Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2183 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Ticari defterlerin ibrazından kaçınmanın ispat hukukuna etkisi
2022/1198 E. 2025/504 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda, usulüne uygun ara karara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçınan tarafın aleyhine, karşı tarafın kanuna uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtları delil olarak kabul edilir ve bu kayıtların kapsamı ibrazdan kaçınan taraf aleyhine değerlendirilerek karar verilir. Faturaya dayalı ve bu şekilde ispatlanmış alacak likit sayıldığından, itirazın iptali davasında icra inkar tazminatı şartları da oluşmuş olur.
ticari defterlerin ibrazıdelil olma şartlarıcari hesapicra inkar tazminatıitirazın iptalilikit alacak
-
Acenteye karşı doğrudan dava açılamaması nedeniyle husumet yokluğu
2022/1852 E. 2025/503 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir acente, aracılık ettiği veya taraf olduğu sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, doğrudan kendi sıfatından dolayı davalı gösterilemez; TTK 105/2-3 uyarınca acenteye karşı dava, ancak müvekkili (taşıyan/asıl borçlu) adına izafeten açılabilir. Acenteye yönelik kişisel bir kusur iddiası ileri sürülüp kanıtlanmadığı ve talebin doğrudan taşıyana veya ona izafeten acenteye yöneltilmediği hallerde, acente aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
acentepasif husumetizafeten davaTTK 105deniz yük senediitirazın iptali
-
Ticari defterlerini ibraz etmeyen davalı aleyhine delil sonucu
2022/1058 E. 2025/493 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda, taraflardan biri usulüne uygun ara karara rağmen ticari defterlerini ibraz etmekten kaçınırsa, diğer tarafın kanuna uygun tutulan ticari defter kayıtları onun lehine delil teşkil eder ve bu kayıtlar, karşı tarafın vergi dairesi bildirimleri gibi diğer nesnel kayıtlarla da doğrulanıyorsa, alacağın ispatlandığı kabul edilir; ayrıca alacak faturaya dayalı ve likit ise icra inkar tazminatına hükmedilmesi de yerindedir.
İtirazın İptaliTicari Defterlerin İbrazıİspat Yüküİcra İnkar TazminatıCari HesapBA Bildirimi
-
Sigorta acentesinin denkleştirme tazminatı talebinin reddi
2022/1040 E. 2025/441 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesinde acentenin verimsiz çalışması halinde şirkete derhal fesih yetkisi tanınmış olup, acente kendisine bildirilen üretim hedeflerine ulaşamadığını ve bunu haklı kılan bir nedeni ispat edemezse, şirketin yaptığı fesih haklı nedene dayanır ve bu durumda denkleştirme (portföy) tazminatı talep koşulları oluşmaz. Ayrıca denkleştirme tazminatı istenebilmesi için sigorta şirketinin, acentenin portföyü sayesinde fesih sonrasında önemli menfaat elde ettiğinin, bu husustaki ispat yükü acente üzerinde olmak üzere kanıtlanması gerekir; bu yönde…
denkleştirme (portföy) tazminatısigorta acentelik sözleşmesihaklı fesihönemli menfaatispat yükübasiretli tacir
-
Denkleştirme tazminatında önemli menfaat şartının ispatlanamaması
2022/908 E. 2025/438 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Acentelik sözleşmesinin haklı fesih dışında bir nedenle sona ermesi durumunda denkleştirme tazminatı talep edilebilmesi için, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra sigorta şirketinin acentenin kazandırdığı müşteri portföyü sayesinde önemli menfaat elde etmesi şarttır; bu husus ispat yükü acentede olmak üzere kanıtlanmalıdır. Acentenin fesihten önceki dönemde elde ettiği ortalama komisyon gelirinin miktarı itibariyle önemli menfaat düzeyinde kabul edilemeyecek ölçüde olması ve sigorta şirketinin fesih sonrası elde ettiği menfaate ilişkin somut bir…
denkleştirme tazminatıportföy tazminatıacentelik sözleşmesiönemli menfaatispat yükühaklı fesih
-
Zayi belgesi talebinde belgelerin somutlaştırılamaması nedeniyle ret
2025/127 E. 2025/432 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi belgesi verilmesi davalarında talep konusu belgelerin hangi yıla ait olduğu, tarih ve sayı numaraları belirtilerek somutlaştırılması gerekir; belgelerin tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu, mevcudiyetlerine karine teşkil edecek bilgi/belgelerin ibraz edilmesi ve olayın şüpheden uzak şekilde meydana geldiğinin tespiti şarttır. Bu unsurlar sağlanmadan, genel ve kapsamlı nitelikte bir zayi belgesi verilmesi talep edilemez; somutlaştırma yapılamayan taleplerde davanın reddi gerekir.
