Adi ortaklığa açılan davada tüm ortakların taraf gösterilmesi zorunluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1178

KARAR NO 2025/824

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/12/2021

NUMARASI 2018/903 Esas 2021/956 Karar

DAVA

Tazminat

İlk derece mahkemesince verilen kararın davacı vekili ile davalılar ... Sigorta A.Ş., ...A.Ş., ... Müzik ...A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete 11/12/2016-2017 tarihleri arası makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Hiz. Tic. A.Ş.'ye ait makinenin alt kata düşmesi sonucunda ölümlü iş kazası meydana geldiğini ve sigortalıya ait makinenin pert olduğunu, meydana gelen makine hasarı nedeniyle sigortalıya 86.400-Euro hasar ödemesi yapıldığını, müvekkilinin bu şekilde sigortalının haklarına halef olduğunu, sigortalı şirket tarafından dava konusu makinenin ... Adi Ortaklığı'na kiralandığını, alt yüklenici olarak ... Müzik ...A.Ş.'ye verildiğini ve yine bu şirket tarafından işin alt işveren davalı ...Ltd. Şti.'ne yaptırıldığını, olaşan zarardan davalıların müteselsil sorumlu olduklarını, yapılan görüşmelere rağmen hasar bedelinin ödenmediğini belirterek 86.400-Euro tazminatın rücuen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Ltd Şti vekili; müvekkilinin dava dilekçesinde ileri sürülen olaylar ve iddialar ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ...A.Ş. vekili; dava konusu kazanın meydana geldiği inşaatın ...Adi Ortaklığı tarafından yapıldığını, dava dilekçesinde diğer ortağın yanlış gösterildiğini, ortaklığı oluşturan diğer ortağın ... San.ve Tic. A.Ş. olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana geldiği inşaatın iş kazaları vb. rizikolara karşı ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş. ve davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla doğabilecek zararların sigorta şirketleri tarafından karşılanması gerektiğini, dava konusu iş kazasından diğer davalı şirketler ile davacı sigorta şirketinin sigortalısı ...

şirketinin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının düzenlediği poliçede kiralanan ürünlerde meydana gelen hasarın teminat dışı olduğunu, davacının öncelikle aktif dava ehliyetini ispat etmesi gerektiğini, dava konusu makine kırılması hasarının sigorta poliçesi teminatı kapsamı dışında olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin poliçedeki hissesinin %30 oranında olduğunu, müvekkili ile diğer davalı sigorta şirketleri tarafından düzenlenen poliçelerde davacının sigortalısına ait olup da müvekkili şirket sigortalılarına kiralanan iş makinesinin müvekkilinin sigortalısı ya da taşeronları tarafından kiralık olarak kullanılmaları esnasında oluşan hasarları teminat altına alan bir kloz bulunmadığını, poliçelerde 3.

şahıs mali sorumluluk teminatı bulunmasına karşın müvekkili şirketin sigortalısı ile davacı şirketin sigortalısı arasında kira ilişkisi bulunması nedeniyle davacının 3. şahıs konumunda olamayacağını, genel şartların 8/a maddesinde müvekkilinin sigortalısının kira ile elinde bulundurduğu malların teminat dışı olduğunu, davacının müvekkilli sigorta şirketi ile birlikte aynı zamanda müşterek tazmin sorumluluğu bulunduğundan kendi payını düşmeden dava açılmasının da doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; dava konusu hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, genel şartların 8/a maddesinde müvekkilinin sigortalısının kira ile elinde bulundurduğu malların teminat dışı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; davalı sigorta şirketleri tarafından düzenlenen poliçelerde davacının sigortalısına ait olup da müvekkili şirket sigortalılarına kiralanan iş makinesinin müvekkilinin sigortalısı ya da taşeronları tarafından kiralık olarak kullanılmaları esnasında oluşan hasarları teminat altına alan bir kloz bulunmadığını, poliçelerde 3. şahıs mali sorumluluk teminatı bulunmasına karşın müvekkili şirketin sigortalısı ile davacı şirketin sigortalısı arasında kira ilişkisi bulunması nedeniyle davacının 3. şahıs konumunda olamayacağını, genel şartların 8/a maddesinde müvekkilinin sigortalısının kira ile elinde bulundurduğu malların teminat dışı olduğunu, davacının müvekkilli sigorta şirketi ile birlikte aynı zamanda müşterek tazmin sorumluluğu bulunduğundan kendi payını düşmeden dava açılmasının da doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı şirkete ait ... Platform iş makinesinin ağır hasara uğraması nedeniyle davacı tarafça sigortalıya 86.400 Euro hasar tazminatı ödendiği, dava konusu hasara uğrayan makinenin, dava dışı sigortalı şirket tarafından ... A.Ş. ile dava dışı ...A.Ş.'nin oluşturduğu ... Adi Ortaklığı'na kiralandığı, yine söz konusu makinenin alt yüklenici olarak davalı ...A.Ş.'ne verildiği ve davalı ...Ltd. Şti.'nin işin alt yüklenicisi olduğu, davacı ile davalı sigorta şirketlerinin ise projenin yürütüldüğü inşaatın sigortacıları oldukları, davalı sigorta şirketleri tarafından hasara uğrayan makinenin sigorta kapsamı dışı kaldığı ileri sürülmüş ise de sigorta sözleşmelerinde dava konusu makinenin kapsam dışı bırakıldığına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, bu durumda Sigortacılık Kanunu gereğince teminat kapsamında sayılması gerektiği, bu suretle davalıların ödenen hasar bedelinden sorumluluklarının bulunduğu, sigortalısı ...-...

