İtiraz edilmeyen kısım için itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar yokluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/53 E. 2025/1215 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalHak düşürücü süreDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklı Cari Hesap Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Alacaklının icra takibine yapılan itirazı, itiraz eden tarafından kabul edilerek ödenen kısmı da kapsayacak şekilde itirazın iptali davasına konu edemez; itiraz edilmeyip kabul edilen ve ödenen miktar bakımından itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmaz ve bu kısım hakkındaki talep reddedilmelidir. İtirazın alacaklıya tebliğ edilmediği hallerde İİK 67'deki bir yıllık hak düşürücü süre işlemeye başlamaz. Taşıma sözleşmesinde, gönderinin alıcı tarafından teslim alınmasının reddedilmesi nedeniyle teslim gerçekleşmemişse ve bu durum taşıyıcının risk alanı dışında ise, taşıyıcı yine de navluna hak kazanır; bu halde borçlunun süresinden sonra düzenlediği iade faturası dikkate alınmaz.
Ele alınan sorunlar
İİK 67 hak düşürücü süresi itirazı → ret
İddia: Davalı vekili, itirazın iptali davalarının açılabilmesi için İcra ve İflas Kanunu'nda öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının itirazdan yaklaşık 4 yıl sonra dava açtığını, davanın bu nedenle reddedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İcra dosyasında davalının itirazının alacaklıya tebliğ edilmediği tespit edilmiştir. İİK'nın 67. maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlaması için itirazın alacaklıya tebliği gerekmektedir; tebliğ gerçekleşmediğinden süre işlemeye başlamamıştır. Bu nedenle davalının hak düşürücü süreye ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İtiraz edilmeyen (kabul edilen) kısım bakımından hukuki yarar → kısmi kabul
İddia: Davalı vekili, müvekkilin cari hesaptan kaynaklanan 1.120,29-TL borcu kabul ederek icra dosyasına ödediğini, bu nedenle davacının bu kısım için de dava açmasının ve ilk derece mahkemesinin bu miktarı da kapsayan bir itirazın iptaline hükmetmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı, icra takibine itirazında borcun 1.120,29-TL'lik kısmını kabul ederek bu miktarı icra dosyasına ödemiştir. İtiraz edilmeyen bu miktar için itirazın iptali davası açılmasında davacının hukuki yararı bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesinin bu miktarı da dahil ederek itirazın iptaline karar vermesi doğru görülmemiş, davalının bu kısma ilişkin istinaf nedeni yerinde görülerek ilk derece kararı kaldırılmış ve kalan 9.018,50-TL alacak üzerinden itirazın iptaline, fazla istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
7.918,40-TL bedelli fatura – iade faturası ve navlun hakkı → ret
İddia: Davalı vekili, bu fatura bedeline ilişkin hizmet alınmadığını, süresinde iade faturası düzenlediğini ileri sürerek faturaya itiraz etmiştir.
Gerekçe: Bilirkişi raporuna göre, davalı tarafça düzenlenen 30.07.2018 tarihli iade faturasının 06.06.2018 tarihli faturaya ilişkin olduğu, taşıma senedi kapsamındaki kargonun alıcısına teslim edilmediği, kargonun adrese götürüldüğü ancak alıcının teslimi kabul etmemesi (reddetmesi) nedeniyle taşıyıcının risk alanında olmayan bir sebeple teslimin gerçekleşmediği tespit edilmiştir. Bu durumda taşıyıcı davacının navluna hak kazanacağı kabul edilerek davalının süresinden sonra düzenlediği iade faturasının dikkate alınmaması yerinde bulunmuştur.
Gerekçe kaynağı: özgün
1.100,10-TL bedelli fatura – hizmet alınmadığı savunması → ret
İddia: Davalı vekili, bu faturaya ilişkin hizmet alınmadığını ve faturaya itiraz edildiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bilirkişi raporuna göre, faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmamasına rağmen, dayanak taşıma senetlerinin (konişmentoların) ibraz edildiği, faturanın e-fatura sistemi üzerinden davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafça bu faturaya itiraz edildiğinin ise ileri sürülüp ispatlanamadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle davalının hizmet alınmadığına yönelik savunması yerinde görülmemiş, davacının bu fatura bakımından alacağını ispatladığı kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın itiraz edilmeyip kabul edilen/ödenen kısım için itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığına ilişkin tespiti ile taşıma sözleşmesinde alıcının teslimi kabul etmemesi halinde taşıyıcının navluna hak kazanacağına ilişkin değerlendirmesi, benzer taşıma ve itirazın iptali uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası için öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlaması, borçlunun itirazının icra dairesince alacaklıya tebliğ edilmesine bağlıdır; tebliğ gerçekleşmediği takdirde süre işlemeye başlamaz.
- Dava şartı
- İtiraz edilmeyip borçlu tarafından kabul edilerek ödenen miktar bakımından itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından bu kısım için dava şartı yokluğundan (hukuki yarar yokluğundan) reddedilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ cari (açık) hesap↗ hak düşürücü süre↗ hukuki yarar↗ navlun↗ taşıma senedi↗ e-fatura ile tebliğ↗ ticari defterlerin ispat gücü↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/53
KARAR NO 2025/1215
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/10/2022
NUMARASI 2022/57 Esas - 2022/838 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ 04/01/2022
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen özel kargo taşımacılığı sözleşmesi üzerine verilen kargo hizmeti karşılığında müvekkili şirketin, davalı borçludan 10.138,79-TL alacağı bulunduğunu, borç ödenmediğinden davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 10.138.79-TL alacak için icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; iş bu davanın bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını,müvekkilinin iş bu dosyada cari hesaptan kaynaklanan 1.120,29-TL’ye ilişkin borcunu kabul edip 31/10/2018 tarihli kapak hesabı yaptırarak 1.498,94 TL’yi icra dairesine ödediğini, icra dairesi harcı keserek 1.400,76-TL’nin 15.11.2018 tarihinde alacaklı vekiline ödendiğini, buna rağmen davacı taraf icra takibine konu miktarın tamamı üzerinden itirazın iptali davası açtığını, davacı taraf mail yazışmalarında alacak miktarının 819-TL olduğunu bildirdiğini, davacı taraf 10.138,79-TL talep etmekte ise de 7.918.40-TL’lik ve 1.100,10-TL’lik miktarlara ilişkin bir hizmet alınmadığını 30 Ağustos 2019 tarihinde şirket yetkilisinin müvekkili şirket yetkilisine cari hesap borcunun 819-TL olduğunu bildiren cari ekstreyi paylaştığını,hangi hizmet karşılığında fatura düzenlendiği dahi dava dilekçesinde belirtilmediğini, malın teslim edildiğine ilişkin irsaliye örnekleri dosyaya sunulmadığını, borç miktarının yalnızca 1.120.29-TL olduğunu, bu miktar da icra dosyasına ödendiğini ...
nolu 7.918,40-TLbedelli faturanın davacıya iade edildiğini, işbu fatura ile ... nolu 1.100,10-TL bedelli faturalar ile ilgili hizmet verilmediğini,davacının iade faturasını cari hesap ekstresine girmediğinden ve hizmet alınmadığı halde borç tahakkuk ettirmesinin kötüniyetini gösterdiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece;alınan bilirkişi kurulu raporu ile;her iki tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, davacının ticari defterleri itibariyle takip ve dava tarihinden itibaren davacının davalıdan 10.138,79-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterleri itibariyle ise takip ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.120,19-TL alacaklı olduğu,taraf defterleri arasındaki farkın davacının ticari defterlerinde kayıtlı 01/08/2018 tarihli ve 1.100-TL miktarlı faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmaması ve davalının davacıya düzenlediği ancak davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 01/07/2018 tarihli 7,918,40-TL miktarlı iade faturası ile davalının takipten sonra ödediğini iddia ettiği 1.120,29-TL ödemenin davacının defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, böylece davacı tarafından takip dayanağı olarak gösterilen faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olması nedeniyle takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 10.138,79-TL alacağı tespit edildiğinden itirazın 10.138,79-TL bakımından iptali ile takibin takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, %20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; takibin itirazın iptali davalarının açılabilmesi için İcra ve İflas Kanunu'nda 1 yıllık hak düşürücü süre öngörüldüğünün, davacının itirazın iptali davasını, müvekkilin borca itiraz etmesinden yaklaşık 4 yıl sonra açtığını, davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini , müvekkil cari hesaptan kaynaklanan 1.120,29-TL borcu kabul ederek icra dairesine ödediğini, müvekkilin davacıya borcu kalmadığını, davacı ile müvekkil arasında geçen mail yazışmalarında da davacı cari hesap alacağının 819,63-TL olduğunu gösteren cari ekstreyi paylaştığını davacı tarafından düzenlenen 7.918,40-TL' bedelli ,1.100,10-TL'lik faturaya ilişkin hizmet almadığından faturaya itiraz ettiğini, davacının hizmet verdiğini ispatlayamadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Dava; cari(açık)hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasında ihtilaflı iki adet fatura olup ,davacı alacaklı açık hesap bakiyesini talep etmiştir. Davalı vekili iki adet fatura nedeniyle hizmet alınmadığını savunmuştur.
7. 918,40-TL' bedelli faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu ,ancak süresinde sonra iade faturası düzenlediği ancak iade faturasının davacının ticari defterlerine alınmamıştır.Davalının icra takibine itirazında borcun 1.1120,29-TL'sini kabul ederek icra dosyasına ödemiştir.İtiraz edilmeyen bu miktar için dava açılmasında davacının hukuki yararı bulunmamaktadır. İcra dosyasında , davalının itirazı alacaklıya tebliğ edilmediğinden İİK nın 67 madde uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süreye ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Alınan bilirkişi raporunda ;Davalı tarafça düzenlenen ;
30. 07.2018 tarihli iade faturasının davacının 06.06.2018 tarihli faturaya ilişkin olduğu, 25.5.2018 tarihli ...923 nolu gönderinin ret oldu-Yasemin Karadeniz -Turkey şeklinde düzenlendiği, 221 kg -expres kargo taşıma bedeli 7.918,40-TL yazıldığı, taşıma senedi kapsamından davalıdan alınan kargonun alıcısına teslim edilmediği, kargonun adrese götürüldüğü ancak reddedilme- teslim engeli nedeniyle kendi risk alanında olmayan bir sebeple teslim gerçekleşmediğinden davacının navluna hak kazanacağı dikkate alınarak bu miktar yönünden davalının iade faturasının dikkate alınmaması yerindedir. Davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 01.08.2018 tarihli 1100,10-TL bedelli faturanın 25.07.2018 tarihli ...
numaralı, 27.07.2018 tarihli ... nolu gönderi (konişmento) istinaden düzenlendiği, faturanın davalıya e-fatura sistemi üzerinden tebliğ edildiği tespit edilmiştir.Anılan fatura davalının ticari defterlerinde kayıtlı değil ise de dayanak hizmet verildiğine ilişkin taşıma senetlerinin ibraz edildiği ,faturanın e-fatura sisteminden tebliğ edildiği ,davalı tarafça itiraz edildiği ileri sürülüp ispatlanamadığından davalının 1100,10-TL bedelli fatura bakımından hizmet alınmadığına yönelik savunması yerinde değildir. Her iki faturalar bakımından davacı alacağını ispatladığı ancak ,icra takibine itiraz edilmeyen alacak için itirazın iptali davası açılması ,ilk derece mahkemesince bu miktar dahil edilerek itirazın iptaline karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalının kısmi itirazının iptaline karar verilmesi gerekirken itirazın iptaline karar verilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin bu kısıma ilişkin istinaf nedeni yerinde görülerek kararın kaldırılmasına yeniden karar verilerek davalının kalan alacak 9.018,50-TL üzerinden itirazın iptaline takibin bu miktar üzerinden devamına ,fazla istemin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2022 Tarih 2022/57 Esas - 2022/838 Karar sayılı kararının HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; Davanın kısmen kabulüne; Davalının İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında itirazının 9.018,50-TL alacak bakımından iptaline,takip tarihinden itibaren alacağa değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazla istemin hukuki yarar yokluğundan reddine; %20 oranda hesaplanan 1.803,70-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 616-TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 122,46-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 493,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından ödenen harçlar toplamı 203,16-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Davacı lehine takdir olunan 9.018,50-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davalı lehine takdir olunan 1.120.29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Davacı tarafından yapılan 2.074-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.850-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,kalanın üzerinde bırakılmasına, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.175-TLnin davalıdan, 145-TLnin davacıdan alınarak hazineye ödenmesine," Yatırılan 173,14-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine, Davacı tarafından yapılan 27-TL istinaf yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 24-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanınüzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 52-TL istinaf yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 10-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanınüzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
18/07/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/48433 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi