Cari hesap farkının nedeni araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulamaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1184 E. 2025/269 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davasında, taraf ticari defter kayıtları arasında fark bulunması halinde bu farkın nedeninin cari hesap ekstrelerinin karşılaştırılması yoluyla araştırılması gerekir; kayıtlı olmayan ödemelere ilişkin delil ibraz edilmemesi halinde bu ödemeler alacaktan mahsup edilmez, ancak davacının kendi beyanıyla mahsup ederek daha az miktar üzerinden takip başlatması halinde alacak miktarı davacının bu beyanına göre belirlenir. Eksik bilirkişi incelemesinin yeniden yargılamayı gerektirmediği durumlarda BAM, eksikliği kendi incelemesiyle tamamlayarak ilk derece kararını kaldırıp esas hakkında yeniden hüküm kurabilir.
Ele alınan sorunlar
Cari hesap alacağının miktarının tespiti (bilirkişi raporundaki eksik inceleme) → kabul
İddia: Davacı vekili; bilirkişi raporunda davalının 2018 yılında yaptığı iddia edilen ödemelerin davacı defterlerine işlenip işlenmediğinin karşılıklı defter incelemesiyle tespit edilmediğini, itirazlarının ek raporda incelenmediğini, ticari defterlerdeki muhasebe hatasının düzeltilmesinin alacağı ortadan kaldırmayacağını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının kendi kayıtlarına göre davalıdan 44.916,81-TL alacaklı olduğu, davalının kayıtlarına göre ise davacıya 15.405,04-TL borçlu olduğu (iki adet çek ödemesine ait belge sunulamadığından bu ödemeler dışlanarak) tespit edilmiş, ancak taraf kayıtları arasındaki farkın nedeni konusunda yeterli inceleme yapılmamıştır. Sunulan cari hesap ekstrelerinin karşılaştırılması sonucunda; davacının tüm faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olduğu, 2017 yıl sonu devir bakiyesi farkının davalı defterlerindeki 2.920,44-TL ödemenin davacı defterlerinde bulunmamasından, 2018 yılı farkının ise davalının 28.771,77-TL, 6.086-TL ve 7.000-TL ödeme kayıtlarının davacı defterlerinde bulunmamasından ve 740-TL'lik farkın bazı ödemelerin davacı kayıtlarında daha düşük tutarla kaydedilmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Davacının defterlerinde kayıtlı olmayan bu ödemelere ilişkin davalı tarafça herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Ancak davacı, kendi defterlerinde kayıtlı olmasa da davalı defterlerinde kayıtlı iki adet çek ile yapılan 6.086-TL ve 7.000-TL olmak üzere toplam 13.086-TL'lik davalı ödemesini kabul ederek alacağından mahsup etmiş ve bakiye 29.311,81-TL üzerinden takip başlatmıştır. Bu durumda davacının bakiye alacağının 29.311,81-TL olduğu, dolayısıyla davanın kabulü gerekirken mahkemece kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, ancak bu hata/eksikliğin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Cari hesap uyuşmazlıklarında taraf defterleri arasındaki farkın nedeninin araştırılması gerektiği ve bu araştırmanın eksik kalmasının BAM tarafından yeniden yargılama gerektirmeyen bir eksiklik olarak görülüp kendi incelemesiyle tamamlanabileceği yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cari hesap alacağı↗ itirazın iptali↗ ticari defter kaydı↗ bilirkişi incelemesi↗ icra inkar tazminatı↗ ispat yükü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1184
KARAR NO 2025/269
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/04/2022
NUMARASI 2020/320 Esas - 2022/367
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/02/2025
Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete satılmış olan aksesuarlar karşılığında cari hesap alacağı oluştuğunu, davalı şirketin 2018 yılından bu yana dava konusu alacak dışındaki tüm alacakları ödediğini, ancak dava konusu alacağı kötü niyetli olarak ödemediğini, davalı şirket aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, müvekkilinin alacağını tahsil edemediği gibi hammadde fiyatlarına gelen zamlar nedeniyle yapılan bu ticaretten zarara uğradığını belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davanın tamamen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup davacıya hiçbir borcu bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; tarafların ticari defter ve belgeleri usulüne uygun olarak tutulmuş olup birbirini doğrulayan cari hesap alacağının ise 15.405,04 TL'lik kısma ilişkin olduğu, bu durumda fazlaya ilişkin takibe konu alacağın başkaca kesin delillerle ispatının gerektiği, taraf ticari defterleri arasındaki fark yönünden davacı tarafın yemin teklif ettiği, davalı şirket yetkilisinin de 15.405,04-TL yönünden borcu kabul ettiği, kalan kısım yönünden ise borçc bulunmadığına dair yemin ettiği, ispat yükü üzerinde bulunan davacının alacağı kesin delillerle ispatlaması gerekmekte olup, davacı tarafça bu hususta yazılı ve kesin delil sunulmadığı, alacağın 15.405,04-TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davalının itirazının 15.405,04-TL alacak yönünden iptaline, bu miktar üzerinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davacı vekili; mahkemece alınan bilirkişi raporunda müvekkili şirketin davalı şirketten olan alacaklarını ... adlı dava dışı şirket adına kaydettiği, bu hatanın 01.01.2018 açılış borç bakiyesi olarak düzeltildiği ve davacı şirketin hata düzeltildikten sonra davalıdan 44.916,81-TL alacaklı olduğu tespitinin yapıldığını, raporda 2018 yılında davalı şirketin müvekkiline çekle yapılan iki ödemenin makbuzları ibraz edilemediği için kabul edilmediğinin, davalı şirketin 2018 yılı açılış fişinde müvekkili şirkete 41.996,37-TL borçlu göründüğünün belirtildiğini, ancak davalı tarafından müvekkili şirkete yapılan ödemelerin müvekkili şirket hesaplarına girip girmediğinin karşılıklı defter incelemesi yapılarak tespit edilmediğini, bilirkişi ilk raporunda davalı şirketin 15.405,04-TL borçlu, müvekkili şirketin ise 44.916,81-TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, bilirkişinin 2018 yılında davalı şirketin müvekkiline yaptığı ödemeleri gösterir belgeleri rapor ekinde sunmadığını, müvekkilince yapılan muhasebe hatasının borcu ortadan kaldırmayacağını, müvekkili şirket adına kesin delil olarak şirket defterlerini, uzman görüşünü ve satışa konu faturaları sunduklarını, buna karşılık mahkemece delil sunulmadığının belirtilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının düzenlenen ek raporda incelenmediğini, bu rapora dayalı olarak karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin davalıdan alacağı bulunmakta olup ticari defterlerinde yapılan hatanın 2018 yılı başlangıç fişinde düzeltilmesinin alacağı ortadan kaldırmayacağını, müvekkili şirketin ticari defterlerindeki alacak miktarı ile davalının defterlerindeki borç miktarı arasında bir uyumsuzluk varsa bunun bilirkişi tarafından çözülmesini gerektiğini, faturaların müvekkili şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının, aynı zamanda davalı şirket defterlerinde bulunup bulunmadığının, davalı şirketin yaptığı ödemelerin davacının defterlerine işlenip işlenmediğinin bilirkişi raporunda tespit edilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerinde davalıya ait cari hesap bakiyesinin sehven ... adlı dava dışı şirket adına kaydedildiği ancak hatanın sonradan düzeltildiği, buna göre davacının kendi kayıtlarına göre davalıdan 44.916,81-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre ise davacıya 2.319,04-TL borçlu olduğu, davalının kayıtlarında toplam 13.086-TL tutarında iki adet çek ödemesi bulunmakta olup, çeklere ilişkin ödeme belgesi sunulmadığı, bu nedenle bu iki ödemenin dikkate alınmaması halinde davalının defterlerine göre davacıya 15.405,04-TL borçlu olduğu, davalının 2018 yılı açılış fişinde ise 2017 yılından davacıya 41.996,37-TL borçlu olduğu, davacının 2018 yılında düzenlediği faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporunda tarafların cari hesap kayıtları arasındaki farkın nedeni konusunda yeterli inceleme ve tespit yapılmamıştır. Sunulan cari hesap ekstrelerinin karşılaştırılması sonucunda; davacının tüm faturalarının davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, 2017 yıl sonu devir bakiyeleri arasındaki farkın davalının defterlerinde kayıtlı 2.920,44-TL ödemenin davacının defterlerinde yer almamasından kaynaklandığı, yine 2018 yılında oluşan farkın davalının 28.771,77-TL, 6.086-TL, 7.000-TL ödeme kayıtlarının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından ve 740-TL farkın ise bazı ödemelerin davacı kayıtlarında daha düşük miktarlı olarak kaydedilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan söz konusu ödemelere ilişkin olarak ise davalı tarafça herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.
Ancak kendi defterlerinde kayıtlı olmasa da davacının davalı defterlerinde kayıtlı iki adet çek ile yapılan 6.086-TL ve 7.000-TL olmak üzere toplam 13.086-TL davalı ödemesini kabul ederek alacağından mahsup ettiği ve bakiye 29.311,81-TL üzerinden takip başlattığı, dolayısıyla davacının bakiye alacağının 29.311,81-TL olduğu görülmektedir. Bu durumda davanın kabulü gerekirken mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın kabulü gerekirken kısmen kabulü doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK'nın 353/(1)b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak "davanın kabulüne" karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/04/2022 Tarih 2020/320 Esas - 2022/367 Karar sayılı kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, davalının Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine itirazının iptaline, takibin 29.311,81-TL alacak üzerinden devamına, hükmedilen alacağa takip tarihinden itibaren davacının takipteki talebiyle bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına, hükmedilen alacağın %20'si oranında 5.862,36-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine." İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 2.002,28-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 354,02-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.648,26-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafça yatırılan 408,42-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından sarf edilen 800-TL bilirkişi ücreti, 85,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 885,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 29.311,81-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından sarf edilen 147,10-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
20/02/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/74216 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi