Üretim ayıbı ispatlanamayan makine hasarında rücu talebinin reddi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2464

KARAR NO 2026/735

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/09/2023

NUMARASI 2021/778 Esas 2023/695 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ 12/11/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/04/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete ... Poliçesi ile sigortalı bulunan,24.10.2013 tarih, ... yevmiye nolu fatura kapsamında davalıdan satın alınan, ... marka, ... motor, ... şasi no.lu, 2013 model paletli ekskavatör iş makinesi, 29.05.2021 tarihinde, Milas/Ören'de yapılan çalışmalar sırasında imalat hatası nedeniyle hasarlandığını, Operatör Savaş Yıldırım tarafından düzenlenen hasar tutanağında"..kullanmakta olduğum ... şase seri no.lu ... ekskavatör ile 29.05.2021 tarihinde  .... kömür sahasında kazıma ve yükleme çalışması için makinenin kontrollerini yaparken göbek daire dişlisinde çatlak olduğunu gördüm.." denildiği, olay akabinde ... tarafından düzenlenen servis raporlarında; "... Milas şantiyesinde müşteri talebi üzerine servise gidildi.

Şantiyede yaptığımız tespitte makinenin daire dişli çemberinde kırık tespit edilmiştir. Dişlinin değişmesi gerekmektedir " ve " .. iş makinesinin periyodik bakımlarında dişlisinin gövdesinde çatlak olduğu tespit edilmiştir.Dişlinin değişmesi gerektiği bildirilmiştir. Analiz yapılamadığından neden çatladığı hakkında yorum yapılamamıştır." tespitinde bulunulduğunu, ... makinelerinin Türkiye distribütörü olan davalı tarafından düzenlenen teknik raporda ise; "..makinenin dişli gövdesinde çatlak olduğu tespit edilmiştir. Hasar sebebi bilinememektedir. Ancak analiz ve film işlemi sonucunda hasar sebebi belirlenebilir. makinenin yıl ve saat kullanımı incelendiğinde garanti kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır." şeklinde tespitde bulunulduğunu,göbek dişlisi parçasının 2018 yılında da hasarlandığını ve yetkili servis tarafından değiştirildiğini, değiştirilen parçanın bu kez 2021 yılında tekrar hasarlandığının beyan edildiğini, müvekkili tarafından  davaya konu olay nedeniyle, 09.07.2021 tarihinde sigortalısına 17.800-EURO sigorta tazminatı ödediğini,  TTKnın 1472 maddesi  gereğince sigortalısının haklarına halef olduğundan davalıya rücu hakkı doğduğunu,  fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalının İstanbul Anadolu 13.

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına karşı yaptığı tüm haksız itirazlarının iptalinie, davalı aleyhine % 20 icra inkar tazminatına hükmolunmasını  talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı tarafından ayıp olarak nitelenen kırılmanın dava dışı ... Şirketinin makineyi kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermemesinden kaynaklandığını, davacı tarafın iddia ettiği çatlama ile ilgili olarak müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla iddia edilen çatlamanın, dava dışı ... Şirketi tarafından makinenin kullanılma şeklinden kaynaklandığını, dava dışı şirkete satılmış olan ...-8 Modelli İş Makinesinin, 15 yıldır tüm dünyada satılan ve halihazırda  satışı hala devam etmekte olan bir makine olduğunu, müvekkil şirkete şimdiye kadar  işbu davada iddia edilen ayıba ilişkin  herhangi bir müracaat olmadığını, tüm bu nedenlerle; işbu haksız ve dayanaksız davanın reddini, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı ... A.Ş.‘ye '... Poliçesi' ile sigortalanan, 24/10/2013 tarih, ... yevmiye no.lu fatura kapsamında sigortalıya satılan 2013 model paletli ekskavatör iş makinesinin 29.05.2021 tarihinde hasarlandığı, davacının hasar nedeniyle, 09/07/2021 tarihinde sigortalıya 17.800-Euro sigorta tazminatı ödediği, davacının sigortalısının haklarına halef olduğu; makinenin bulunduğu yerde yaptırılan keşif ve alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere; iş makinesindeki ekskavatörün kule dönüş daire dişlisinin 2018 yılında hasarlandığı, makinenin çalışma saatinin 22.117 olduğu ve dişlinin garanti kapsamında değiştirildiği, dişlinin ikinci olarak 2021 tarihinde tekrar kırıldığı, garantiden değişimi yapılan bu dişlinin Ekspertiz Raporuna göre makine 34346 saatteyken toplam 12.229 saat çalıştıktan sonra kırıldığı, üretim ve imalat hatası olan herhangi bir parçanın bu kadar saat çalışmasının mümkün olmayacağı ve oluşan kırılmaların kule dönüş daire dişlisinde zamanla meydana gelen boşluklar nedeniyle makinenin çalışması esnasında vuruntu yapması nedeniyle meydana gelmiş olabileceği hususlarının tespit edildiği, bu kapsamda davacının dava dışı sigortalısının davalıdan satın aldığı iş makinesinde üretim ayıbı bulunduğu iddiasının ispatlanamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; tamamen varsayımsal değerlendirmeler içeren gerekçesiz bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verildiğini ,zararın ekskavatördeki imalat hatası nedeniyle meydana geldiği sabit iken   aynı parçanın garanti süresi içerisinde iki kez değiştirildiği değerlendirilmeden; bilirkişi raporundaki "bu kadar uzun süre çalışan makinenin imalatında hata olamayacağı" gibi afaki bir değerlendirme yapıldığını, Ekspertiz Raporunda; " 2018 yılında da daire dişlisinde kırılma olduğu garantiden değiştirildiği,Sigortalı ile yaptığımız görüşmelerde, Sigortalının, ... şasi no'lu aynı marka model makinesinde de 2020 yılında benzer hasar meydana geldiği anlaşıldığı,davalının, 2018 yılında daire dişlisinin garantiden karşılandığını, ancak garantinin bitmesinden dolayı mevcut dişlinin garantiden değerlendirilemediğini rapor ettiğini,kırılma hasarının malzeme ya da tasarım hatasından kaynaklanmış olabileceği"nin belirtildiğini,Davalı tarafından düzenlenen teknik raporda ise;

" makinenin 20.11.2018 tarihinde daire dişlisi,garantisinden değiştirilmiştir.

