulüne karar verilmiştir.
KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar/ ihtiyati tedbir isteyenler vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/36 esas sayılı ve 10.02.2023 tarihli ara kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA, "Davacıların ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; davalı ... adına tapuda kayıtlı bulunan Çorlu - Tekirdağ tapu siciline kayıtlı bulunan "... Mah. Pafta No: ... Ada No: ... Parsel No: ... Kat: Zemin +.. Kat ... Blok Bağımsız Bölüm No:..." taşınmazın üçüncü şahıslara devir edilmemek üzere tapu kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, Dava değerinin %10'u oranında takdir olunan 500.000-TL teminat (nakit veya kesin süresiz banka teminat mektubu) yatırıldığında ihtiyati tedbir kararının ilk derece mahkemesince tapu sicil müdürlüğüne bildirilmesine, İhtiyati tedbir kararının infazına kadar ise taşınmazın tapu kaydına "davalıdır" şerhi konulmasına, müzekkere ile Dairemizce Çorlu Tapu Sicil müdürlüğüne bildirilmesine, HMK 393(1) maddesi uyarınca Dairemiz kararının tebliğinden itibaren bir hafta kesin süre içinde teminat karşılanarak ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmediği takdirde tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının davacı/ihtiyati tedbir isteyen vekiline bildirilmesine," Davacılar tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
17/05/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358785 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi