6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1472 — VI – Halefiyet

(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.

Madde gerekçesi

Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.

Zarara sebep olan kimseye karşı sigortalının haiz olduğu tazminat talep hakkı, ödediği oranda sigortacıya geçer. Sigorta hukukunda bütün dünya uygulamasında bu kurala rastlanılır. Amaç, hem sigortalının rizikonun gerçekleşmesi sonunda maruz kaldığı zarardan fazla bir tazminat alarak zenginleşmesine mani olmak hem de zarar görenin verdiği zarardan dolayı sorumluluğunu devam ettirebilmektir. Bu prensip, gerçek zararın karşılanmasının söz konusu olduğu tazminat sigortalarında geçerli iken, bu niteliği olmayan can sigortalarında geçersizdir. Halefiyet ilkesi gereği sigortacı, sigortalısının yerine geçerek zarara neden olan kişilere yaptığı ödemeyi rücu edeceğinden, sigortalı sigortacının bu yöndeki haklarını ihlal edici davranışlardan kaçınması, sigortacısının zararına neden olmaması gerekir. Aksi taktirde sigortalının sorumluluğu söz konusu olur. Diğer taraftan, sigortacı sigortalısının zararın bir kısmını karşılamışsa, genel sorumluluk ilkeleri çerçevesinde karşılanmayan zararı için sorumlulara her zaman için başvurabilir.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.1301 II - Halefiyet: kismen — Zarar sigortaları ↔ Mal sigortası

Sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukukan sigorta ettiren kimse yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin vakı zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Sigorta ettiren kimse, 1 inci fıkra gereğince sigortacıya intikal eden haklarını ihlal edecek bir hal ve harekette bulunursa sigortacıya karşı mesul olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmiş ise sigorta ettiren kimse kalan kısmından dolayı üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu müracaat hakkını muhafaza eder.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Rücuen tazminat

İtirazın iptali

Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği

Likit olmayan alacakta icra inkar tazminatı koşulunun oluşmaması

Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının halef sigortacıyı bağlaması

Rücû tazminatı

Donatanın sorumluluğu

Taşıma sırasında hasarın ispatlanamaması nedeniyle rücu talebinin reddi

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv) — 335 karardan en yeni 40'i

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Bu maddeye atıf yapan tüm 335 kararı görüntüle →

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Halefiyetin doğum anı ve kapsamı

TTK m.1472 uyarınca zarar sigortalarında sigortacının halefiyeti hangi anda ve hangi kapsamda doğar?

  1. Sigorta sözleşmesinin kurulmasıyla, sigorta bedeli tutarında
  2. Rizikonun gerçekleşmesiyle, sigortalının uğradığı zararın tamamı için
  3. Sigorta tazminatının ödenmesiyle, tazmin edilen bedel tutarında
  4. Hasarın sigortacıya ihbar edilmesiyle, sigorta değerine kadar
  5. Sorumlular aleyhine mahkeme kararı alınmasıyla, hükmedilen tutar kadar
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C

TTK m.1472/1'e göre sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer; sigortalının sorumlulara karşı dava hakkı, tazmin edilen bedel kadar sigortacıya intikal eder. Halefiyetin doğum anı ödeme, kapsamı ise fiilen ödenen tutardır. Kurumun altındaki mantık çift yönlüdür: zarar veren, zararın sigortalı olmasından yararlanıp sorumluluktan kurtulmamalı; sigortalı da hem tazminatı hem sorumludan tazminatı alarak zenginleşmemelidir (tazminat ilkesi, m.1459).

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1472 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.