Cari hesap alacağında ticari defter ve BA/BS formu ile ispat
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/362 E. 2025/349 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayan açık hesap ilişkisinde, tarafların kanuna uygun tutulmuş ve birbirini doğrulayan ticari defterleri ile BA/BS formlarında bildirilen alım-satım miktarları, faturaları teslim alıp itiraz etmeyen tarafın borçlu olduğunu ispata yeterlidir. Ayrıca, alacaklının seçimlik hakkını kendi yerleşim yeri icra dairesi/mahkemesi yönünden kullandığı ve TBK 89/1 uyarınca bu yerin yetkili olduğu hallerde, ilk derece mahkemesinin yetki itirazını karara bağlamamış olması, sonucu değiştirmeyeceğinden usuli hata kaldırma sebebi yapılmaz.
Ele alınan sorunlar
Cari hesap alacağının ticari defterler ve BA/BS formlarıyla ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, faturalara konu ürünlerin teslim edildiğine dair sevk irsaliyesi/teslim tutanağı bulunmadığını, alacağın likit olmadığını, davacının edimini ifa ettiğini ispatlamadığını, faturanın davalıya teslim edildiğinin kanıtlanmadığını ve bu nedenle faturanın delil teşkil etmediğini ileri sürerek davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini talep etmiştir.
Gerekçe: Her iki tarafın ticari defterleri kanuna uygun tutulmuş ve sahibi lehine delil vasfında olup, davacının defterlerine göre davalının 44.377-TL, davalının defterlerine göre davacının alacağının 46.228-TL olduğu, defterlerin birbirini doğruladığı belirlenmiştir. Ayrıca BA ve BS formlarında taraflarca KDV hariç 39.500-TL tutarında mal alım-satımı Vergi Dairesine bildirilmiştir. BA formunda davacıdan mal aldığını bildiren, davacı tarafından düzenlenen faturaları teslim alan ve bunlara itiraz etmeyen davalının, fatura muhteviyatı malları teslim aldığı ve ticari defterlerine kaydettiği faturaların bedelini ödemekle yükümlü olduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle davacı, icra takibinde talep ettiği miktar kadar alacağını ispatlamış olup itirazın iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İcra dairesi ve mahkemenin yetkisine itiraz → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkili şirketin yerleşim yerinin Bursa olduğunu belirterek icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir.
Gerekçe: İlk derece mahkemesince gerek icra dairesinin gerekse mahkemenin yetkisine itiraz karara bağlanmamıştır. Ne var ki davacı tarafından talep olunan alacak para alacağına ilişkin olup TBK 89/1 hükmü gereği davacının yerleşim yeri (Ataköy) itibariyle Bakırköy İcra Dairesi de yetkilidir. Alacaklı seçimlik hakkını alacaklının ikametgahı mahkemesinden yana kullanmış olup davalı borçlu vekilinin icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itirazının reddi gerektiğinden, bu usuli hata kaldırma sebebi yapılmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Cari hesap ilişkisinde ticari defter kayıtları ile BA/BS formlarının birlikte değerlendirilerek alacağın ispatına ilişkin yaklaşım ile alacaklının para alacağında TBK 89/1 gereği kendi yerleşim yeri icra dairesini/mahkemesini seçebileceği ve bu hususun ilk derecede karara bağlanmamasının usuli bozma/kaldırma sebebi oluşturmayacağı yönündeki tespit açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Para alacağına ilişkin talepte, TBK 89/1 hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesi/icra dairesi de yetkilidir; alacaklı bu seçimlik hakkını kullanabilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cari hesap↗ açık hesap↗ ticari defter delil vasfı↗ BA/BS formu↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗ yetkili icra dairesi↗ TBK 89/1↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/362
KARAR NO 2025/349
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/04/2024
NUMARASI 2023/414 Esas - 2024/419 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/03/2025
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında ki ticari ilişki neticesinde müvekkili firma tarafından davalıya birçok ürün ve hizmet satışı yapıldığını,davalı şirketin, bu satış işlemleri karşılığında borçlarını ödemediğini,ticari defterler incelendiğinde, davalının müvekkile takip miktarı kadar bir borcu olduğunun görüleceğini,yapılan itirazın haksız olup reddedilmesi gerektiğini, ... sayılı dosyası ile davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının itirazının iptaline,% 20 den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;mahkemenin yetkisiz olduğunu ,Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğunu ,davanın somutlaştırılmadığını,dava dilekçesinin yasal koşulları taşımadığını , davacı tarafından verilen delil listesinin dikkate alınmaması gerektiğini, alacağın tespitinin yargılamaya muhtaç olduğunu, davacı tarafın, icra takibinde talep ettiği cari hesap alacağı karşılığı olan edimi ifa ettiğini ispat etmekle yükümlü olduğunu, dava dilekçesinde işbu edimi gereği gibi ifa ettiğine ilişkin bir kayıt sunmadığını, yalnızca cari hesaba dayalı bir alacak iddiası olduğunu, fatura veya cari hesabın, alacağın varlığına tek başına delil teşkil edemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini belirterek davanın yetkisizlk nedeni ile usulden reddine, aksi kanaatte ise müvekkil hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının esastan reddine, davacının aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; mevcut olayda tarafların ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, tarafların BA ve BS formlarında kdv hariç 39.500-TL olarak bildirdikleri, davacı ticari defterlerine göre de davalıdan 44.477-TL alacağı olduğu, davalı ticari defterlerine göre davacı tarafa 46.228- TL borcu olduğu hükme esas alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile; Bakırköy ... İcra Dairesinin ...sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 44.477-TL üzerinden devamına,alacağın %20 si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davalı vekili; müvekkili şirketin yerleşim yerinin Bursa olduğunu,mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine itirazında bulunduklarını, faturalara konu ürünlerin müvekkil şirketlere teslim edildiğine dair sevk irsaliyesi, teslim tutanağı da bulunmadığını, alacağın likit olmadığını, davacı tarafın, icra takibinde talep etmiş olduğu cari hesap alacağı karşılığı olan edimi ifa ettiğini ispat etmekle yükümlü olduğunu, faturanın bir ispat vesikası olabilmesi için düzenleyen tarafından müşteriye teslimi ve teslimin kanıtlanması gerektiğini, faturanın karşı tarafa gönderilmemesi ya da gönderildiğinin ispat edilememesi durumunda faturanın, düzenleyen açısından delil teşkil etmemesi gerekirken işbu açık delil durumunun mahkeme tarafından gözetilmediğini ve davanın kabulüne karar verildiğini , davanın öncelikle usulden,aksi halde ispatlanamadığından esastan reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalar bakiyesi cari (açık) hesap alacağına dayanılarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmamaktadır. Ticari ilişkinin açık hesap şeklinde işlediği belirlenmiştir.HMK'nın 222.maddesinde"Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine ibrazına karar verebilir" hükmünü haizdir.Her iki yanın 2022 yılında E-defter tuttuğu, ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfında bulunduğu, davacının ticari defterlerinde davalının davacıya 44.377-TL borçlu, davalının ticari defterlerinde davacının davalıdan olan alacağının 46.228-TL olduğu, tarafların ticari defterlerinin birbirini doğruladığı belirlenmiştir.
Davalının BA, davacının BS formları getirtilmiş, davalının 2022 yılında 4 adet belge ile KDV hariç 39.500-TL bedelli faturalar muhteviyatı malları satın aldığını, davacının da bu miktar kadar malı sattığını Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmıştır. BA(Büyük alış) formunda davacıdan mal aldığını Vergi Dairesine bildiren,davacı tarafından düzenlenen faturaları teslim alan ve itiraz etmeyen davalının fatura muhteviyatı malları teslim aldığı, ticari defterlerine kaydettiği faturaların bedelini ödemekle yükümlü olduğunun kabulü gerekir.Davalı vekili, icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itirazlarını istinaf dilekçesinde de tekrar etmiştir. İlk derece mahkemesince gerek icra dairesinin gerekse mahkemenin yetkisine itiraz karara bağlanmamıştır.Ne var ki;
davacı tarafından talep olunan alacak para alacağına ilişkin olup TBK nın 89/1 hükmü gereği davacının yerleşim yeri (Ataköy) itibariyle Bakırköy İcra Dairesi de yetkilidir. Alacaklı seçimlik hakkını alacaklının ikametgahı mahkemesinden yana kullanmış olup, davalı borçlu vekilinin icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itirazın reddi gerektiğinden, usulü bu hata kaldırma sebebi yapılmamıştır.Açıklanan nedenlerle, alacaklı davacı icra takibinde talep ettiği miktar kadar alacağını ispatlamış olup, itirazın iptaline ve likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin isstinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Davalıdan alınması gereken 3.038,22-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 759,60-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 2.278,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/03/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/10382 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi