İşlemiş faize ilişkin kısmi menfi tespit davası açılabilir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/796

KARAR NO 2020/832

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/07/2019

NUMARASI 2018/1177 Esas-2019/651 Karar

DAVA

Borçtan Kurtulma Davası

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/09/2020

İlk derece mahkemesince verilen davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı bankanın İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası ile müvekkilleri hakkında İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu ile takip başlattığını, takipte talep edilen faiz tutarının fahiş olduğunu, davalı tarafça takip talebinde talep edilen temerrüt faizinin (takip öncesi ve takip sonrası işletilen) kanuna aykırı olduğunu, bu aykırılığın ve kanuna uygun faiz oranının tespiti gerektiğini, ayrıca taraflarınca iş bu icra dosyasındaki "takip yolu" hakkında da şikayette bulunulduğunu, davanın derdest olduğunu ileri sürerek haciz yolu ile talep edilen hukuka aykırı faizin kaldırılarak kanuna uygun faiz oranının tespitinin yapılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından yapmış olduğu ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinde talep etmiş olduğu %48 oranındaki temerrüt faizinin hukuka ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nce; ilgili icra dosyasında talep edilen faizin yerinde olup olmadığı, davacının davalıya taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi ve şirket kredi kartı üyelik sözleşmesi çerçevesinde faizden dolayı borçlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olması sebebyle icra dosyasındaki faiz miktarı üzerinden dava değerinin belirlenmesi ve eksik harcın tamamlanması hususunda davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafça dava değeri taleplerini sınırlamamak ve fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarını saklı tutmak suretiyle şimdilik 5.000-TL'ye yükseltilerek kısmi olarak 5.000- TL üzerinden eksik harç tamamlandığı ancak menfi tespit davalarında kısmi dava açılamayacağı, davacının dava açılırken borçlu olmadığını ileri sürdüğü alacak miktarını belirleyebilecek durumda olduğu gerekçesiyle hukuki yarara ilişkin dava şartı yokluğundan HMK 115/1 h maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; alacaklının, alacağının tümü için dava açmak zorunda almayıp, alacağının belli bir bölümünü dava konusu yapabileceğini, hiç kimsenin kendi lehine olan davayı açmaya zorlanamayacağını, eksik inceleme ile karar oluşturulduğunu, kanuni faiz oranının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesi yönünde ki talepleri ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, davanın ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan icra takibinde fazladan talep edilen faiz tutarı yönünden borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğunu, davada hukuki yararları olduğunu, davalı tarafından takipte talep edilen faiz tutarının fahiş olup kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davalı tarafça takip talebinde talep edilen temerrüt faizinin kanuna aykırı olduğunu, hukuki yararlarının olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacılar vekili dava açılırken dava değerini 1.128- TL göstererek davalı banka tarafından müvekkilleri hakkında açılan icra takibinde fahiş oranda faiz talep edildiğini bildirerek, takipte uygulanması gereken faizin belirlenmesini talep etmiştir. Davacıların takipte talep olunan asıl alacağa ve faizin tamamına yönelik menfi tespit isteği bulunmamaktadır. Mahkemece kısmi olarak menfi tespit talebinde bulunulmayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dava değerinin gösterilmesi için mehil verilmesi üzerine ;davacılar vekilince takipte işlemiş faizin oransal olarak ne miktarın haklı olduğu belirlenerek incelemeyi gerektirdiğini, dava haklarını saklı tutmak amacıyla dava değerini 5.000- TL olarak belirttiklerini bildirerek, 5.000,- TL'nin harcını ikmal etmiştir.

Kural olarak menfi tesbit davası kısmi olarak açılamaz.Ancak somut olayda davacı işlemiş faizin tamamından dolayı borçlu olmadığının tesbitini talep etmemektedir. Davacı takipte talep olunan temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu ileri sürerek menfi tesbit davası açtığı , işleyecek faiz oranı bakımından davanın maktu harca tabii olduğu ,işlemiş faiz isteği bakımından da belirlenecek faiz oranına göre hesaplanacak işlemiş faiz tutarından 5.000-TL faiz isteği bakımından taleple bağlı kalınarak kısmi olarak menfi tesbite ilişkin hüküm verilebileceği gözetildiğinde davacı tarafın dava açmakta hukuki yararı mevcuttur. Faiz isteği bakımından kısmi dava şeklinde menfi tesbit talebinde bulunmak mümkün olduğundan dava değeri esas alınarak talebi aşmamak üzere hukuken verilmesi mümkündür.

(Yargıtay 19. H.D.'nin 2013/7695-12236 Esas-Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.)Davacıların işlemiş faize kısmi olarak menfi tesbit davası açmak ve dava değeri üzerinden taleple bağlı kalınarak hüküm verilmesi mümkün görüldüğünden hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın reddine ilişkin hükmün kaldırılmasına, takip de işlemiş faiz miktarının ve işleyecek faiz oranının tesbiti için tahkikat tamamlanmak üzere hükmün kaldırılmasına ,dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2019 Tarih, 2018/1177 Esas 2019/651 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan 54,40- TL peşin istinaf karar harcının kendilerine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda H.M.K.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi. 17/09/2020