29. 05.2021 tarihinde müşterinin talebi üzerine, yetkili servisin 29.05.2021 tarihinde Milas'da bulunan ... şantiyesinde makinenin dişli gövdesinde çatlak olduğu tespit edilmiştir. Hasar sebebi bilinememektedir. Ancak analiz ve film işlemi sonucunda hasar sebebi belirlenebilir. makinenin yıl ve saat kullanımı incelendiğinde garanti kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır." yönünde görüş belirtildiği, 2013 yılında satın alınan bir iş makinesinin daire dişlisinin, daha 10 yıl dolmadan 2 kez arızalanması zamanla meydana gelen boşluklar gibi bir gerekçeyle açıklanamayacağı,hasar ile ilgili olarak üçlü bir makine mühendisi bilirkişi ile tazminat hukuku konusunda uzman bir bilirkişiden somut uyuşmazlığı aydınlatacak derecede bir bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davalı şirketin yetkili servis olarak da üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi yapmadığını, davalının ithalatçı ve satıcı sıfatı ile hasardan sorumlu olduğundan davanın  kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; ... poliçesi gereği ödenen tazminatın hasarlı makinede üretim ayıbı bulunduğu iddiasıyla davalı satıcı ve servis sağlayıcısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davada; sigortalıya ait 2013 model ... marka ... şasi numaralı ... tipinde paletli ekskavatörün  kule dönüş daire dişlisinin 2018 yılında makinenin çalışma saatinin 22.117 iken hasarlandığı ve dişlinin garanti kapsamında değiştirildiği, dişlinin ikinci olarak 2021 tarihinde dişlinin ... Raporuna göre makine 34346 saatteyken kırıldığı, kule dönüş dişlisinin 2018 yılında  yenilendikten sonra  12.229 saat çalıştıktan sonra kırıldığı anlaşılmaktadır. Mahalline talimat yazılarak incelenmesi istenilen ekskavatörün  2023 yılında yapılan incelemesinde  sigortalının ... şantiyesinde faal ve çalışır durumda olduğu, davaya konu iş makinesinin keşif esnasındaki çalışma saatinin 44077 saat olduğu,sigorta yetkililerinin beyanına göre 2021 yılında kırılma meydana gelerek değişimi yapılan davaya konu kule dönüş daire dişlisinin hurda olarak satıldığı ve bu nedenle görülemediği tesbitlerine yer verilmiştir.

Eksper raporunda, kule dönüş daire dişlisi kırılma hasarının malzeme ya da tasarım hatasından kaynaklanmış olabileceği" yönünde kanaat bildirilmiştir. Eksper raporları Sigortacılık kanunu uyarınca delil niteliği haizdir. Davalı Yetkili  servis teknik  raporunda ise; makinenin dişli gövdesinde çatlak olduğu tespit edilmiştir. Hasar sebebi bilinememektedir. Ancak analiz ve film işlemi sonucunda hasar sebebi belirlenebilir. .../... seri numaralı makinenin yıl ve saat kullanımı incelendiğinde garanti kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır."görüşüne yer verilmiştir. Sigortalının saha teknik elemanından başlayarak, eksper raporu, davalı teknik servis raporunda açıkça "analiz ve film işlemi sonunda hasar nedeninin belirleneceği" belirtilmesine rağmen analiz ve film işleminin sigortalı tarafından yaptırılmadan hasarlı malzemenin hurdaya satıldığı mahallinde tesbit edilmiştir.

Eksper kanaati, teknik servis raporları sonuçta mahkemece alınan bilirkişi raporu dosya mevcudu delillere göre varsayımsal sonuçlara varmaktan başka yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. Ekskavatör emtiası ağır iş koşullarında çalışan bir makine olup; ilk kule dönüş daire dişlisinin 2018 yılında makinenin çalışma saatinin 22.117 iken, değiştirilen dişlinin ikinci olarak 2021 tarihinde makine 34346 saatteyken kırıldığı, değiştirilen ve 2021 yılında kırılan kule dönüş daire dişlisinde üretim ayıbı nedeniyle kırıldığının bir teknik incelemeye tabi tutulmadığı anlaşılmaktadır. Kule dönüş daire dişlisinin çalışma saatlerine göre çalışma şartları nedeniyle kırılması da ihtimaller arasındadır. Kule dönüş daire dişlisinin ikinci kez kırılması vakıasından hareketle üretim ayıbı bulunduğu sonucuna varılamayacağından ispat yükü emtiada üretim ayıbı bulunduğunu ileri süren davacıda olduğundan ayıbın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; hasara konu  ikinci kez  kırılan dişlinin 12.229 saat çalıştıktan sonra kırıldığı, üretim ve imalat hatası olan herhangi bir parçanın bu kadar saat çalışmasının mümkün olmayacağı yönünde ki bilirkişi kanaatinin dosya kapsamına uygun olduğu; TTK nın 1448 maddesi uyarınca sigortalının sigortacının üçüncü kişilere rücu haklarının korunabilmesi için önlemler alma yükümlülüğüne aykırı olarak kırık dişlinin hurdacıya satıldığı ve satılmadan analiz ve film işlemi yaptırılmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından karara ilişkin istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca  ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile kalan 462,15-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.20/04/2026