adi ortaklığı olan ve davacı ile davalı sigorta şirketlerinin kuasürör olarak yer aldığı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçelerine göre davacı yanın %15 oranında sorumluluğunun olduğu, davacının sorumluluğuna isabet eden 12.960-Euro'nun düşümü ile 30.240-Euro'dan davalı ... Sigorta A.Ş'nin, 17.280-Euro'dan davalı ... Sigorta A.Ş. ve 25.920-Euro'dan davalı ... Sigorta A.Ş. olmak üzere davalıların bakiye 73.440-Euro'dan makinenin kiralandığı ... Adi Ortaklığı'nın ortağı davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin kiralayan sıfatıyla, diğer davalıların ise alt yüklenici sıfatıyla sorumluluklarının bulunduğu gerekçesiyle davalı ... Ltd Şti yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile, 73.440-Euro'nun (bu miktarın davalılar ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Anonim Şirketi ve ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin tamamından; davalı ... Anonim Şirketi'nin 30.240,00 Euro'luk kısımdan, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 17.280,00 Euro'luk kısımdan ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 25.920,00 Euro'luk kısımdan sorumlu olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) 07/12/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince uygulanacak faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, bu davalılar yönünden fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; mahkemenin kısmen ret gerekçesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin sigortalısına ait makineyi makine kırılması sigorta poliçesi ile sigortaladığını, davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğunun ise inşaat all risk poliçesinden kaynaklandığını, poliçelerde yer alan payın sigorta şirketleri arasında kendi iç ilişkiyi ilgilendirdiğini, bu nedenle davanın kısmen reddi bakımından kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2- Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak all risk sigorta poliçesi kapsamında mevcut olabileceğini, davacının sigortalısı tarafından kiralanan makinenin poliçe teminatı kapsamında yer almadığını, iş makinelerinin kiralık olarak kullanımı sırasında zarar görmesi halinde işbu zararın karşılayacağına ilişkin herhangi bir ek kloz bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitin hatalı olduğunu, Genel Şartların 8-a maddesinde de teminat dışı kalan haller arasında üçüncü şahıslara ait olup da kiralama sözleşmesi ile sigortalının elinde bulunan malların uğrayacağı zarar ve ziyandan doğan taleplerin yer aldığını, bu hususun bir kişi raporunda da belirtildiğini, zararın üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası teminatı kapsamında karşılanamayacağını, bir an için mahkemenin aksi kanaatte olması halindeyse poliçedeki muafiyet tenzilinin gözetilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3- Davalı ...A.Ş. vekili: İstanbul 20. Ağır Ceza Mahkemesinin dava dosyasının bekletici mesele yapılmasına yönelik taleplerin değerlendirilmediğini, yine yaralanan ve ölen işçilerle ilgili iş kazasına ilişkin davaların derdest olduğunu, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... ...A.Ş.’nin kusurunun bulunup bulunmadığının mahkemece hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, ... ...A.Ş. tarafından periyodik bakım ve onarım servislerinin gerektiği gibi yerine getirilmiş olması halinde sözkonusu hasarın meydana gelmeyeceğini, sigortalı şirketin makinesinin hasara uğramasında müvekkiline izafe edilecek bir kusur bulunmadığını, mahkemece kusur incelemesi yapılmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, dava konusu kaza sırasında işin yüklenicisi ve işvereni olarak talimatları verme, görevlendirme iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili denetim ve gözetim yükümlülüğü, işçinin çalıştığı vincin kontrolü, sevk ve idaresi gibi hususların tümünün yüklenici davalı ...

