Bayilik sözleşmesinde birim fiyatın tek taraflı değiştirilememesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1098

KARAR NO 2025/264

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/03/2022

NUMARASI 2020/16 Esas -2022/221 Karar

DAVA

Alacak

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında 26.11.2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin eki olan Bayilik protokolünün 3.2.4 maddesine göre, müvekkili tarafından satın alınacak beyaz ürün için 33 m3'e kadar ...+%1.25 ve 33 m3 üzerindeki satışlarda ise ...+%0.01 fiyatlarının uygulanacağı hususunda tarafların anlaştıklarını,ticari ilişkinin bu fiyatlar üzerinde devam etmekte iken dayanak gösterilmeden19.01.2018 tarihinden itibaren alım şartının tek taraflı olarak değiştirildiğini, Denizli ...Noterliğinin 05.04.2018 tarih ve ... nolu ihtarnamesi ile durumun davalıya bir kez daha bildirildiğini, akabinde taraflarınca İstanbul 13.ATM'nin 2018/951 esas sayılı dosyası ile muarazanın giderilmesi talepli dava açıldığını, iş bu davanın yargılama aşamasında davalı tarafın ödeme yapması ile tarafların anlaştığını ve davanın sulh ile sonuçlandırıldığını, sulh protokolünün imzalanmasından sonra davalının sözleşmeye aykırı davranmaya devam ettiğini, bu sefer Denizli ...

Noterliğinin 26/07/2019 tarih ... nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, buna rağmen sonuç alınamadığını belirterek sulh protokolünün imzalanmasından sonra taraflar arasındaki sözleşmenin bitim tarihi olan 26.11.2019'e dek sözleşme ve EPDK kararlarına aykırı olarak fazladan tahsil edilen 158.000-TL'den şimdilik 25.000-TL'nin her alım için fazladan tahsil edilen fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili ile davacı arasında "...” markası altında bayilik sözleşmesi imzalandığını,sözleşmenin 41. maddesinde; “bayiye satılacak her türlü Petrol ürününün fiyatı ... tarafından saptanır ve uygulanır. Bayi iş bu sözleşme uyarınca satın aldığı Petrol ürünleri bedellerini ... tarafından belirlenecek fiyatlar üzerinden, yine ...'in belirlediği ödeme koşullarına göre ...’e ödeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığını, yine Bayilik Protokolünün 3.2.4. maddesinde müvekkili şirketin satış fiyatlarını belirleme hakkının saklı tutulduğunu, bu kapsamda ihtirazı kayıt ileri sürülmeksizin mal alımına devam edildiğini, davacının zarar ettiği yönündeki iddiasını dikkate almanın mümkün olmadığını, davacının bu hususu gerekçe göstermek sureti ile müvekkili şirketten haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, faturaların itiraz edilmeksizin ödenmesi nedeniyle davacının alım şartlarının değiştirildiğini sonradan ileri süremeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında 26/11/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve protokolü düzenlendiği, protokolün 3.2.4 maddesinde davalının davacı bayiyle karşılıklı olarak satış şartlarını belirleme yetkisi bulunduğu,davacı tarafça da davalı tarafından uygulanan fiyat politikasının kabul edilmediği, davalı tarafından davacının faturalar ödenirken ihtirazi kayıt ileri sürülmemesi nedeniyle ödemelerin iadesinin istenemeyeceği belirtilmiş ise de taraflar arasındaki ticari ilişkinin boyutu ve davalının ticari ilişkideki hakim konumu dikkate alındığında, bir anda ürün alımının durdurulması tehdidi karşısında davalının faturaları ödemeye devam ettiği, bu nedenle ihtirazi kayıt konulması şartı aranamayacağı, kaldı ki dava açılmadan önce davalı tarafından 19/01/2018 tarihinde alım şartının tek taraflı olarak değiştirilmesinden sonra davacının Denizli ...

Noterliğinin 05/04/2018 tarihli ihtarnamesi ile uygulamanın sözleşmeye aykırı olduğunu belirttiği ve sözleşme şartlarının tek taraflı olarak değiştirilmesinden dolayı fazla ödenen miktarın iadesini istediği, bu nedenle davalının itirazlarının yerinde olmadığı, davacının 06/03/2019-26/11/2019 tarihleri arasında davalı tarafından fatura edilen fiyat ve ... fiyatları esas alınarak taraflar arasında imzalanan protokolün 3.2.4 maddesine göre fazla tahsil edilen bedelin iadesini talep etmekte haklı olduğu,bilirkişiden alınan ek raporda fazla alınan bedelin denetime elverişli bir şekilde hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, toplam alacağın 25.000-TL'sine 08/08/2019,84.584,52-TL'sine 19/01/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; taraflar arasındaki akdedilen sözleşme uyarınca davacı tarafın taleplerinin herhangi bir somut vakıaya dayalı olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayandığını, sözleşmenin 3.2.4 maddesi uyarınca müvekkilinin fiyatları tek taraflı değiştirme hakkının bulunduğunu, davacının ürün faturalarına karşı bir itirazının bulunmadığını, bu hususu ileri sürmelerine rağmen mahkemece ve bilirkişi raporunda dikkate alınmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında davalı dağıtım şirketi tarafından fazla uygulandığı iddia edilen birim fiyatlar nedeniyle fazladan ödenen bedelin davalı şirketten tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili; protokolün 3.2.4 maddesine göre müvekkili tarafından satın alınacak beyaz ürün fiyatının açıkça belirlendiğini, ancak davalı tarafça 19/01/2018 tarihinde alım şartının tek taraflı olarak değiştirildiğini, Denizli ... Noterliğinin 05/04/2018 tarihli ... no'lu ihtarnamesi ile itirazın davalıya iletildiğini, akabinde İstanbul 13. ATM'nin 2018/951 esas sayılı dosyası ile muarazanın giderilmesi talep edildiği, davanın taraflarca sulh protokolü düzenlenmek suretiyle feragat ile sonuçlandığını, ancak davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranmaya devam ettiğini belirterek sulh protokolünün imzalanma tarihinden sözleşmenin hitam tarihi olan 26/11/2019 tarihine kadar fazla tahsil edildiği iddia edilen tutarın tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; taraflar arasında düzenlenen protokolün 3.2.4 maddesine göre müvekkili şirketin satış fiyatlarını belirleme hakkını saklı tuttuğunu, davalının ihtirazi kayıt ileri sürmeden mal alımına devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Uyuşmazlık, davalının sözleşme ile belirlenen birim fiyatları tek taraflı değiştirme yetkisi bulunup bulunmadığı, davacının davalı tarafından talep edilen birim fiyatları kabul etmiş sayılıp sayılmayacağı hususunda toplanmaktadır.Taraflar arasında 26/11/2014 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve protokolü bulunmaktadır. Bu protokolün ticari şartlar başlıklı 3.2.4 maddesinde; "...Taraflar arasında tesis edilen akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında;

akaryakıt, madeni yağ, petrol ürünleri ve sair her türlü mal ve/veya hizmet satışlarında; ...'çe ... uygulanacak her türlü ve aşağıdaki ticari şartları ...'in piyasa şartlarına veya işletme politikasına göre her zaman bayi ile karşılıklı olarak belirleme veya değiştirme (arttırma, azaltma, değiştirme, iptal etme... gibi) hakları saklı kalmak kaydıyla ...'çe ...'ye satışı gerçekleştirilecek beyaz ürünlere (benzin, motorin ve sair beyaz ürün türleri...) ait satış şartları işbu protokol tarihi itibariyle aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Şöyle ki; peşin tüm beyaz ürün (motorin, benzin türevleri)satışlarında 0-33 m3 e kadar ...+%1,25, 33 m3 üzeri satışlarında ...+%0,01, kredi kartı ve DBS'li alımlarda ise peşin ticari koşullar+%1,5 maliyet..." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Her ne kadar davalı tarafça, taraflar arasındaki sözleşme gereğince birim fiyatların tek taraflı olarak düzenleme yetkisine sahip olduğu iddia edilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşme metninden açıkça görüleceği üzere fiyat; sözleşmenin 4.3.2 maddesinde beyaz üzerin satışlarında karşılıklı olarak belirleme veya değiştirme hakları saklı kalmak kaydıyla "0-33 m3 e kadar ...+%1,25, 33 m3 üzeri satışlarında ...+%0,01, kredi kartı ve DBS'li alımlarda ise peşin ticari koşullar+%1,5 maliyet" şeklinde belirlenmiştir. Fiyat değişikliği hususunda karşılıklı irade arandığı sözleşmenin metninde açıkça yazılıdır.Sözleşme hükmüne göre davalının fiyatları tek taraflı değiştirme yetkisi bulunmamaktadır.

Diğer taraftan davalı, davacının faturalara itiraz etmeyerek ödediğini, davacının yeni birim fiyatlarını kabul ettiğini ileri sürmüş ise de davacının ilk olarak 05/04/2018 tarihli ihtarı gönderdiği ve ardından 30/06/2018 tarihine kadar fazla ödenen tutarın tahsili istemi ile ilgili olarak açılan İstanbul 13. ATM'nin 2018/951 esas sayılı dosyasının taraflarca sulh protokolü düzenlenmek suretiyle davadan feragat ile sonuçlandığı, 06/03/2019 tarihli sulh protokolü kapsamında davalının davacıya 200.023-TL ödeme yapması şartıyla anlaşma yoluna gidildiği, anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı sulh protokolünün imzalanması ile davacıdan yapılan fazla tahsilatı kabul etmiştir. Sulh protokolünden sonra da faturaların yüksek birim fiyatlarla düzenlenmesi nedeniyle davacının 26/07/2019 tarihli ihtarla fazla ödenen tutarın yeniden iadesini talep ederek fiyatlara karşı çıktığı dikkate alındığında ihtirazi kayıt ileri sürülmediğine yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 7.485,72-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.871,43‬-TL harcın mahsubu ile kalan ‬‬5.614,29-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 35-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/02/2025