zayi belgesiTTK 82TTK 68afetticari defter ve belgelerin saklanmasısomutlaştırma
-
Pay devri tescilinde yaklaşık ispat şartı sağlanmadığından tedbir kaldırılması
2025/228 E. 2025/442 K. ·
Ticaret sicil işlemine itirazistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraz davasında, pay devrinin tescil ve ilanına bağlı sonuçların ihtiyati tedbirle durdurulması talep edilmişse, tedbir talep eden tarafın davanın esası yönünden haklılığını HMK 390/3 uyarınca yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir; yargılamanın henüz erken aşamasında, ileri sürülen olgular hakkında duraksama olmaksızın delil değerlendirmesi yapılamıyorsa yaklaşık ispat şartı sağlanmamış sayılır ve tedbir talebi reddedilir/kaldırılır.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatticaret sicil müdürlüğü kararına itirazpay devri tesciliTTK 198 bildirim yükümlülüğü
-
Kısmi ödemelerin TBK 100 uyarınca mahsubu ve çekle ödeme
2025/434 E. 2025/427 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davası açılmadan önce veya dava sürecinde borçlu tarafça yapılan kısmi ödemeler, TBK'nın 100. maddesi uyarınca öncelikle borcun ferilerine (icra vekalet ücreti, masraf, faiz) mahsup edilir; kalan tutar daima asıl alacağı teşkil eder ve itirazın iptali ile icra inkar tazminatı bu miktar üzerinden hükmedilir. Cari hesaba karşılık verilen vadeli çek, vadesinde ödenmedikçe (bedeli tahsil edilmedikçe) cari hesaptan düşülmüş sayılamaz (TTK 90/c); dolayısıyla çekin ibraz/ödeme tarihi esas alınarak mahsup yapılır. İcra takibinde sözleşmesel faiz…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıkısmi ödemeTBK 100 mahsup sırasıcari hesapvadeli çek
-
Sözleşme haksız feshedilmediğinden tazminat isteminin reddi
2022/899 E. 2025/389 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kısım ekipmanın kiralanmasına ilişkin, süreklilik arz etmeyen ve belirli bölgede mal satışı, dağıtım ağına dahil olma, ürün sürümünü artırma gibi unsurları içermeyen sözleşmeler bayilik sözleşmesi olarak nitelendirilemez. Sözleşmenin feshi öncesinde alıcının satıcıya vadesi geçmiş borcu bulunduğunun bilirkişi incelemesi ve kesinleşmiş yargı kararlarıyla sabit olması halinde, satıcının ödemezlik defi kapsamında mal tedarikinden kaçınması ve sözleşmeyi feshetmesi haklı nedene dayanır; bu durumda alıcının ihalelerden yasaklanması, teminatlarının irat…
bayilik sözleşmesiödemezlik def'itemerrüthaksız fesihmaddi tazminatmanevi tazminatbayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sonlandırma protokolü ve ibraname geçerliliği ile denkleştirme tazminatından feragat
2022/1020 E. 2025/393 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Basiretli davranmakla yükümlü tacir konumundaki tarafın, sözleşmenin sona erdirilmesi aşamasında imzaladığı sonlandırma protokolü ve ibranamedeki irade fesadı/müzayaka iddiası, ancak ciddi ve somut delillerle ispatlanabilir; salt iddia yeterli görülmez. TTK 122/4 uyarınca denkleştirme isteminden önceden vazgeçme yasağı, acentelik sözleşmesinin devamı sırasındaki feragati kapsar; ancak sözleşmenin sona erdirilmesi aşamasında veya sonrasında, tehdit/zorlama gibi bir geçersizlik hali bulunmadıkça yapılan feragat geçerlidir ve tacir olan tarafı bağlar.
denkleştirme tazminatıibranamesonlandırma protokolüirade fesadımüzayakaacentelik ilişkisibayilik (acente-kıyas)
-
Defterlerin çalınmasında özen eksikliği bulunması halinde zayi belgesi verilemez
2025/387 E. 2025/382 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi belgesi verilmesi talebinde davacı, hem defterlerin korunması için gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini hem de ziyanın iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana geldiğini ispat etmek zorundadır. Defterlerin çalındığı iddiası tek başına, davacının kendi beyanından öte destekleyici delil bulunmuyorsa ve olayla ilgili kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmişse, zayiin iradesi dışında meydana geldiği ispatlanmış sayılmaz; bu durumda özen eksikliği bulunduğu kabul edilerek zayi belgesi verilmesi talebi reddedilir.
zayi belgesiticari defterTTK 68 afet kavramıispat yükükovuşturmaya yer olmadığına dair karar
-
Faturaya dayalı alacakta teslim ispatı: irsaliye imzasının kabulü
2022/824 E. 2025/360 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacı defter kayıtları tek başına, yasal delillerle desteklenmediği sürece alacağın varlığını kanıtlamaz. Ancak sevk irsaliyelerinde teslim alan kişilerin davalının çalışanları olduğu ve imzaların onlara ait olduğu davalı tarafça kabul edilmişse, bu imzalı beyan malın teslim edildiğini kanıtlar niteliktedir ve davacının ispat yükünü karşılamış olduğu sonucuna varılır.
ispat yüküfaturasevk irsaliyesiitirazın iptaliticari defterbilirkişi raporu
-
Faturaya dayalı takipte, ticari defterlere ihtirazi kayıtsız işlenen faturanın teslim karinesinin usulsüzlük ikrarıyla çürütülmesi
2022/1097 E. 2025/366 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, faturaların borçlu tarafın ticari defterlerine ihtirazi kayıtsız olarak işlenmiş ve süresinde itiraz edilmemiş olması, fatura içeriği mal ve hizmet ediminin ifa edildiğine karine teşkil eder. Ancak bu karine, faturayı defterine kaydeden tarafça yazılı delillerle çürütülebilir; usulsüzlüğe ilişkin taraflar arasında mutabakatı gösteren belge ve ilgili kişinin usulsüz işlemleri doğrulayan beyanları, karinenin aksini ispatlamaya yeterli görülebilir. Ayrıca, takipte haksız çıkılmış olması tek başına kötüniyet tazminatı için yeterli…
itirazın iptaliticari defterihtirazi kayıtteslim karinesiispat yükükötüniyet tazminatı
-
Denkleştirme tazminatında ikale ile fesih ve ispat yükü
2022/1559 E. 2025/362 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Distribütörlük/acentelik sözleşmesinin ikale (karşılıklı anlaşmayla bozma) yoluyla sona ermesi, TTK 122/3'te sayılan denkleştirme istemini ortadan kaldıran istisnalar (acentenin haksız feshi veya müvekkilin haklı sebeple feshi) arasında yer almadığından, tek başına denkleştirme tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak denkleştirme tazminatının doğması için, müvekkilin acentenin yarattığı yeni müşteri çevresi sayesinde sözleşme sonrasında da önemli menfaat elde ettiğinin ispatlanması gerekir ve bu ispat yükü acenteye/distribütöre aittir; bu husus…
denkleştirme (portföy) tazminatıikale sözleşmesiacentelik sözleşmesidistribütörlük sözleşmesiispat yüküTTK 122/3 istisnasıbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defter ibrazından kaçınmanın ispat yükü üzerindeki etkisi
2022/1228 E. 2025/361 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda mahkeme HMK 222 uyarınca tarafların ticari defterlerinin ibrazına karar verebilir; kanuna uygun tutulan defter kayıtları sahibi lehine delildir. Karşı taraf, usulüne uygun yapılan ihtara ve mahkeme ara kararına rağmen kendi ticari defterlerini ibrazdan kaçınırsa, davacının lehine delil vasfındaki defter kayıtları davalı aleyhine olacak şekilde dikkate alınır ve bu kayıtlara göre alacağın ispatlandığı kabul edilir.
ticari defter deliliHMK 222defter ibrazından kaçınmaispat yükücari hesap alacağıusuli kazanılmış hak
-
Sözleşmenin fiilen tadili: teamül ile ek protokolün fiilen kabulü
2022/810 E. 2025/363 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmede fiyat değişikliğinin ancak karşılıklı uzlaşma ile hazırlanan ek protokolle kayıt altına alınacağı öngörülmüş olsa da, taraflardan birinin düzenlediği faturaların diğer tarafça ticari defterlere kaydedilip itirazsız ödenmesi yoluyla belirli dönemlerde fiilen uygulanan bir fiyatlandırma teamülü oluşmuşsa, bu teamül yazılı protokol şartının fiilen yerine getirildiğini gösterir ve sözleşme bu yönde fiilen tadil edilmiş sayılır; sonraki dönemlerde aynı koşullar devam ettiği sürece taraf, önceki dönemlerde uygulanan bu fiyatlandırmaya dayalı…
fatura alacağının tahsilisözleşmenin fiilen tadiliteamülek protokolticari defter kaydı ve itirazsız ödeme
-
Faturaya itiraz edilmeden BA formuyla bildirimde bulunulması, malın teslim alındığının kabulünü gerektirir
2025/358 E. 2025/351 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın düzenlediği faturaya süresinde itiraz edilmemesi ve karşı tarafça bu faturanın Vergi Dairesine BA formu ile alış olarak bildirilmiş olması halinde, fatura bedeline karşılık gelen mal veya hizmetin teslim alındığının kabulü gerekir; bu sonuç, faturanın karşı tarafın ticari defterlerine kaydedilmemiş olmasından etkilenmez. İstinaf başvurusunda bilirkişi raporuna yönelik itirazın hangi noktada hatalı olduğu somutlaştırılmadan soyut biçimde ileri sürülmesi, istinaf sebebinin kabulü için yeterli değildir.
itirazın iptaliticari defter deliliBA-BS formuicra inkar tazminatıispat yükü
-
Cari hesap alacağında ticari defter ve BA/BS formu ile ispat
2025/362 E. 2025/349 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayan açık hesap ilişkisinde, tarafların kanuna uygun tutulmuş ve birbirini doğrulayan ticari defterleri ile BA/BS formlarında bildirilen alım-satım miktarları, faturaları teslim alıp itiraz etmeyen tarafın borçlu olduğunu ispata yeterlidir. Ayrıca, alacaklının seçimlik hakkını kendi yerleşim yeri icra dairesi/mahkemesi yönünden kullandığı ve TBK 89/1 uyarınca bu yerin yetkili olduğu hallerde, ilk derece mahkemesinin yetki itirazını karara bağlamamış olması, sonucu değiştirmeyeceğinden usuli hata kaldırma sebebi…
cari hesapaçık hesapticari defter delil vasfıBA/BS formuitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Ticari defter ibrazından kaçınma ve fatura alacağının ispatı
2025/322 E. 2025/333 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan alacak davalarında fatura konusu mal/hizmetin teslimi ispat yükü davacı satıcıya aittir; ancak mahkemece ticari defterlerin ibrazına karar verilmesine rağmen davalı taraf kendi ticari defterlerini ibraz etmezse, davacının usulüne uygun tutulmuş ve kanuna uygunluğu tespit edilmiş ticari defter kayıtları -aksinin senet veya kesin delille ispatlanmadığı sürece- davacı lehine delil teşkil eder ve teslim/alacağın ispatı bu kayıtlara göre kabul edilir.
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğiibrazdan kaçınmaispat yüküe-faturaicra inkar tazminatı
-
Yazılı Olmayan Taşınmaz Simsarlığı Sözleşmesinde Ücret Talep Edilemez
2022/459 E. 2025/291 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taşınmazlara ilişkin simsarlık sözleşmesi TBK'nın 520. maddesi uyarınca yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz; bu şekil şartı geçerlilik (sıhhat) şartı olup mahkemece resen gözetilir. Yazılı sözleşme bulunmayan hallerde sözleşme geçersiz olacağından, tarafların tacir sıfatına ve TTK'nın 20. maddesindeki genel hükme veya iyiniyet ilkelerine dayanılarak uygun bir ücrete hükmedilemez; özel düzenleme olan TTK'nın 520. maddesindeki yazılı şekil şartının aranması gerekir.
simsarlık sözleşmesigeçerlilik şartı (yazılı şekil)TTK 20 - tacirler arası uygun ücretresen gözetmeitirazın iptalikötüniyet tazminatı
-
Tescilli unvanın kullanımı, terkin anına kadar haksız rekabet oluşturmaz
2022/465 E. 2025/295 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sonradan tescil edilen ticaret unvanındaki esas ibarenin, önceden tescilli bir unvanla aynı olması ve buna eklenen ekin ayırt edici nitelik taşımaması halinde, bu durum üçüncü kişilerde yanlış görüş oluşturacak nitelikte kabul edilerek ticaret unvanına tecavüz sayılır ve terkine karar verilir; ancak marka hakkına dayalı bir talep bulunmadıkça, terkin edilen unvanın davalı tarafından tescilli markası kapsamında kullanıldığı yerlerden silinmesine hükmedilemez. Tescilli bir ticaret unvanının kullanılması, sicilden terkin edilinceye kadar haksız rekabet…
ticaret unvanına tecavüzhaksız rekabetiltibasterkinmanevi tazminatmaddi tazminat
-
Finansmaaş sözleşmesinde cezai şart alacağının hesabı ve tenkis
2022/417 E. 2025/306 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Sözleşmede belirlenen personel sayısının altına düşülmesi halinde cezai şartın doğması için ayrıca ihtar veya temerrüt şartı öngörülmemişse, alacaklı tarafından cezai şart talep edilebilir; taleple bağlılık kuralı gereği alacak miktarı davacının fiilen talep ettiği kalemlerle sınırlı hesaplanır. Tacir borçlu TBK 182/3 uyarınca cezai şartın tenkisini isteyemese de, hakim TBK 27 uyarınca fahiş gördüğü cezai şartı re'sen tenkis etmekle yükümlüdür. Miktarı yargılama sonucunda tenkis suretiyle belirlenen cezai şart alacağı likit ve belirlenebilir nitelikte…
cezai şartgenel işlem koşulutenkistacirtaleple bağlılıkicra inkar tazminatı
-
Alt bayilik hakediş alacağında ispat yükünün davacıya ait olması
2022/1059 E. 2025/307 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alt bayilik kodunun birden fazla firma tarafından kullanıldığı ve alt bayi nezdindeki işçilerin dava dışı bir firmaya toplu olarak geçtiği, ana bayinin de bu tarihten sonra ödemelerini dava dışı firmaya yapmaya başladığı durumlarda, hakedişin eksik ödendiğini veya ödenmediğini ileri süren davacı, ihtilaflı döneme ait hizmet/işlemlerin bizzat kendisi tarafından ifa edildiğini ispatlamakla yükümlüdür; bu ispat gerçekleştirilmediğinde, taraf ticari defter kayıtlarının çelişmesi de alacağın varlığını tek başına ispata yeterli değildir ve alacak talebi…
alt bayilik ilişkisihakediş alacağıispat yüküticari defter kayıtlarıbayi kodubayilik (acente-kıyas)
-
E-defter verilerinin yedeklenmemesi nedeniyle zayi belgesi talebinin reddi
2025/166 E. 2025/305 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
E-defter tutmakla yükümlü tacirlerin, defter ve beratlarının ikincil kopyalarını Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde veya Başkanlıktan izin alan özel entegratör kuruluşlar bünyesinde yedeklemesi zorunludur. Bu yedekleme yükümlülüğü hiç yerine getirilmemişse, muhasebe kayıtlarının tutulduğu bilgisayarda meydana gelen teknik arıza nedeniyle verilerin kaybı, tacirin basiretli tacir gibi hareket etmediğini gösterir ve bu durum zayi belgesi verilmesi talebinin reddini gerektirir.
zayi belgesie-defterözel entegratör kuruluşbasiretli tacirmücbir sebep
-
Bayilik sözleşmesinin feshinin haksızlığı ispatlanamadığından tazminat reddi
2025/248 E. 2025/283 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Belirsiz alacak davasında istinaf kesinlik sınırı, dava dilekçesinde gösterilen sınırlı dava değeri değil, davacının talep ettiği alacağın gerçek/potansiyel toplam tutarı esas alınarak belirlenir; bu tutar kesinlik sınırının üzerindeyse, sınırın altında kaldığı gerekçesiyle verilen istinaf ret ek kararı kaldırılır. Bayilik/acentelik sözleşmesinde bayinin temel borcu üreticiden mal satın almak olup, bayi bu edimini sözleşme süresince önemli ölçüde yerine getirmemişse (asgari alım dahi yapmamışsa), üreticinin sözleşmeyi feshi haklı kabul edilir ve bayinin…
belirsiz alacak davasıistinaf kesinlik sınırıbayilik sözleşmesihaklı fesihkar kaybıispat yükübayilik (acente-kıyas)
-
Cari hesap farkının nedeni araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulamaz
2022/1184 E. 2025/269 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davasında, taraf ticari defter kayıtları arasında fark bulunması halinde bu farkın nedeninin cari hesap ekstrelerinin karşılaştırılması yoluyla araştırılması gerekir; kayıtlı olmayan ödemelere ilişkin delil ibraz edilmemesi halinde bu ödemeler alacaktan mahsup edilmez, ancak davacının kendi beyanıyla mahsup ederek daha az miktar üzerinden takip başlatması halinde alacak miktarı davacının bu beyanına göre belirlenir. Eksik bilirkişi incelemesinin yeniden yargılamayı gerektirmediği durumlarda…
cari hesap alacağıitirazın iptaliticari defter kaydıbilirkişi incelemesiicra inkar tazminatıispat yükü
-
Teslim edilmeyen mal bedelinin fatura ve defter delilleriyle ispatı
2022/334 E. 2025/258 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım ilişkisinde fatura konusu malın teslim edildiğini ispat yükü satıcıya/hizmet verene aittir; faturaya itiraz edilmemiş ve fatura ticari defterlere kaydedilmiş olsa bile bu durum tek başına akdi ilişkinin ve teslimin varlığını kanıtlamaz, borçlu olunmadığının yazılı veya kesin delille ispatı gerekir. Ceza yargılamasındaki bilirkişi tespitleri ile hukuk dosyasındaki bilirkişi raporlarının birbirini teyit etmesi ve davalının kendi iç denetim raporundaki bulgularla desteklenmesi halinde, malın teslim edilmediği ve bedelin haksız tahsil edildiği…
ispat yüküTTK 21/2TTK 222faturaya itirazticari defter deliligüveni kötüye kullanma
-
Bayilik sözleşmesinde birim fiyatın tek taraflı değiştirilememesi
2022/1098 E. 2025/264 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesi/protokolünde fiyatların tek taraflı değil, karşılıklı irade ile belirlenip değiştirilebileceği açıkça düzenlenmişse, satıcı taraf fiyatları tek taraflı olarak değiştiremez. Bayiinin faturaları itirazsız ödemesi, tek başına yeni fiyatların kabul edildiği anlamına gelmez; özellikle taraflar arasında önceden fazla tahsilata ilişkin ihtarname gönderilmiş ve bu konuda açılan bir davanın sulh protokolü ile sonuçlanmış olması, satıcının fazla tahsilatı kabul ettiğini gösterir ve sonraki dönemde de aynı sözleşme hükmüne dayanılarak fazla…
akaryakıt bayilik sözleşmesibirim fiyattek taraflı değişiklikihtirazi kayıtsulh protokolüferagatbayilik (acente-kıyas)
-
Acentelik sözleşmesinin usule uygun feshinde denkleştirme tazminatı koşulları
2022/880 E. 2025/262 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Süresiz acentelik sözleşmesinde, sözleşmede taraflara tanınan ve TTK 121/1'e uygun şekilde üç ay önceden ihbar suretiyle kullanılan fesih hakkı hakkın kötüye kullanılması niteliğinde değildir ve kâr kaybı talebini haklı kılmaz. Denkleştirme (portföy) tazminatı istenebilmesi için müvekkilin acentenin bulduğu müşteriler sayesinde sözleşme sonrasında da önemli menfaat elde ettiğinin, acentenin bu nedenle ücret talep hakkını kaybettiğinin ve talebin hakkaniyete uygun olduğunun ispatlanması gerekir; bu ispat yükü davacı acenteye aittir. Fesih sonrası dönemde…
denkleştirme (portföy) tazminatıacentelik sözleşmesikâr kaybıihbarlı fesihhakkaniyet unsuruispat yükü
-
Bayilik sözleşmesinde tonaj taahhüdü ve haksız fesih cezai şartı
2022/403 E. 2025/275 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde yıllık tonaj alım taahhüdüne dayalı kar mahrumiyeti niteliğindeki cezai şart, ifaya ekli olduğundan ve taahhüt dönemi sözleşmenin haksız feshiyle tamamlanamadığından, tamamlanmayan yıla ilişkin olarak talep edilemez; taahhüt dönemleri sözleşme tarihine göre (takvim yılına göre değil) hesaplanır. Bayiin, sözleşmede belirtilen fesih usulüne uymadan ve fesih sebebini ispatlayacak delil sunmadan yaptığı fesih haksız fesih niteliğindedir ve sözleşmede kararlaştırılan haksız fesih cezai şartının koşullarını doğurur. Kısmi davada talep…
bayilik sözleşmesicezai şartifaya ekli cezai şarttonaj taahhüdühaksız fesihkar mahrumiyetibayilik (acente-kıyas)