Müzik ile ... İskele firmalarına ait olduğunu, yine makinanın kurulumunu ve bakımını yapan sigortalı ... ...A.Ş.'nin de sorumlu olduğunu, ceza dava dosyasında ... ...A.Ş. firmasına da tali kusur verildigini, davacı sigorta şirketinin sigortalı ... ...A.Ş. firmasının kusuru dikkate alınmadan talepte bulunduğunu ve mahkemece bu talebe hükmedildiğini, oysa platformun sağlam zemine yerleştirilmesine rağmen sepetteki eğilme ve sonrasındaki kırılma sebebiyle kazanın meydana geldiğini, bu cihazın kaza öncesi periyodik bakım ve onarımların ... ...A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğunu, sigortalının müterafik kusurunun dikkate alınması gerektiğini, pert olduğu belirtilen makinenin sovtaj değerinin gerektiği gibi hesaplanmadığını, sovtaj bedelinin çok düşük takdir edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

4- Davalı ... Müzik ...A.Ş. vekili; savcılık soruşturmasında müvekkilinin tali, ... firmasının ise asli kusurlu olduğu belirtilmesine rağmen mahkemece bu durumun dikkate alınmadığını, sovtaj bedeninin çok düşük hesaplandığını, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin bahse konu inşaatta aydınlatma işlerini üstlendiğini, bu kapsamda montaj için gerekli iskele ve vinçlerin ... adi ortaklığı tarafından temin edileceğini, kiralananan makinede bir çok arıza bulunduğuna ilişkin tanık ifadeleri yer almasına rağmen makine üzerinde teknik inceleme yapılmadığını, bu makinanın kurulumu ve zemin denetlenmesi ile ilgili mesuliyetin adi ortaklıkta olduğunu, söz konusu led aydınlatma işlerinin montaj firması bünyesinde sigortalı çalışan işçiler tarafından yerine getirildiğini, müvekkilin sadece projede kullanılacak aydınlatma malzemelerini temin eden firma olduğunu, montajın ...

firması tarafından yapıldığını, makinanın kurulum ve zeminin değerlendirmesi ile gerekli bilgilendirmenin ...A.Ş. isimli firmaya ait olduğunu, davacı tarafından yapılan ödemenin hatır ödemesi niteliğinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

5- Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; davacının sigortalısı tarafından kiralanan makinenin poliçe teminatı kapsamında yer almadığını, iş makinelerinin kiralık olarak kullanımı sırasında zarar görmesi halinde işbu zararın karşılayacağına ilişkin herhangi bir ek kloz da bulunmadığını, dosyada bulunan inşaat sigorta poliçeleri irdelendiğinde poliçelerde üçüncü şahıs mali mesuliyet sorumluluk teminatı bulunmasına karşın müvekkili şirketin sigortalısı ile davacının halefi bulunduğu sigortalısı arasında hasar gören iş makinasının kira sözleşmesi bulunduğundan davacının sigortalısının üçüncü kişi konumunda olamayacağını, dolayısıyla üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatı kapsamında zararın giderilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

6- Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; davacının sigortalısı tarafından kiralanan makinenin poliçe teminatı kapsamında yer almadığını, iş makinelerinin kiralık olarak kullanımı sırasında zarar görmesi halinde işbu zararın karşılayacağına ilişkin herhangi bir ek kloz da bulunmadığını, genel şartların 8-a maddesi gereğince üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatının da hasarı kapsamadığını, ayrıca davacı sigorta şirketinin sigortalısının üçüncü kişi konumunda olmadığını, davacı sigorta şirketinin ödemesinin hatır ödemesi niteliğinde olduğunu, mahkemece gerektiği gibi kusur incelemesi yaptırılmadığını, davacının talep ettiği hasar miktarının denetime elverişli bir şekilde belirlemediğini, sovtaj bedelinin düşük olduğunu, kusur oranlarının çelişkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK m.1472 uyarınca makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen tazminatın zarara sebebiyet verdiği iddiasıyla sigortalı ve inşaat tüm riskler sigortacısı davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Somut olayda ... - ... adi ortalığının inşaatını gerçekleştirdiği proje şantiyesinde kullanılmak üzere dava dışı sigortalı ... ...A.Ş.'ye ait dava konusu makinenin ... - ... adi ortalığı tarafından kiralandığı, bahsi geçen projede tavan aydınlatma işinin ...A.Ş. tarafından üstlenildiği, bu firma tarafından da işin ...Ltd Şti'ye taşere edildiği, personel yükseltici makinenin alt kata düşmesi sonucunda makinenin pert olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısı dava dışı ... ...A.Ş.'ye 86.400-USD tazminat ödendiği, davalı sigorta şirketlerinin davacı sigorta şirketi ile birlikte davalı ... - ... adi ortalığının all risk sigortacısı oldukları, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına 19/09/2018 tarihinde hasar bedelinin ödendiği, sigortalı tarafından davacı sigorta şirketine ibraname ve makbuzla alacağın temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Kiralama sözleşmesi ... adi ortalığı ile davacının sigortalısı arasında imzalanmış, kazanın meydana geldiği proje de adi ortaklık tarafından üstlenilmiştir. Adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur. Adi ortaklık ortaklığı oluşturan ortaklarca veya bunlardan biri tarafından diğerine temsil yetkisi verilmesi halinde diğer ortağı da temsile yetkili ortak tarafından temsil edilebilir. Adi ortaklığın bu niteliği itibariyle mecburi takip ve dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Bu durumda adi ortaklığı oluşturan tüm kişiler taraf gösterilerek açılması gerekir. Bu husus dava şartına ilişkin olup mahkemece re'sen nazara alınır.(Yargıtay 19 HD nin 2016/18129 esas , 2018/2500 karar sayılı ilamı ) Dava dilekçesinin anlatım kısmında davanın adi ortaklığa yöneltildiği anlaşılmakta ise adi ortaklığın ...

San Tic.A.Ş. ile ... San ve Tic. A.Ş.'den oluştuğu halde davanın sehven olarak dava ile ilgili olmayan ... Ltd Ltd'ye yöneltilmiş, dava bu davalı yönünden pasif husumet nedeniyle reddedilmiştir. Davanın adi ortaklığa yöneltilmesi durumunda temsilcide hata kabul edilerek tebligat yapılmayan adi ortak ... San Tic.A.Ş.'ye (Yeni unvan:.. San Yapı A.Ş.) dava dilekçesi tebliğ edilmek suretiyle taraf teşkili sağlanması ve yargılamaya katılması zorunludur. Taraf teşkili sağlanmadan davaya devamla esasa ilişkin hüküm tesis edilmesi doğru olmamıştır. Diğer taraftan; davalılardan Tasfiye Halinde ... Müzik ...A.Ş. yönünden süresinde istinaf harçları yatırılmadığından bahisle ek kararla istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de bahsi geçen şirketin hüküm tarihinden önce yargılama sırasında 07/07/2021 tarihli genel kurul kararı ile terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup karar kesinleşinceye değin davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden, taraf teşkilindeki bu eksiklik re'sen incelenmiştir. Yine TBK'nın 513/1. maddesi gereğince tüzel kişiliğin sona ermesi ile vekalet de sona ermiştir. Davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için, davalı şirketin tüzel kişiliğinin ihya edilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; taraf teşkilinin sağlanabilmesi için tebligat yapılmayan adi ortak ... San Yapı A.Ş.'ye dava dilekçesinin tebliğ edilmesi, davalılardan ... Müzik ...A.Ş.'nin ihya edilmesi zorunlu olduğundan davacı ve bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, taraf teşkiline ilişkin eksikliğin tamamlanarak dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı ve davalılar ... A.Ş., ...A.Ş., ...A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/12/2021 Tarih 2018/903 Esas - 2021/956 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalılar tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının (Davacı 80,70-TL davalı ... A.Ş.

19. 186,73-TL, davalı ... Sigorta A.Ş.

4. 488,45-TL, davalı ... Müzik .. A.Ş. 80,70-TL, davalı ... Sigorta A.Ş.

6. 078,87-TL, davalı ... Sigorta A.Ş.

7. 947,90-TL ) istek halinde kendilerine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/05/2025