Madde 1481 — 9. Halefiyet
(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödedikten sonra hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel tutarında sigortacıya ait olur.
(2) Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı gereğince, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(3) Sigortalı veya zarar gören, birinci fıkra gereğince sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur.
Madde gerekçesi
Söz konusu madde ile sorumluluk sigortalarındaki halefiyet hali de açıkça hüküm altına alınmış ve özelliğinden dolayı da genel zarar sigortasındaki halefiyetten bağımsız olarak düzenlenmiştir. Bu konu doktrinde çok fazla tartışmaya neden olmuş ve bu tür sigortalarda sigortalı ile zarardan sorumlu olan aynı kişi olduğundan sigortacının zararın failine (borçluya) başvurması nedeni ile halefiyetinden bahsedilemeyeceği, aksi taktirde sigortacının sigortalısı için ödediği tazminatı geri sigortalısına rücu edeceği şeklinde bir sonuca varılacağı ve bu durumda da sigortalı için prim ödenmesinin bir anlamı olmadığı ileri sürülmüştür. Bu görüşte haklılık payı olmakla birlikte, sorumluluk sigortalarında hiçbir şekilde halefiyetin olamayacağını söylemek de doğru değildir. Şöyle ki, özellikle müteselsil sorumluluk halinde, zarar görenin müteselsil sorumlulardan birinden veya bunun sigortacısından zararının tamamını alması halinde sigortacı sigortalısına halef olarak fazla ödediği miktar için diğer sorumlulara rücu edebilir. Maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası ise genel anlamdaki halefiyette olduğu gibi düzenlenmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1301 kismen — Zarar sigortaları ↔ Mal sigortası
Sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukukan sigorta ettiren kimse yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin vakı zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Sigorta ettiren kimse, 1 inci fıkra gereğince sigortacıya intikal eden haklarını ihlal edecek bir hal ve harekette bulunursa sigortacıya karşı mesul olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmiş ise sigorta ettiren kimse kalan kısmından dolayı üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu müracaat hakkını muhafaza eder.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1481'de düzenlenen halefiyetin hukuki niteliği ve uygulama alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Halefiyet kanundan doğan bir geçiştir; ayrı bir temlik sözleşmesine gerek olmaksızın ödeme ile gerçekleşir ve zarar sigortalarına özgüdür
- Halefiyet, sigortacıya sigortalının hakkından bağımsız, yeni ve ayrı bir rücu alacağı kazandırır
- Halefiyetin doğması için sigortacı ile sigortalı arasında ayrıca yazılı bir alacağın devri sözleşmesi yapılması zorunludur
- Halefiyet, zarar sigortaları yanında hayat ve kaza gibi can (meblağ) sigortalarında da aynı şekilde uygulanır
- Halefiyetin kullanılabilmesi, her hâlde sigortalının yazılı onayının alınmasına bağlıdır
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A
TTK m.1481 halefiyeti kanuni (cebrî) bir geçiş olarak düzenler: ödeme ile sigortalının hakkı, ayrıca bir temlik işlemine gerek kalmaksızın ödenen tutar kadar sigortacıya geçer. Halefiyet tazminat ilkesinin uzantısı olduğundan zarar sigortalarına özgüdür; mükerrer zenginleşmenin söz konusu olmadığı can/meblağ sigortalarında uygulanmaz. Genel zarar sigortası halefiyeti TTK m.1472'de, sorumluluk sigortalarına ilişkin özel görünümü ise m.1481'de yer alır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1481 — erişim: 20.07.2026