Ticari defterlerin ibrazından kaçınmanın ispat hukukuna etkisi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1198

KARAR NO 2025/504

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/03/2022

NUMARASI 2021/400 Esas - 2022/285 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya mal sattığını, bu kapsamda davalının 24.830,14-TL fatura borcunu ödemediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu faturadaki malın müvekkiline teslim edilmediğini ve faturanın kabul edilmesinin teslime karine oluşturmayacağını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, mali müşavir bilirkişi tarafından davacının ticari defterlerinin incelendiği, davalının ise defterlerini sunmadığından incelenemediği, bu nedenle davalının HMK 222'ye göre defterlerini ibrazdan kaçınmış sayıldığı, davalıya sistemden gönderilmiş toplam 39.842,70-TL bedelli e-faturaların davalı tarafından reddedilmediği veya iade edilmediği; 04/04/2018 tarihi itibariyle davacının davalıdan 24.830,14-TL alacaklı göründüğü; faturaların davalı tarafça kabul edildiğinden malların teslim edildiğinin benimsendiği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile takibin 24.830,14-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 oranında reeskont faizi uygulanarak devamına ve asıl alacak üzerinden %20 oranında 4.966,03-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davaya konu malların müvekkiline hiç veya gereği teslim edilmediğini, davacının teslimi ispat etmediğini, bu hususun bilirkişi raporunda da belirtildiğini ve icra inkar tazminatı şartlarının bulunmadığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılmış ilamsız icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) " şeklinde düzenlenmiştir. Davaya dayanak teşkil eden İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında, davacının alacaklı, davalının borçlu, takip dayanağının ...1983 nolu 19/03/2018 tarihli 16.974,30-TL bedelli ve ... nolu 17/03/2018 tarihli 22.868,40-TL bedelli faturalar olduğu, ilk fatura bedelinin tamamının ve ikinci fatura bedelinin 7.855,84-TL'si olmak üzere toplam 24.830,14-TL asıl alacağın talep edildiği; davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür. Yargılama aşamasında alınmış mali müşavir bilirkişi raporunda, davacının 2018 yılına ait ticari defterlerinin incelendiği, usulüne uygun ara karara rağmen davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından incelenemediği;

davacının kayıtlarına göre davalının hesap açılışının 226.769,04-TL oluğu, 03/01/2018-04/04/2018 arasında davalıya davaya konu faturaların da dahil olduğu 16 adet faturanın kesildiği, davalının da 15/02/2018 ve 04/04/2018 tarihlerinde 655.370-TL tutarlı 3 adet çek ödemesinin bulunduğu ve davacının davalıdan 24.830,14-TL alacaklı olduğunun görüldüğü; davaya konu e-faturaların davalı tarafından kabul edilmediğine ve iade edildiğine dair hiç bir kayıt olmadığından, faturaların kaydi olarak tebellüğ edildiğinin kabulünün gerektiği görüşü bildirilmiştir. HMK'nın 222/3. maddesine göre, davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının kanuna uygun tutulan ticari defterleri lehine delil teşkil ettiği, davalının cari hesap kapsamında söz konusu faturalardan sonra davacıya iki det çekle toplam 355.370-TL çek ödemesine rağmen 24.830,14-TL borcu kaldığı ve davacının takip tarihi itibariyle takibe konu 2 adet fatura bedelinden 24.830,14-TL cari hesap asıl alacağını kanıtladığının kabulü gerekmektedir.

Faturaya dayalı alacak likit olduğundan, icra inkar tazminatına hükmedilmesi de yerindedir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, faturaya konu malların hiç veya gereği gibi teslim edilmediğini ileri sürmüş ise de, davalıya usulen yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının lehine delil vasfında olan ticari defterleri kapsamının davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınması ve bu defter kayıtlarına göre karar verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle, davacının lehine delil vasfında olan ticari defterleri ile alacağını ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedeni yerinde olmayan davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.696,15-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 424,50-TL harcın mahsubu ile kalan 1.271,65‬‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 66‬-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/03/2025