İcra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmadan mahkeme yetkisizliği kararı verilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/983 E. 2020/863 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan (Hisse Devri) Kaynaklı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında borçlu, icra dairesinin yetkisine itiraz etmişse, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bir dava şartı olup mahkemece öncelikle bu husus hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekir; icra dairesinin yetkisi hakkında karar verilmeden doğrudan mahkemenin yetkisizliğine hükmedilmesi, dava şartlarına aykırılık oluşturur ve kararın kaldırılmasını gerektirir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine itiraz hakkında karar verilmeden mahkemenin yetkisizlik kararı vermesi → kabul
İddia: Davacı vekili, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetki itirazını incelememiş olmasının hatalı olduğunu, icra takibinin yetkili icra dairesinde yapıldığını, HMK 14/2 gereği şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 67. madde uyarınca açılan itirazın iptali davalarında, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması bir dava şartıdır ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İcra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde İİK 50. madde 1086 sayılı HUMK'a atıf yapmakta olup, HMK 447/2 uyarınca bu atıflar HMK'nın ilgili maddesine yapılmış sayılır. Somut olayda ilk derece mahkemesi, icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz hakkında olumlu veya olumsuz bir karar vermeden, doğrudan mahkemenin yetkisine yönelik itirazı karara bağlayarak davalının yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı vermiştir. Bu husus, öncelikle çözülmesi gereken bir dava şartının (icra dairesinin yetkisi) gözetilmeksizin hüküm kurulması niteliğinde olup diğer dava şartlarına aykırılık teşkil etmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İtirazın iptali davalarında icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın, mahkemenin yetkisine ilişkin itirazdan önce ve öncelikle karara bağlanması gerektiğine; bunun bir dava şartı olduğuna ilişkin tespit, benzer usuli sıralama sorunlarında emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gereken bir dava şartıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ kesin yetki↗ dava şartı↗ yetkisizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/983
KARAR NO 2020/863
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/03/2020
NUMARASI 2019/491 Esas 2020/276 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/09/2020
Yetki itirazının kabulune ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...’in ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş. unvanlı şirketlerde bulunan hisselerini 24.12.2015 tarihli Hisse Devir Protokolü ile müvekkil ...’a devrettiğini, ilgili protokol kapsamında davacının hisse devir bedelinin 3.989.373,00-USD olarak belirlendiğini, ancak şu ana kadar söz konusu hisse devir bedelinin 3.282.334-USD’lik kısmının ödendiğini, bunun üzerine öncelikle Bakırköy Arabuluculuk Bürosu’nun ... numaralı dosyası ile arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, arabuluculuk sürecinin de neticesiz kalması üzerine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibine girişildiğini, söz konusu icra takibine de yetki ve esas yönünden itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek;
itirazın iptali ile müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu icra takibinin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, huzurdaki davanın da yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, dava konusu uyuşmazlık ile ilgili arabuluculuğa başvurulmadan açılan huzurdaki davanın, arabuluculuk kanunu’nun 18/a-2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava konusu bakiye alacağa ilişkin iddiaları tamamıyla gerçek dışı olup; müvekkilinin davacı tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca para alacağına dair davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığından, davacı tarafın tedbir taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili aleyhine ikame edilen işbu haksız ve hukuki mesnetten yoksun davasının reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı vekili dilekçesi ile, 24/12/2015 hisse devir tarihli Hisse Devir Senedinden kaynaklı itirazın iptali talep etmiş ise de; HMK 'nın 14.maddesindeki kesin yetki kuralının uygulanması gerektiği, kesin yetkinin ise HMK 'nın 114/1-ç maddesi uyarınca dava şartı olduğu, davalı ...'ın adresinin İzmir İli olduğu ve şirketin adresinin dava tarihi itibariyle ... Mah. ... Sk. No:... İç Kapı No:... Gölcük/Kocaeli ili olduğu, davalının adresinin mahkemenin yargı alanı içinde bulunmadığı gerekçesiyle kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar kesinleştiğin de yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili bulunan mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetki itirazını incelememiş olmasının hatalı olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğuna yönelik kararın hatalı olduğunu, H.M.K. 14/2 maddesi hükmü gözetilerek ihtilafın hisse devir sözleşmesinden kaynaklı hisse devir bedeli alacağına yönelik olarak gerek sözleşmedeki yetki kuralı gerekse de HMK 14/2 maddesi kesin yetki kuralı gereğince şirket merkezinin bulunduğu yer Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, icra takibinin yetkili icra dairesinde yapıldığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Elde ki dava hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan takibe itirazın iptali davası olup; Bakırköy 13.İcra Dairesinde başlatılan takibe karşı davalı borçlu ikametgahının Gölcük/Kocaeli'de bulunduğunu ,Gölcük İcra dairesinin yetkili olduğunu bildirerek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiştir. Ayrıca cevap dilekçesiyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. İİK 67.m. uyarınca açılan İtirazın İptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde 1086 sayılı HUMK'na atıf yapılmış olup 6100 sayılı HMK'nın 447/2.
maddesi hükmü uyarınca HUMK'na yapılmış olan atıfların HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir. Somut olaya döndüğümüzde, ilk derece mahkemesince icra dairesinin yetkisine itiraz hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeden ;mahkemenin yetkisine itiraz karara bağlanarak davalının yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmiştir. Bu husus HMk 353(1)a-4 gereği diğer dava şartlarına aykırılık teşkil etmektedir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülerek öncelikle dava şartı olan icra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/03/2020 Tarih 2019/491 Esas 2020/276 Karar Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/09/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/165843 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi