Tahliyeyi üstlenen taşıma işleri komisyoncusunun ifa yardımcılarına karşı husumet
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1535 E. 2025/867 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Deniz Taşımasında Emtia Hasarı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Deniz ticareti
rücu (taşıma temelli)
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 4 (haksız fiil) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taşıma işleri komisyoncusunun, sigortalıya karşı üstlendiği tahliye hizmeti kapsamında tahliyeyi fiilen gerçekleştiren üçüncü kişilerin ifa yardımcısı sayılması nedeniyle bunlar ile aralarında sözleşme bulunmasa da TBK 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu doğar ve bu kişiler ile sorumluluk sigortacılarının pasif husumet ehliyeti bulunur. Taşıma işleri komisyoncusunun sorumluluğunda TTK 928 atfı kapsamına zarar ihbarına ilişkin TTK 889 alınmadığından, komisyoncuya karşı ihbar yükümlülüğü aranmaz. CIF teslim şeklinde malların küpeşteyi aşmasından itibaren yarar ve hasar alıcıya geçtiğinden, sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketi aktif husumet ehliyetini kazanır.
Ele alınan sorunlar
Davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyeti (CIF teslim şekli) → kabul
Gerekçe: CIF teslim şeklinde, malların geminin küpeştesini aştığı andan itibaren yarar ve hasar alıcıya ait olduğundan, davacı sigorta şirketi alıcı olan sigortalısına ödeme yapmakla aktif husumet ehliyetini kazanmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taşıma işleri komisyoncusu ve ifa yardımcılarının pasif husumet ehliyeti → kabul
İddia: Davacı vekili, davalı taşıma işleri komisyoncusu yanında tahliye hizmeti aldığı diğer davalılar ve bunların sigortacısının da hasardan haksız fiil hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla sigortalıya karşı sorumlu olan davalının, tahliyeyi üstlendiği ve tahliyenin fiilen diğer davalı firmalar tarafından gerçekleştirildiği; bu firmalar ile sigortalı arasında doğrudan sözleşmesel ilişki bulunmamakla birlikte, tahliyeyi komisyoncuya karşı üstlenen bu firmaların komisyoncunun ifa yardımcısı olduğunun kabulü gerekir. Taşıma ilişkisinde ifa yardımcısının sorumluluğu TBK 49 uyarınca haksız fiil sorumluluğu olup kusur esasına dayanır; dolayısıyla ifa yardımcısı firmaların ve komisyoncunun sorumluluk sigortacısının da pasif husumet ehliyetleri bulunduğundan, bu davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi doğru olmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taşıma işleri komisyoncusunun zarar ihbarı yükümlülüğünden muafiyeti → ret
İddia: Davalı ... AŞ vekili, hasara ilişkin müvekkiline ve diğer davalılara süresi içinde bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Taşıma işleri komisyoncusunun zilyetliğindeki eşyanın hasarı ve ziyaından sorumluluğunu düzenleyen TTK 928. maddesinde, TTK 876-878, 880, 881, 882/1-2-4 ve 883, 885-887. maddelerin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiş; ihbara ilişkin TTK 889. maddesine bu atıf kapsamında yer verilmediğinden, davalının sorumlu tutulması için ihbara gerek bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ambalaj yetersizliğine dayalı sorumsuzluk iddiası ve hasarın kusur değerlendirmesi → ret
İddia: Davalı vekilleri, hasarın gönderici tarafından yetersiz ve eksik ambalajlamadan kaynaklandığını, konşimentoda ambalaj sorununa dair şerh bulunduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Ekspertiz incelemesinde rulo sacların altına konulan ahşap malzemelerin taşıma için yeterince sağlam olduğu, ahşap sehpaların ruloları tahliye eden operatörün ani bir şekilde ruloları kaldırması nedeniyle kırıldığı tespit edilmiş, bilirkişi heyeti de bu tespite iştirak etmiştir. 397 adet emtiadan sadece 2 adedindeki ahşabın kırılması ve ahşapların dayanıksız olduğuna dair delil bulunmaması karşısında, tahliyeyi gerçekleştiren davalıların hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Konşimentoda ambalaj sorununa dair şerh bulunmasına karşın, hasarın meydana geliş biçimi dikkate alındığında TTK 878/1-b kapsamında ambalaj yetersizliğine dayalı sorumsuzluk iddiası yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Hasar bedeli tespiti ve sovtaj tekliflerine ilişkin itiraz → ret
İddia: Davalı ... AŞ vekili, sovtaj teklifleri arasında fahiş fark bulunduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Ekspertiz raporunda davalının lehine olacak şekilde yüksek sovtaj teklifinin dikkate alındığı, hasar bedelinin bilirkişi heyeti tarafından da doğrulandığı anlaşılmakla davalının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sorumluluk sigortacısının poliçe kapsamında ve muafiyet şartı çerçevesinde sorumluluğu → kısmi kabul
Gerekçe: Davalı sigorta şirketi, davalı taşıma işleri komisyoncusunun Liman İşletmecisi Yasal Sorumluluk sigortacısı sıfatıyla bir poliçe ve Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk sigortacısı sıfatıyla başka bir poliçe kapsamında hasarı teminat altına almış olup, poliçedeki teminatla sınırlı olmak üzere davacıya karşı sorumludur. Bilirkişi heyeti dosyada Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk poliçesi bulunmadığından bahisle değerlendirme yapmamış ise de bu poliçe UYAP sisteminde davalı sigorta şirketi tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulmuştur. Poliçelerdeki muafiyet şartları (5.000-TL ve 1.250-USD) tenzil edildiğinde de her iki poliçenin hasarın tamamını karşıladığı anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Rücu alacağında faiz başlangıç tarihi → kısmi kabul
İddia: Davacı vekili, müvekkilinin ödeme tarihinden itibaren faize hak kazandığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Rücu hakkı, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekir. Re'sen yapılan hesaplamada ödeme tarihinden takibin başlatıldığı tarihe kadar hesaplanan işlemiş faiz talebi yerinde bulunmuştur. Davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt takiple gerçekleştiğinden işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Taşıma işleri komisyoncusunun tahliye hizmetini fiilen gerçekleştiren üçüncü kişilerin ifa yardımcısı sayılarak haksız fiil hükümleri çerçevesinde pasif husumet ehliyetinin kabulü ve TTK 928 atfı kapsamında zarar ihbarı yükümlülüğünün komisyoncuya uygulanmayacağı tespitleri yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Pasif husumet ehliyeti - tahliyeyi fiilen gerçekleştiren firmalar ve sorumluluk sigortacısı yönünden ifa yardımcısı sıfatıyla haksız fiil sorumluluğuna dayalı olarak var olduğu kabul edilmiştir., Aktif husumet ehliyeti - CIF teslim şeklinde sigortalıya ödeme yapan sigorta şirketi yönünden var olduğu kabul edilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıma işleri komisyoncusu↗ ifa yardımcısı↗ pasif husumet↗ aktif husumet↗ CIF teslim şekli↗ zarar ihbarı↗ rücu hakkı↗ sovtaj↗ muafiyet şartı↗ sorumluluk sigortası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1535
KARAR NO 2025/867
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/04/2022
NUMARASI 2020/129 Esas - 2022/214 Karar
DAVA
İtirazın İptali
Davanın davalı ... şirketi bakımından kabulüne,diğer davalılar bakımından reddine ilişkin kararın davacı vekili ve davalı ... ...A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirketin dava dışı sigortalısı .... Şti.'ye ait emtiaların ... isimli gemi ile Rusya-Türkiye taşıması işinin tamamlandığını ve ... Limanında gümrük işlemlerinden sonra gemiden tahliye işlemleri esnasında emtiaların düşürülmesi nedeniyle müvekkili sigortalısı şirketin zarara uğradığını, müvekkilinin sigortalısının zararını tanzim ettiğini, davalı ...'nın asıl taşıyıcı şirket olduğunu, .... A.Ş.'nin liman işletmecisi sıfatıyla ifa yardımcısı olduğunu, fiili olarak boşaltma işlemlerinin ...Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, davalı... Sigorta A.Ş.'nin ise davalı ... ve ...Ltd Şti'nin sigortacısı olduğunu, davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olduklarını, zararının tazmini için İstanbul Anadolu ...
İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibinin başlatıldığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların itirazının iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Lojistik A.Ş. vekili; iddia olunan hasarın nerede ve ne şekilde meydana geldiğinin belli olmadığını, eksper raporunun malların dava dışı sigortalıya teslim edilmesinden 1 hafta sonra sigortalı firmanın tesislerinde tek taraflı olarak yapılan inceleme sonucunda düzenlendiğini, bu nedenle hasarın usulünce tespit edilmediğini, usulüne uygun bir ihbar yapılmadığını, malların bazılarının ambalajlarında sorun olduğuna ve sair problemler bulunduğuna ilişkin konşimentoda açıkça şerh bulunduğunu belirterek davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzer kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı...Ltd Şti vekili; kaza sonucu oluşabilecek hasarlar kapsamında davalı...
tarafından sigorta poliçesi düzenlendiğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, somut olayda hasarın istif ve ambalaj hatasından kaynaklandığını, istif ve ambalaj hatasından gönderenin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili; müvekkilinin hasarın gerçekleştiği ... Liman işletmecisi olduğunu, herhangi bir taşıma ve tahliye faaliyeti göstermediğini, bu nedenle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Sigorta A.Ş. vekili; müvekkili şirketin sorumluluğunun ... Sigorta Poliçesi kapsamında olan sigortalısı...Ltd Şti'nin ... klozları çerçevesindeki sorumluluğu ile sınırlı olduğunu, Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı ... Lojistik ...A.Ş. yönünden ise bu firmanın ambalaj ve istif hatasından kaynaklanan sorumluluğu olmadığından davanın müvekkili ile sigortalı ... yönünden reddi gerektiğini, taşıma güvenliğine uygun bir şekilde istif, ambalajlama ve tahliyenin gönderenin sorumluluğun olduğunu, gönderici tarafından ahşap malzemenin sac emtiasını taşımak için elverişli olmadığını, dolayısıyla hasarın tahliyeyi yapan kişilerin kusurundan değil, gönderen tarafından seçilen yanlış malzeme ve istif hatası nedeni ile meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; dava dışı ... tarafından dava dışı sigortalı Somal adına düzenlenen 30/01/2019 tarihli faturalarla dava konusu çelik sac emtiasının "..." kaydı ile, ... tarafından Somal'a satıldığı, ... tipi teslim şeklinde, malların yükleme limanında gemi küpeştesini aştığı andan itibaren hasarın alıcıya geçtiği, bu nedenle sigortalı alıcının hasarlı emtia üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu, davacı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında sigortalısına 13/03/2019 tarihinde 21.019,94-TL hasar ödemesi yaptığı, dava dışı sigortalısının haklarına TTKnın 1472 madde uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, davalı ...'ın akdi taşıyan olarak taşımayı üstlendiği, tahliyeyi gerçekleştiren davalı ...
Lojistik ve ... ile davacının sigortalısı arasında doğrudan bir hukuki ilişki kurulmadığı, bu nedenle davalı ... ve ... yönünden haksız fiil hükümlerine dayanılarak talepte bulunulabileceği, dolayısıyla iş bu davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığı, buna bağlı olarak davalı sigorta şirketinin de husumet ehliyeti bulunmadığı, çelik sac şeklindeki emtianın 06/02/2019 tarihinde gümrüğe gelişinin ardından ... Limanında tahliye işlemleri sırasında 2 rulonun düşürülerek hasarlandığı, hasarın Limanda tanzim edilen tutanakla kayıt altında alındığı ve akabinde alıcının tesisine taşındığı, hasarın hemen ertesinde Gemi Kaptanı tarafından protesto çekilerek tarafların bilgilendirildiği, tutanaklarda hasarın meydana gelmesinde ruloların altlarında bulunan sehpaların kırılmasının etkili olduğu belirtilmesine karşılık ekspertiz raporunda rulo sacların altına konulan ahşap sehpaların, taşıma için gayet sağlam ve yeterli olduğu, hasarın, rulo sacları gemiden tahliye eden operatörün, ani bir şekilde rulo sacları kaldırması nedeniyle rulo sacların altında bulunan ahşap sehpaların kırıldığı ve bu yüzden iki rulo sacın düşürüldüğünün, hasarın böylelikle meydana geldiğinin belirtildiği, bilirkişi raporunda hasarın saçların tahliye sırasında yüksekten düşmesi sonucu meydana geldiği görüşünün benimsendiği, davalılardan hiçbirinin dava konusu taşıma bakımından akdi ve/veya fiili taşıyan sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla TTK'nın 1185 maddesinin dava konusu olayda uygulanması olanağı bulunmadığı, taşıma işleri komisyoncusu olan 1.
davalı ... bakımından ise TTK m. 928/1'de atıf yapılan ve kıyasen uygulanacağı bildirilen taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin hükümler arasında zararın bildirimine ilişkin TTK'nın 889 maddesi sayılmadığından ona karşı da bir bildirim yükümlülüğü bulunmadığı, dosyaya sunulu ekspertiz raporu incelendiğinde hasarlanan emtianın 9.970 kg olduğu, bilirkişi raporunda sigorta sözleşmesine göre sigortacının ödediği %10 ilave bedel düşüldüğünde talep edilebilecek tutarın 17.115,03-TL olduğunun belirtildiği, talep edilebilecek hasar bedelinin 17.115,03-TL olduğu ve bundan da 1 nolu davalının taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın davalı ...A.Ş.
yönünden iptaline, takibin 17.115,03-TL asıl alacak bakımından devamına, alacağa takip tarihinden itibaren ticari faizin uygulanmasına, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-Davacı vekili; davalı ... yanında davalının tahliye hizmeti aldığı diğer davalılar ve sigortacısının hasardan haksız fiil hükümleri gereğince sorumlu olduğunu, bu hususun bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiğini, davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini, bunun dışında müvekkilinin ödeme tarihinden itibaren faize hak kazandığını belirterek kararın kaldırılarak davanın tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı ... AŞ vekili; sigortalının mallar üzerindeki incelemeyi teslimden 1 hafta sonra tek başına gerçekleştirdiğini, davacının haksız taleplerinin bir hafta sonra tek taraflı olarak yapılan eksper incelemesine dayandırıldığını, raporun yetersiz olduğu gibi hiç bir hukuki bağlayıcılığı bulunmadığını, malların misli mal olduğu nazara alındığında eksperin başka bir malı incelemesi ihtimalinin de bulunduğunu, hasara ilişkin müvekkiline ve diğer davalılara süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hasarın yetersiz ve eksik ambalajlamadan kaynaklandığını, gönderenin malların taşınması esnasında korunması için gerekli güvenlik önlemlerini almadığını, malların bazılarının ambalajında sorun olduğunun ve sair problemler bulunduğunun konşimentoda da yer aldığını, bilirkişi raporuna süresinde yapılan itirazlarının dikkate alınmadığını, kaldı ki müvekkilinin sadece taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, hasardan tahliyeyi gerçekleştiren firmaların sorumlu olacağını, sovtaj teklifleri arasında fahiş fark bulunduğunu, faiz oranı, faiz başlangıç tarihi ve icra inkar talebinin haksız olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcı, tahliyeyi gerçekleştiren firma ve sigortacından rücuen tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmesi şartıyla sorumludur.TTK'nın 1185/1 uyarınca;
ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şart olup, ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Eşyanın ziya veya hasarı süresinde bildirilmediği takdirde, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Ancak bu karinelerin aksinin ispatı mümkündür. Somut olayda;
sigortalı...Ltd Şti tarafından Rusya'da yerleşik ... adlı firmadan 30/01/2019 tarihli faturalarla ... rulo sac emtiasının ...teslim şartı ile satın alındığı, emtianın 30/01/2019 tarihli konşimento tahtında ... Limanı'ndan ... adlı gemiye yüklenerek 06/02/2019 tarihinde Belde limanına getirildiği, gümrük işlemlerinin akabinde tahliye esnasında 2 adet rulonun düşürülmek suretiyle hasarlandığı,meydana gelen hasarın Liman yetkililerince 09/02/2019 tarihinde tutanak altına alındığı, sigortalının adresine teslimi sırasında sürücünün de imzasının taşıyan tutanak tanzim edilerek hasarın tespit edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalıya 21.019,94-TL hasar ödemesi yapılarak sigortalı tarafından hakların davacı sigorta şirketine temlik edildiği, 10/10/2019 tarihinde dava konusu takibin başlatıldığı anlaşılmaktadır.Davaya konu poliçede sigortalı alıcı olup, gümrük beyannamesinde ve faturalarda, emtianın teslim şeklinin ....
olduğu belirtilmiştir. ... teslim şeklinde, malların geminin küpeştesini aştığı andan itibaren yarar ve hasar alıcıya ait olduğundan davacı sigorta şirketinin alıcı olan sigortalısına ödeme yapmakla aktif husumet ehliyetini kazanmış bulunmaktadır. Davalı ...'ın konşimento'da yer almadığı gibi davalı ... tarafından düzenlenen navlun faturası da bulunmamaktadır. Davalı ...'ın sigortalı firma adına düzenlediği faturalar tahmil tahliye, liman forklift, ara nakliye ücretlerine ilişkindir. Davalı ...'ın taşıyan olduğuna dair başka bir belge bulunmamakta ise de davalının cevap dilekçesinde taşıma işleri komisyoncusu olduğunu beyan etmesi karşısında bu sıfatıyla sigortalıya karşı sorumluluğu bulunmaktadır.
Bunun dışında emtianın tahliyesine ilişkin diğer davalı ... Lojistik A.Ş. tarafından davalı ... adına düzenlenen fatura ile hizmet bedeli tahakkuk ettirildiği görülmektedir. Bu durumda davalı ...'ın her halükarda davacının sigortalısına karşı tahliyeyi üstlendiğinden tahliye sırasında meydana gelecek hasarlardan davacının sigortalısına karşı sorumluluğu bulunduğu açıktır. Davalı ... Lojistik ise tahliyeyi davalı ...'a karşı üstlenmiş olup tahliye fiilen davalı ... tarafından gerçekleştirilmiştir. Tahliyeyi ...'a karşı üstlenen bu davalılar ile sigortalı arasında doğrudan sözleşmesel bir ilişki kurulmamış ise davalı ... Lojistik ve... firmalarının davalı ...'ın ifa yardımcıları olduğunun kabulü gerekir.
Taşıma ilişkisinde ifa yardımcısının sorumluluğu, 6098 sayılı TBK'nın 49. maddesinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğu olup, kusur esasına dayanmaktadır. Dolayısıyla bu davalılara ve davalı ... firmasının sigortacısı olan davalı...'nın pasif husumet ehliyetleri bulunduğu halde bu davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Taşıma konusu 397 sac rulodan 2 adedinin tahliye sırasında düşerek hasarlandığı Liman yetkilileri tarafından düzenlenen tutanakla tespit edilmiştir. Bu durumda hasarın tahliye sırasında meydana geldiği açık olup, hasarda davalıların kusuru bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Hasarın tahliye esnasında rulo sac altındaki ahşap sehpanın kırılması sonucu meydana geldiği hususunda tartışma bulunmamakta olup davalılar düşme hadisesinin rulo sacın altında bulunan ahşap malzemelerin dayanaksız olduğunu, gönderici firma tarafından yeterli tedbir alınmadan ambalajlandığını ileri sürmektedir.
Ancak ekspertiz incelemesinde rulo sacların altına konulan ahşap malzemelerin taşıma için yeterince sağlam olduğu, ahşap sehpaların ruloları tahliye eden operatörün ruloları ani bir şekilde kaldırması nedeniyle kırıldığı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından da bu tespite iştirak edilmiş olup 397 adet emtiadan sadece 2 adet emtiadaki ahşabın kırılması, bahsi geçen ahşapların dayanıksız olduğuna dair bir delil bulunmadığı dikkate alındığında tahliyeyi gerçekleştiren davalıların hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduklarının kabulü gerekir. Zilyetliğinde bulunan eşyanın hasarı ve ziyaı nedeniyle taşıma işleri komisyoncusunun sorumluluğunu düzenlenen TTK'nın 928. maddesinde TTK'nın 876 ilâ 878 inci, 880 ve 881 inci maddeler ile, 882 nci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları ve 883 üncü, 885 ilâ 887 nci maddelerin kıyas yoluyla uygulanacağı düzenlenmiştir.
Bahsi geçen hükümde ihbara ilişkin TTK'nın 889. maddesine atıf yapılmadığından davalının sorumlu tutulması için ihbara gerek bulunmamaktadır. Konşimentoda emtiaların ambalajında sorun olduğu belirtilmiş ise de yukarıda açıklandığı üzere hasarın meydana geliş biçimi dikkate alındığında TTK m.878/1-b kapsamında ambalaj yetersizliğine dayalı sorumsuzluk iddiası yerinde görülmemiştir. Bunun dışında sovtaj tekliflerinin birbirlerinden farklı olduğu ileri sürülmüş ise de ekspertiz raporunda davalının lehine olacak şekilde yüksek teklifin dikkate alındığı, hasar bedelinin bilirkişi heyeti tarafından da doğrulandığı anlaşılmakla davalının aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle;
davalı ...'ın hem taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hem de davacının sigortalısına karşı üstlendiği tahliye hizmeti kapsamında sorumlu bulunduğu, diğer davalıların ise davalılar ... ve ...'nin davalı ...'ın ifa yardımcısı sıfatıyla haksız fiil sorumluları oldukları anlaşılmakla davalıların hasar bedelinden sorumlu oldukları açıktır. Davalı... Sigorta A.Ş.'nin ise davalı ...'nin Liman İşletmecisi Yasal Sorumluluk sigortacısı sıfatıyla ... sayılı poliçe ve Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk ...sigortacısı sıfatıyla ... sayılı poliçe kapsamında hasarı teminat alarak poliçedeki teminatla sınırlı olmak üzere davacıya karşı sorumludur.Bilirkişi heyeti tarafından dosyada Nakliyat Komisyoncusu Sorumluluk ...
poliçesi bulunmadığından bahisle değerlendirme yapılmamış ise de bahsi geçen sigorta poliçesi UYAP sisteminde davalı sigorta şirketi tarafından cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuştur. ... sayılı poliçede hasar başına 5.000-TL, ...sayılı poliçede 1.250-USD (hasar günü 6576,37-TL) muafiyet şartı bulunmakta ise de her iki poliçe birlikte değerlendirildiğinde muafiyet tenzili yapılması halinde de her iki poliçenin hasarın tamamını karşıladığı anlaşılmaktadır.Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren faize hükmedilmesi gerekir.
(Yarg.
11. HD.
11. 09.2017 gün 2016/11810 E. 2017/4156 K.) Re'sen yapılan hesaplamada 12/03/2019 ödeme tarihinden takibin başlatıldığı tarihe kadar 1.938,45-TL faiz hesaplanmış olup davacının 1.929,31-TL işlemiş faiz talebi yerindedir. Davalı sigorta şirketi yönden ise temerrüt takiple gerçekleştiğinden işlemiş faiz talebi yerinde değildir. Açıklanan nedenlerle; davalı ...'ın hem taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla hem de davacının sigortalısına karşı üstlendiği tahliye hizmeti kapsamında sorumluluğu bulunduğu, diğer davalıların ise davalılar ... ve ...'nin davalı ...'ın ifa yardımcısı sıfatıyla haksız fiil sorumluluğu olduğu, davalı... Sigorta A.Ş.'nin ise davalı ...'nin ve ...'ın sorumluluk sigortacısı sıfatıyla hasarı teminat altına aldığı anlaşılmakla ...
dışındaki davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına,yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından davanın kısmen kabulü ile davalılar ... Lojistik AŞ, ... Lojistik AŞ ve ...Ltd Şti yönünden itirazın tamamen, davalı... Sigorta A.Ş. yönünden ise 17.115,03-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, davalı sigorta şirketi yönünden fazla istemin reddine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalı ... ...A.Ş.nin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı ... Lojistik AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/129 Esas - 2022/214 Karar sayılı 14/04/2022 tarihli kararının, HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın kısmen kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takip dosyasında takip dosyasında davalılar ... Lojistik AŞ, ... Lojistik AŞ ve...Ltd Şti yönünden itirazın 17.115,03-TL asıl alacak, 1.929,31-TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 19.044,34-TL alacak üzerinden, davalı... Sigorta A.Ş. yönünden ise 17.115,03-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, davalı sigorta şirketi yönünden fazla istemin reddine, Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 1.300,91-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 230,01-TL'nin mahsubu ile kalan 1,070,90-TL harcın davalılardan (davalı...
A.Ş. yönünden 1.169,12-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yatırılan 284,41-TL peşin harçların davalılardan (davalı... A.Ş. yönünden 255,59-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 2.550-TL bilirkişi ücreti, 174,90-TL posta masrafı olmak üzere 2.724,90-TL yargı giderinin davalılardan (davalı... A.Ş. yönünden 2.450-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine takdir olunan 19.044,34-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... A.Ş. yönünden 17.115,03-TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, Davalı... Sigorta A.Ş.
lehine takdir olunan 1.929,31-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı... A.Ş. yönünden 1.187 TL ile sınırlı olmak üzere) müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Alınması gereken 1.169,12-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 292,28-TL harcın mahsubu ile kalan 876,84-TL harcın davalı ... Lojistik AŞ'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen 93-TL istinaf yargı giderinin davalılardan (davalı... A.Ş. yönünden 79-TL ile sınırlı olarak ) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
29/05/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/72376 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi